Đi tìm tương lai xa cho dải Gaza

Các nước trung gian đang nỗ lực tận dụng khoảng lặng hiếm hoi của thoả thuận ngừng bắn giai đoạn một ở dải Gaza nhằm thúc đẩy các bên tiến sang giai đoạn thoả thuận thứ hai, hướng đến khả năng tái lập hoà bình và tái thiết vùng lãnh thổ của người Palestine bị chiến tranh tàn phá nặng nề.

Hãng tin Reuters ngày 26/11 dẫn nguồn tin ngoại giao cấp cao Trung Đông xác nhận các nước trung gian hoà giải dải Gaza gồm Ai Cập, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ đã nhóm họp tại thủ đô Cairo (Ai Cập) để thảo luận về giai đoạn hai của thoả thuận ngừng bắn, trong bối cảnh thoả thuận giai đoạn một hiện đứng trước nguy cơ đổ vỡ do cả Israel lẫn Hamas nhiều lần cáo buộc đối phương vi phạm cam kết.

Theo Al Arabiya, cuộc gặp ở Cairo có sự tham dự của Giám đốc tình báo Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ cùng Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani. Các bên đã trao đổi về việc hợp tác với Mỹ "để đảm bảo thực hiện thành công giai đoạn hai của thỏa thuận", đồng thời tìm cách duy trì ngừng bắn càng lâu càng tốt.

Mỹ cùng các nước Ai Cập, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ đóng vai trò vừa là bên trung gian vừa là bên bảo lãnh cho thỏa thuận ngừng bắn 3 giai đoạn ở Gaza. Trong đó, Mỹ có tiếng nói quan trọng nhờ ảnh hưởng của Washington với Israel. Trong giai đoạn thoả thuận đầu tiên, Hamas đã bàn giao 20 con tin Israel còn sống và 27 trong tổng số 28 thi thể mà nhóm đang giữ. Tuy nhiên, Israel khẳng định Hamas đã bàn giao sai hai trường hợp thi thể, trong đó một người không phải công dân Israel và trường hợp còn lại đã được tìm thấy một phần thi thể từ trước.

gaza.jpg -0
Hàng ngàn người Gaza đi bộ tới điểm nhận hàng cứu trợ quốc tế, ảnh chụp tháng 8/2025. Ảnh: Reuters.

Theo nội dung thoả thuận tổng thể gồm 20 điểm mà Mỹ công bố, giai đoạn hai của văn kiện này sẽ bao gồm hoạt động giải giáp Hamas, thành lập chính quyền chuyển tiếp và triển khai lực lượng quốc tế tại dải Gaza, với nhiệm vụ giữ ổn định tình hình như đúng nội dung đã được đề cập trong nghị quyết do Mỹ soạn thảo và Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (LHQ) thông qua ngày 17/11. Israel luôn khẳng định chỉ bắt đầu đàm phán giai đoạn hai của thỏa thuận sau khi Hamas bàn giao đủ thi thể con tin. Ngược lại, Hamas cho rằng quá trình tìm kiếm thi thể gặp nhiều khó khăn do mức độ tàn phá quá lớn tại Dải Gaza sau hai năm chiến sự.

Reuters thông tin, cuộc gặp tại Cairo diễn ra chỉ hai ngày sau khi phái đoàn cấp cao của phong trào Hamas hội đàm với Giám đốc tình báo Ai Cập Hassan Rashad về kế hoạch thực hiện giai đoạn tiếp theo của thỏa thuận. Hamas không công bố chi tiết về cuộc gặp, nhưng khẳng định tiếp tục tuân thủ mọi cam kết đã nêu, dù bày tỏ quan ngại "những vi phạm liên tiếp" từ phía Israel có thể làm suy yếu toàn bộ tiến trình hòa bình. Israel chưa bình luận về các tuyên bố trên.

Bước sang tuần ngừng bắn thứ 7, Israel và Hamas liên tục cáo buộc nhau vi phạm thoả thuận. Cơ quan y tế Gaza cho biết, kể từ khi thỏa thuận có hiệu lực, hơn 300 người Palestine đã thiệt mạng do hỏa lực của Israel. Phát biểu tại phiên họp đầu tuần của Hội đồng Bảo an LHQ, Phó Điều phối viên đặc biệt của LHQ về Tiến trình Hòa bình Trung Đông Ramiz Alakbarov cho rằng, "lệnh ngừng bắn ở Gaza cơ bản được duy trì, nhưng tình trạng bạo lực gần đây giữa Israel và các chiến binh Palestine đã khiến lệnh ngừng bắn gặp nguy hiểm".

Trong báo cáo đánh giá thực trạng dải Gaza được công bố tuần này, Cơ quan Thương mại và Phát triển LHQ (UNCTAD) nhận định xung đột kéo dài hai năm qua đã biến vùng lãnh thổ này thành "vực thẳm vô vọng do con người tạo ra". Khoảng 174.500 tòa nhà, tương đương 70% công trình trên khắp dải đất, đã bị phá hủy hoặc hư hại, với hơn 61 triệu tấn gạch vụn cần dọn dẹp. UNCTAD cảnh báo rằng 2,3 triệu người Gaza có nguy cơ đối diện "nghèo đói cực đoan và toàn diện", vì chiến sự đã làm suy yếu đáng kể gần như toàn bộ trụ cột cuộc sống ở vùng lãnh thổ.

Về kinh tế, UNCTAD đánh giá nền kinh tế Gaza suy giảm 87% trong giai đoạn 2023-2024, đẩy GDP bình quân đầu người xuống 161 USD, thuộc hàng thấp nhất thế giới. "Đến cuối năm 2024, GDP Palestine quay về mức năm 2010, còn GDP bình quân đầu người trở lại mức năm 2003, tức 22 năm phát triển đã bị xóa sạch trong chưa đầy hai năm", UNCTAD nhấn mạnh và cho biết, quá trình tái thiết dải Gaza sẽ mất nhiều thập kỉ và tiêu tốn số tiền khổng lồ lên đến hơn 70 tỷ USD.

Giới quan sát khẳng định, trong bối cảnh Israel và Hamas đều chưa sẵn sàng nhượng bộ, việc hai bên không tiến đến giai đoạn thoả thuận mới có thể là trở ngại cho tiến trình hoà bình, bởi cần những cuộc đụng độ nhỏ cũng có thể thổi bùng trở lại xung đột quy mô lớn. Sau hai năm giao tranh, gần 70.000 người Palestine và khoảng 2.000 người Israel đã thiệt mạng. "Tình hình thực tế rất mong manh và bất ổn vẫn còn. Chúng ta phải nắm bắt cơ hội trước mắt để vạch ra một tương lai tốt đẹp hơn cho người Palestine, người Israel và cho khu vực", Phó Điều phối viên đặc biệt của LHQ về Tiến trình Hòa bình Trung Đông Ramiz Alakbarov nói.

Thái An

Các tin khác

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.

Tìm lời giải cho khoảng trống thực thi tại COP17

Tìm lời giải cho khoảng trống thực thi tại COP17

Hội nghị lần thứ 17 các bên tham gia Công ước về Đa dạng sinh học (COP17) tại Yerevan, Armenia, mở ra cuộc rà soát toàn cầu đầu tiên về tiến độ thực hiện Khung đa dạng sinh học Côn Minh – Montreal. Khi thời hạn năm 2030 đang đến gần, hội nghị được kỳ vọng sẽ thúc đẩy những giải pháp thiết thực để đưa các cam kết vào cuộc sống.