Đi tìm tương lai xa cho dải Gaza

Các nước trung gian đang nỗ lực tận dụng khoảng lặng hiếm hoi của thoả thuận ngừng bắn giai đoạn một ở dải Gaza nhằm thúc đẩy các bên tiến sang giai đoạn thoả thuận thứ hai, hướng đến khả năng tái lập hoà bình và tái thiết vùng lãnh thổ của người Palestine bị chiến tranh tàn phá nặng nề.

Hãng tin Reuters ngày 26/11 dẫn nguồn tin ngoại giao cấp cao Trung Đông xác nhận các nước trung gian hoà giải dải Gaza gồm Ai Cập, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ đã nhóm họp tại thủ đô Cairo (Ai Cập) để thảo luận về giai đoạn hai của thoả thuận ngừng bắn, trong bối cảnh thoả thuận giai đoạn một hiện đứng trước nguy cơ đổ vỡ do cả Israel lẫn Hamas nhiều lần cáo buộc đối phương vi phạm cam kết.

Theo Al Arabiya, cuộc gặp ở Cairo có sự tham dự của Giám đốc tình báo Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ cùng Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani. Các bên đã trao đổi về việc hợp tác với Mỹ "để đảm bảo thực hiện thành công giai đoạn hai của thỏa thuận", đồng thời tìm cách duy trì ngừng bắn càng lâu càng tốt.

Mỹ cùng các nước Ai Cập, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ đóng vai trò vừa là bên trung gian vừa là bên bảo lãnh cho thỏa thuận ngừng bắn 3 giai đoạn ở Gaza. Trong đó, Mỹ có tiếng nói quan trọng nhờ ảnh hưởng của Washington với Israel. Trong giai đoạn thoả thuận đầu tiên, Hamas đã bàn giao 20 con tin Israel còn sống và 27 trong tổng số 28 thi thể mà nhóm đang giữ. Tuy nhiên, Israel khẳng định Hamas đã bàn giao sai hai trường hợp thi thể, trong đó một người không phải công dân Israel và trường hợp còn lại đã được tìm thấy một phần thi thể từ trước.

gaza.jpg -0
Hàng ngàn người Gaza đi bộ tới điểm nhận hàng cứu trợ quốc tế, ảnh chụp tháng 8/2025. Ảnh: Reuters.

Theo nội dung thoả thuận tổng thể gồm 20 điểm mà Mỹ công bố, giai đoạn hai của văn kiện này sẽ bao gồm hoạt động giải giáp Hamas, thành lập chính quyền chuyển tiếp và triển khai lực lượng quốc tế tại dải Gaza, với nhiệm vụ giữ ổn định tình hình như đúng nội dung đã được đề cập trong nghị quyết do Mỹ soạn thảo và Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (LHQ) thông qua ngày 17/11. Israel luôn khẳng định chỉ bắt đầu đàm phán giai đoạn hai của thỏa thuận sau khi Hamas bàn giao đủ thi thể con tin. Ngược lại, Hamas cho rằng quá trình tìm kiếm thi thể gặp nhiều khó khăn do mức độ tàn phá quá lớn tại Dải Gaza sau hai năm chiến sự.

Reuters thông tin, cuộc gặp tại Cairo diễn ra chỉ hai ngày sau khi phái đoàn cấp cao của phong trào Hamas hội đàm với Giám đốc tình báo Ai Cập Hassan Rashad về kế hoạch thực hiện giai đoạn tiếp theo của thỏa thuận. Hamas không công bố chi tiết về cuộc gặp, nhưng khẳng định tiếp tục tuân thủ mọi cam kết đã nêu, dù bày tỏ quan ngại "những vi phạm liên tiếp" từ phía Israel có thể làm suy yếu toàn bộ tiến trình hòa bình. Israel chưa bình luận về các tuyên bố trên.

Bước sang tuần ngừng bắn thứ 7, Israel và Hamas liên tục cáo buộc nhau vi phạm thoả thuận. Cơ quan y tế Gaza cho biết, kể từ khi thỏa thuận có hiệu lực, hơn 300 người Palestine đã thiệt mạng do hỏa lực của Israel. Phát biểu tại phiên họp đầu tuần của Hội đồng Bảo an LHQ, Phó Điều phối viên đặc biệt của LHQ về Tiến trình Hòa bình Trung Đông Ramiz Alakbarov cho rằng, "lệnh ngừng bắn ở Gaza cơ bản được duy trì, nhưng tình trạng bạo lực gần đây giữa Israel và các chiến binh Palestine đã khiến lệnh ngừng bắn gặp nguy hiểm".

Trong báo cáo đánh giá thực trạng dải Gaza được công bố tuần này, Cơ quan Thương mại và Phát triển LHQ (UNCTAD) nhận định xung đột kéo dài hai năm qua đã biến vùng lãnh thổ này thành "vực thẳm vô vọng do con người tạo ra". Khoảng 174.500 tòa nhà, tương đương 70% công trình trên khắp dải đất, đã bị phá hủy hoặc hư hại, với hơn 61 triệu tấn gạch vụn cần dọn dẹp. UNCTAD cảnh báo rằng 2,3 triệu người Gaza có nguy cơ đối diện "nghèo đói cực đoan và toàn diện", vì chiến sự đã làm suy yếu đáng kể gần như toàn bộ trụ cột cuộc sống ở vùng lãnh thổ.

Về kinh tế, UNCTAD đánh giá nền kinh tế Gaza suy giảm 87% trong giai đoạn 2023-2024, đẩy GDP bình quân đầu người xuống 161 USD, thuộc hàng thấp nhất thế giới. "Đến cuối năm 2024, GDP Palestine quay về mức năm 2010, còn GDP bình quân đầu người trở lại mức năm 2003, tức 22 năm phát triển đã bị xóa sạch trong chưa đầy hai năm", UNCTAD nhấn mạnh và cho biết, quá trình tái thiết dải Gaza sẽ mất nhiều thập kỉ và tiêu tốn số tiền khổng lồ lên đến hơn 70 tỷ USD.

Giới quan sát khẳng định, trong bối cảnh Israel và Hamas đều chưa sẵn sàng nhượng bộ, việc hai bên không tiến đến giai đoạn thoả thuận mới có thể là trở ngại cho tiến trình hoà bình, bởi cần những cuộc đụng độ nhỏ cũng có thể thổi bùng trở lại xung đột quy mô lớn. Sau hai năm giao tranh, gần 70.000 người Palestine và khoảng 2.000 người Israel đã thiệt mạng. "Tình hình thực tế rất mong manh và bất ổn vẫn còn. Chúng ta phải nắm bắt cơ hội trước mắt để vạch ra một tương lai tốt đẹp hơn cho người Palestine, người Israel và cho khu vực", Phó Điều phối viên đặc biệt của LHQ về Tiến trình Hòa bình Trung Đông Ramiz Alakbarov nói.

Thái An

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.