Đi tìm tương lai xa cho dải Gaza

Các nước trung gian đang nỗ lực tận dụng khoảng lặng hiếm hoi của thoả thuận ngừng bắn giai đoạn một ở dải Gaza nhằm thúc đẩy các bên tiến sang giai đoạn thoả thuận thứ hai, hướng đến khả năng tái lập hoà bình và tái thiết vùng lãnh thổ của người Palestine bị chiến tranh tàn phá nặng nề.

Hãng tin Reuters ngày 26/11 dẫn nguồn tin ngoại giao cấp cao Trung Đông xác nhận các nước trung gian hoà giải dải Gaza gồm Ai Cập, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ đã nhóm họp tại thủ đô Cairo (Ai Cập) để thảo luận về giai đoạn hai của thoả thuận ngừng bắn, trong bối cảnh thoả thuận giai đoạn một hiện đứng trước nguy cơ đổ vỡ do cả Israel lẫn Hamas nhiều lần cáo buộc đối phương vi phạm cam kết.

Theo Al Arabiya, cuộc gặp ở Cairo có sự tham dự của Giám đốc tình báo Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ cùng Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani. Các bên đã trao đổi về việc hợp tác với Mỹ "để đảm bảo thực hiện thành công giai đoạn hai của thỏa thuận", đồng thời tìm cách duy trì ngừng bắn càng lâu càng tốt.

Mỹ cùng các nước Ai Cập, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ đóng vai trò vừa là bên trung gian vừa là bên bảo lãnh cho thỏa thuận ngừng bắn 3 giai đoạn ở Gaza. Trong đó, Mỹ có tiếng nói quan trọng nhờ ảnh hưởng của Washington với Israel. Trong giai đoạn thoả thuận đầu tiên, Hamas đã bàn giao 20 con tin Israel còn sống và 27 trong tổng số 28 thi thể mà nhóm đang giữ. Tuy nhiên, Israel khẳng định Hamas đã bàn giao sai hai trường hợp thi thể, trong đó một người không phải công dân Israel và trường hợp còn lại đã được tìm thấy một phần thi thể từ trước.

gaza.jpg -0
Hàng ngàn người Gaza đi bộ tới điểm nhận hàng cứu trợ quốc tế, ảnh chụp tháng 8/2025. Ảnh: Reuters.

Theo nội dung thoả thuận tổng thể gồm 20 điểm mà Mỹ công bố, giai đoạn hai của văn kiện này sẽ bao gồm hoạt động giải giáp Hamas, thành lập chính quyền chuyển tiếp và triển khai lực lượng quốc tế tại dải Gaza, với nhiệm vụ giữ ổn định tình hình như đúng nội dung đã được đề cập trong nghị quyết do Mỹ soạn thảo và Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (LHQ) thông qua ngày 17/11. Israel luôn khẳng định chỉ bắt đầu đàm phán giai đoạn hai của thỏa thuận sau khi Hamas bàn giao đủ thi thể con tin. Ngược lại, Hamas cho rằng quá trình tìm kiếm thi thể gặp nhiều khó khăn do mức độ tàn phá quá lớn tại Dải Gaza sau hai năm chiến sự.

Reuters thông tin, cuộc gặp tại Cairo diễn ra chỉ hai ngày sau khi phái đoàn cấp cao của phong trào Hamas hội đàm với Giám đốc tình báo Ai Cập Hassan Rashad về kế hoạch thực hiện giai đoạn tiếp theo của thỏa thuận. Hamas không công bố chi tiết về cuộc gặp, nhưng khẳng định tiếp tục tuân thủ mọi cam kết đã nêu, dù bày tỏ quan ngại "những vi phạm liên tiếp" từ phía Israel có thể làm suy yếu toàn bộ tiến trình hòa bình. Israel chưa bình luận về các tuyên bố trên.

Bước sang tuần ngừng bắn thứ 7, Israel và Hamas liên tục cáo buộc nhau vi phạm thoả thuận. Cơ quan y tế Gaza cho biết, kể từ khi thỏa thuận có hiệu lực, hơn 300 người Palestine đã thiệt mạng do hỏa lực của Israel. Phát biểu tại phiên họp đầu tuần của Hội đồng Bảo an LHQ, Phó Điều phối viên đặc biệt của LHQ về Tiến trình Hòa bình Trung Đông Ramiz Alakbarov cho rằng, "lệnh ngừng bắn ở Gaza cơ bản được duy trì, nhưng tình trạng bạo lực gần đây giữa Israel và các chiến binh Palestine đã khiến lệnh ngừng bắn gặp nguy hiểm".

Trong báo cáo đánh giá thực trạng dải Gaza được công bố tuần này, Cơ quan Thương mại và Phát triển LHQ (UNCTAD) nhận định xung đột kéo dài hai năm qua đã biến vùng lãnh thổ này thành "vực thẳm vô vọng do con người tạo ra". Khoảng 174.500 tòa nhà, tương đương 70% công trình trên khắp dải đất, đã bị phá hủy hoặc hư hại, với hơn 61 triệu tấn gạch vụn cần dọn dẹp. UNCTAD cảnh báo rằng 2,3 triệu người Gaza có nguy cơ đối diện "nghèo đói cực đoan và toàn diện", vì chiến sự đã làm suy yếu đáng kể gần như toàn bộ trụ cột cuộc sống ở vùng lãnh thổ.

Về kinh tế, UNCTAD đánh giá nền kinh tế Gaza suy giảm 87% trong giai đoạn 2023-2024, đẩy GDP bình quân đầu người xuống 161 USD, thuộc hàng thấp nhất thế giới. "Đến cuối năm 2024, GDP Palestine quay về mức năm 2010, còn GDP bình quân đầu người trở lại mức năm 2003, tức 22 năm phát triển đã bị xóa sạch trong chưa đầy hai năm", UNCTAD nhấn mạnh và cho biết, quá trình tái thiết dải Gaza sẽ mất nhiều thập kỉ và tiêu tốn số tiền khổng lồ lên đến hơn 70 tỷ USD.

Giới quan sát khẳng định, trong bối cảnh Israel và Hamas đều chưa sẵn sàng nhượng bộ, việc hai bên không tiến đến giai đoạn thoả thuận mới có thể là trở ngại cho tiến trình hoà bình, bởi cần những cuộc đụng độ nhỏ cũng có thể thổi bùng trở lại xung đột quy mô lớn. Sau hai năm giao tranh, gần 70.000 người Palestine và khoảng 2.000 người Israel đã thiệt mạng. "Tình hình thực tế rất mong manh và bất ổn vẫn còn. Chúng ta phải nắm bắt cơ hội trước mắt để vạch ra một tương lai tốt đẹp hơn cho người Palestine, người Israel và cho khu vực", Phó Điều phối viên đặc biệt của LHQ về Tiến trình Hòa bình Trung Đông Ramiz Alakbarov nói.

Thái An

Các tin khác

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran đang lan rộng từ các mục tiêu quân sự sang hạ tầng dân sự và năng lượng, làm gia tăng nguy cơ đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng an ninh, nhân đạo và kinh tế, bất chấp các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.