Đời sống văn học Nga qua các “tạp chí dày”

Phải nói rằng năm nay có 5 tác giả của chúng tôi lọt vào danh sách giải thưởng “Yasnaya Polyana”. Ngoài Grigorenko nói trên, lọt vào vòng chung khảo còn có Leonid Yuzefovich với tác phẩm “Con đường mùa đông”, Boris Minaev, Sukhbat Aflatuni ở hạng mục “Tuổi thơ, tuổi thiếu niên và thanh niên”, và Aleksandr Bushkovsky lọt vào vòng sơ khảo. Chúng tôi tự hào về họ...

Tổng kết năm 2016, chào đón năm 2017, báo “Nước Nga văn học” đã tổ chức một cuộc phỏng vấn các Tổng biên tập một số tạp chí văn học lớn (còn gọi là “tạp chí dày”) với hai câu hỏi:

1. Tác phẩm nổi bật nhất đã được đăng tải trên tạp chí của ông /bà trong năm 2016? 2. Năm 2017, trên tạp chí của ông/bà có xuất hiện những tác phẩm gây ấn tượng và được chuyển thể điện ảnh không?

Sau đây chúng tôi xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc ý kiến của các Tổng biên tập.

Andrey Vasilevsky, Tổng biên tập Tạp chí “Thế giới mới”:

Năm qua, theo tôi, tác phẩm nổi bật nhất trong số những tác phẩm đã đăng trên tạp chí của chúng tôi… có lẽ là các chương trong cuốn sách của Lev Danilkin “Vladimir Lenin” (tủ sách “Cuộc đời danh nhân”). Trong năm tới, lưu ý năm vừa qua được gọi là Năm Điện ảnh, nhiều nhà văn kỳ vọng tác phẩm của họ được chuyển thể thành phim, tôi thấy có nhiều tiềm năng nhất là vở kịch đầu tay của Dmitry Danilov “Người đến từ Podolsk”. Trước mắt, nhìn chung không thấy những tác phẩm lớn kỳ vọng được chuyển thể điện ảnh trên bàn biên tập của chúng tôi.

Irina Barmetova, Tổng biên tập Tạp chí “Tháng Mười”:

Phải nói rằng năm nay có 5 tác giả của chúng tôi lọt vào danh sách giải thưởng “Yasnaya Polyana”. Ngoài Grigorenko nói trên, lọt vào vòng chung khảo còn có Leonid Yuzefovich với tác phẩm “Con đường mùa đông”, Boris Minaev, Sukhbat Aflatuni ở hạng mục “Tuổi thơ, tuổi thiếu niên và thanh niên”, và Aleksandr Bushkovsky lọt vào vòng sơ khảo. Chúng tôi tự hào về họ. Nhưng nếu cần lựa chọn thì tôi cũng chọn Grigorenko, vì anh ấy đã phát hiện ra một phong cách rất chính xác của văn xuôi Nga. Phong cách đó có thể đóng vai trò chủ đạo trong nền văn xuôi đương đại.

Năm 2017, tôi không muốn nói trước, nhưng trong số bài vở hiện đang nằm trên bàn biên tập có một trong những tác phẩm nổi bật là truyện vừa mới của Ksenya Dragunskaya. Một truyện vừa tuyệt vời! Nó sẽ được đăng trong số 1. Sau đó sẽ là văn học dịch…

Valery Khatyushin, Tổng biên tập Tạp chí “Cận vệ trẻ”:

Trong số những tác phẩm văn xuôi đặc sắc đã được công bố năm qua, tôi ghi nhận tiểu thuyết của Viktor Manuilov “Thang gác”, viết về thực tại của chúng ta hôm nay… Bản thân tôi đã đọc tác phẩm này một cách hào hứng - tiểu thuyết được đăng trong các số từ tháng 9 đến tháng 12 và nhận được những nhận xét tốt. Ngoài ra, chúng tôi đã đăng truyện vừa của một cây bút còn ít nổi tiếng ở thành phố Nizhegorod Vladimir Vechshunov. Truyện vừa “Zarevna” viết về vùng Viễn Đông, nơi tác giả dạy học một thời gian. Zarevna là tên của một trong những nữ sinh.

Nói về tác phẩm gây ấn tượng trong năm tới thì chúng tôi đang có dự định đăng truyện vừa “Thuốc độc” của cây bút khá nổi tiếng Vladimir Pronsky viết về tình yêu, trên số 3 của tạp chí chúng tôi.

Từ trái qua: Barmetova, Dudarev và Vasilevsky.
Từ trái qua: Barmetova, Dudarev và Vasilevsky.

Valery Dudarev, Tổng biên tập tạp chí “Tuổi trẻ”:

Năm qua, tôi rất khó bình chọn tác phẩm xuất sắc nhất vì tất cả đều tuyệt vời. Khỏi cần giới thiệu Mikhail Zadornov, người đã đăng trên tạp chí chúng tôi truyện vừa “Nụ hôn của phù thủy”, như anh nói, đã thai nghén cả cuộc đời; Stepan Myannik đăng “Đảo băng trôi”. Nhà thơ Yura Yurchenko đã từng chiến đấu ở nước cộng hòa Donetsk và bị bắt làm tù binh, trở về nước Nga, ngay khi đang nằm bó bột trên giường bệnh đã viết truyện vừa, dần dần chuyển thành tiểu thuyết, thực chất đó là kịch bản điện ảnh “Nhân chứng”, kể lại tất cả những điều mắt thấy tai nghe ngoài mặt trận.

Tập hồi ký của Lev Anninsky – làm sao không nhận ra trên tạp chí chúng tôi? Năm nay chúng tôi đã bắt đầu, và sang năm sẽ đăng tiếp hồi ức về chiến tranh của Alla Marchenko. Bút ký của Stas Kunyaev về những số phận của nước Nga cũng là một công bố rất quan trọng năm nay. Về thơ tôi cũng muốn nêu một số tên tuổi xuất sắc: Igor Volgin, Lyudmila Klochko, Valery Lobanov, Tatyana Shishkina.

Năm tới, chúng tôi sẽ đăng truyện vừa của Trofimov, tác giả do nhà văn Sergey Esin giới thiệu. Ngoài ra, còn một tác giả nữa người Petersburg tôi muốn nhắc tới, đó là nhà văn trẻ Ermichev, tất cả họ đều là sinh viên Trường viết văn.

Natalya Grantseva, Tổng biên tập Tạp chí “Neva” (SaintPetersburg):

 Nổi bật nhất năm 2016 là các cuốn tiểu thuyết “Mọi người ở đâu?” của Igor Shumeiko, “Trên tấm lưng đầy lông” của Vyacheslav Rybakov, “Người lính và ông vua” của Elena Kryukova, “Thủ trưởng đủ thứ” của Natalya Galkina; “Andante maestoso” của Stanislav Shulyak, “Áo rách” của Anton Zankovsky, các truyện vừa “Con sói Chechnya” của Evgeny Lukin, “Hằng hà” của Mikhail Rodionov, “Người được giải phóng” của Dmitry Kolisnichenko...

Đầu năm 2017, độc giả sẽ được đọc trên tạp chí “Neva” tiểu thuyết của Anton Ratnikov “Tuổi thơ”, truyện vừa “Ký tự Boustrophedon” của Marina Kudimova, tiểu thuyết tư liệu “Trumpeldor” của Aleksandr Laskin và vở kịch “Hai câu chuyện từ khe cửa” của Vladimir Arro. Liệu chúng có gây ấn tượng và được chuyển thể không? – độc giả và các nhà điện ảnh sẽ quyết định. 

Sergey Chrednichenko, Tổng biên tập Tạp chí “Những vấn đề văn học”:

Cũng như các năm trước, năm qua, có nhiều bài viết thú vị về đời sống văn  học đương đại. Trên số 2, Artyom Skvortsov giải thích cho độc giả vì sao Yuly Kim xứng đáng được nhận giải “Thi sĩ”, số 3 đăng biên bản tốc ký “Hội nghị của giải Booker” năm 2015 và cuộc tranh luận của Elena Pogorela và Valerya Pustova về cuốn sách của Guzel Yakhina “Zuleyka mở mắt”, cũng như bài trả lời phỏng vấn của G. Yakhina do Alyona Karimova thực hiện.      

Câu chuyện về vòng chung kết giải Booker được tiếp tục ở số 4 trong một bài tổng quan dài và gay gắt của Oleg Kudrin. Số 5 đăng bài trả lời phỏng vấn súc tích của nhà phê bình văn học Aleksey Varlamov. Bên cạnh là bài viết về cuốn tiểu thuyết “Con sói tưởng tượng”.

Có rất nhiều bài viết lý thú về lịch sử văn học và nghiên cứu văn học. Số 3 đăng bài của Sergey Averintsev và Mikhail Gasparov về thế kỷ XIII. Số 2 công bố vụ án hình sự của Nikolai Erdman, Vladimir Mass và Emil Krotky do David Feldman và Oksana Kiyanskaya thực hiện. Còn số 4 đăng  bài báo của họ “Những lời khai của A.Garri về tình hình các phóng viên nước ngoài ở Liên Xô” (năm 1930). Số 4 công bố bài báo dài của Pavel Nerler “Osip Mandelshtam ở Voronezh. Những sự kiện trong thời gian 1935-1936”.  Vào nửa đầu năm 2017, Tạp chí “Những vấn đề văn học” dự định đăng bài báo của Elena Pogorelskaya “Isaak Babel: những vấn đề văn bản học và bình luận”, tuyển các bài báo về Evgeny Rein và nhiều tài liệu hấp dẫn khác.

Sergey Chuprinin, Tổng biên tập Tạp chí “Ngọn cờ”:

Chúng tôi phấn khởi vì năm qua được cộng tác với các tác giả: Leonid Zorin, Olesya Nikolaeva. Yury Buida, Aleksandr Kabakov, Ilya Kochergin, Roman Senchin, Mikhail Shishkin. Chúng tôi cũng vui mừng vì đã phát hiện ra những tên tuổi mới năm 2016, ví dụ, Vyacheslav Stavchuk, nhà văn trẻ ở Rostov, tác giả truyện vừa đặc sắc về trận Stalingrad. Cuốn tiểu thuyết của Sasha Filippenko “Cuộc truy lùng” và tập thơ “Mồi giả bằng vàng” của nhà thơ Nga Igor Shklyarevsky được giới phê bình đánh giá tốt. Mở đầu năm 2017 sẽ là cuốn tiểu thuyết của Timur Kibirov “Vị tướng và những đứa con của mình”. Ngoài ra, năm tới, tạp chí sẽ đăng cuốn tiểu thuyết mới-phản không tưởng của Anatoly Kurchatkin; nhà thơ và nhà triết học Olga Sedakova sẽ công bố những trang đầu bản dịch “Hài kịch thiên thần” của Dante.

Andrey Aryev, Tổng biên tập Tạp chí “Những ngôi sao” (SaintPetersburg):

 Trước hết là tập hồi ký của Bruno Meysner “Tôi không phải là gián điệp”, nơi lần đầu tiên mô tả các chế tài nhờ đó các cơ quan mật vụ khai thác những thông tin cần thiết của những người bình thường.

Sau đó là “Nhật ký Peredelkino” của Yury Karyakin – một bằng chứng rất quan trọng về những năm 90.

Tôi muốn lưu ý các bài viết của Igor Smirnov trong chuyên mục “Bình luận triết học” xuất hiện trên tạp chí chúng tôi hai tháng một lần. Trong đó có công trình nghiên cứu tiểu thuyết “Quà tặng” của Nabokov trên quan điểm triết học. Ngoài ra còn có hai chuyên mục mà chúng tôi tự hào “Những bài học văn chương” của Aleksandr Zholkovsky và “Những cuộc phiêu lưu tư tưởng” của Mikhail Epshtein.

Về văn xuôi, tôi muốn chọn truyện vừa “Thầy giáo” của Frida Vigdorova. Chị là nhà báo nổi tiếng, nhưng hóa ra, viết văn rất hay.

Nhà văn Andrey Ivanov năm nay giới thiệu tiểu thuyết trên tạp chí chúng tôi “Bóng in của Rasmus Hansen”. Tôi cũng xin lưu ý cuốn tiểu thuyết của Aleksandr Nezhnyi “Ô nhục” viết về đời sống đương đại, trong đó có đời sống giáo hội.

Chúng tôi chuẩn bị rất nhiều bài vở, chủ yếu là các tư liệu liên quan tới 100 năm Cách mạng Tháng Mười. 

Trần Hậu

Các tin khác

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng đời sống nội tâm? Trong bối cảnh ấy, nghệ thuật tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Tôi ngồi bên dòng An Sơn một chiều tháng tư nghe hoàng hôn võ vàng sóng nước. Dòng An Sơn là một nhánh rẽ của con sông Sài Gòn chảy qua Lái Thiêu. Mười năm gá thân vào đất này, tôi thấy Lái Thiêu có quá nhiều câu chuyện để kể.

Hào khí Chu Hưng

Hào khí Chu Hưng

Hạ Hòa (Phú Thọ) vốn là vùng đất địa linh, sơn thủy hữu tình, nơi có Chiến khu 10 và thủ đô văn nghệ trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp. Trong đời sống văn hóa, tinh thần của vùng đất này, đền Chu Hưng là công trình tín ngưỡng tâm linh có giá trị về mặt lịch sử, văn hóa, khoa học, thẩm mỹ; là điểm nhấn quan trọng trong tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương nói chung và văn hóa tâm linh của vùng đất Hạ Hòa nói riêng.

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì xảy ra hai lần phản ánh đúng thực tế cuộc sống. Mỗi người chúng ta đều nằm trong quy luật vật đổi sao dời, mỗi người chỉ sống có một lần và chỉ có vậy, số phận con người không lập lại.

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

Đường Yên Phụ (Hà Nội) chạy dọc theo sông Hồng. Đây nguyên là một đoạn đê cổ, và một phần được sử dụng làm đường Yên Phụ. Đường dài khoảng gần 1,5 km, bắt đầu từ ô Yên Phụ (đầu dốc đường Thanh Niên) chạy cắt qua các phố Cửa Bắc, Hàng Bún, Hàng Than, Hòe Nhai và kết thúc tại phố Hàng Đậu (gần đầu cầu Long Biên). Từ xưa, tên gốc là Yên Hoa. Năm 1841, vì kỵ húy mẹ vua Thiệu Trị là Hồ Thị Hoa, nên đổi thành Yên Phụ.    

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

Theo nghĩa đen, "tung hỏa mù" là tung ra khói lửa khiến đối phương mất phương hướng, khó phát hiện được mục tiêu. Ban đầu được dùng phổ biến trong quân sự, như là một mưu kế để che giấu quân đội rút lui, di chuyển… Cách này rất thường gặp trong binh pháp cổ Trung Hoa.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Thật không ngờ, trong đời sống văn hóa đương đại gấp gáp và bận rộn, đôi khi người ta chỉ lướt qua những giá trị truyền thống thì vẫn có những người lặng lẽ dành tâm sức và cả cuộc đời của mình để bảo tồn những giá trị văn hóa quý báu. Tôi vô tình có cuộc gặp gỡ quý giá với ông Nguyễn Trọng Hải, là người cung cấp nhiều tư liệu quý cho Thư viện điện tử Quan họ Bắc Ninh.

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Giữa nhịp sống nhiều đổi thay, Lê Hồng Thiện vẫn lặng lẽ đi qua tuổi 85 bằng một tâm thế đáng ngưỡng mộ: lạc quan, yêu đời và bền bỉ sáng tạo. Thời gian dường như không làm cạn đi nguồn cảm xúc trong ông, trái lại càng lắng sâu, càng nồng cháy.

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Tháng Tư, đứng bên bờ sông Thạch Hãn nhìn dòng nước lặng trôi, khó ai hình dung nơi đây từng là ranh giới của sự sống và cái chết. Năm 1972, dòng sông ấy chứng kiến một trong những cuộc chiến khốc liệt nhất của chiến tranh Việt Nam, khi đất trời bị xé nát bởi bom đạn, còn con người bừng lên như những ngọn lửa.

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Có một vùng quê trung du yên bình nơi Chiến khu 10 xưa đã đi vào thế giới nghệ thuật, lấp lánh, ấm áp những trang thơ, nhật ký và lắng đọng những ân tình sâu nặng đối với nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ. Nơi đây, ông cất tiếng khóc chào đời và trở thành ngọn nguồn gieo mầm cho cảm hứng nghệ thuật. Vùng quê ấy đã trở thành “địa chỉ tâm hồn”, làm nên “suối nguồn” trong mát cho những tác phẩm để đời của nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ.

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Giữa dải đất miền Trung nắng gió, Quảng Bình (nay là tỉnh Quảng Trị) từ lâu được biết đến như cái nôi của những câu hò mộc mạc mà thấm đẫm tình người. Trong đó, Hò khoan Lệ Thủy với nhịp chèo khoan thai, với tiếng đáp tình tứ giữa đôi bờ sông Kiến Giang đã trở thành linh hồn của một vùng đất.

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã mang đến cho chúng ta những bản tình ca thổn thức, nhưng ông không bao giờ có được hạnh phúc lứa đôi trọn vẹn. Nhiều bóng hồng lặng lẽ xuất hiện trong đời nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã để lại những giai điệu xao xuyến khôn nguôi.

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Nhà văn lớn Nguyễn Công Hoan (1903 - 1977) để lại một gia tài tác phẩm văn học đồ sộ, với hơn 200 truyện ngắn, 30 truyện dài và nhiều tiểu luận văn học. Tài năng và phong cách của ông thể hiện chủ yếu ở thể truyện ngắn.

Lễ cầu mưa và nét đẹp văn hóa Tây Nguyên

Lễ cầu mưa và nét đẹp văn hóa Tây Nguyên

Những dãy núi cao vời vợi cùng những cánh rừng mênh mang của đại ngàn Tây Nguyên là không gian sinh tồn của các tộc người. Sống giữa núi rừng, họ có cách ứng xử tôn trọng và hòa hợp với thiên nhiên cây cỏ, từ đó hình thành nên hệ tín ngưỡng và những nghi lễ tâm linh độc đáo, giàu bản sắc của miền rừng.