Đời văn của Joanne Rowling sau "Harry Potter"

Cuốn tiểu thuyết thứ tư về thám tử Cormoran Strike của nữ văn sĩ Joanne Rowling (với bút danh Robert Galbraith), vừa được xuất bản ở Nga. Bắt đầu như một tiểu thuyết trinh thám cổ điển, bộ truyện ngày càng rời xa thể loại này và trở thành một phương tiện để nhà văn bàn về nhiều chủ đề rất khác nhau.

Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc một số nét về sự nghiệp sáng tác của Joanne Rowling  sau khi kết thúc câu chuyện về Harry Potter.

Năm 2007, Joanne Rowling đã đặt dấu chấm hết cho câu chuyện "Harry Potter" với tập cuối cùng "Harry Potter và Bảo bối Tử thần" - tất cả các nhân vật đều chết, còn ai không chết thì... kết hôn. Thực ra, sau đó, nữ văn sĩ vẫn nhiều lần quay lại câu chuyện nổi tiếng của mình, làm phim, viết kịch và bình luận về cốt truyện. 

Hình như cách duy nhất để thoát khỏi Harry Potter, rốt cuộc là nghĩ ra một cái gì đó hoàn toàn khác. Và “cái khác” này đối với bà là bộ truyện về thám tử một chân Cormoran Strike. Ở đây mọi thứ đều như ở người lớn: máu, tình yêu và những lời phê phán nhẹ nhàng về nước Anh đương đại. Nhưng dù sao máu vẫn nhiều hơn.

Nữ văn sĩ Joanne Rowling.
Nữ văn sĩ Joanne Rowling.

"Khoảng trống"

Tháng 2 năm 2012, sau gần 5 năm nghỉ sáng tác, Joanne  Rowling thừa nhận với BBC rằng bà đang viết một cuốn sách mới, "hoàn toàn không giống tất cả những gì tôi đã viết trước đây": về một cuộc chiến tranh thực sự đang hoành hành phía sau mặt tiền dễ thương của một thị trấn nhỏ ở Anh:  giữa bố mẹ và con cái, giáo viên và học sinh, và trước hết - người giàu và người nghèo. “Thành công của Harry - Bà nói - đã cho tôi tự do khám phá những vùng đất mới”. 

"Khoảng trống" được phát hành ngày 27 tháng 9 năm 2012 và thực sự rất khác so với những gì Joanne Rowling đã viết trước đó: trong cuộc chiến giành ghế ủy viên hội đồng địa phương ở đây, các nhân vật đã đụng độ với nhau hết sức dữ dội. Trong ba tuần đầu tiên, cuốn sách đã bán được một triệu bản, nhưng khi độc giả thấy thực sự không có ma thuật trong đó, họ ngừng mua sách. Hóa ra, mặc dù cái tên Joanne Rowling vẫn đảm bảo doanh số, nhưng nó không đảm bảo lòng trung thành của độc giả: một khi bà phản bội “Harry Potter”, độc giả sẽ phản bội bà.

Robert Galbraith. Khởi đầu

Cuốn sách tiếp theo của Joanne Rowling, “Con chim khát tổ” là một tác phẩm trinh thám. Với bộ truyện về thám tử Cormoran Strike, Joanne Rowling đã chọn bút danh mới - Robert Galbraith. "Mới" -  vì các cuốn sách về Harry Potter cũng như "Khoảng trống” được công bố dưới bút danh J.K. Rowling – cố tình để không rõ tác giả là đàn ông hay đàn bà. Còn ở đây, Joanne Rowling trở thành một người hoàn toàn khác: một người đàn ông, điều tra viên trong quân đội đã nghỉ hưu, người rất am hiểu về giới tội phạm.

Joanne Rowling mượn tên của Robert Kennedy, chính khách bà mến mộ, và họ của nhân vật hư cấu Ella Galbraith, để đặt ra bút danh này. Nhưng trước hết, bà muốn ẩn mình sau bút danh để xem lần này bà có thành công hay không. Tuy nhiên, ba tháng sau, bút danh này bị phát hiện: hóa ra, một trong những luật sư của công ty luật đại diện quyền lợi của bà, đã buột miệng nói với người bạn thân nhất của vợ anh ta rằng Robert Galbraith chính là Joanne Rowling, ngay lập tức cả nước Anh biết điều đó. 

Joanne Rowling rất tức giận, còn các nhà xuất bản thì vui mừng. Trước khi bị rò rỉ bút danh, Joanne Rowling chỉ bán được 1.500 bản sách giấy, 7.000 sách nói và sách điện tử, còn vào ngày đầu tiên sau khi bút danh bị tiết lộ, doanh số bán hàng đã tăng 150000%. Tuy nhiên, trong một cuộc trò chuyện với BBC, nữ văn sĩ nói rằng trước đó, Robert Galbraith đã rất thành công và bà đã nhận được lời mời chuyển thể thành phim khi chưa ai biết tên thật của mình.

Điều thú vị là mặc dù bút danh đã bị phát hiện từ lâu, Joanne Rowling vẫn tiếp tục sáng tác và thậm chí trả lời phỏng vấn dưới cái tên đó. Theo bà, từ lâu bà mơ ước viết truyện trinh thám, và 5 năm sau khi từ biệt "Harry Potter", bà có đủ thời gian để nghĩ ra một điều gì đó hoàn toàn khác.

Người khổng lồ một chân

Cormoran Strike là cựu chiến binh bị mất một chân ở Afghanistan. Trải qua những căng thẳng sau chấn thương và mối tình dài đầy sóng gió với Charlotte, một cô gái quý tộc, anh mở văn phòng thám tử riêng ở London. Thư ký của anh là Robin Ellacott, một cô gái trẻ rất hấp dẫn, có dáng người đẹp và mái tóc xoăn vàng, suốt đời mơ ước trở thành điều tra viên. Chẳng bao lâu, từ một thư ký cô trở thành cộng sự thực thụ của Cormoran Strike. Từ đây bắt đầu “Con chim khát tổ”, cuốn tiểu thuyết đầu tiên trong bộ tiểu thuyết trinh thám về Cormoran Strike mà Joanne Rowling dự định viết ít nhất 10 cuốn (hiện nay bà đã hoàn thành  4 cuốn).

Là con trai của một ngôi sao nhạc rock và một phụ nữ nghiện ma túy, thời thơ ấu của Cormoran Strike trôi qua trong các ngôi nhà hoang, mẹ anh ta có thể đã bị cha dượng giết chết khi Cormoran Strike 20 tuổi. Bản thân Cormoran Strike, mặc dù rất có duyên với phụ nữ, nhưng chưa bao giờ muốn biến mối quan hệ với họ thành một cái gì đó nghiêm túc. 

Quan hệ của anh với Robin Ellacott là chủ đề xuyên suốt toàn bộ tác phẩm, họ dường như cuốn hút lẫn nhau, nhưng tình bạn chân thành giữa họ đáng giá hơn. Robin Ellacott cũng bị chấn thương tâm lý từ thời trẻ khi cô bị cưỡng hiếp, còn sau khi bị một kẻ cuồng sát tấn công trong cuốn sách thứ ba  "Nghiệp ác", cùng với chấn thương tâm lý cô còn bị các cơn hoảng loạn. 

Với Joanne Rowling, các nhân vật bị chấn thương tâm lý cực kỳ quan trọng: hầu hết các nhân vật trong  sách của bà, cả sách thiếu nhi lẫn người lớn, đều mang một vết sẹo, hữu hình hoặc vô hình.

Tiểu thuyết trinh thám không có thám tử

Một trong những tài năng của Joanne Rowling là pha trộn các thể loại khác nhau. “Harry Potter” vừa là truyện cổ tích thiếu nhi vừa là truyện giả tưởng, vừa là câu chuyện về sự trưởng thành vừa là tác phẩm trào phúng chính trị mạnh mẽ. "Khoảng trống" xét về mọi mặt là tác phẩm trào phúng chính trị (cuộc tranh giành một ghế trong hội đồng thành phố đã phơi bày những vấn đề của một xã hội thu nhỏ), nhưng cuối cùng cuộc ẩu đả giữa các nhân vật đã biến thành một câu chuyện trinh thám không có các vụ giết người. 

Các tiểu thuyết trinh thám đầu tiên của Joanne Rowling về Cormoran Strike gần như là tác phẩm kinh điển của thể loại này: Trong “Con chim khát tổ”, một người mẫu nổi tiếng bị giết hại dã man; trong “Con tằm”,  một nhà văn ăn khách bị giết một cách tinh vi; trong cuốn thứ ba, "Nghiệp ác”, Robin và Strike truy đuổi một kẻ cuồng sát làm hắn đánh rơi các bộ phận cơ thể của phụ nữ trên đường. 

Nhưng trong cuốn sách mới nhất, “Lethal White” (tạm dịch“Màu trắng chết người”), Joanne Rowling hoàn toàn xa rời mô hình tiểu thuyết trinh thám cổ điển: ở đây một thời gian dài không xảy ra các vụ tội phạm.

“Lethal White” kể về nữ cộng sự xinh đẹp Robin Ellacott cùng với thám tử Cormoran Strike nhận được vụ án mới khi một người đàn ông tên Billy muốn nhờ anh điều tra một tội ác mà anh ta nghĩ là đã chứng kiến khi còn nhỏ. Lần theo ký ức mơ hồ của người đàn ông xa lạ, họ khám phá ra những mối quan hệ rắc rối, kèm theo đó là sự thật vượt ngoài sức tưởng tượng.

Những đứa trẻ chết và những con ngựa bạch

Trong tiểu thuyết của Joanne Rowling, nhiều sự kiện không liên quan tới vụ án trở nên quan trọng, đặc biệt là trong “Lethal White”. Ví dụ, tất cả các nhân vật đều được ghép đôi: hai chị em, hai anh em, hai đối tác, hai đối thủ. 

Hoặc biểu tượng của một con ngựa bạch – khi thì nó xuất hiện trên đường đi của các nhân vật, khi thì nó xuất hiện trong tên của quán rượu, khi thì nó xuất hiện trong bức tranh của George Stubbs, họa sĩ bậc thầy về ngựa bạch của hội họa Anh. 

Hoặc những đứa trẻ chết - một nữ nhân vật sinh ra đứa con chết, nhân vật thứ hai có con gái tự tử, nhân vật thứ ba - con trai hy sinh trong chiến tranh, lại có những đứa trẻ bị mất tích từ lâu, để rồi được phát hiện còn sống ở các hạt khác...

Cuộc chiến giữa cái thiện và cái ác

Các cuốn tiểu thuyết của Joanne Rowling xuất sắc không chỉ bởi cấu trúc của chúng - mặc dù ở đây mọi thứ đều được cân nhắc kỹ lưỡng, tất cả tên và hành động của nhân vật đều được sắp xếp theo bảng. Joanne Rowling không bao giờ cầm bút nếu không biết ai đã ở đâu và điều đó sẽ kết thúc như thế nào. 

Nếu có máu và thi thể, thì không phải là để làm độc giả sửng sốt. Nếu các nhân vật chính có cảm tình với nhau, thì không phải để cuối cùng họ lao vào vòng tay ôm ấp. Nếu Joanne Rowling tố cáo nền chính trị Anh, giai cấp, luật lệ của xã hội thượng lưu, thì không phải vì mục đích tuyên truyền. Điều quan trọng nhất là không một cuốn tiểu thuyết nào của bà biến thành bãi chiến trường của cái thiện và cái ác. 

Tiểu thuyết trinh thám xã hội, dù là của Pháp, hay thậm chí của các nước Scandinavia, luôn sẵn sàng thách đấu với thế giới, lên án chế độ, nhà nước và xã hội. Còn Joanne Rowling chỉ đơn giản là muốn tìm hiểu cái trật tự lạ lùng của thế giới này thôi.

Trần Hậu (tổng hợp)

Các tin khác

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng đời sống nội tâm? Trong bối cảnh ấy, nghệ thuật tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Tôi ngồi bên dòng An Sơn một chiều tháng tư nghe hoàng hôn võ vàng sóng nước. Dòng An Sơn là một nhánh rẽ của con sông Sài Gòn chảy qua Lái Thiêu. Mười năm gá thân vào đất này, tôi thấy Lái Thiêu có quá nhiều câu chuyện để kể.

Hào khí Chu Hưng

Hào khí Chu Hưng

Hạ Hòa (Phú Thọ) vốn là vùng đất địa linh, sơn thủy hữu tình, nơi có Chiến khu 10 và thủ đô văn nghệ trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp. Trong đời sống văn hóa, tinh thần của vùng đất này, đền Chu Hưng là công trình tín ngưỡng tâm linh có giá trị về mặt lịch sử, văn hóa, khoa học, thẩm mỹ; là điểm nhấn quan trọng trong tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương nói chung và văn hóa tâm linh của vùng đất Hạ Hòa nói riêng.

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì xảy ra hai lần phản ánh đúng thực tế cuộc sống. Mỗi người chúng ta đều nằm trong quy luật vật đổi sao dời, mỗi người chỉ sống có một lần và chỉ có vậy, số phận con người không lập lại.

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

Đường Yên Phụ (Hà Nội) chạy dọc theo sông Hồng. Đây nguyên là một đoạn đê cổ, và một phần được sử dụng làm đường Yên Phụ. Đường dài khoảng gần 1,5 km, bắt đầu từ ô Yên Phụ (đầu dốc đường Thanh Niên) chạy cắt qua các phố Cửa Bắc, Hàng Bún, Hàng Than, Hòe Nhai và kết thúc tại phố Hàng Đậu (gần đầu cầu Long Biên). Từ xưa, tên gốc là Yên Hoa. Năm 1841, vì kỵ húy mẹ vua Thiệu Trị là Hồ Thị Hoa, nên đổi thành Yên Phụ.    

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

Theo nghĩa đen, "tung hỏa mù" là tung ra khói lửa khiến đối phương mất phương hướng, khó phát hiện được mục tiêu. Ban đầu được dùng phổ biến trong quân sự, như là một mưu kế để che giấu quân đội rút lui, di chuyển… Cách này rất thường gặp trong binh pháp cổ Trung Hoa.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Thật không ngờ, trong đời sống văn hóa đương đại gấp gáp và bận rộn, đôi khi người ta chỉ lướt qua những giá trị truyền thống thì vẫn có những người lặng lẽ dành tâm sức và cả cuộc đời của mình để bảo tồn những giá trị văn hóa quý báu. Tôi vô tình có cuộc gặp gỡ quý giá với ông Nguyễn Trọng Hải, là người cung cấp nhiều tư liệu quý cho Thư viện điện tử Quan họ Bắc Ninh.

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Giữa nhịp sống nhiều đổi thay, Lê Hồng Thiện vẫn lặng lẽ đi qua tuổi 85 bằng một tâm thế đáng ngưỡng mộ: lạc quan, yêu đời và bền bỉ sáng tạo. Thời gian dường như không làm cạn đi nguồn cảm xúc trong ông, trái lại càng lắng sâu, càng nồng cháy.

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Tháng Tư, đứng bên bờ sông Thạch Hãn nhìn dòng nước lặng trôi, khó ai hình dung nơi đây từng là ranh giới của sự sống và cái chết. Năm 1972, dòng sông ấy chứng kiến một trong những cuộc chiến khốc liệt nhất của chiến tranh Việt Nam, khi đất trời bị xé nát bởi bom đạn, còn con người bừng lên như những ngọn lửa.

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Có một vùng quê trung du yên bình nơi Chiến khu 10 xưa đã đi vào thế giới nghệ thuật, lấp lánh, ấm áp những trang thơ, nhật ký và lắng đọng những ân tình sâu nặng đối với nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ. Nơi đây, ông cất tiếng khóc chào đời và trở thành ngọn nguồn gieo mầm cho cảm hứng nghệ thuật. Vùng quê ấy đã trở thành “địa chỉ tâm hồn”, làm nên “suối nguồn” trong mát cho những tác phẩm để đời của nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ.

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Giữa dải đất miền Trung nắng gió, Quảng Bình (nay là tỉnh Quảng Trị) từ lâu được biết đến như cái nôi của những câu hò mộc mạc mà thấm đẫm tình người. Trong đó, Hò khoan Lệ Thủy với nhịp chèo khoan thai, với tiếng đáp tình tứ giữa đôi bờ sông Kiến Giang đã trở thành linh hồn của một vùng đất.

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã mang đến cho chúng ta những bản tình ca thổn thức, nhưng ông không bao giờ có được hạnh phúc lứa đôi trọn vẹn. Nhiều bóng hồng lặng lẽ xuất hiện trong đời nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã để lại những giai điệu xao xuyến khôn nguôi.

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Nhà văn lớn Nguyễn Công Hoan (1903 - 1977) để lại một gia tài tác phẩm văn học đồ sộ, với hơn 200 truyện ngắn, 30 truyện dài và nhiều tiểu luận văn học. Tài năng và phong cách của ông thể hiện chủ yếu ở thể truyện ngắn.

Lễ cầu mưa và nét đẹp văn hóa Tây Nguyên

Lễ cầu mưa và nét đẹp văn hóa Tây Nguyên

Những dãy núi cao vời vợi cùng những cánh rừng mênh mang của đại ngàn Tây Nguyên là không gian sinh tồn của các tộc người. Sống giữa núi rừng, họ có cách ứng xử tôn trọng và hòa hợp với thiên nhiên cây cỏ, từ đó hình thành nên hệ tín ngưỡng và những nghi lễ tâm linh độc đáo, giàu bản sắc của miền rừng.