Dưới mái nhà văn chương, chúng tôi là anh em

Duyên phận anh em của chúng tôi bắt đầu từ thập niên tám mươi thế kỷ trước. Nhà thơ Trúc Thông hồi ấy công tác ở Đài Tiếng nói Việt Nam. Một lần vào Quy Nhơn, anh tặng chồng tôi (nhà thơ Nguyễn Thanh Mừng) tập thơ "Chầm chậm tới mình".

Khoáng đạt, kiệm lời, từng chữ thao thức khám phá và sâu đằm nhân ái là ấn tượng thơ anh trong lòng bạn trẻ chúng tôi. Hàn Mặc Tử có câu: "Người thơ phong vận như thơ ấy" - qua thơ Trúc Thông có thể hình dung về tính cách và phong thái của anh.

Tác giả thăm nhà thơ Trúc Thông.
Tác giả thăm nhà thơ Trúc Thông.

Yêu cầu của công việc ít nhiều gắn với văn chương là lý do chồng tôi thường đi Hà Nội. Đó cũng là những dịp hội ngộ anh em bè bạn. Giữa trập trùng yêu mến, chuyến Hà Nội nào thiếu bóng anh Trúc Thông xem như chưa trọn. Đơn giản vì ở tâm thế một người anh, Trúc Thông chưa bao giờ để chúng tôi lạc lõng. Hơi ấm của tình anh em vừa đủ để rượu nhạt hóa nồng, để nhen quạnh tẻ thành tiếng cười rộn rã. 58 Quán Sứ, cơ quan anh, và 16 Hồng Phúc, nhà anh, là hai địa chỉ chúng tôi thường đến tìm anh mỗi khi ra Hà Nội.

Mùa đông năm 1994, tôi ra nhận giải Liên hiệp Văn học nghệ thuật Việt Nam và đến thăm anh chị. Biết tôi chưa quen với cái lạnh đất Bắc, anh bảo vợ soạn áo rét, khăn choàng cho tôi, rồi đưa tôi đi dạo phố cổ. 

Chiếc xe đạp lăn dọc theo những ngọn gió cắt da, mỗi phố mỗi dừng, mỗi điểm dừng có một câu chuyện về Hà Nội cổ xưa và lịch lãm, để đứa em miền Trung ngơ ngác là tôi hiểu vì sao có những cái tên Hàng Cỏ, Hàng Trống, Hàng Chiếu, Hàng Than, Hàng Bột, Hàng Đường. Thấp thoáng bóng xưa mở chợ hoa xuân trên phố Hàng Đào.

Hốt nhiên, tôi cảm thấy mình từng là nhánh cây đang ngóng tiếng người, là ngọn gió tự vót mỏng mình khi lướt qua nụ qua hoa, là một chút gì của Thăng Long vạn cổ tìm về. Rất nhiều năm sau này, những dẫn giải của anh vẫn là lời giới thiệu hay nhất về Hà Nội mà tôi từng biết.

Anh Trúc Thông bị tai biến ngót chục năm rồi. Trong vòng tay vợ con và bạn bè, anh vượt qua cõi chết, và sống (như thể) vì không thể buông bỏ yêu thương. Cùng với mẹ, hai cháu Phùng Linh, Phùng Vân cố gắng giữ từng hơi thở của cha, cố gắng học hành, tốt nghiệp phổ thông, rồi đại học, cương nghị bước qua tháng ngày khó nhọc. Khi tôi đến thăm anh, được biết Vân đã vào Sài Gòn làm việc, Linh là chị cả, ở Hà Nội cùng bố mẹ, công tác tại VOV5.

Chị Nguyệt hỏi anh có nhận ra ai không, anh gật. Chị hỏi tên, anh nói "Tr...ang". Tôi gọi cho chồng tôi và đưa điện thoại gần tai anh Thông. Chồng tôi gọi: "Anh Trúc Thông ơi! Em, Mừng đây, nhớ anh lắm, nhớ lắm...". Anh gật gật, miệng bập bẹ, những sợi tóc bạc trắng xòa xuống trán.

Anh Trúc Thông của chúng tôi!

Trần Thị Huyền Trang

Các tin khác

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Tôi trở lại con đường Núi Đôi (Xã Sóc Sơn-Hà Nội), men theo đường dốc lên đỉnh núi. Những câu thơ bay lên bát ngát như ngày nào lớp học chúng tôi được nghe giáo sư Hoàng Như Mai giảng bài thơ “Núi Đôi” của cố nhà thơ Vũ Cao (1922-2007). Giọng ông sang sảng vang trên giảng đường: “Anh đi bộ đội sao trên mũ/ Mãi mãi là sao sáng dẫn đường/ Em sẽ là hoa trên đỉnh núi/ Bốn mùa thơm ngát cánh hoa thơm”. Những ký ức học trò trong tôi bỗng hiện về trên đỉnh núi mùa thu đầy hoa và búp lá non tơ...

Người vẽ cờ Tổ quốc

Người vẽ cờ Tổ quốc

Lá cờ đỏ sao vàng được sử dụng trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ - về sau được chọn làm Quốc kỳ - đã tung bay trên Quảng trường Ba Đình lịch sử ngày Độc lập 2/9/1945. Nguyễn Hữu Tiến - một chiến sĩ Cộng sản kiên trung, gắn với câu chuyện lịch sử về sự ra đời của lá cờ đỏ sao vàng.

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Tôi chiêm ngưỡng và yêu nghệ thuật tranh lụa Nguyễn Phan Chánh (1892-1984) từ hàng chục năm trước. Đặc biệt, sau khi gặp gỡ nhà văn Nguyệt Tú (con gái đầu của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh) vào năm 2004, tôi càng thêm yêu tranh ông. Những câu chuyện nhà văn Nguyệt Tú viết về cha mình trong cuốn "Đường sáng trăng sao" (NXB Tổng hợp, TP Hồ Chí Minh - 2004) làm tôi bất ngờ với những di sản họa sĩ để lại. Bức nào cũng như một cung đàn loang sương khói trong veo nước thu vàng.

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Hiếm có một thủ trưởng Tổng cục Chính trị nào đặc biệt như Thiếu tướng Trần Văn Phác, ông từng làm Tổng biên tập hai tờ báo lớn, đặc sắc trong quân đội, đó là Tạp chí Văn nghệ Quân đội và Báo Quân đội nhân dân.

Văn hóa đối ngoại: “Sức mạnh mềm” và lá chắn từ xa

Văn hóa đối ngoại: “Sức mạnh mềm” và lá chắn từ xa

Chiến lược văn hóa đối ngoại đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 theo Quyết định số 1306/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ khẳng định tầm chiến lược: “Văn hóa không dừng lại ở vai trò cầu nối hữu nghị, mà đã trở thành “sức mạnh mềm” cốt lõi, thành lá chắn từ xa bảo vệ vững chắc chủ quyền và an ninh quốc gia.

Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn với lực lượng kỹ thuật nghiệp vụ

Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn với lực lượng kỹ thuật nghiệp vụ

Phát biểu trong buổi thăm và làm việc tại Trung tâm Kỹ thuật nghiệp vụ Công an nhân dân, ngày 6/7/2026 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Lịch sử đấu tranh bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội đã chứng minh vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng của công tác kỹ thuật nghiệp vụ...”.

Nén tâm hương trên những miền đất lửa

Nén tâm hương trên những miền đất lửa

Những ngày tháng 7, trên dải đất miền Trung nắng gió, những bước chân của cán bộ, chiến sĩ Cục Ngoại tuyến, Bộ Công an lặng lẽ đi qua những miền đất lửa Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Trị. Trong hành trình “Theo dấu chân những người anh hùng”, mỗi địa danh đi qua không chỉ là một điểm dừng chân, mà còn là một miền ký ức thiêng liêng. Mỗi nén hương được thắp lên không chỉ là lời tri ân, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của hòa bình...

Tráng ca còn vọng trên đất mỏ

Tráng ca còn vọng trên đất mỏ

Cách đây 54 năm, người Đại đội trưởng Đại đội 34 pháo cao xạ 37mm của tự vệ mỏ đã anh dũng hy sinh trên mỏm đồi 104 thuộc dãy Ba Đèo, khi chỉ huy đơn vị chiến đấu đến những phút cuối cùng trong trận không kích dữ dội của không quân Mỹ trên vùng trời Quảng Ninh.

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Chúng tôi về thăm khu tưởng niệm nhà văn, liệt sĩ Nam Cao (1917-1951) đúng vào vụ chuối ngự chín rộ thơm phức. Nằm bên sông Châu, những cây đại quanh vườn ra hoa quanh năm trắng muốt. Khu tưởng niệm nhà văn Nam Cao (thành lập năm 2004) là một trong số ít địa chỉ văn chương được công nhận là Di tích cấp Quốc gia (2023). Đây là một quần thể di tích, gồm bảo tàng di sản văn học của Nam Cao, ngôi nhà Bá Kiến và dấu chứng lò gạch trong làng.