Danh ca Ý Lan: Tiếng hát cất lên từ nửa hồn thương đau

Điệu đà. Quyến rũ. Đó là nhận xét của bất cứ ai đã từng xem và nghe ca sĩ Ý Lan biểu diễn. Chính Ý Lan cũng tự nhận điệu đà là thương hiệu của mình. Nhưng nét điệu đà duyên dáng của nữ danh ca đã làm say đắm con mắt của bao người. Cô được mệnh danh là Nữ hoàng tình ca.

Mười năm với "Nửa hồn thương đau"

Giọng hát Ý Lan là một sản phẩm đặc biệt của một gia đình có truyền thống ba đời làm nghệ thuật. Nhất là ông bà ngoại từng là những tay đàn và ca nương nổi tiếng ở Hà thành một thuở. Riêng mẹ của Ý Lan là ca sĩ Thái Thanh, ngôi sao có một giọng hát thiên phú, thấm đẫm chất dân ca của ban nhạc cổ truyền gia đình.

Bên cạnh đó cha của cô cũng là tài tử điện ảnh nổi tiếng Lê Quỳnh. Những làn điệu dân ca mà khi mới tập nói Ý Lan đã thuộc nằm lòng. Cô hát theo mẹ như bản năng, nhả chữ rất rõ ràng, luyến láy đong đưa trong sóng nhạc. Nhưng không hiểu sao mẹ lại cấm Ý Lan đi theo con đường ca hát. Nhất là sau khi bố mẹ chia tay nhau, Ý Lan lúc đó mới lên chín tuổi với mơ mộng được đứng trên sân khấu ca nhạc làm một ngôi sao ca nhạc như mẹ. Nghệ sĩ Thái Thanh đã bắt Ý Lan rẽ sang con đường khác.

Nhưng thật trớ trêu, khi tới tuổi cập kê, bỏ dở học hành, Ý Lan bất ngờ xin mẹ đi lấy chồng. Một mối tình sét đánh của tuổi dậy thì. Tuổi trẻ gân bướng và đánh liều với số phận, Ý Lan cưới chồng năm mười chín tuổi (SN 1977). Một tình yêu say đắm, mơ mộng. Thời gian trôi đi mười năm. Ngày nào Ý Lan cũng ru con như mẹ một thời. Nhưng cuộc sống đâu đùa với nàng thơ.

Đêm đêm ru con, nhưng ban ngày người mẹ trẻ phải lo toan, ngập lụt trong nỗi mưu sinh khốn khó. Nhất là thời gian cả nhà đi định cư tại Mỹ (năm 1985), Ý Lan rất vất vả, song tình yêu âm nhạc vẫn da diết ngày đêm thôi thúc ám ảnh cô. Ý Lan hát ru con như một sự giải thoát cho những bế tắc khi giữa vợ chồng dần cứ nảy sinh những mâu thuẫn.

Những bài hát học được từ mẹ ngày nào trở nên nóng bỏng, như lời kêu gọi Ý Lan trở về với ngôi nhà nghệ thuật của mình. Đó chính là nguyên nhân đổ vỡ hạnh phúc. Họ chia tay nhau (năm 1990). Ý Lan đưa cả đàn con về với mẹ. Ca sĩ Thái Thanh lúc này mới thấy việc Ý Lan cần bước lên sân khấu là cứu cánh. Bởi sự đời đã trải, nỗi đau đã từng, hát mới chính là cuộc đời của con gái bà.

Như thoát khỏi bến mê, Ý Lan bất ngờ trở thành ngôi sao ca nhạc, như trời định, cho dù đã bước sang tuổi 33 (năm 1991). Chỉ với hai ca khúc ban đầu, "Mười năm tình cũ" và "Bao giờ hết tương tư", đã mở toang cánh cửa nghệ thuật cho Ý Lan. Những luyến láy thần tình như mẹ hát ngày nào. Giọng trong veo. Lúc cao vút thiết tha. Khi trầm bổng mơ màng.

Một cơ thể chuyển động, theo âm nhạc như sự bùng nổ, sau mười năm sinh con. Ai nấy đều ngỡ như một Thái Thanh hồi trẻ trở lại, kiều diễm, sang trọng, thần thái trong mỗi câu nhạc. Chả thế chỉ 4 tháng sau, Ý Lan đã có CD đầu tiên, một hiện tượng sân khấu ca nhạc hải ngoại, trên đất Mỹ. Một phong cách nhạc nhẹ sớm định hình. Hòa chung được chất hiện đại của âm nhạc phương tây và sự tinh tế trong ngôn ngữ khúc thức dân gian. Ý Lan nhả lời giống mẹ, tròn vành rõ chữ, ngân nga ngọt ngào, làm lay động tâm hồn người nghe.

Thêm một cuộc tình lỡ nhịp

Nếu ở ca sĩ Thái Thanh khó có điều gì để kể về những chuyện riêng gây tò mò cho người nghe, thì ở Ý Lan lại có phần nổi loạn. Sau sự hứng khởi như mơ trong sự nghiệp ca hát, gắn bó với các bản tình ca của Phạm Duy, Từ Công Phụng, Ngô Thụy Miên, Nguyễn Ánh 9, bất ngờ Ý Lan lại lên cơn "say nắng" với một chàng trai trẻ.

Đó là ca sĩ trẻ Tuấn Cường, con trai nữ minh tinh màn bạc Kiều Chinh, có tiềm năng phát triển giọng hát. Đầu tiên là sự kết hợp giữa hai người về nghệ thuật. Nhưng rồi mọi chuyện trôi theo dòng đời như nó vốn có mà không ai kiềm chế nổi. Thêm một mối tình sét đánh. Khó cưỡng. Cả hai yêu thương nhau "điên rồ", và cùng thăng hoa trên con đường ca hát.

Ý Lan càng hát càng có sức ám ảnh lòng người. Giọng hát mỗi lúc một ma mị hơn, điệu đà, quyến rũ hơn. Trong thời điểm này, giá cát xê của Ý Lan tăng vọt, bởi sự bí ẩn của tình yêu lẫn sâu trong mỗi cung nhạc trên sân khấu. Ngược lại Tuấn Cường, cho dù thu một số CD cùng với Ý Lan nhưng khó vượt lên cùng đẳng cấp. Sự song hành trở nên lệch lạc.

Cuộc tình dần trở nên bẽ bàng. Ý Lan ngỡ như hạnh phúc đã cầm tay nhưng hóa ra tình chỉ bùng nổ có thời hạn. Cho dù hai bên đều cố gắng xập xùi níu kéo dài tới 8 năm mệt mỏi. Nhưng tuổi trẻ bồng bột của Tuấn Cường đã rẽ đi một hướng khác, khi không thể thành công trong sự nghiệp nghệ thuật. Hai người chia tay. Ý Lan lúc này đã bước sang tuổi 40.

Đó là dấu lặng đầy ẩn ức trong bản tình ca cuộc đời của Ý Lan. Cô tập trung vào sự nghiệp biểu diễn, với tất cả tâm sức, tình cảm dành cho mẹ Thái Thanh và các con đang lớn dần dưới mái nhà thân yêu của mình. Giai đoạn này, bản diễn nào của Ý Lan cũng đứng hàng đầu, với nhiều tình khúc huyền diệu nhất.

Sự đằm thắm, mặn mà của sắc đẹp và vóc dáng trời cho, Ý Lan chiếm lĩnh thị trường âm nhạc, được tôn vinh danh hiệu "Bà Hoàng nhạc nhẹ". Hàng chục ca khúc được Ý Lan trình diễn khác hẳn những ca sĩ khác. Không ai có thể quên những ca khúc gắn bó với Ý Lan như: "Gái xuân", "Ngày xưa Hoàng thị", "Nụ hôn trong mưa", "Nghìn trùng xa cách", hoặc còn đó là các ca khúc: "Kiếp nào có yêu nhau", "Sa mạc tình yêu", "Mơ giấc mộng dài"…

Trong đó nổi lên có "Nửa hồn thương đau", "Mộng dưới hoa", "Mắt thu" đóng dấu thương hiệu Ý Lan, khó mấy ai vượt qua. Cùng với đó hàng trăm CD và Video ra đời. Nhạc sĩ Minh Châu đã từng nhận xét Ý Lan trong giai đoạn này rằng: "Ca sĩ Ý Lan có giọng hát rất đặc biệt, với lối hát dân gian lả lơi, luyến láy ngọt ngào. Sự dịu dàng nữ tính ở cả vóc dáng lẫn giọng hát đã giúp chị tạo nên những hiệu ứng đặc sắc trên sân khấu".

Ý Lan tình tứ bên chồng.
Ý Lan tình tứ bên chồng.

Bí ẩn sau "Tình khúc thứ ba"

Đây là sự kỳ diệu của tình yêu. Một người đàn ông thứ ba thầm lặng đến với Ý Lan qua một trăm lá thư bị trả lại. Kỷ niệm tình yêu sau hôn nhân lần thứ hai bị chôn vùi theo thời gian. Ý Lan đã kịp đứng dậy, bật lên như một ngôi sao sáng trong bầu trời âm nhạc hải ngoại, với hàng chục show diễn trong năm. Tâm hồn ngỡ đã chai sạn với tình yêu. Những đứa con ngoan khôn lớn là niềm vui và hạnh phúc chân thực nhất với Ý Lan lúc này.

Nhưng thực sự bất ngờ, khi đến tuổi 45, Ý Lan nhận được thư tỏ tình của một người hâm mộ. Một lá thư. Hai lá thư… cả trăm lá thư của anh ta gửi đến, Ý Lan đều không bóc ra, chỉ đợi có dịp trả lại. Tâm hồn đã khép kín cõi lòng rồi chăng. Ý Lan không hề mảy may rung động. Người đàn ông ấy chỉ là một sự tình cờ gặp mặt trong đêm biểu diễn. Anh ta liên tục tìm đến những nơi Ý Lan ca hát. Lại gửi thư và hy vọng. Một điều chị. Hai điều tôi. Rất nghiêm túc không hề có lời hoa mỹ tán tụng. Đó là một tấm lòng chân thành. Nhưng Ý Lan đều gói trả lại. Cô chỉ nhớ đến tên anh ta là Lê Anh Tuấn, một doanh nhân thành đạt, ở San Francisco. Đã ly hôn và có ba người con.

Nhưng lần này, đúng là người tính không bằng trời tính, chạy trốn cũng không được. Ý Lan không ngờ, Lê Anh Tuấn đến tận nơi gặp Ý Lan, với chồng thư bị trả lại vẫn còn nguyên dấu bưu kiện. Anh ta chỉ mong Ý Lan đọc những lá thư để biết những điều gì rung động chân thành từ tâm hồn mình. Nếu đọc xong, mà Ý Lan vẫn lắc đầu, anh ta hứa không bao giờ gặp, làm phiền cô nữa. Thế đó! Không ai chân thành và "chai mặt" với tình yêu đến như vậy. Những con chữ thấm đẫm tình yêu đã hóa giải mọi điều, đã làm cho trái tim băng giá của Ý Lan  tan chảy. 

Họ cưới nhau năm 2003 vào đúng ngày sinh nhật của Ý Lan (1-1) ở California. Một cuộc sống hạnh phúc bền bỉ, sâu sắc trong suốt 16 năm qua, đã làm cho tiếng hát của Ý Lan, cho dù đã bước sang tuổi 62, vẫn óng ả, tơ lụa như ngày nào. Gương mặt cô luôn tươi sáng, truyền cảm hứng cho người nghe những tình khúc trong trẻo, mơ mộng. Trong trái tim Ý Lan luôn rộn ràng niềm tin yêu cuộc sống. Chính vì thế, giọng hát Ý Lan càng đắm say, cháy hết mình trên sân khấu, vì tình yêu.

Bội Kỳ

Các tin khác

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Suốt nhiều năm qua, không quá khó thấy những dự án thống trị phòng vé quốc tế là các bom tấn có kinh phí khổng lồ, được thực hiện bởi những đạo diễn có tên tuổi, sở hữu dàn diễn viên nổi tiếng hay được quảng bá một cách rộng khắp… Nhưng với điện ảnh 2026, một chương đoạn mới đã được mở ra, nơi các khuôn mẫu đã hết “phép màu” và không có gì là chắc chắn cả.

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Nhà thơ Bằng Việt ở tuổi 85 được trao tặng Giải thưởng lớn của “Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội” năm 2026. Thêm một dấu son để ghi nhận một cuộc đời thi ca gắn bó với mảnh đất ngàn năm văn hiến.

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Một trong những nguồn cảm hứng để dựng nên bộ phim “Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh” là những nghi án và truyền thuyết về cái chết của cha con Vua Đinh Tiên Hoàng cùng lăng mộ trên Mã Yên Sơn. Ngọn núi huyền thoại này được xem là “huyệt đế vương”, một trong những danh sơn của cố đô Hoa Lư, Ninh Bình.

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Tối 8/10 (giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Thụy Điển đã vinh danh nhà thơ, nhà viết tiểu luận, học giả văn chương cổ điển và nghệ sĩ thể nghiệm người Canada Anne Carson là chủ nhân mới nhất của giải Nobel Văn chương. Đây là kết quả không quá bất ngờ, bởi không chỉ là một trong hai cái tên được nhắc đến nhiều nhất ngay trước "giờ G", mà bà còn sở hữu di sản sáng tạo vô cùng đồ sộ, được đánh giá cao.

Điều Ước để lại

Điều Ước để lại

Có những chuyến đi không đơn thuần là sự dịch chuyển về vị trí địa lý, mà là một hành trình tìm về những khoảng lặng tâm hồn và cả chiều sâu văn hóa. Đầu thu này, chúng tôi đã có một chuyến đi như thế!

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

Chỉ ít ngày sau khi nhà văn Higashino Keigo qua đời, cuốn tiểu thuyết mới nhất và cũng là cuối cùng của ông đã được phát hành ở Nhật Bản vào sáng 5/8/2026 như một "lời giã biệt" hàng triệu độc giả yêu mến ông suốt hơn 40 năm qua...

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Ngoài khu lưu niệm Nguyễn Du ở Hà Tĩnh, khu lưu niệm Lê Quý Đôn ở Thái Bình và khu lưu niệm Nguyễn Đình Chiểu ở Bến Tre, thì văn học hiện đại nước ta cũng đã có công trình Bảo tàng Văn học Việt Nam. Thế nhưng, nhìn ra các nước trong khu vực, so với Trung Quốc, thì cách lưu dấu văn nhân ở Việt Nam vẫn chưa thể hiện được tính chuyên nghiệp. Chúng tôi đã có dịp “mục sở thị” một số mô hình bảo tàng văn nhân tại Bắc Kinh và không khỏi trầm trồ về sự đầu tư nghiêm túc và sự quản lý khoa học.

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Văn học dân gian là tấm gương phản chiếu hành trình con người đi từ thuở hoang sơ đến văn minh. Lần theo dấu vết các trang truyện cổ, chúng ta sẽ thấy tổ tiên đã từng bước dựng xây nền tảng gia đình, thiết lập trật tự xã hội bằng cả trí tuệ lẫn sự trải nghiệm qua nhiều thế hệ.

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Tôi trở lại con đường Núi Đôi (Xã Sóc Sơn-Hà Nội), men theo đường dốc lên đỉnh núi. Những câu thơ bay lên bát ngát như ngày nào lớp học chúng tôi được nghe giáo sư Hoàng Như Mai giảng bài thơ “Núi Đôi” của cố nhà thơ Vũ Cao (1922-2007). Giọng ông sang sảng vang trên giảng đường: “Anh đi bộ đội sao trên mũ/ Mãi mãi là sao sáng dẫn đường/ Em sẽ là hoa trên đỉnh núi/ Bốn mùa thơm ngát cánh hoa thơm”. Những ký ức học trò trong tôi bỗng hiện về trên đỉnh núi mùa thu đầy hoa và búp lá non tơ...

Người vẽ cờ Tổ quốc

Người vẽ cờ Tổ quốc

Lá cờ đỏ sao vàng được sử dụng trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ - về sau được chọn làm Quốc kỳ - đã tung bay trên Quảng trường Ba Đình lịch sử ngày Độc lập 2/9/1945. Nguyễn Hữu Tiến - một chiến sĩ Cộng sản kiên trung, gắn với câu chuyện lịch sử về sự ra đời của lá cờ đỏ sao vàng.

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Tôi chiêm ngưỡng và yêu nghệ thuật tranh lụa Nguyễn Phan Chánh (1892-1984) từ hàng chục năm trước. Đặc biệt, sau khi gặp gỡ nhà văn Nguyệt Tú (con gái đầu của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh) vào năm 2004, tôi càng thêm yêu tranh ông. Những câu chuyện nhà văn Nguyệt Tú viết về cha mình trong cuốn "Đường sáng trăng sao" (NXB Tổng hợp, TP Hồ Chí Minh - 2004) làm tôi bất ngờ với những di sản họa sĩ để lại. Bức nào cũng như một cung đàn loang sương khói trong veo nước thu vàng.

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Hiếm có một thủ trưởng Tổng cục Chính trị nào đặc biệt như Thiếu tướng Trần Văn Phác, ông từng làm Tổng biên tập hai tờ báo lớn, đặc sắc trong quân đội, đó là Tạp chí Văn nghệ Quân đội và Báo Quân đội nhân dân.