Đời văn của Joanne Rowling sau "Harry Potter"

Cuốn tiểu thuyết thứ tư về thám tử Cormoran Strike của nữ văn sĩ Joanne Rowling (với bút danh Robert Galbraith), vừa được xuất bản ở Nga. Bắt đầu như một tiểu thuyết trinh thám cổ điển, bộ truyện ngày càng rời xa thể loại này và trở thành một phương tiện để nhà văn bàn về nhiều chủ đề rất khác nhau.

Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc một số nét về sự nghiệp sáng tác của Joanne Rowling  sau khi kết thúc câu chuyện về Harry Potter.

Năm 2007, Joanne Rowling đã đặt dấu chấm hết cho câu chuyện "Harry Potter" với tập cuối cùng "Harry Potter và Bảo bối Tử thần" - tất cả các nhân vật đều chết, còn ai không chết thì... kết hôn. Thực ra, sau đó, nữ văn sĩ vẫn nhiều lần quay lại câu chuyện nổi tiếng của mình, làm phim, viết kịch và bình luận về cốt truyện. 

Hình như cách duy nhất để thoát khỏi Harry Potter, rốt cuộc là nghĩ ra một cái gì đó hoàn toàn khác. Và “cái khác” này đối với bà là bộ truyện về thám tử một chân Cormoran Strike. Ở đây mọi thứ đều như ở người lớn: máu, tình yêu và những lời phê phán nhẹ nhàng về nước Anh đương đại. Nhưng dù sao máu vẫn nhiều hơn.

Nữ văn sĩ Joanne Rowling.
Nữ văn sĩ Joanne Rowling.

"Khoảng trống"

Tháng 2 năm 2012, sau gần 5 năm nghỉ sáng tác, Joanne  Rowling thừa nhận với BBC rằng bà đang viết một cuốn sách mới, "hoàn toàn không giống tất cả những gì tôi đã viết trước đây": về một cuộc chiến tranh thực sự đang hoành hành phía sau mặt tiền dễ thương của một thị trấn nhỏ ở Anh:  giữa bố mẹ và con cái, giáo viên và học sinh, và trước hết - người giàu và người nghèo. “Thành công của Harry - Bà nói - đã cho tôi tự do khám phá những vùng đất mới”. 

"Khoảng trống" được phát hành ngày 27 tháng 9 năm 2012 và thực sự rất khác so với những gì Joanne Rowling đã viết trước đó: trong cuộc chiến giành ghế ủy viên hội đồng địa phương ở đây, các nhân vật đã đụng độ với nhau hết sức dữ dội. Trong ba tuần đầu tiên, cuốn sách đã bán được một triệu bản, nhưng khi độc giả thấy thực sự không có ma thuật trong đó, họ ngừng mua sách. Hóa ra, mặc dù cái tên Joanne Rowling vẫn đảm bảo doanh số, nhưng nó không đảm bảo lòng trung thành của độc giả: một khi bà phản bội “Harry Potter”, độc giả sẽ phản bội bà.

Robert Galbraith. Khởi đầu

Cuốn sách tiếp theo của Joanne Rowling, “Con chim khát tổ” là một tác phẩm trinh thám. Với bộ truyện về thám tử Cormoran Strike, Joanne Rowling đã chọn bút danh mới - Robert Galbraith. "Mới" -  vì các cuốn sách về Harry Potter cũng như "Khoảng trống” được công bố dưới bút danh J.K. Rowling – cố tình để không rõ tác giả là đàn ông hay đàn bà. Còn ở đây, Joanne Rowling trở thành một người hoàn toàn khác: một người đàn ông, điều tra viên trong quân đội đã nghỉ hưu, người rất am hiểu về giới tội phạm.

Joanne Rowling mượn tên của Robert Kennedy, chính khách bà mến mộ, và họ của nhân vật hư cấu Ella Galbraith, để đặt ra bút danh này. Nhưng trước hết, bà muốn ẩn mình sau bút danh để xem lần này bà có thành công hay không. Tuy nhiên, ba tháng sau, bút danh này bị phát hiện: hóa ra, một trong những luật sư của công ty luật đại diện quyền lợi của bà, đã buột miệng nói với người bạn thân nhất của vợ anh ta rằng Robert Galbraith chính là Joanne Rowling, ngay lập tức cả nước Anh biết điều đó. 

Joanne Rowling rất tức giận, còn các nhà xuất bản thì vui mừng. Trước khi bị rò rỉ bút danh, Joanne Rowling chỉ bán được 1.500 bản sách giấy, 7.000 sách nói và sách điện tử, còn vào ngày đầu tiên sau khi bút danh bị tiết lộ, doanh số bán hàng đã tăng 150000%. Tuy nhiên, trong một cuộc trò chuyện với BBC, nữ văn sĩ nói rằng trước đó, Robert Galbraith đã rất thành công và bà đã nhận được lời mời chuyển thể thành phim khi chưa ai biết tên thật của mình.

Điều thú vị là mặc dù bút danh đã bị phát hiện từ lâu, Joanne Rowling vẫn tiếp tục sáng tác và thậm chí trả lời phỏng vấn dưới cái tên đó. Theo bà, từ lâu bà mơ ước viết truyện trinh thám, và 5 năm sau khi từ biệt "Harry Potter", bà có đủ thời gian để nghĩ ra một điều gì đó hoàn toàn khác.

Người khổng lồ một chân

Cormoran Strike là cựu chiến binh bị mất một chân ở Afghanistan. Trải qua những căng thẳng sau chấn thương và mối tình dài đầy sóng gió với Charlotte, một cô gái quý tộc, anh mở văn phòng thám tử riêng ở London. Thư ký của anh là Robin Ellacott, một cô gái trẻ rất hấp dẫn, có dáng người đẹp và mái tóc xoăn vàng, suốt đời mơ ước trở thành điều tra viên. Chẳng bao lâu, từ một thư ký cô trở thành cộng sự thực thụ của Cormoran Strike. Từ đây bắt đầu “Con chim khát tổ”, cuốn tiểu thuyết đầu tiên trong bộ tiểu thuyết trinh thám về Cormoran Strike mà Joanne Rowling dự định viết ít nhất 10 cuốn (hiện nay bà đã hoàn thành  4 cuốn).

Là con trai của một ngôi sao nhạc rock và một phụ nữ nghiện ma túy, thời thơ ấu của Cormoran Strike trôi qua trong các ngôi nhà hoang, mẹ anh ta có thể đã bị cha dượng giết chết khi Cormoran Strike 20 tuổi. Bản thân Cormoran Strike, mặc dù rất có duyên với phụ nữ, nhưng chưa bao giờ muốn biến mối quan hệ với họ thành một cái gì đó nghiêm túc. 

Quan hệ của anh với Robin Ellacott là chủ đề xuyên suốt toàn bộ tác phẩm, họ dường như cuốn hút lẫn nhau, nhưng tình bạn chân thành giữa họ đáng giá hơn. Robin Ellacott cũng bị chấn thương tâm lý từ thời trẻ khi cô bị cưỡng hiếp, còn sau khi bị một kẻ cuồng sát tấn công trong cuốn sách thứ ba  "Nghiệp ác", cùng với chấn thương tâm lý cô còn bị các cơn hoảng loạn. 

Với Joanne Rowling, các nhân vật bị chấn thương tâm lý cực kỳ quan trọng: hầu hết các nhân vật trong  sách của bà, cả sách thiếu nhi lẫn người lớn, đều mang một vết sẹo, hữu hình hoặc vô hình.

Tiểu thuyết trinh thám không có thám tử

Một trong những tài năng của Joanne Rowling là pha trộn các thể loại khác nhau. “Harry Potter” vừa là truyện cổ tích thiếu nhi vừa là truyện giả tưởng, vừa là câu chuyện về sự trưởng thành vừa là tác phẩm trào phúng chính trị mạnh mẽ. "Khoảng trống" xét về mọi mặt là tác phẩm trào phúng chính trị (cuộc tranh giành một ghế trong hội đồng thành phố đã phơi bày những vấn đề của một xã hội thu nhỏ), nhưng cuối cùng cuộc ẩu đả giữa các nhân vật đã biến thành một câu chuyện trinh thám không có các vụ giết người. 

Các tiểu thuyết trinh thám đầu tiên của Joanne Rowling về Cormoran Strike gần như là tác phẩm kinh điển của thể loại này: Trong “Con chim khát tổ”, một người mẫu nổi tiếng bị giết hại dã man; trong “Con tằm”,  một nhà văn ăn khách bị giết một cách tinh vi; trong cuốn thứ ba, "Nghiệp ác”, Robin và Strike truy đuổi một kẻ cuồng sát làm hắn đánh rơi các bộ phận cơ thể của phụ nữ trên đường. 

Nhưng trong cuốn sách mới nhất, “Lethal White” (tạm dịch“Màu trắng chết người”), Joanne Rowling hoàn toàn xa rời mô hình tiểu thuyết trinh thám cổ điển: ở đây một thời gian dài không xảy ra các vụ tội phạm.

“Lethal White” kể về nữ cộng sự xinh đẹp Robin Ellacott cùng với thám tử Cormoran Strike nhận được vụ án mới khi một người đàn ông tên Billy muốn nhờ anh điều tra một tội ác mà anh ta nghĩ là đã chứng kiến khi còn nhỏ. Lần theo ký ức mơ hồ của người đàn ông xa lạ, họ khám phá ra những mối quan hệ rắc rối, kèm theo đó là sự thật vượt ngoài sức tưởng tượng.

Những đứa trẻ chết và những con ngựa bạch

Trong tiểu thuyết của Joanne Rowling, nhiều sự kiện không liên quan tới vụ án trở nên quan trọng, đặc biệt là trong “Lethal White”. Ví dụ, tất cả các nhân vật đều được ghép đôi: hai chị em, hai anh em, hai đối tác, hai đối thủ. 

Hoặc biểu tượng của một con ngựa bạch – khi thì nó xuất hiện trên đường đi của các nhân vật, khi thì nó xuất hiện trong tên của quán rượu, khi thì nó xuất hiện trong bức tranh của George Stubbs, họa sĩ bậc thầy về ngựa bạch của hội họa Anh. 

Hoặc những đứa trẻ chết - một nữ nhân vật sinh ra đứa con chết, nhân vật thứ hai có con gái tự tử, nhân vật thứ ba - con trai hy sinh trong chiến tranh, lại có những đứa trẻ bị mất tích từ lâu, để rồi được phát hiện còn sống ở các hạt khác...

Cuộc chiến giữa cái thiện và cái ác

Các cuốn tiểu thuyết của Joanne Rowling xuất sắc không chỉ bởi cấu trúc của chúng - mặc dù ở đây mọi thứ đều được cân nhắc kỹ lưỡng, tất cả tên và hành động của nhân vật đều được sắp xếp theo bảng. Joanne Rowling không bao giờ cầm bút nếu không biết ai đã ở đâu và điều đó sẽ kết thúc như thế nào. 

Nếu có máu và thi thể, thì không phải là để làm độc giả sửng sốt. Nếu các nhân vật chính có cảm tình với nhau, thì không phải để cuối cùng họ lao vào vòng tay ôm ấp. Nếu Joanne Rowling tố cáo nền chính trị Anh, giai cấp, luật lệ của xã hội thượng lưu, thì không phải vì mục đích tuyên truyền. Điều quan trọng nhất là không một cuốn tiểu thuyết nào của bà biến thành bãi chiến trường của cái thiện và cái ác. 

Tiểu thuyết trinh thám xã hội, dù là của Pháp, hay thậm chí của các nước Scandinavia, luôn sẵn sàng thách đấu với thế giới, lên án chế độ, nhà nước và xã hội. Còn Joanne Rowling chỉ đơn giản là muốn tìm hiểu cái trật tự lạ lùng của thế giới này thôi.

Trần Hậu (tổng hợp)

Các tin khác

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Chúng tôi về thăm khu tưởng niệm nhà văn, liệt sĩ Nam Cao (1917-1951) đúng vào vụ chuối ngự chín rộ thơm phức. Nằm bên sông Châu, những cây đại quanh vườn ra hoa quanh năm trắng muốt. Khu tưởng niệm nhà văn Nam Cao (thành lập năm 2004) là một trong số ít địa chỉ văn chương được công nhận là Di tích cấp Quốc gia (2023). Đây là một quần thể di tích, gồm bảo tàng di sản văn học của Nam Cao, ngôi nhà Bá Kiến và dấu chứng lò gạch trong làng.

Sao Khuê lấp lánh trời Dục Tú

Sao Khuê lấp lánh trời Dục Tú

Làng Dục Tú (Đông Anh, Hà Nội) tên nôm là Kẻ Giếc, một xã đứng đầu tổng Dục Tú gồm 4 xã thuộc huyện Đông Ngàn, phủ Từ Sơn, trấn Kinh Bắc, tức tỉnh Bắc Ninh (đầu thời kỳ nhà Nguyễn). Trong kháng chiến chống Pháp, cả 4 xã của Dục Tú được nhập thành một xã, thuộc huyện Từ Sơn, Bắc Ninh. Tháng 5/1961, Dục Tú trở thành đơn vị hành chính thuộc huyện Đông Anh, TP Hà Nội.

Ðôi tay tài hoa của một nghệ nhân Cơ Tu

Ðôi tay tài hoa của một nghệ nhân Cơ Tu

Đến Làng văn hóa - du lịch các dân tộc Việt Nam ở Đồng Mô, Hà Nội, du khách đặc biệt ấn tượng với một nghệ nhân có nước da rắn rỏi, mải miết với từng nan tre và các sản phẩm thủ công đặc sắc của người Cơ Tu.

Dấu tích trăm tuổi, ta qua trăm buổi

Dấu tích trăm tuổi, ta qua trăm buổi

Với hơn 300 năm hình thành và phát triển, giữa không gian hiện đại của miền nắng ấm phương Nam này vẫn còn đó những dấu tích trăm tuổi để nhắc nhớ thị dân về những giai đoạn lịch sử của vùng đất năng động, cởi mở, hào sảng và đầy trượng nghĩa.

Phim kinh dị và cuộc đổi ngôi tại Hollywood

Phim kinh dị và cuộc đổi ngôi tại Hollywood

Từng là thời điểm “ăn nên làm ra” của các phim bom tấn, nhưng mùa hè năm nay đang cho thấy một diễn biến khác, khi các phim kinh dị mới là chủ lưu. Trong những tuần qua, 2 tác phẩm mới “Obsession” (tạm dịch: Ám ảnh kinh hoàng) và “Backrooms” (Thực thể quỷ quyệt) liên tiếp thay nhau đạt đỉnh phòng vé.

Âm nhạc bay lên từ những cuộc tình

Âm nhạc bay lên từ những cuộc tình

Từ nhỏ, nhạc sĩ Nguyễn Đình Phúc (1919-2001) bị bạn bè gắn biệt danh Phúc "Rỗ" hay Phúc "Khoèo". Mặt bị rỗ sau lần lên sởi, còn khuỷu tay trái bị trật vì một cú ngã bó thuốc mãi không khỏi, thế là cậu Phúc ngày ấy mang tật. Khi lớn lên, chàng Phúc biết rõ những khiếm khuyết của mình nhưng vẫn tỉnh bơ, vui vẻ sống với những khát vọng tuổi trẻ. Tới tuổi đôi mươi khi nghĩ đến chuyện yêu đương, mọi sự mới thành chuyện. Cũng lắm tình huống xảy ra bất ngờ.

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Sáng nay bất chợt nhìn lên cây vối trồng ở góc vườn cũng đã hơn chục năm kể từ khi mình xây ngôi nhà này. Thấy vối cựa mình thức giấc, tự bứng mình ra khỏi những trầm tư mùa cũ để thắp lên mùa hoa mới. Cả vòm cây như được khoác một tấm áo bông trắng ngà, nhẹ nhàng và xốp mịn. Hoa vối nở bung, tỏa ra những sợi nhụy dài thanh mảnh, rập rờn trong gió như vũ điệu chào đón bình minh. Tôi bỗng nhớ về những mùa vối quê nhà dẫu bây giờ đã là xa ngái...

Nụ cười Mai Đức Chung

Nụ cười Mai Đức Chung

Có lẽ, Anh hùng Lao động Mai Đức Chung là huấn luyện viên (HLV) bóng đá đặc biệt nhất mà tôi từng biết. Đặc biệt không chỉ bởi ông gắn với những hoàn cảnh đặc biệt, giành được nhiều thành tích đặc biệt, mà còn bởi nụ cười hiền từ của ông.

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Có nguồn gốc từ Địa Trung Hải, được trồng cách đây hàng nghìn năm, ô-liu là loại cây có sức sống đặc biệt bền bỉ, có thể sinh trưởng trên những vùng đất khô cằn, sỏi đá, chịu được nắng nóng, có thể sống tới cả ngàn năm. Người ta vẫn kể, dù đã bao cuộc chiến tranh đi qua, nhiều cây ô-liu cổ xưa ở Hy Lạp, Palestine, Italia đến nay vẫn ra hoa kết trái. Hình như càng khắc nghiệt, cây càng vững chãi.

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Lâu nay, đã thấy ít người nhắc đến thần tượng của giới trẻ như giai đoạn trước. Có sự biến đổi nào chăng? Thật ra, không phải như thế mà bởi giới trẻ hôm nay có quá nhiều tấm gương, quá nhiều mục tiêu để phấn đấu. Từ tấm gương dũng cảm cứu người trong hoạn nạn đến tấm gương trong học tập, nghiên cứu, vượt lên nghịch cảnh... Đôi khi, chỉ cần người trẻ nhận ra một nhân vật tốt ngay chính ở khu phố, xóm, bản... của mình để học tập, phấn đấu theo đã là một tín hiệu tích cực trong xã hội. Thần tượng nào có xa vời!

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Tin vui cho khán giả yêu thích môn nghệ thuật thứ 7. Cục Điện ảnh vừa lên tiếng khuyến khích sản xuất và phát hành những bộ phim giàu giá trị nhân văn, phản ánh đời sống xã hội và góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện. Điều này đồng nghĩa với việc sau nhiều năm các nhà làm phim kiên trì "giáo dục" người xem bằng ma quỷ, vong nhập, xác sống, bùa ngải, nhà hoang, thẩm mỹ viện âm phủ, bệnh viện âm phủ, chung cư âm phủ và có lẽ trong tương lai không xa là cả trạm thu phí âm phủ, chúng ta đã chú trọng hơn đến xây dựng con người nhân văn.

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Trong sáng tác thơ, hình ảnh không chỉ là phương tiện trang trí cho câu thơ, mà là một trong những yếu tố cốt lõi làm nên tứ thơ, cảm xúc thơ và sức ám ảnh của bài thơ.

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Vừa qua, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức tọa đàm "Diện mạo văn chương ở đô thị quốc tế" trong khuôn khổ của trại sáng tác hằng năm. Sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh mở rộng không chỉ về địa giới hành chính, mà còn là sự hợp lưu của nhiều dòng chảy văn chương mang phong vị riêng biệt. Nhưng câu chuyện "diện mạo văn chương" thời kỷ nguyên số lại là câu chuyện chẳng hề dễ dàng.