Đưa thỏa thuận ngừng bắn Dải Gaza trở lại đúng quỹ đạo

Sau hơn 1 tuần kể từ khi có hiệu lực, lệnh ngừng bắn giữa Israel và phong trào Hamas đối diện nguy cơ đổ vỡ, khiến bóng ma xung đột tiếp tục bao trùm Dải Gaza. Chính quyền Mỹ, trong những nỗ lực mới nhất, đang tìm cách đưa tiến trình thực thi thỏa thuận ngừng bắn trở lại quỹ đạo, song song với việc khởi động kế hoạch tái thiết vùng đất Gaza.

Chiều 21/10 theo giờ địa phương, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã tới Israel và có cuộc gặp với Thủ tướng nước chủ nhà Benjamin Netanyahu để thảo luận về những thách thức cũng như cơ hội trong khu vực sau thỏa thuận ngừng bắn với Hamas ở Gaza. Chuyến công du diễn ra trong bối cảnh lệnh ngừng bắn mong manh tại Gaza tiếp tục bị thử thách khi Israel và Hamas đổ lỗi cho nhau về vụ đụng độ mới nhất tại Rafah. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết 2 binh sĩ nước này đã thiệt mạng trong một vụ tấn công của Hamas. Bất chấp việc Hamas đã phủ nhận cáo buộc trên, IDF ngày 19/10 tiến hành nhiều cuộc không kích, ném tổng cộng 153 tấn bom xuống Dải Gaza.

Theo cơ quan y tế ở Dải Gaza, ít nhất 80 người đã thiệt mạng và 303 người bị thương do các cuộc tấn công của quân đội Israel kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ngày 11/10.  Điều này đe dọa nghiêm trọng tới thỏa thuận chấm dứt xung đột Gaza, vốn được coi là thành tựu ngoại giao lớn của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong nhiệm kỳ hai.

anh-2210.jpg -0
Nỗ lực tái thiết Dải Gaza gặp trở ngại khi thỏa thuận ngừng bắn đứng trước nguy cơ đổ vỡ. Ảnh: Reuters.

Phát biểu trong cuộc họp báo diễn ra tại Trung tâm Điều phối Dân sự-Quân sự (CMSS) của quân đội Mỹ ở Kiryat Gat, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance bày tỏ lạc quan rằng thỏa thuận ngừng bắn sẽ được duy trì, song cảnh báo "hậu quả nghiêm trọng" nếu Hamas vi phạm. "Những gì chúng ta chứng kiến trong tuần trước mang lại cho tôi niềm tin lớn rằng lệnh ngừng bắn sẽ được giữ vững", ông Vance nói. Phó Tổng thống Mỹ thừa nhận việc xác định vị trí thi thể của một số con tin thiệt mạng ở Gaza là một vấn đề "khó khăn" không thể giải quyết trong một sớm một chiều.

Trước đó, từ Washington, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cảnh báo Hamas sẽ bị xóa sổ nếu vi phạm thỏa thuận ngừng bắn ở Gaza với Israel. "Trong thỏa thuận đã đạt được với chúng tôi, Hamas cam kết sẽ hành xử đúng mực, tuân thủ văn kiện đã ký kết. Nếu họ không làm như vậy, chúng tôi sẽ xóa sổ họ. Hamas biết rõ điều đó", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với phóng viên tại Nhà Trắng hôm 20/10.

Trong khi đó, Quốc vương Qatar Tamim bin Hamad Al Thani hôm 20/10 lên án loạt cuộc tấn công của Israel nhằm vào vị trí của Hamas: "Chúng tôi một lần nữa lên án mọi hoạt động của Israel tại Palestine, đặc biệt là biến Dải Gaza thành khu vực không còn phù hợp cho con người sinh sống, cũng như tiếp tục vi phạm lệnh ngừng bắn". Ông Al Thani cho rằng hành động của Israel ở Dải Gaza đã cấu thành tội diệt chủng, đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế buộc Israel chịu trách nhiệm về thương vong ở Dải Gaza và bảo vệ người dân ở vùng đất này.

Trong diễn biến mới nhất, giới chức Mỹ cho biết đang trao đổi với các nước gồm Indonesia, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), Ai Cập, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ và Azerbaijan về khả năng đóng góp lực lượng để tham gia lực lượng phối hợp dân sự - quân sự (CMCC) do Mỹ dẫn đầu, nhằm hỗ trợ các nỗ lực ổn định tình hình tại Dải Gaza sau lệnh ngừng bắn giai đoạn đầu giữa Israel và phong trào Hamas.

Đáng chú ý, trước thềm chuyến công du của Phó Tổng thống Mỹ, hai đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump là ông Jared Kushner và ông Steve Witkoff cũng đã đến Israel và có cuộc trao đổi với Thủ tướng Netanyahu. Ông Witkoff và ông Kushner là hai nhân vật chủ chốt đứng sau thỏa thuận giải cứu con tin và lệnh ngừng bắn tại Gaza. Họ được cho là đã đóng vai trò trung tâm trong việc đàm phán giai đoạn đầu của thỏa thuận giữa Israel và phong trào Hồi giáo Hamass, theo đó 48 con tin (bao gồm những người còn sống và đã thiệt mạng) sẽ được trả tự do. "Đây là thời khắc quan trọng. Nó sẽ đặt tiền đề cho việc liệu lệnh ngừng bắn có được giữ vững hay không hoặc ý nghĩa thực sự của nó là gì", Khaled Elgindy, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Arab Đương đại tại Đại học Georgetown, nhận định.

Trong một diễn biến có liên quan, phát biểu trong cuộc họp báo chung với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance trong khuôn khổ chuyến công du Israel, ông Kushner nêu rõ các cuộc thảo luận đang được tiến hành về cách thức bắt đầu quá trình tái thiết những khu vực do quân đội Israel kiểm soát, hiện chiếm hơn 1/2 diện tích Gaza. Bên cạnh đó, ông Kushner cũng đề cập tới tầm nhìn về một "Gaza mới" - nơi người dân Palestine có thể sinh sống, làm việc và xây dựng cuộc sống ổn định hơn. Thế nhưng trên thực tế, ngày 21/10, chương trình Lương thực Thế giới (WFP) của Liên hợp quốc cho biết nguồn cung lương thực vào Dải Gaza mặc dù đã được tăng cường kể từ sau lệnh ngừng bắn do Mỹ làm trung gian nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mục tiêu 2.000 tấn/ngày.

Đáng lo ngại, hiện chưa có đường tiếp cận nào tới khu vực phía Bắc Gaza, nơi đang đối mặt với nạn đói nghiêm trọng. Với những diễn biến này, tiến trình tái thiết Gaza vẫn phụ thuộc vào mức độ tuân thủ của các bên và khả năng hiện thực hóa mô hình "Gaza mới" mà Washington đang thúc đẩy. Hòa bình ở Dải Gaza, vì thế, vẫn là bài toán nhiều ẩn số.

Bảo Hân

Các tin khác

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran đang lan rộng từ các mục tiêu quân sự sang hạ tầng dân sự và năng lượng, làm gia tăng nguy cơ đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng an ninh, nhân đạo và kinh tế, bất chấp các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.