Iran có vi phạm nghị quyết của Liên hợp quốc hay không?

Sau cuộc họp khẩn rạng sáng 1-2 (giờ Việt Nam), được tiến hành theo yêu cầu của Mỹ và sau khi Đại sứ Israel tại Liên hợp quốc (LHQ) kêu gọi Hội đồng Bảo an (HĐBA) có hành động, HĐBA LHQ đã không đưa ra bất cứ tuyên bố nào về cái gọi là vụ thử tên lửa đạn đạo hôm 29-1 của Iran. Trước đó, hôm 31-1, Nga cho rằng, vụ thử tên lửa này không vi phạm nghị quyết của LHQ về chương trình hạt nhân của Tehran.

Việc cuộc họp khẩn cấp của HĐBA không đưa ra được bất kỳ tuyên bố nào về cái gọi là vụ thử tên lửa của Iran hoàn toàn không nằm ngoài dự đoán bởi lẽ có sự chia rẽ giữa các quốc gia thành viên HĐBA xung quanh vụ việc này.

Nga cho rằng, vụ thử tên lửa đạn đạo của Iran không vi phạm nghị quyết của LHQ. Đồng quan điểm, Anh cũng chưa tuyên bố vụ thử là một hành động vi phạm, song cho rằng, vụ thử “không phù hợp” với các nghị quyết LHQ.

Trong khi đó, phát biểu trước báo giới sau khi kết thúc cuộc họp, Chủ tịch HĐBA trong tháng 1, Đại sứ Thụy Điển tại LHQ, ông Olof Skoog không hề đề cập đến vấn đề Iran.

Chỉ duy nhất Đại sứ Mỹ tại LHQ Nikki Haley nhắc đến vụ thử tên lửa này. Bà Haley cảnh báo: “Iran đã có một vụ thử nghiệm phóng tên lửa tầm trung vào ngày 29-1. Đây là điều hoàn toàn không thể chấp nhận được. Những gì chúng ta đã biết đó là Nghị quyết 2231 của HĐBA nói rằng đã cấm Iran thử nghiệm tên lửa đạn đạo. Chúng tôi cần Iran phải biết rằng, Nghị quyết 2231 (ngày 20-7-2016) của HĐBA có ý nghĩa”.

Một vụ phóng thử tên lửa đạn đạo tại Iran năm 2016.
Một vụ phóng thử tên lửa đạn đạo tại Iran năm 2016.

Đại sứ Mỹ tại LHQ nhấn mạnh Washington xem đây là hành động vi phạm thỏa thuận hạt nhân được ký kết giữa Iran và Nhóm P5+1, đồng thời khẳng định, chính quyền Mỹ sẽ không đứng nhìn, và sẽ có hành động đáp trả tương xứng. Bộ Ngoại giao Mỹ cũng đã lên án mạnh mẽ việc Iran phóng tên lửa, rằng “Washington cực kỳ lo ngại về các hành động gây hấn và vô trách nhiệm của Iran”.

Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Mark Toner, Iran phải tuân thủ toàn diện Nghị quyết 2231. (Nghị quyết 2231 của HĐBA đã “mềm hóa” vấn đề tên lửa đạn đạo của Iran, tuyên bố HĐBA phản đối Iran phát triển công nghệ tên lửa, song không khẳng định rõ là cấm Iran làm như vậy.)

Ông Toner cũng cho biết, Washington hiện đang xem xét liệu vụ phóng tên lửa trên có vi phạm Nghị quyết 2231 hay không và sẽ buộc Tehran phải chịu trách nhiệm.

Trước đó, các quan chức ngoại giao Mỹ giấu tên nói rằng Iran đã tiến hành vụ phóng thử tên lửa đạn đạo vào ngày 29-1 từ một địa điểm gần tỉnh Semnan, cách thủ đô Tehran 225 km về phía Đông. Bộ Quốc phòng Mỹ xác định loại tên lửa mà Iran phóng ngày 29-1 được thiết kế hoặc sản xuất từ CHDCND Triều Tiên theo mẫu tên lửa tầm trung Musudan, còn được biết đến với tên Hwasong-10.

Về phía Iran, Bộ trưởng Quốc phòng Hossein Dehghan xác nhận nước này đã thử một tên lửa đạn đạo, nhưng khẳng định hành động này không vi phạm thỏa thuận Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA) mà Tehran ký với các cường quốc hồi năm 2015. Bộ trưởng Dehghan nói: “Hành động này phù hợp với việc tăng cường sức mạnh phòng thủ của Iran và không trái với thỏa thuận JCPOA hoặc Nghị quyết 2231”.

Trước đó, Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif cũng nêu rõ các tên lửa không nằm trong khuôn khổ Thỏa thuận hạt nhân giữa Iran với các cường quốc và Nghị quyết 2231 chỉ áp dụng đối với các loại vũ khí được thiết kế có thể mang đầu đạn hạt nhân.

Ngoại trưởng Zarif khẳng định chương trình tên lửa của nước này đơn thuần chỉ vì mục đích quốc phòng, Iran sẽ không bao giờ sử dụng tên lửa đạn đạo tấn công nước khác: “Iran sẽ không bao giờ dùng tên lửa sản xuất ở Iran để tấn công bất kỳ quốc gia nào. Không loại tên lửa nào của Iran được sản xuất có mang theo đầu đạn hạt nhân”. 

Phát biểu trong cuộc họp báo chung với người đồng cấp Pháp Jean-Marc Ayrault tại Tehran hôm 31-1, Ngoại trưởng Zarif cảnh cáo Mỹ không nên lợi dụng các vấn đề liên quan đến quốc phòng của Iran làm cớ để “gây ra những căng thẳng mới.

Theo Ngoại trưởng Iran, sở dĩ Mỹ làm thế vì Tổng thống Donald Trump đang cố chuyển hướng chú ý của dư luận đang bất mãn vì sắc lệnh hành pháp cấm người Hồi giáo vào Mỹ mới đây của mình.

Về phần mình, Ngoại trưởng Ayrault cho biết Pháp đã tuyên bố lo ngại về vụ thử tên lửa của Iran gây hại đến lòng tin của cộng đồng quốc tế về Iran và trái với nghị quyết 2231 của HĐBA.

Người phát ngôn viên về các vấn đề đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU), bà Nabila Massrali cũng cho biết: “EU quan ngại về chương trình tên lửa của Iran và kêu gọi Iran tránh những hành động gây mất niềm tin, chẳng hạn thử tên lửa đạn đạo”.

Liên quan tới sắc lệnh của người đồng cấp Mỹ cấm người nhập cư đến từ 7 quốc gia Hồi giáo, trong đó có công dân Iran, hôm 1-2, Tổng thống Iran Hassan Rouhani đã kịch liệt chỉ trích sắc lệnh này, đồng thời “chê” ông Trump là “tập sự chính trị”.

Tổng thống Rouhani nêu rõ: “Ông Trump đến từ một thế giới khác. Chính trị vẫn là môi trường mới đối với ông. Ông Trump sẽ phải mất rất nhiều thời gian và chi phí của nước Mỹ cho đến khi ông nhận ra rằng, điều gì đang xảy ra trên thế giới”.

Tổng thống nước Cộng hòa Hồi giáo cũng tuyên bố sẽ có hành động trả đũa cả về pháp lý và chính trị nhằm phản ứng sắc lệnh của Tổng thống Mỹ.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran đang lan rộng từ các mục tiêu quân sự sang hạ tầng dân sự và năng lượng, làm gia tăng nguy cơ đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng an ninh, nhân đạo và kinh tế, bất chấp các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.