Đức - Pháp tìm cách “vá” lá chắn phòng thủ chung châu Âu

Đức và Pháp tìm các cơ chế hợp tác mới trong lĩnh vực quốc phòng nhằm chứng minh vai trò “đầu tàu” trong tiến trình xây dựng năng lực phòng thủ chung của toàn Liên minh châu Âu (EU), bất chấp khác biệt sâu sắc về các chương trình phát triển vũ khí.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Friedrich Merz cùng các quan chức cấp cao hai nước trong hai ngày 16 và 17/7 nhóm họp tại căn cứ không quân Nörvenich của Đức với chương trình nghị sự trải rộng từ răn đe hạt nhân, phòng thủ tên lửa, tấn công tầm xa đến hợp tác không gian, Reuters đưa tin.

dc.jpg
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Friedrich Merz gặp gỡ ngày 16/7. Ảnh: Reuters

Điện Elysee cho biết hai bên dự kiến thông qua hai tuyên bố chung, nhằm phát đi thông điệp rằng dù còn nhiều bất đồng, Paris và Berlin vẫn quyết tâm thúc đẩy hợp tác quốc phòng và giữ vai trò dẫn dắt tiến trình xây dựng năng lực phòng thủ của EU.

Các cuộc gặp của Pháp-Đức diễn ra trong bối cảnh môi trường an ninh châu Âu thay đổi nhanh chóng bởi xung đột Nga - Ukraine; việc Mỹ gia tăng sức ép yêu cầu các đồng minh tăng chi tiêu quốc phòng, đồng thời cũng phản ánh nỗ lực hàn gắn những rạn nứt trong quan hệ hợp tác công nghiệp quốc phòng giữa hai nước sau hàng loạt dự án gặp bế tắc.

Chỉ mới cách đây một tháng, Pháp và Đức thừa nhận họ đã buộc phải hủy bỏ chương trình hợp tác phát triển máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS, được khởi động từ năm 2017 nhằm thay thế tiêm kích Rafale của Pháp cùng chiến đấu cơ Typhoon trong biên chế Đức và Tây Ban Nha. Dự án này từng được xem là biểu tượng cho tham vọng xây dựng ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu độc lập với Mỹ.

Nguyên nhân dẫn đến sự đổ vỡ của dự án FCAS là loạt mâu thuẫn kéo dài giữa các tập đoàn quốc phòng Dassault Aviation của Pháp và Airbus Defence & Space của Đức về quyền kiểm soát công nghệ, phân chia công việc và lợi ích công nghiệp.

download-5.jpg
Dự án FCAS đổ vỡ sau gần 10 năm triển khai. Ảnh: Reuters

Một quan chức giấu tên tại Điện Elysee cho hay Tổng thống Macron và Thủ tướng Merz "đã thảo luận kỹ lưỡng và thường xuyên" về những biện pháp nhằm thúc đẩy dự án, song cả hai lãnh đạo đều bày tỏ tiếc nuối khi các đối tác công nghiệp không thể đạt thỏa thuận để tiếp tục kế hoạch.

Không chỉ FCAS, hàng loạt chương trình hợp tác khác cũng gặp nhiều khó khăn. Dự án xe tăng chiến đấu chủ lực MGCS nhiều lần chậm tiến độ do khác biệt về yêu cầu kỹ thuật và lợi ích công nghiệp. Trong khi đó, chương trình Eurodrone, nhằm phát triển máy bay không người lái châu Âu cạnh tranh với MQ-9 Reaper của Mỹ, bị kéo dài, làm gia tăng hoài nghi về khả năng hiện thực hóa tham vọng tự chủ quốc phòng của EU.

Tuy nhiên, giới chức hai nước đều khẳng định hợp tác quốc phòng Pháp - Đức không chỉ gói gọn trong các dự án vũ khí riêng biệt. Một quan chức Pháp nói với Reuters rằng đây "không phải là con đường mà mọi thứ đều hoàn toàn thống nhất", song nhấn mạnh hợp tác quốc phòng song phương có phạm vi rộng lớn hơn nhiều so với dự án FCAS.

Về phía Đức, một quan chức chính phủ cho biết, dù FACS đổ vỡ, hai bên dự kiến sẽ đạt được đồng thuận về việc tiếp tục phát triển một số cấu phần quan trọng của FCAS, đặc biệt là hệ thống "combat cloud", nền tảng dữ liệu số kết nối máy bay chiến đấu, máy bay không người lái, cảm biến và các hệ thống chỉ huy thành một mạng tác chiến thống nhất.

Một chủ đề đáng chú ý khác được thảo luận là đề xuất "răn đe hạt nhân mở rộng" do Tổng thống Pháp Macron đưa ra từ tháng 3/2026. Theo sáng kiến này, các đồng minh châu Âu có thể tham gia các cuộc diễn tập hạt nhân của Pháp, đồng thời trong một số trường hợp có thể tiếp nhận tạm thời các phương tiện phục vụ răn đe hạt nhân của Paris trên lãnh thổ mình.

Báo Politico dẫn nguồn tin quan chức Chính phủ Đức xác nhận Berlin dự kiến sẽ lần đầu tiên cử binh sĩ tham gia cuộc diễn tập răn đe hạt nhân đường không Poker của Pháp vào mùa thu 2026. Nếu được triển khai, đây sẽ là bước tiến đáng chú ý trong quan hệ quốc phòng song phương, bởi từ trước đến nay lực lượng răn đe hạt nhân của Pháp luôn được duy trì độc lập, không nằm trong cơ chế chia sẻ hạt nhân của NATO.

france-poker-exercise-2026-03-768x512jpeg.jpg
Máy bay quân sự tham gia tập trận răn đe hạt nhân Poker. Ảnh: Không quân Pháp

Ngoài ra, các cuộc thảo luận cũng tập trung vào năng lực quân sự khác như hệ thống cảnh báo sớm, năng lực tấn công tầm xa, phòng không và phòng thủ tên lửa. Đây đều là những lĩnh vực được các nước châu Âu đặc biệt quan tâm sau hơn bốn năm xung đột tại Ukraine, khi tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và máy bay không người lái trở thành những mối đe dọa thường trực đối với hạ tầng trọng yếu.

Điện Elysee cho biết Pháp tiếp tục thúc đẩy quan điểm châu Âu cần ưu tiên sử dụng công nghệ quốc phòng do chính các nước thành viên phát triển nhằm giảm phụ thuộc vào Mỹ. "Trong phòng thủ tên lửa đạn đạo, chúng tôi luôn nhấn mạnh với Đức tầm quan trọng của chủ quyền công nghệ", một quan chức Điện Elysee nói với Reuters.

Về hợp tác không gian, Pháp và Đức dự kiến tái khẳng định sự ủng hộ đối với chương trình IRIS2 - chòm vệ tinh thông tin liên lạc bảo mật của EU. Dù Berlin vẫn theo đuổi kế hoạch xây dựng hệ thống vệ tinh quân sự riêng, Paris coi IRIS2 là nền tảng quan trọng giúp châu Âu xây dựng hạ tầng thông tin liên lạc độc lập, giảm phụ thuộc vào các nhà cung cấp bên ngoài và bảo đảm an ninh dữ liệu trong các tình huống khủng hoảng.

Giới quan sát nhận định, dù khó sớm xóa bỏ những khác biệt kéo dài, việc Paris và Berlin tiếp tục mở rộng hợp tác về răn đe hạt nhân, phòng thủ tên lửa, không gian và dữ liệu tác chiến cho thấy hai nước vẫn xem quan hệ song phương là nền tảng thúc đẩy mục tiêu xây dựng một nền quốc phòng châu Âu tự chủ hơn.

"Dù là lĩnh vực đầu tư, đổi mới hay bảo hộ thương mại… thì trong những tháng gần đây, chúng ta đã chứng kiến ​​sự hội tụ thực sự giữa Pháp và Đức", Euractiv ngày 16/7 dẫn lời Tổng thống Macron phát biểu và đánh giá cuộc gặp ở Đức sẽ "tạo động lực mới" để xây dựng "một châu Âu hùng mạnh, đoàn kết".

Thái Hà

Các tin khác

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran đang lan rộng từ các mục tiêu quân sự sang hạ tầng dân sự và năng lượng, làm gia tăng nguy cơ đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng an ninh, nhân đạo và kinh tế, bất chấp các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.

Mỹ không kích Iran đêm thứ chín liên tiếp, dầu thô vượt mốc 90 USD/thùng

Mỹ không kích Iran đêm thứ chín liên tiếp, dầu thô vượt mốc 90 USD/thùng

Trung Đông tiếp tục trải qua một đêm bất ổn khi quân đội Mỹ tiến hành các đợt không kích dồn dập nhằm vào hàng loạt thành phố của Iran. Những động thái này đánh dấu đêm thứ chín liên tiếp hai bên giao tranh, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn kéo dài một tháng chính thức sụp đổ, thương vong của phía Mỹ gia tăng và thị trường năng lượng toàn cầu bắt đầu chao đảo.

Thỏa thuận Mỹ - Iran lại bên bờ đổ vỡ, chảo lửa Trung Đông lan rộng

Thỏa thuận Mỹ - Iran lại bên bờ đổ vỡ, chảo lửa Trung Đông lan rộng

Chiến sự giữa Mỹ và Iran đang bước vào giai đoạn khốc liệt nhất kể từ khi bùng phát hồi tháng 2. Các cuộc không kích và trả đũa qua lại không chỉ tàn phá hạ tầng quân sự mà còn nhắm trực tiếp vào các cơ sở dân sự trọng yếu, trong bối cảnh thỏa thuận hòa bình vừa ký kết đã bị phía Iran tuyên bố đình chỉ.

Mỹ oằn mình hứng chịu "thảm họa kết hợp"

Mỹ oằn mình hứng chịu "thảm họa kết hợp"

Khói từ các đám cháy rừng bao trùm miền Đông nước Mỹ, lũ quét tiếp tục tàn phá bang Texas nhiều ngày liên tiếp, trong khi hàng loạt đám cháy mới bùng phát ở khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương. Các chuyên gia cảnh báo sự kết hợp của những hiện tượng cực đoan này phản ánh rõ nét tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu, khi nhiều hình thái thiên tai xảy ra đồng thời và khuếch đại lẫn nhau.

Khói bốc lên từ một vụ nổ tại một địa điểm mà Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ cho là các cuộc tấn công vào Iran ngày 14/7. Ảnh do Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ phát hành.

Căng thẳng Mỹ - Iran: Thỏa thuận hòa bình đổ vỡ, nguy cơ xung đột lan rộng

Trong một động thái đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng trong quan hệ Mỹ - Iran, Trưởng đoàn đàm phán cấp cao của Iran, ông Mohammed Bagher Ghalibaf, tuyên bố các lực lượng vũ trang nước này hiện được toàn quyền tiến hành các biện pháp đáp trả đối với những gì Tehran gọi là "hành động xâm lược của kẻ thù". Tuyên bố được đưa ra sau loạt cuộc không kích của Mỹ nhằm vào nhiều mục tiêu trên lãnh thổ Iran, khiến ít nhất 7 binh sĩ nước này thiệt mạng.