Franck Thilliez : “Tiểu thuyết trinh thám là thể loại lý tưởng”

Nhà văn trinh thám Pháp nổi tiếng Franck Thilliez đến với văn học một cách tình cờ. Cuốn tiểu thuyết đầu tay “Chuyến tàu địa ngục dành cho Thiên thần Đỏ” được viết ở tuổi 31. Cuốn "Căn phòng của người chết" được trao giải thưởng văn học trinh thám Pháp và chuyển thể thành phim. Ngoài tiểu thuyết kinh dị và trinh thám, Franck Thilliez còn viết kịch bản.

Nhân dịp hai cuốn sách thuộc loại bestseller của nhà văn, tiểu thuyết “Luca” và tập truyện ngắn “Bên kia chân trời” được xuất bản ở Nga, phóng viên báo “Tin tức” Nga Yury Kovalenko ở Paris có cuộc trò chuyện với ông.

- Ông là một trong những nhà văn Pháp nổi tiếng nhất hiện nay, tác giả của hai chục cuốn sách được xuất bản tại nhiều nước, kể cả Nga. Thành công của ông bắt nguồn từ đâu?

+ Mọi người thích những câu chuyện hình sự gay cấn được điều tra hoặc không. Ngay lập tức họ phỏng đoán ai và tại sao lại phạm tội. Điều quan trọng nữa là các cuốn tiểu thuyết của tôi có liên quan mật thiết với cuộc sống của chúng ta và các vấn đề của toàn xã hội. Người đọc không chỉ muốn giải trí, trải nghiệm những cảm xúc mạnh mà còn biết được điều gì đó từ những cuốn sách của tôi, mở rộng tầm nhìn của họ. Với một cuốn truyện trinh thám đích thực, bạn có thể thư giãn thoải mái. Tóm lại, đây là một thể loại lý tưởng!

- Bí quyết gì giúp ông chinh phục bạn đọc?

+ Những người yêu thích tiểu thuyết trinh thám vốn rất khắt khe, họ hiểu rõ thể loại này. Phải làm họ ngạc nhiên, phải tạo ra những điều bất ngờ. Các nhân vật rất quan trọng đối với sự thành công của cuốn tiểu thuyết. Ở trang đầu tiên, bạn gặp một nhân vật giúp bạn khám phá một thế giới chưa từng biết. Đồng thời, anh ta gần gũi với người đọc. Chính nhân vật thú vị nắm trong tay chìa khóa của một cuốn tiểu thuyết hay.

Nhà văn Franck Thilliez.
Nhà văn Franck Thilliez.

- Ông muốn gây sốc cho độc giả, khiến anh ta hồi hộp, căng thẳng đến trang cuối?

+ Tất cả điều này diễn ra đồng thời! Sách của tôi là lời mời xem tiết mục “tàu lượn siêu tốc”. Bạn đọc sợ phát khiếp, tóc dựng ngược, nhưng đến cuối sách sẽ được ban thưởng: bạn dũng cảm vượt qua mọi thử thách và hoàn thành một chuyến đi ngoạn mục. Điều này khiến ai cũng thích. Mục đích chính của tôi với tư cách tác giả tiểu thuyết kinh dị là khêu gợi cảm xúc và không làm bạn đọc thất vọng.

- Ông tìm thấy cốt truyện ở đâu?

+ Trên báo chí, trong các mục tin tức an ninh và pháp luật, trong các vấn đề xã hội-chính trị. Tôi say mê cả khoa học, tất cả những gì lệch chuẩn - các loại bệnh tâm thần, mất trí, chứng ảo giác. Xung quanh các đề tài này tôi xây dựng cốt truyện của mình. Các nhân viên cảnh sát của tôi hoàn toàn không phải là siêu nhân kiểu như James Bond. Đó là những con người bình thường, họ phải đối mặt với bạo lực, tiếc thay, đã trở thành một cái gì đó nhàm chán.

- Trong tiểu thuyết “Luca” sắp được xuất bản ở Nga, ông cảnh báo về những hiểm họa liên quan đến sự thống trị của Internet, mạng xã hội và số hóa toàn cầu. Công nghệ hiện đại sẽ biến chúng ta thành nô lệ?

+ Vâng, tôi nghĩ như vậy. Công nghệ phát triển nhanh đến mức con người không thể theo kịp. Chúng ta kết nối nhiều trang mạng với nhau. Quá nhiều thông tin dồn dập tấn công chúng ta đến mức không thể hiểu được, không phân biệt được thật giả. Điều tồi tệ ở chỗ tất cả các thiết bị công nghệ là bản sao của chúng ta. Bản thân chúng ta cung cấp cho chúng các công cụ tìm kiếm, thông báo về sở thích, quan điểm chính trị, khuynh hướng tình dục và thậm chí về những bí mật riêng tư. Kết quả là máy móc trở nên giống chúng ta. Thiếu chúng, chúng ta không thể làm được gì. Đối với chúng ta, chúng giống như một loại ma túy.

- Một trong những đề tài của ông là triết học siêu nhân học - một quan niệm triết học cho rằng sự đột phá khoa học và công nghệ chưa từng có sẽ giúp hoàn thiện con người, cứu anh ta thoát khỏi bệnh tật, làm chậm quá trình lão hóa, v.v... Liệu chúng ta có nhận thức được những hiểm họa đang rình rập chúng ta trên con đường này?

+ Khoa học đang nhanh chóng đạt được những thành tựu mới trong lĩnh vực di truyền học, trí tuệ nhân tạo, trong việc tìm kiếm sự bất tử. Ngày nay có thể trả lại thị lực cho người mù, lắp chân cho người bị liệt, loại bỏ bệnh tật trước khi em bé chào đời. Điều này vừa hấp dẫn vừa đáng sợ.

Cụ thể, tiến bộ khoa học kích thích các nhà tỷ phú đầu tư rất lớn vào việc xây dựng các trung tâm nghiên cứu của họ. Tại các phòng thí nghiệm bí mật được trang bị tận răng của họ, trong một năm những trí tuệ siêu việt có thể làm được những điều mà với điều kiện bình thường, người ta phải mất đến một thập kỷ.

Vâng, có thể đạt được rất nhiều, nhưng tôi không chắc rằng chúng ta biết chúng ta đang đi về đâu. Trong một cuốn sách, tôi nhắc lại thần thoại Prometheus: nếu bạn chơi với lửa quá lâu, bạn sẽ trở thành nạn nhân của nó.

- Nhân vật tiểu thuyết kinh dị “Bản thảo bỏ dở” của ông là một nữ văn sĩ nổi tiếng. Bà ta đi tìm kiếm cô con gái mất tích của mình. Theo tôi hiểu, bà là “người đóng thế” của ông?

+ Cuốn sách là sự suy ngẫm về nghề viết. Điều gì khiến tôi mỗi buổi sáng ngồi vào bàn và viết cả ngày? Ý tưởng xuất hiện và phát triển như thế nào? Tôi thích đặt ra những câu hỏi này trong cuốn tiểu thuyết mà nhân vật chính là tác giả của các cuốn tiểu thuyết kinh dị. Hóa ra, ở một mức độ nhất định, đó là chân dung của riêng tôi. Nữ nhân vật chính của tôi có cùng nỗi sợ hãi, nỗi ám ảnh như vậy.

- Ông có tiếp xúc với các nhân viên cảnh sát không? Họ có đọc sách của ông không, có khuyên bảo gì không?

+ Tôi làm việc với họ rất nhiều. Họ giải thích cho tôi các tình tiết liên quan đến việc tiến hành điều tra, cách họ hành xử tại hiện trường vụ án. Nhiều nhân viên cảnh sát đọc sách của tôi và nói rằng, chúng gần với thực tế.

- Trước khi trở thành nhà văn, ông là một chuyên gia công nghệ thông tin. Nghề nghiệp có giúp ích cho công việc sáng tác không?

+ Nếu không phải là kỹ sư lập trình, có thể tôi không bao giờ trở thành nhà văn. Tôi có tư duy khoa học, tôi tiếp xúc với các đề tài liên quan đến y học, di truyền học, Internet, tôi nghiên cứu các vấn đề về trí nhớ. Ngoài ra, tư duy kỹ thuật giúp tôi xây dựng tác phẩm. Có một cái gì đấy chung giữa việc sáng tác tiểu thuyết kinh dị và thuật toán mã hóa thông tin.

- Một số nhà phê bình coi tiểu thuyết trinh thám và kinh dị là văn học hạng hai. Ông có lấy làm phật ý không?

+ Họ nhầm rồi. Đây cũng  là văn học như bất kỳ thể loại nào khác. Việc phân chia thể loại là cách tiếp cận điển hình kiểu Pháp. Ngày nay, tiểu thuyết trinh thám không còn bị coi là tiểu thuyết "nhà ga" nữa. Trước đây, quả thật người ta mua chúng tại các sân ga trước khi lên tàu, đọc dọc đường và sau đó quên ngay.

Hiện nay, rất nhiều điều đã thay đổi. Các tình tiết ngày càng trở nên phức tạp, cốt truyện ngày càng nghiêm túc. Chúng không chỉ có chức năng giải trí, mà còn đặt ra những vấn đề quan trọng. Tiểu thuyết kinh dị chưa được đề cử cho các giải thưởng văn học chính, nhưng trong số đó có những tác phẩm tuyệt vời. Tuy nhiên, các rào cản đang dần dần biến mất. Dù sao, bạn đọc là người quyết định. Hiện nay, người Pháp đọc tiểu thuyết trinh thám nhiều hơn tiểu thuyết truyền thống.

- Xin ông cho biết tại sao mọi người thích đọc sách trinh thám?

+ Tiểu thuyết trinh thám cho phép chúng ta nhìn qua lỗ khóa để thấy những gì xảy ra “phía bên kia”. Tận hưởng sự thích thú từ tiểu thuyết trinh thám hoặc phim kinh dị nghĩa là bước qua các tiêu chuẩn đạo đức thông thường lên án bạo lực. Cảm giác sợ hãi cần cho sự sinh tồn của chúng ta. Đồng thời, nó cũng tạo ra sự thích thú: chúng ta biết rằng chúng ta an toàn khi ngồi trên đi văng với một cuốn sách trong tay. Điều này cũng giống như khi bạn nhảy bungee: mặc dù cảm thấy nguy hiểm, nhưng tính mạng của bạn không bị đe dọa.

- Các nhân vật trong sách của ông và câu chuyện của họ có để lại dấu ấn trong tính cách của ông không?

+ Tất nhiên. Cuốn sách là một năm làm việc vất vả, một năm tìm kiếm, hoài nghi, sợ hãi. Một năm tôi sống với các nhân vật của mình suốt ngày và đêm. Do đó, trong mỗi cuốn tiểu thuyết tôi để lại một phần của chính mình.

-  Ông có ý định viết một cuốn tiểu thuyết xã hội kiểu như “Germinal” của Émille Zola kể về cuộc sống ở một thị trấn vùng mỏ?

+ Tại sao không. Bây giờ tôi đang thích viết tiểu thuyết kinh dị và trinh thám. Tôi nghĩ ra những câu chuyện mới và tìm kiếm những cốt truyện mới. Có thể, trong tương lai tôi sẽ bắt tay vào một cuốn tiểu thuyết truyền thống hơn với câu chuyện chậm rãi về lịch sử quê hương tôi, vốn là bãi chiến trường trong Thế chiến thứ nhất.

- Cuộc sống có thể thú vị hơn bất kỳ tác phẩm kinh dị nào?

+ Cuộc sống là một cuốn sách dài, thú vị và đầy những sự kiện kỳ lạ.

Trần Hậu

Các tin khác

Nụ cười Mai Đức Chung

Nụ cười Mai Đức Chung

Có lẽ, Anh hùng Lao động Mai Đức Chung là huấn luyện viên (HLV) bóng đá đặc biệt nhất mà tôi từng biết. Đặc biệt không chỉ bởi ông gắn với những hoàn cảnh đặc biệt, giành được nhiều thành tích đặc biệt, mà còn bởi nụ cười hiền từ của ông.

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Có nguồn gốc từ Địa Trung Hải, được trồng cách đây hàng nghìn năm, ô-liu là loại cây có sức sống đặc biệt bền bỉ, có thể sinh trưởng trên những vùng đất khô cằn, sỏi đá, chịu được nắng nóng, có thể sống tới cả ngàn năm. Người ta vẫn kể, dù đã bao cuộc chiến tranh đi qua, nhiều cây ô-liu cổ xưa ở Hy Lạp, Palestine, Italia đến nay vẫn ra hoa kết trái. Hình như càng khắc nghiệt, cây càng vững chãi.

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Lâu nay, đã thấy ít người nhắc đến thần tượng của giới trẻ như giai đoạn trước. Có sự biến đổi nào chăng? Thật ra, không phải như thế mà bởi giới trẻ hôm nay có quá nhiều tấm gương, quá nhiều mục tiêu để phấn đấu. Từ tấm gương dũng cảm cứu người trong hoạn nạn đến tấm gương trong học tập, nghiên cứu, vượt lên nghịch cảnh... Đôi khi, chỉ cần người trẻ nhận ra một nhân vật tốt ngay chính ở khu phố, xóm, bản... của mình để học tập, phấn đấu theo đã là một tín hiệu tích cực trong xã hội. Thần tượng nào có xa vời!

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Tin vui cho khán giả yêu thích môn nghệ thuật thứ 7. Cục Điện ảnh vừa lên tiếng khuyến khích sản xuất và phát hành những bộ phim giàu giá trị nhân văn, phản ánh đời sống xã hội và góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện. Điều này đồng nghĩa với việc sau nhiều năm các nhà làm phim kiên trì "giáo dục" người xem bằng ma quỷ, vong nhập, xác sống, bùa ngải, nhà hoang, thẩm mỹ viện âm phủ, bệnh viện âm phủ, chung cư âm phủ và có lẽ trong tương lai không xa là cả trạm thu phí âm phủ, chúng ta đã chú trọng hơn đến xây dựng con người nhân văn.

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Trong sáng tác thơ, hình ảnh không chỉ là phương tiện trang trí cho câu thơ, mà là một trong những yếu tố cốt lõi làm nên tứ thơ, cảm xúc thơ và sức ám ảnh của bài thơ.

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Vừa qua, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức tọa đàm "Diện mạo văn chương ở đô thị quốc tế" trong khuôn khổ của trại sáng tác hằng năm. Sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh mở rộng không chỉ về địa giới hành chính, mà còn là sự hợp lưu của nhiều dòng chảy văn chương mang phong vị riêng biệt. Nhưng câu chuyện "diện mạo văn chương" thời kỷ nguyên số lại là câu chuyện chẳng hề dễ dàng.

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Truyền thuyết thời Hùng Vương là tấm bản đồ tư duy vũ trụ quan độc đáo của người Việt cổ. Người xưa nghĩ về trời đất, về sự sống bằng những câu chuyện kể sinh động. Họ quan niệm vạn vật đều có linh hồn, sống và chết chỉ là một sự chuyển hóa. Và con người luôn ở vị trí trung tâm, vừa kiến tạo vừa gìn giữ sự hài hòa với thiên nhiên.

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Cũng như các dân tộc khác trên thế giới, từ xa xưa người Khmer ở Nam Bộ đã biết cách khắc chữ trên đá, các nguyên liệu khác để ghi chép kinh nghiệm sống, tri thức các lĩnh vực sản xuất, văn hóa, lời dăn dạy của tín ngưỡng, tôn giáo cho thế hệ sau...

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Mạng xã hội bàn tán về đề thi THPT môn Ngữ văn, về câu 1 viết đoạn văn nghị luận xã hội. “Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk... với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới. Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”?

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Thăng Long xưa được gắn với từ Kẻ Chợ (“Kẻ” là từ chung chỉ một vùng đất và dân cư trù phú). Kinh đô lại có nhiều kẻ nhỏ, như: Kẻ Vẽ, kẻ Mơ, kẻ Chèm, Kẻ Mọc, Kẻ Cót... Từ xưa, phía đông nam thành Thăng Long là một vùng đất rộng lớn có tên là Cổ Mai (tên nôm là Kẻ Mơ), bao gồm các làng Hoàng Mai, Tương Mai, Mai Động, Hồng Mai. Đến đời Tự Đức (1848 - 1883), vì kỵ húy nên đổi Hồng Mai thành Bạch Mai.

Trăm năm chợ “chảnh”

Trăm năm chợ “chảnh”

Trong ký ức của thị dân Sài thành có một khu vực đặc biệt mà hễ nhắc đến nó, người ta nhớ ngay đến ngôi chợ bao đời mang danh chợ “chảnh”. Đến năm 2026 này, ngôi “chợ nhà giàu” ấy đã bước sang tuổi 100.

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Một buổi sáng tháng 9 năm 2015, các máy dò LIGO ghi nhận tiếng của hai hố đen sáp nhập từ 1,3 tỷ năm ánh sáng. Sự kiện ấy chứng minh rằng vũ trụ vận hành bằng những dao động vô hình, khác hẳn với những khối vật chất rắn chắc.

Những địa danh bất tử trong bài thơ Tây Tiến

Những địa danh bất tử trong bài thơ Tây Tiến

Khu Di tích lịch sử lưu niệm Trung đoàn 52 Tây Tiến được xây dựng trên đồi Nà Bó, phường Mộc Châu, tỉnh Sơn La. Từ khi khánh thành năm 2016 đến nay, nơi đây đã trở thành điểm đến tham quan, tri ân, tưởng nhớ đến những người lính năm xưa đã ngã xuống vì Tổ quốc...

Xôn xao mái phố phía đông kinh thành

Xôn xao mái phố phía đông kinh thành

Cuối thế kỷ XIX, người Pháp phá dỡ bức tường thành phía Đông thành Thăng Long, và lấp đi con hào chạy dọc tường thành, tạo ra một con đường mới dài hơn 1.200m, chính là phố Phùng Hưng (Hà Nội) ngày nay.

Cố họa sĩ Trần Nguyên Dũng: Trong thế giới của ký ức

Cố họa sĩ Trần Nguyên Dũng: Trong thế giới của ký ức

Khi còn ở dương thế, Trần Nguyên Dũng là một họa sĩ trầm lặng, luôn là người lắng nghe trong mọi cuộc vui. Tại triển lãm “Những ngày thảnh thơi”, hội họa sẽ kể những câu chuyện về thế giới nội tâm đầy sắc màu của ông...

Họa sĩ Tạ Tỵ Với chiếc đũa thần màu nhiệm

Họa sĩ Tạ Tỵ Với chiếc đũa thần màu nhiệm

Tôi thực sự ngạc nhiên khi đọc được bút tích của họa sĩ Tạ Tỵ (1921-2004) để lại với đề từ sâu sắc rằng: “Nghệ thuật là cao quý. Người làm ra nghệ thuật đã cao quý. Người thưởng ngoạn nghệ thuật còn cao quý hơn” (trích “Tạ Tỵ- Dấu ấn sáng tạo” - NXB Hội Nhà văn-2019). Họa sĩ cần người xem luôn thấu hiểu và đồng hành sáng tạo cùng nghệ sĩ. Bởi lẽ, ông chính là người khởi đầu cho dòng tranh Lập thể vào đầu thập niên 50 (thế kỷ 20) nhưng đầy gian nan.