Hoa như mưa rơi rơi...

"Mỗi mùa hoa đỏ về/ hoa như mưa rơi rơi/ cánh mỏng manh xao xác đỏ tươi/ như nuối tiếc một thời trai trẻ...", NSND Thái Bảo cất giọng hát đắm say trong chiều mưa Hà Nội. Chị vừa hoàn thành MV tâm huyết "Thời hoa đỏ". MV cũng là cách chị tri ân với đồng tác giả, nhà thơ Thanh Tùng và nhạc sỹ Nguyễn Đình Bảng với nhạc phẩm để đời này.

Bài thơ "Thời hoa đỏ" được nhà thơ Thanh Tùng viết vào khoảng năm 1972, khi hôn nhân của ông cùng người vợ ở Hải Phòng đổ vỡ. Ông viết để kỷ niệm mối tình với người vợ đầu. Dẫu chia tay, Thanh Tùng lấy người khác nhưng hình ảnh bà vẫn ở mãi trong tâm hồn ông và khiến ông day dứt khôn nguôi. Khi nghe tin bà mất, ông tức tốc về quê viếng bà. Bi thương về cuộc tình nhiều nuối tiếc đã trở thành nguồn cảm hứng cho bài thơ "Thời hoa đỏ".

Bài thơ "Thời hoa đỏ" của nhà thơ Thanh Tùng chạm đến từng miền kỷ niệm về một thời tuổi trẻ của mỗi người. Mỗi câu thơ là nỗi mộng mơ, cũng là niềm day dứt về mối tình dang dở, giữa màu hoa đỏ, mãi luôn "diệu kì" trong ký ức. 

"Thời hoa đỏ" của nhà thơ Thanh Tùng, đã gắn bó thiết tha với thời tuổi trẻ của nhiều thế hệ. Bài thơ đầy giai điệu âm nhạc, bởi thế mà ca khúc cùng tên đã được ra đời sau đó 18 năm, một lần nữa làm sống lại những câu thơ đẹp, bài thơ đẹp. Câu chuyện phổ nhạc ca khúc trữ tình này rất tình cờ và đầy những bất ngờ thú vị.

NSND Thái Bảo.
NSND Thái Bảo.

Năm 1989, nhạc sĩ Nguyễn Đình Bảng cùng một số nhạc sĩ được đi dự Trại sáng tác về nhạc Giao hưởng tại nước bạn Liên Xô. Không quen với khí hậu lạnh giá ông bị ốm nằm viện cả tháng trời trên xứ sở Bạch Dương. Nằm viện rảnh rỗi, lục mớ hành lý mang theo thấy có tập "99 bài thơ tình hay" (Nhà xuất bản Văn hóa), ông mang ra đọc cho khuây.  Khi bất chợt lật giở đến bài "Thời hoa đỏ" đúng vào câu "Mỗi mùa hoa đỏ về/ Hoa như mưa rơi rơi" khiến trải tim nhạc sĩ Nguyễn Đình Bảng run lên xao xuyến.

Từ phút rung động tình cờ ấy, tứ nhạc, nét nhạc cứ hiện lên, tiếp nối dâng trào khiến ông đặt bút khởi thảo và hoàn thành rất nhanh ca khúc mà lúc đó ông không hề biết rằng sau này trở thành một tình khúc để đời. 

Thời gian sau đó, khi được các nhạc sĩ dàn dựng thành công theo đúng ý đồ sáng tác, nhất là qua chất giọng phù hợp của ca sĩ Lệ Thu (thành phố Hồ Chí Minh), tình khúc "Thời hoa đỏ" ngay lập tức tạo được tiếng vang và trở thành bài hát không thể thiếu trong sổ tay công chúng yêu âm nhạc, nhất là học sinh, sinh viên thời đó, kể cả học sinh, sinh viên ngành Công an nhân dân.

"Thời hoa đỏ", bản phổ nhạc của Nguyễn Đình Bảng có một chút thay đổi so với nguyên tác văn học của nhà thơ Thanh Tùng. Chính điều này đã làm cho tác phẩm được nâng thêm tầm cao rộng, sâu sắc về triết lý nhân sinh. Nói về sự thay đổi đó, Nguyễn Đình Bảng tâm sự rằng, ông đã trăn trở mãi rồi mới đi đến quyết định dùng "Cánh mỏng manh xao xác đỏ tươi" thay cho nguyên bản thơ: "Cánh mỏng manh tan tác đỏ tươi" vốn đã rất hay, rất đằm và mang nặng nỗi niềm của nhà thơ.

NSND Thái Bảo.
NSND Thái Bảo.

Nhạc sỹ Nguyễn Đình Bảng cũng đã mạnh dạn "làm nhẹ bớt cấp độ bi lụy" và có phần riêng tư trong ý thơ Thanh Tùng bằng cách thay hai chữ "máu ứa" thành "nuối tiếc" để ca từ phù hợp với tứ nhạc, với âm hưởng chủ đạo của nhạc phẩm: "Như nuối tiếc một thời trai trẻ". 

Sự thay đổi này không ngoài mục đích để "Thời hoa đỏ" là tâm sự chung, hoài niệm chung đẹp đẽ, thánh thiện của nhiều thế hệ những người đã từng đi qua "thời thiếu nữ", "thời trai trẻ"… chứ không chỉ giản đơn, khuôn tròn trong một mối tình của riêng ai đó. Thơ cũng như âm nhạc, luôn đi từ cái "tôi" đến cái "chúng ta".

"... Sau bài hát rồi anh cũng thế/ Anh của thời trai trẻ ngày xưa...", NSND Thái Bảo chia sẻ: "Đã 25 năm tôi gắn bó với ca khúc này. Bài hát như thấm vào máu, như ngấm vào tim, tôi đã hát bằng cả tâm hồn như một dòng chảy với nhiều cung bậc cảm xúc, rưng rưng khẽ chạm vào những điều ẩn khuất của bao trái tim đã từng nhớ mong và yêu đương tha thiết...."

NSND Thái Bảo hát trên Biên giới năm 1980.
NSND Thái Bảo hát trên Biên giới năm 1980.

NSND Thái Bảo kể rằng, "Thời hoa đỏ" đã theo chị suốt hành trình sân khấu âm nhạc chuyên nghiệp, kể cả theo chị lên biên giới, những ngày đỏ lửa. Năm 2015, trong Liveshow "Bài hát yêu thích tháng 8" của Đài Truyền hình Việt Nam, giải thưởng đã thuộc về ca khúc "Thời hoa đỏ". Trước đó, "Thời hoa đỏ" 3 tuần liên tiếp giữ vị trí đầu tiên trên bảng xếp hạng tuần của "Bài hát yêu thích". 

Ở thời điểm trao giải, "Thời hoa đỏ" áp đảo các ca khúc của top 3 với tỷ lệ bình chọn 6,97%. Cùng lên nhận giải, nhạc sỹ Nguyễn Đình Bảng rất bất ngờ và cảm động. Ông không nghĩ, sau 26 năm, tính từ năm 1989, bài hát còn được khán giả yêu mến đến vậy.

Là một giọng ca hát thành công dòng nhạc trữ tình, cách mạng, năm 2019, NSND Thái Bảo thực hiện xong MV "Thăm bến Nhà Rồng", thay nghĩa cử tri ân với quê hương của chị, chị lại tiếp tục nuôi khát vọng làm MV "Thời hoa đỏ". Đúng lúc đó chị gặp nguyện vọng của gia đình nhà thơ Thanh Tùng, muốn thực hiện MV bài hát này để tưởng nhớ về ông. Gia đình Thanh Tùng đã "Chọn mặt gửi vàng" không ai khác ngoài Thái Bảo. 

Tháng 7/2020 thời điểm trước ngày giỗ của nhà thơ Thanh Tùng, chị cùng ê kíp đã về Hải Phòng để thực hiện các cảnh quay khi mùa Hoa phượng đỏ rực đất Cảng. Đây cũng chính là quê hương của nhà thơ Thanh Tùng. NSND Thái Bảo đã hát bằng những cảm xúc bùng cháy, MV được hoàn thành khi Hà Nội vào thu.

Theo dòng tâm sự, NSND Thái Bảo chia sẻ: "Tôi muốn gửi tặng MV này cho tất cả những khán giả trong và ngoài nước, cho những ai yêu thích ca khúc "Thời hoa đỏ"....Và đặc biệt xin gửi tặng gia đình nhà thơ Thanh Tùng và nhạc sĩ Nguyễn Đình Bảng". 

Hương Lan, con gái nhà thơ Thanh Tùng không giấu được xúc động khi biết được nguyện vọng của nghệ sĩ Thái Bảo: "Khi còn sống bố tôi bảo chị Thái Bảo là ca sỹ  của "Thời hoa đỏ". Mỗi lần hát chị ấy chuyển tải sự say đắm, day dứt đến kỳ lạ. Mùa hè 2020 thật đáng nhớ với tôi và gia đình khi NSND Thái Bảo về Hải Phòng làm MV về ca khúc này".

NSND Quang Vinh là người thực hiện bản phối MV "Thời hoa đỏ" của NSND Thái Bảo. Bài thơ của nhà thơ Thanh Tùng vốn đầy giai điệu; ca từ bản nhạc của Nguyễn Đình Bảng đẹp, da diết; phối khí, hòa âm của nhạc sỹ, NSND Quang Vinh cùng tốp nữ vocal hòa quyện với giọng ca trầm khàn day dứt, lúc cao trào cháy bỏng, dâng hiến của Thái Bảo đã tạo ra hiệu ứng âm nhạc khác biệt.

Gần nửa thế kỷ với bài thơ "Thời hoa đỏ" của nhà thơ Thanh Tùng, hơn 30 năm với bản nhạc "Thời hoa đỏ" của Nguyễn Đình Bảng và 25 năm ca khúc "Thời hoa đỏ" gắn với tiếng hát ca sỹ, NSND Thái Bảo. "Thời hoa đỏ", chắc chắn không chỉ thuộc về "một thời" mà thuộc về mãi mãi.

Tháng 8-2020

Ngô Đức Hành

Các tin khác

Nụ cười Mai Đức Chung

Nụ cười Mai Đức Chung

Có lẽ, Anh hùng Lao động Mai Đức Chung là huấn luyện viên (HLV) bóng đá đặc biệt nhất mà tôi từng biết. Đặc biệt không chỉ bởi ông gắn với những hoàn cảnh đặc biệt, giành được nhiều thành tích đặc biệt, mà còn bởi nụ cười hiền từ của ông.

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Có nguồn gốc từ Địa Trung Hải, được trồng cách đây hàng nghìn năm, ô-liu là loại cây có sức sống đặc biệt bền bỉ, có thể sinh trưởng trên những vùng đất khô cằn, sỏi đá, chịu được nắng nóng, có thể sống tới cả ngàn năm. Người ta vẫn kể, dù đã bao cuộc chiến tranh đi qua, nhiều cây ô-liu cổ xưa ở Hy Lạp, Palestine, Italia đến nay vẫn ra hoa kết trái. Hình như càng khắc nghiệt, cây càng vững chãi.

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Lâu nay, đã thấy ít người nhắc đến thần tượng của giới trẻ như giai đoạn trước. Có sự biến đổi nào chăng? Thật ra, không phải như thế mà bởi giới trẻ hôm nay có quá nhiều tấm gương, quá nhiều mục tiêu để phấn đấu. Từ tấm gương dũng cảm cứu người trong hoạn nạn đến tấm gương trong học tập, nghiên cứu, vượt lên nghịch cảnh... Đôi khi, chỉ cần người trẻ nhận ra một nhân vật tốt ngay chính ở khu phố, xóm, bản... của mình để học tập, phấn đấu theo đã là một tín hiệu tích cực trong xã hội. Thần tượng nào có xa vời!

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Tin vui cho khán giả yêu thích môn nghệ thuật thứ 7. Cục Điện ảnh vừa lên tiếng khuyến khích sản xuất và phát hành những bộ phim giàu giá trị nhân văn, phản ánh đời sống xã hội và góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện. Điều này đồng nghĩa với việc sau nhiều năm các nhà làm phim kiên trì "giáo dục" người xem bằng ma quỷ, vong nhập, xác sống, bùa ngải, nhà hoang, thẩm mỹ viện âm phủ, bệnh viện âm phủ, chung cư âm phủ và có lẽ trong tương lai không xa là cả trạm thu phí âm phủ, chúng ta đã chú trọng hơn đến xây dựng con người nhân văn.

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Trong sáng tác thơ, hình ảnh không chỉ là phương tiện trang trí cho câu thơ, mà là một trong những yếu tố cốt lõi làm nên tứ thơ, cảm xúc thơ và sức ám ảnh của bài thơ.

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Vừa qua, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức tọa đàm "Diện mạo văn chương ở đô thị quốc tế" trong khuôn khổ của trại sáng tác hằng năm. Sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh mở rộng không chỉ về địa giới hành chính, mà còn là sự hợp lưu của nhiều dòng chảy văn chương mang phong vị riêng biệt. Nhưng câu chuyện "diện mạo văn chương" thời kỷ nguyên số lại là câu chuyện chẳng hề dễ dàng.

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Truyền thuyết thời Hùng Vương là tấm bản đồ tư duy vũ trụ quan độc đáo của người Việt cổ. Người xưa nghĩ về trời đất, về sự sống bằng những câu chuyện kể sinh động. Họ quan niệm vạn vật đều có linh hồn, sống và chết chỉ là một sự chuyển hóa. Và con người luôn ở vị trí trung tâm, vừa kiến tạo vừa gìn giữ sự hài hòa với thiên nhiên.

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Cũng như các dân tộc khác trên thế giới, từ xa xưa người Khmer ở Nam Bộ đã biết cách khắc chữ trên đá, các nguyên liệu khác để ghi chép kinh nghiệm sống, tri thức các lĩnh vực sản xuất, văn hóa, lời dăn dạy của tín ngưỡng, tôn giáo cho thế hệ sau...

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Mạng xã hội bàn tán về đề thi THPT môn Ngữ văn, về câu 1 viết đoạn văn nghị luận xã hội. “Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk... với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới. Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”?

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Thăng Long xưa được gắn với từ Kẻ Chợ (“Kẻ” là từ chung chỉ một vùng đất và dân cư trù phú). Kinh đô lại có nhiều kẻ nhỏ, như: Kẻ Vẽ, kẻ Mơ, kẻ Chèm, Kẻ Mọc, Kẻ Cót... Từ xưa, phía đông nam thành Thăng Long là một vùng đất rộng lớn có tên là Cổ Mai (tên nôm là Kẻ Mơ), bao gồm các làng Hoàng Mai, Tương Mai, Mai Động, Hồng Mai. Đến đời Tự Đức (1848 - 1883), vì kỵ húy nên đổi Hồng Mai thành Bạch Mai.

Trăm năm chợ “chảnh”

Trăm năm chợ “chảnh”

Trong ký ức của thị dân Sài thành có một khu vực đặc biệt mà hễ nhắc đến nó, người ta nhớ ngay đến ngôi chợ bao đời mang danh chợ “chảnh”. Đến năm 2026 này, ngôi “chợ nhà giàu” ấy đã bước sang tuổi 100.

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Một buổi sáng tháng 9 năm 2015, các máy dò LIGO ghi nhận tiếng của hai hố đen sáp nhập từ 1,3 tỷ năm ánh sáng. Sự kiện ấy chứng minh rằng vũ trụ vận hành bằng những dao động vô hình, khác hẳn với những khối vật chất rắn chắc.

Những địa danh bất tử trong bài thơ Tây Tiến

Những địa danh bất tử trong bài thơ Tây Tiến

Khu Di tích lịch sử lưu niệm Trung đoàn 52 Tây Tiến được xây dựng trên đồi Nà Bó, phường Mộc Châu, tỉnh Sơn La. Từ khi khánh thành năm 2016 đến nay, nơi đây đã trở thành điểm đến tham quan, tri ân, tưởng nhớ đến những người lính năm xưa đã ngã xuống vì Tổ quốc...

Xôn xao mái phố phía đông kinh thành

Xôn xao mái phố phía đông kinh thành

Cuối thế kỷ XIX, người Pháp phá dỡ bức tường thành phía Đông thành Thăng Long, và lấp đi con hào chạy dọc tường thành, tạo ra một con đường mới dài hơn 1.200m, chính là phố Phùng Hưng (Hà Nội) ngày nay.

Cố họa sĩ Trần Nguyên Dũng: Trong thế giới của ký ức

Cố họa sĩ Trần Nguyên Dũng: Trong thế giới của ký ức

Khi còn ở dương thế, Trần Nguyên Dũng là một họa sĩ trầm lặng, luôn là người lắng nghe trong mọi cuộc vui. Tại triển lãm “Những ngày thảnh thơi”, hội họa sẽ kể những câu chuyện về thế giới nội tâm đầy sắc màu của ông...

Họa sĩ Tạ Tỵ Với chiếc đũa thần màu nhiệm

Họa sĩ Tạ Tỵ Với chiếc đũa thần màu nhiệm

Tôi thực sự ngạc nhiên khi đọc được bút tích của họa sĩ Tạ Tỵ (1921-2004) để lại với đề từ sâu sắc rằng: “Nghệ thuật là cao quý. Người làm ra nghệ thuật đã cao quý. Người thưởng ngoạn nghệ thuật còn cao quý hơn” (trích “Tạ Tỵ- Dấu ấn sáng tạo” - NXB Hội Nhà văn-2019). Họa sĩ cần người xem luôn thấu hiểu và đồng hành sáng tạo cùng nghệ sĩ. Bởi lẽ, ông chính là người khởi đầu cho dòng tranh Lập thể vào đầu thập niên 50 (thế kỷ 20) nhưng đầy gian nan.