Đời sống văn học Nga qua các “tạp chí dày”

Phải nói rằng năm nay có 5 tác giả của chúng tôi lọt vào danh sách giải thưởng “Yasnaya Polyana”. Ngoài Grigorenko nói trên, lọt vào vòng chung khảo còn có Leonid Yuzefovich với tác phẩm “Con đường mùa đông”, Boris Minaev, Sukhbat Aflatuni ở hạng mục “Tuổi thơ, tuổi thiếu niên và thanh niên”, và Aleksandr Bushkovsky lọt vào vòng sơ khảo. Chúng tôi tự hào về họ...

Tổng kết năm 2016, chào đón năm 2017, báo “Nước Nga văn học” đã tổ chức một cuộc phỏng vấn các Tổng biên tập một số tạp chí văn học lớn (còn gọi là “tạp chí dày”) với hai câu hỏi:

1. Tác phẩm nổi bật nhất đã được đăng tải trên tạp chí của ông /bà trong năm 2016? 2. Năm 2017, trên tạp chí của ông/bà có xuất hiện những tác phẩm gây ấn tượng và được chuyển thể điện ảnh không?

Sau đây chúng tôi xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc ý kiến của các Tổng biên tập.

Andrey Vasilevsky, Tổng biên tập Tạp chí “Thế giới mới”:

Năm qua, theo tôi, tác phẩm nổi bật nhất trong số những tác phẩm đã đăng trên tạp chí của chúng tôi… có lẽ là các chương trong cuốn sách của Lev Danilkin “Vladimir Lenin” (tủ sách “Cuộc đời danh nhân”). Trong năm tới, lưu ý năm vừa qua được gọi là Năm Điện ảnh, nhiều nhà văn kỳ vọng tác phẩm của họ được chuyển thể thành phim, tôi thấy có nhiều tiềm năng nhất là vở kịch đầu tay của Dmitry Danilov “Người đến từ Podolsk”. Trước mắt, nhìn chung không thấy những tác phẩm lớn kỳ vọng được chuyển thể điện ảnh trên bàn biên tập của chúng tôi.

Irina Barmetova, Tổng biên tập Tạp chí “Tháng Mười”:

Phải nói rằng năm nay có 5 tác giả của chúng tôi lọt vào danh sách giải thưởng “Yasnaya Polyana”. Ngoài Grigorenko nói trên, lọt vào vòng chung khảo còn có Leonid Yuzefovich với tác phẩm “Con đường mùa đông”, Boris Minaev, Sukhbat Aflatuni ở hạng mục “Tuổi thơ, tuổi thiếu niên và thanh niên”, và Aleksandr Bushkovsky lọt vào vòng sơ khảo. Chúng tôi tự hào về họ. Nhưng nếu cần lựa chọn thì tôi cũng chọn Grigorenko, vì anh ấy đã phát hiện ra một phong cách rất chính xác của văn xuôi Nga. Phong cách đó có thể đóng vai trò chủ đạo trong nền văn xuôi đương đại.

Năm 2017, tôi không muốn nói trước, nhưng trong số bài vở hiện đang nằm trên bàn biên tập có một trong những tác phẩm nổi bật là truyện vừa mới của Ksenya Dragunskaya. Một truyện vừa tuyệt vời! Nó sẽ được đăng trong số 1. Sau đó sẽ là văn học dịch…

Valery Khatyushin, Tổng biên tập Tạp chí “Cận vệ trẻ”:

Trong số những tác phẩm văn xuôi đặc sắc đã được công bố năm qua, tôi ghi nhận tiểu thuyết của Viktor Manuilov “Thang gác”, viết về thực tại của chúng ta hôm nay… Bản thân tôi đã đọc tác phẩm này một cách hào hứng - tiểu thuyết được đăng trong các số từ tháng 9 đến tháng 12 và nhận được những nhận xét tốt. Ngoài ra, chúng tôi đã đăng truyện vừa của một cây bút còn ít nổi tiếng ở thành phố Nizhegorod Vladimir Vechshunov. Truyện vừa “Zarevna” viết về vùng Viễn Đông, nơi tác giả dạy học một thời gian. Zarevna là tên của một trong những nữ sinh.

Nói về tác phẩm gây ấn tượng trong năm tới thì chúng tôi đang có dự định đăng truyện vừa “Thuốc độc” của cây bút khá nổi tiếng Vladimir Pronsky viết về tình yêu, trên số 3 của tạp chí chúng tôi.

Từ trái qua: Barmetova, Dudarev và Vasilevsky.
Từ trái qua: Barmetova, Dudarev và Vasilevsky.

Valery Dudarev, Tổng biên tập tạp chí “Tuổi trẻ”:

Năm qua, tôi rất khó bình chọn tác phẩm xuất sắc nhất vì tất cả đều tuyệt vời. Khỏi cần giới thiệu Mikhail Zadornov, người đã đăng trên tạp chí chúng tôi truyện vừa “Nụ hôn của phù thủy”, như anh nói, đã thai nghén cả cuộc đời; Stepan Myannik đăng “Đảo băng trôi”. Nhà thơ Yura Yurchenko đã từng chiến đấu ở nước cộng hòa Donetsk và bị bắt làm tù binh, trở về nước Nga, ngay khi đang nằm bó bột trên giường bệnh đã viết truyện vừa, dần dần chuyển thành tiểu thuyết, thực chất đó là kịch bản điện ảnh “Nhân chứng”, kể lại tất cả những điều mắt thấy tai nghe ngoài mặt trận.

Tập hồi ký của Lev Anninsky – làm sao không nhận ra trên tạp chí chúng tôi? Năm nay chúng tôi đã bắt đầu, và sang năm sẽ đăng tiếp hồi ức về chiến tranh của Alla Marchenko. Bút ký của Stas Kunyaev về những số phận của nước Nga cũng là một công bố rất quan trọng năm nay. Về thơ tôi cũng muốn nêu một số tên tuổi xuất sắc: Igor Volgin, Lyudmila Klochko, Valery Lobanov, Tatyana Shishkina.

Năm tới, chúng tôi sẽ đăng truyện vừa của Trofimov, tác giả do nhà văn Sergey Esin giới thiệu. Ngoài ra, còn một tác giả nữa người Petersburg tôi muốn nhắc tới, đó là nhà văn trẻ Ermichev, tất cả họ đều là sinh viên Trường viết văn.

Natalya Grantseva, Tổng biên tập Tạp chí “Neva” (SaintPetersburg):

 Nổi bật nhất năm 2016 là các cuốn tiểu thuyết “Mọi người ở đâu?” của Igor Shumeiko, “Trên tấm lưng đầy lông” của Vyacheslav Rybakov, “Người lính và ông vua” của Elena Kryukova, “Thủ trưởng đủ thứ” của Natalya Galkina; “Andante maestoso” của Stanislav Shulyak, “Áo rách” của Anton Zankovsky, các truyện vừa “Con sói Chechnya” của Evgeny Lukin, “Hằng hà” của Mikhail Rodionov, “Người được giải phóng” của Dmitry Kolisnichenko...

Đầu năm 2017, độc giả sẽ được đọc trên tạp chí “Neva” tiểu thuyết của Anton Ratnikov “Tuổi thơ”, truyện vừa “Ký tự Boustrophedon” của Marina Kudimova, tiểu thuyết tư liệu “Trumpeldor” của Aleksandr Laskin và vở kịch “Hai câu chuyện từ khe cửa” của Vladimir Arro. Liệu chúng có gây ấn tượng và được chuyển thể không? – độc giả và các nhà điện ảnh sẽ quyết định. 

Sergey Chrednichenko, Tổng biên tập Tạp chí “Những vấn đề văn học”:

Cũng như các năm trước, năm qua, có nhiều bài viết thú vị về đời sống văn  học đương đại. Trên số 2, Artyom Skvortsov giải thích cho độc giả vì sao Yuly Kim xứng đáng được nhận giải “Thi sĩ”, số 3 đăng biên bản tốc ký “Hội nghị của giải Booker” năm 2015 và cuộc tranh luận của Elena Pogorela và Valerya Pustova về cuốn sách của Guzel Yakhina “Zuleyka mở mắt”, cũng như bài trả lời phỏng vấn của G. Yakhina do Alyona Karimova thực hiện.      

Câu chuyện về vòng chung kết giải Booker được tiếp tục ở số 4 trong một bài tổng quan dài và gay gắt của Oleg Kudrin. Số 5 đăng bài trả lời phỏng vấn súc tích của nhà phê bình văn học Aleksey Varlamov. Bên cạnh là bài viết về cuốn tiểu thuyết “Con sói tưởng tượng”.

Có rất nhiều bài viết lý thú về lịch sử văn học và nghiên cứu văn học. Số 3 đăng bài của Sergey Averintsev và Mikhail Gasparov về thế kỷ XIII. Số 2 công bố vụ án hình sự của Nikolai Erdman, Vladimir Mass và Emil Krotky do David Feldman và Oksana Kiyanskaya thực hiện. Còn số 4 đăng  bài báo của họ “Những lời khai của A.Garri về tình hình các phóng viên nước ngoài ở Liên Xô” (năm 1930). Số 4 công bố bài báo dài của Pavel Nerler “Osip Mandelshtam ở Voronezh. Những sự kiện trong thời gian 1935-1936”.  Vào nửa đầu năm 2017, Tạp chí “Những vấn đề văn học” dự định đăng bài báo của Elena Pogorelskaya “Isaak Babel: những vấn đề văn bản học và bình luận”, tuyển các bài báo về Evgeny Rein và nhiều tài liệu hấp dẫn khác.

Sergey Chuprinin, Tổng biên tập Tạp chí “Ngọn cờ”:

Chúng tôi phấn khởi vì năm qua được cộng tác với các tác giả: Leonid Zorin, Olesya Nikolaeva. Yury Buida, Aleksandr Kabakov, Ilya Kochergin, Roman Senchin, Mikhail Shishkin. Chúng tôi cũng vui mừng vì đã phát hiện ra những tên tuổi mới năm 2016, ví dụ, Vyacheslav Stavchuk, nhà văn trẻ ở Rostov, tác giả truyện vừa đặc sắc về trận Stalingrad. Cuốn tiểu thuyết của Sasha Filippenko “Cuộc truy lùng” và tập thơ “Mồi giả bằng vàng” của nhà thơ Nga Igor Shklyarevsky được giới phê bình đánh giá tốt. Mở đầu năm 2017 sẽ là cuốn tiểu thuyết của Timur Kibirov “Vị tướng và những đứa con của mình”. Ngoài ra, năm tới, tạp chí sẽ đăng cuốn tiểu thuyết mới-phản không tưởng của Anatoly Kurchatkin; nhà thơ và nhà triết học Olga Sedakova sẽ công bố những trang đầu bản dịch “Hài kịch thiên thần” của Dante.

Andrey Aryev, Tổng biên tập Tạp chí “Những ngôi sao” (SaintPetersburg):

 Trước hết là tập hồi ký của Bruno Meysner “Tôi không phải là gián điệp”, nơi lần đầu tiên mô tả các chế tài nhờ đó các cơ quan mật vụ khai thác những thông tin cần thiết của những người bình thường.

Sau đó là “Nhật ký Peredelkino” của Yury Karyakin – một bằng chứng rất quan trọng về những năm 90.

Tôi muốn lưu ý các bài viết của Igor Smirnov trong chuyên mục “Bình luận triết học” xuất hiện trên tạp chí chúng tôi hai tháng một lần. Trong đó có công trình nghiên cứu tiểu thuyết “Quà tặng” của Nabokov trên quan điểm triết học. Ngoài ra còn có hai chuyên mục mà chúng tôi tự hào “Những bài học văn chương” của Aleksandr Zholkovsky và “Những cuộc phiêu lưu tư tưởng” của Mikhail Epshtein.

Về văn xuôi, tôi muốn chọn truyện vừa “Thầy giáo” của Frida Vigdorova. Chị là nhà báo nổi tiếng, nhưng hóa ra, viết văn rất hay.

Nhà văn Andrey Ivanov năm nay giới thiệu tiểu thuyết trên tạp chí chúng tôi “Bóng in của Rasmus Hansen”. Tôi cũng xin lưu ý cuốn tiểu thuyết của Aleksandr Nezhnyi “Ô nhục” viết về đời sống đương đại, trong đó có đời sống giáo hội.

Chúng tôi chuẩn bị rất nhiều bài vở, chủ yếu là các tư liệu liên quan tới 100 năm Cách mạng Tháng Mười. 

Trần Hậu

Các tin khác

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Suốt nhiều năm qua, không quá khó thấy những dự án thống trị phòng vé quốc tế là các bom tấn có kinh phí khổng lồ, được thực hiện bởi những đạo diễn có tên tuổi, sở hữu dàn diễn viên nổi tiếng hay được quảng bá một cách rộng khắp… Nhưng với điện ảnh 2026, một chương đoạn mới đã được mở ra, nơi các khuôn mẫu đã hết “phép màu” và không có gì là chắc chắn cả.

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Nhà thơ Bằng Việt ở tuổi 85 được trao tặng Giải thưởng lớn của “Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội” năm 2026. Thêm một dấu son để ghi nhận một cuộc đời thi ca gắn bó với mảnh đất ngàn năm văn hiến.

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Một trong những nguồn cảm hứng để dựng nên bộ phim “Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh” là những nghi án và truyền thuyết về cái chết của cha con Vua Đinh Tiên Hoàng cùng lăng mộ trên Mã Yên Sơn. Ngọn núi huyền thoại này được xem là “huyệt đế vương”, một trong những danh sơn của cố đô Hoa Lư, Ninh Bình.

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Tối 8/10 (giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Thụy Điển đã vinh danh nhà thơ, nhà viết tiểu luận, học giả văn chương cổ điển và nghệ sĩ thể nghiệm người Canada Anne Carson là chủ nhân mới nhất của giải Nobel Văn chương. Đây là kết quả không quá bất ngờ, bởi không chỉ là một trong hai cái tên được nhắc đến nhiều nhất ngay trước "giờ G", mà bà còn sở hữu di sản sáng tạo vô cùng đồ sộ, được đánh giá cao.

Điều Ước để lại

Điều Ước để lại

Có những chuyến đi không đơn thuần là sự dịch chuyển về vị trí địa lý, mà là một hành trình tìm về những khoảng lặng tâm hồn và cả chiều sâu văn hóa. Đầu thu này, chúng tôi đã có một chuyến đi như thế!

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

Chỉ ít ngày sau khi nhà văn Higashino Keigo qua đời, cuốn tiểu thuyết mới nhất và cũng là cuối cùng của ông đã được phát hành ở Nhật Bản vào sáng 5/8/2026 như một "lời giã biệt" hàng triệu độc giả yêu mến ông suốt hơn 40 năm qua...

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Ngoài khu lưu niệm Nguyễn Du ở Hà Tĩnh, khu lưu niệm Lê Quý Đôn ở Thái Bình và khu lưu niệm Nguyễn Đình Chiểu ở Bến Tre, thì văn học hiện đại nước ta cũng đã có công trình Bảo tàng Văn học Việt Nam. Thế nhưng, nhìn ra các nước trong khu vực, so với Trung Quốc, thì cách lưu dấu văn nhân ở Việt Nam vẫn chưa thể hiện được tính chuyên nghiệp. Chúng tôi đã có dịp “mục sở thị” một số mô hình bảo tàng văn nhân tại Bắc Kinh và không khỏi trầm trồ về sự đầu tư nghiêm túc và sự quản lý khoa học.

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Văn học dân gian là tấm gương phản chiếu hành trình con người đi từ thuở hoang sơ đến văn minh. Lần theo dấu vết các trang truyện cổ, chúng ta sẽ thấy tổ tiên đã từng bước dựng xây nền tảng gia đình, thiết lập trật tự xã hội bằng cả trí tuệ lẫn sự trải nghiệm qua nhiều thế hệ.

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Tôi trở lại con đường Núi Đôi (Xã Sóc Sơn-Hà Nội), men theo đường dốc lên đỉnh núi. Những câu thơ bay lên bát ngát như ngày nào lớp học chúng tôi được nghe giáo sư Hoàng Như Mai giảng bài thơ “Núi Đôi” của cố nhà thơ Vũ Cao (1922-2007). Giọng ông sang sảng vang trên giảng đường: “Anh đi bộ đội sao trên mũ/ Mãi mãi là sao sáng dẫn đường/ Em sẽ là hoa trên đỉnh núi/ Bốn mùa thơm ngát cánh hoa thơm”. Những ký ức học trò trong tôi bỗng hiện về trên đỉnh núi mùa thu đầy hoa và búp lá non tơ...

Người vẽ cờ Tổ quốc

Người vẽ cờ Tổ quốc

Lá cờ đỏ sao vàng được sử dụng trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ - về sau được chọn làm Quốc kỳ - đã tung bay trên Quảng trường Ba Đình lịch sử ngày Độc lập 2/9/1945. Nguyễn Hữu Tiến - một chiến sĩ Cộng sản kiên trung, gắn với câu chuyện lịch sử về sự ra đời của lá cờ đỏ sao vàng.

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Tôi chiêm ngưỡng và yêu nghệ thuật tranh lụa Nguyễn Phan Chánh (1892-1984) từ hàng chục năm trước. Đặc biệt, sau khi gặp gỡ nhà văn Nguyệt Tú (con gái đầu của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh) vào năm 2004, tôi càng thêm yêu tranh ông. Những câu chuyện nhà văn Nguyệt Tú viết về cha mình trong cuốn "Đường sáng trăng sao" (NXB Tổng hợp, TP Hồ Chí Minh - 2004) làm tôi bất ngờ với những di sản họa sĩ để lại. Bức nào cũng như một cung đàn loang sương khói trong veo nước thu vàng.

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Hiếm có một thủ trưởng Tổng cục Chính trị nào đặc biệt như Thiếu tướng Trần Văn Phác, ông từng làm Tổng biên tập hai tờ báo lớn, đặc sắc trong quân đội, đó là Tạp chí Văn nghệ Quân đội và Báo Quân đội nhân dân.