Iran và Thổ Nhĩ Kỳ cùng thể hiện thái độ cứng rắn với Mỹ

Ngoại trưởng Mohammad Javad Zarif đã tuyên bố về “một sự đáp trả phù hợp” sau khi Mỹ công bố chiến lược mới về Iran. Trong khi đó, chỉ ít giờ sau khi Mỹ ngừng cấp thị thực cho công dân Thổ Nhĩ Kỳ, Ankara cũng ngừng cấp thị thực không nhập cư cho công dân Mỹ.

Tuyên bố của phía Iran được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump dọa sẽ rút khỏi Thỏa thuận hạt nhân Iran và sẽ khôi phục các biện pháp đáp trả đối với những vụ thử tên lửa của Iran cũng như việc Tehran được cho là đang hỗ trợ chủ nghĩa khủng bố. Tổng thống Iran Hassan Rouhani khẳng định, “những lợi ích” mà Tehran thu được trong các cuộc đàm phán hạt nhân và trong việc đạt được thỏa thuận về chương trình hạt nhân của nước này sẽ “không bao giờ có thể bị cướp đi”.

Ám chỉ đến kế hoạch công bố chiến lược mới về Iran của người đứng đầu Nhà Trắng, trong một phát biểu hôm 8-10 (giờ địa phương), Ngoại trưởng Zarif nhấn mạnh: “Khi nào ông Trump đưa ra những bình luận (về Iran)… nước Cộng hòa Hồi giáo sẽ có biện pháp đáp trả phù hợp”.

Theo ông Zarif, Iran sẽ vẫn theo đuổi chính sách của nước này trong khu vực, bất chấp sự chỉ trích từ những quốc gia khác, đồng thời khẳng định nước này là một trụ cột đối với sự ổn định cũng như những nỗ lực chống khủng bố trong khu vực.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan (trái) và người đồng cấp Iran Hassan Rouhani tại cuộc gặp ngày 4-10. Ảnh: Reuters
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan (trái) và người đồng cấp Iran Hassan Rouhani tại cuộc gặp ngày 4-10. Ảnh: Reuters

Cùng ngày, Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), Tướng Mohammad Ali Jafari cảnh cáo Tehran sẽ coi quân đội Mỹ giống như cái gọi là Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng, nếu Mỹ coi IRGC là nhóm khủng bố.

Theo Tướng Ali Jafari, nếu các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ nhằm vào Iran được đưa ra sẽ chấm dứt mọi cơ hội đối thoại giữa hai nước trong tương lai và đây là một sai lầm của nước Mỹ. Chia sẻ quan điểm này, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Bahram Qasemi nhấn mạnh: “Chúng tôi hi vọng Mỹ sẽ không phạm phải sai lầm chiến lược này. Vì với một sai lầm như vậy, Mỹ sẽ phải đối mặt với một hậu quả nghiêm trọng”.

Viễn cảnh Mỹ từ bỏ Thỏa thuận hạt nhân Iran cũng đã khiến đồng minh của Mỹ, trong đó có các nước Liên minh châu Âu (EU) đứng ngồi không yên. Bởi lẽ, ngoài lợi ích kinh tế, những người ủng hộ thỏa thuận tin rằng, nếu sụp đổ, Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA) sẽ châm ngòi cho một cuộc chạy đua vũ trang trong khu vực khiến tình hình Trung Đông thêm căng thẳng.

Trong khi đó, về phía Thổ Nhĩ Kỳ, Đại sứ quán nước này tại Washington đã đình chỉ tất cả các hoạt động cấp thị thực không định cư tại các cơ sở ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ ở Mỹ. Thông báo của Đại sứ quán Thổ Nhĩ Kỳ nêu rõ: “Các sự kiện gần đây buộc chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ phải đánh giá lại cam kết của Chính phủ Mỹ đối với an ninh của phái đoàn và nhân viên ngoại giao Mỹ ở Thổ Nhĩ Kỳ”.

Quyết định của Ankara sẽ được áp dụng đối với thị thực trong hộ chiếu, thị thực điện tử, thị thực được cấp tại biên giới cũng như các loại thị thực được cấp tại các trụ sở ngoại giao của Thổ Nhĩ Kỳ tại Mỹ. Đại sứ quán Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định bước đi trên nhằm giảm số lượng người tới Đại sứ quán và Lãnh sự quán Thổ Nhĩ Kỳ tại Mỹ để xin cấp thị thực.

Trước đó, Mỹ thông báo quyết định ngừng cung cấp thị thực không nhập cư cho công dân Thổ Nhĩ Kỳ tại tất cả các cơ sở ngoại giao của Mỹ tại nước này sau khi chính quyền Ankara hồi tuần trước đã bắt giữ một nhân viên lãnh sự Mỹ tại Istanbul do cáo buộc có liên hệ với giáo sỹ Fethullah Gulen, người được cho là đứng sau cuộc đảo chính bất thành hồi năm ngoái tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Washington đã lên án việc bắt giữ trên là vô căn cứ và làm tổn hại quan hệ giữa các đồng minh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Động thái “ăn miếng trả miếng” này cho thấy mối quan hệ giữa Mỹ - Thổ Nhĩ Kỳ đang diễn biến căng thẳng, kéo theo các mối quan hệ quân sự, tình báo và thương mại cũng đi xuống sau những tháng xảy ra sự bất đồng sâu sắc về cuộc chiến ở Syria và số phận giáo sĩ Thổ Nhĩ Kỳ Fethullah Gluen sống lưu vong ở Pennsylvania đang bị các nhà chức trách Thổ Nhĩ Kỳ truy nã.

Do đó, chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi một liên minh mới giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Iran được hình thành, với mục đích ban đầu là kiềm chế, ngăn chặn các hoạt động quân sự của Israel, một đồng minh thân cận của Mỹ và luôn nhận được sự hỗ trợ hậu hĩnh từ Washington tại khu vực Trung Đông.

Đặc biệt là trong cuộc chiến chống IS, việc quân đội Iran tăng cường hiện diện ở Syria, đồng thời hợp tác với Thổ Nhĩ Kỳ trong bối cảnh quân đội Syria đang đứng trước cơ hội giành thắng lợi trước IS.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Quốc tế chung tay hỗ trợ Colombia sau động đất kinh hoàng

Quốc tế chung tay hỗ trợ Colombia sau động đất kinh hoàng

Ít nhất 132 người đã thiệt mạng và hàng trăm người vẫn mất tích sau trận động đất mạnh 7,4 độ richter xảy ra tại miền Tây Colombia ngày 10/8. Chính phủ Colombia đã ban bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc, huy động tối đa lực lượng để tìm kiếm những người còn mắc kẹt dưới đống đổ nát.

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.