Danh ca Khánh Ly: Đến tuổi này tôi chỉ cần được bình an

Với bà, được trở về Việt Nam, hát cùng các nghệ sĩ trẻ là một niềm hạnh phúc. Trong cuộc trò chuyện đầu năm, bà gọi nhạc sĩ Trịnh Công Sơn là "ông Sơn", một người gần gũi, yêu thương mà bà luôn trân trọng, mang ơn cả cuộc đời.

- Gần đây, bà về Việt Nam rất nhiều. Hát với các bạn trẻ, bà có bị áp lực không?

+ Tôi có niềm vui là khi về Việt Nam được hát với những người trẻ. Lúc đầu tôi cũng sợ vì không biết mình làm được không. Tôi may mắn hát với Hồng Nhung, Quang Dũng và gần như ai cũng dành cho tôi những điều đặc biệt, chăm sóc tận tình, thành ra hát với những người giỏi hơn mình đỡ lo. Họ khiến mình trẻ lại. Đó là lý do mình không nên chơi với người già cả.

Đi với người trẻ mình học hỏi được rất nhiều điều. Tôi tin những người như Hồng Nhung, Quang Dũng, Trần Thu Hà, Mỹ Linh… là những người tử tế, những người có lòng yêu nhạc, yêu những người nhạc sĩ.

Có những người chỉ yêu bài hát vì bài hát mang đến cho họ tiền bạc và tên tuổi, họ không để ý tới người nhạc sĩ. Còn các nghệ sĩ tôi nói đến họ rất kính trọng những người nhạc sĩ. Đó là lý do vì sao tôi nghĩ, giới ca sĩ có nhiều người có trái tim, họ yêu quý mình, đó hạnh phúc của người già, người già rất cô đơn nếu không nhận được tình yêu thương từ bạn bè.

Ca sỹ Khánh Ly hiện tại.
Ca sỹ Khánh Ly hiện tại.

- Bà có cảm giác mình đã lạc thời, đã thuộc về một thế giới khác?

+Từ khi qua Mỹ, hơn 40 năm, chỉ 10 bài hát của ông Sơn tôi nuôi được mình, nuôi được con, có gia đình, nhà cửa đàng hoàng. Tôi đi hát "Hạ trắng", "Biển nhớ", "Như cánh vạc bay", "Diễm xưa"… Bây giờ mình thay đổi như thế nào? Mặc váy à? Như thế cũng không được. Hay hát như Trần Thu Hà, Tùng Dương? Làm sao địch nổi họ. Nên thôi, cái gì của mình thì mình giữ, nhưng tôi tin một điều là khi người ta yêu mình như thế nào và chấp nhận mình ngày trở về như thế thì đừng thay đổi nữa. Đôi khi thay đổi chỉ dở đi thôi, không hay hơn đâu.

- Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn có bao giờ chia sẻ với bà về những "bóng hồng" trong âm nhạc của ông?

+ Trong cuộc điện thoại đầu tiên từ Việt Nam sang Mỹ sau nhiều năm xa cách, ông Sơn có nhắc tới Hồng Nhung. Ônh Sơn bảo: "Anh có một cô bé hát nhạc của anh hay lắm, giống Mai lắm". Tôi thấy mừng thực sự và không hề ghen tị vì tôi đâu có gần ông Sơn nữa đâu, phải có người nào đó hát bài của ông như ngày xưa tôi vẫn hát để những tác phẩm của ông được mọi người biết đến. Và quan trọng nhất là ông ấy sẽ vui.

Người ta không vui thì mau già, mau chết. Nhưng người ta yêu đời, vui thì cái gì cũng trở nên tốt đẹp. Cho nên khi ông Sơn kể chuyện vậy, tôi chỉ lắng nghe để ông nói. Tôi không biết giống như thế nào, cái gì giống, tiếng hát hay gương mặt giống? Nhưng khi nhìn hình của Hồng Nhung, tôi biết tại sao. Bởi vì hồi nhỏ tôi cũng cắt tóc ngắn, cũng ngổ ngáo, tính như đàn ông nên không ai mê.

Ông Sơn lúc nào cũng vui, không bao giờ có ý chê trách cả. Tôi hát lỡ sai một nốt ông cũng không la. Không bao giờ ông nói: "Mai phải thế này? Em phải thế kia". Cho nên khi nghe ông nói về Hồng Nhung tôi biết ông ấy đã tìm được niềm vui và tôi thầm cảm ơn người đã mang niềm vui đến cho ông Sơn. Bởi ông Sơn có ơn lớn với tôi, ông đã cho tôi cả đời sống vật chất chứ không chỉ là tinh thần.

-Vậy có điều gì "bí mật" giữa Khánh Ly và Trịnh Công Sơn mà bà chưa từng kể?

+ Người ta nói không bao giờ có tình bạn giữa người đàn ông với người đàn bà, điều đó cũng đúng. Khó lắm. Nhưng tình yêu nếu có, nếu giữ kín cho riêng mình thì lúc nào cũng đẹp. Nói ra sẽ không còn đẹp nữa. "Khi mới yêu nhau, anh nói Trời, em nói Đất, nhưng khi xa nhau em hỏi Trời, em hỏi Đất thì mới biết anh yêu em nhường nào".

Một thi sĩ đã viết như thế. Còn với ông Trịnh Công Sơn, hỏi tôi có yêu ông không? Có yêu chứ, nói không yêu là không có lý đâu là bởi với một người tài hoa, đẹp trai, nho nhã, dáng cao gầy, cặp mắt kính, mũi dọc dừa, mắt bồ câu, răng khểnh, tóc bồng bềnh như thế, không có lý do gì để không yêu.… Nhưng tôi biết một điều ông Sơn không phải của mình đâu.

- Có bao giờ bà "ghen" với nhạc sĩ Trịnh Công Sơn khi quanh ông luôn có những bóng hồng?

+ Yêu nhau đến độ ghen là đã gần gũi lắm rồi. Sự ghen đó hơi tầm thường một chút. Là bởi vì khi người ta yêu nhau, họ trân trọng nhau lắm, muốn những điều tốt đẹp cho người mình yêu, đứng xa nhìn thấy tình yêu đầy ắp. Ông Sơn mất khi 60 tuổi thì 1000 năm sau tôi vẫn thấy ông Sơn như vậy, không thấy ông ấy già và tình yêu cũng vậy.

Có thể ông Sơn cũng yêu tôi nhưng không nói được. Nhưng ông Sơn yêu nhiều người lắm. Có thể ông yêu Hồng Nhung, Hồng Nhung trẻ đẹp như vậy, không yêu là dại nên phải yêu thôi. Nhưng yêu là yêu thôi. Tình yêu có nhiều cách lắm chứ không phải yêu là vồ vập vào nhau đâu. Anh cứ ngồi yên đó, để em yêu anh. Tôi thích tình yêu như vậy.

- Âm nhạc của Trịnh Công Sơn viết cho từng đối tượng, từng thời kỳ, ví dụ như "Đóa hoa vô thường" sau này ông viết tặng Hồng Nhung... Khi hát những tác phẩm đó bà có sự liên hệ với tác phẩm của thời kỳ trước? Tâm thế của bà khi hát nhạc phẩm của Trịnh thời kỳ sau như thế nào?

+ Những bài hát của ông Sơn, đừng nghĩ ông viết riêng cho một mình ai, ông ấy viết cho tất cả những người đẹp mà ông gặp trong cuộc đời. Trong những tác phẩm của Trịnh Công Sơn, dù trước đó hay sau này đều rất đẹp, đó là những buổi chiều có nắng vàng, lá rơi, những bước chân trần đi qua suối... Ông ấy viết cho tất cả mọi người.

Ca sỹ Khánh Ly và cố nhạc sỹ Trịnh Công Sơn. (Ảnh tư liệu)
Ca sỹ Khánh Ly và cố nhạc sỹ Trịnh Công Sơn. (Ảnh tư liệu)

Tôi cảm xúc khi hát vì thấy mình trong đó. Ông viết những bài như "Vườn xưa", có nỗi buồn nhưng nỗi buồn trong những tác phẩm của ông không khiến mình tuyệt vọng. Ông Sơn viết: "Đừng tuyệt vọng, em ơi đừng tuyệt vọng"... Thực sự khi tôi buồn, bài hát như người bạn của mình vậy, mình hát 1.000 lần thì đều khác nhau, không thể giống được. Tuỳ cảm xúc của mình lúc đó, thời điểm đó.

- Nhìn lại cuộc đời mình, bà thấy nhiều nỗi buồn hay niềm vui hơn?

+ Thật ra trong cuộc đời tôi thấy không có ai toàn vẹn, không có ai vuông tròn cả. Ai cũng có nỗi niềm riêng nhưng mình chấp nhận vì nếu hiểu được đó là cuộc đời, cuộc đời phải như thế, phải lên thác xuống ghềnh, gian nan vất vả, chảy nước mắt mới là cuộc đời. Có thể tại tôi trải qua những điều đó rồi, nhờ những điều đó tôi vượt lên được, đạt được những thứ như bây giờ nên nói vậy hay không? Nhiều người khác không chịu đựng được thì sao?

Tôi thấy người đàn bà Việt Nam giờ họ chịu đựng nhiều lắm, không than thở, trách móc. Tôi luôn tự nhủ rằng mình được nhiều hơn mất, đó là cách để tự an ủi mình thôi. Thế nên mình sẽ sống bình an. Đến một độ tuổi nào đó mình không cần tiền, không cần đẹp nữa, mình chỉ cần bình an thôi. Để không phiền phức tới ai, không phiền con cái, bạn bè.

- Bà có tin vào số phận?

+ Một cuộc đời như tôi là được quá nhiều rồi đó chứ. Có người ở tuổi tôi bây giờ muốn ngồi đây với bạn cũng không được. Tôi sung sướng, hãnh diện lắm khi tầm tuổi tôi vẫn được gặp gỡ mọi người, vẫn được hát... Với tôi, đó là hạnh phúc, may mắn.

- Các con bà có theo nghiệp ca sĩ của mẹ?

+ Nghề này bạc bẽo lắm, có lúc được trọng vọng, có lúc lại bị quên lãng một cách tàn nhẫn. Tôi nghĩ tôi may mắn nhiều quá, sợ là con mình sẽ gặp trắc trở và mình không còn sức bảo vệ, giúp đỡ con nữa. Đưa con vào nghề này nhưng không đến đầu đến đũa sẽ làm tội con. Nghề này khắc nghiệt lắm, hoặc phải thực sự nổi tiếng, hoặc hát chơi, không cần danh không cần tiền, chỉ rong chơi thôi. Nổi tiếng thực sự cũng phải trả giá đắt lắm. Trải qua rất nhiều chuyện, đến lúc này tôi cảm nhận mọi thứ rất nhẹ nhàng, chuyện sinh tử cũng là quy luật, những mất mát không thể lấy lại, phải nghĩ nhẹ nhàng để tâm bình an mà sống tiếp cuộc đời.

- Cảm ơn cuộc trò chuyện của bà.

Phan Chi (thực hiện)

Các tin khác

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng đời sống nội tâm? Trong bối cảnh ấy, nghệ thuật tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Tôi ngồi bên dòng An Sơn một chiều tháng tư nghe hoàng hôn võ vàng sóng nước. Dòng An Sơn là một nhánh rẽ của con sông Sài Gòn chảy qua Lái Thiêu. Mười năm gá thân vào đất này, tôi thấy Lái Thiêu có quá nhiều câu chuyện để kể.

Hào khí Chu Hưng

Hào khí Chu Hưng

Hạ Hòa (Phú Thọ) vốn là vùng đất địa linh, sơn thủy hữu tình, nơi có Chiến khu 10 và thủ đô văn nghệ trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp. Trong đời sống văn hóa, tinh thần của vùng đất này, đền Chu Hưng là công trình tín ngưỡng tâm linh có giá trị về mặt lịch sử, văn hóa, khoa học, thẩm mỹ; là điểm nhấn quan trọng trong tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương nói chung và văn hóa tâm linh của vùng đất Hạ Hòa nói riêng.

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì xảy ra hai lần phản ánh đúng thực tế cuộc sống. Mỗi người chúng ta đều nằm trong quy luật vật đổi sao dời, mỗi người chỉ sống có một lần và chỉ có vậy, số phận con người không lập lại.

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

Đường Yên Phụ (Hà Nội) chạy dọc theo sông Hồng. Đây nguyên là một đoạn đê cổ, và một phần được sử dụng làm đường Yên Phụ. Đường dài khoảng gần 1,5 km, bắt đầu từ ô Yên Phụ (đầu dốc đường Thanh Niên) chạy cắt qua các phố Cửa Bắc, Hàng Bún, Hàng Than, Hòe Nhai và kết thúc tại phố Hàng Đậu (gần đầu cầu Long Biên). Từ xưa, tên gốc là Yên Hoa. Năm 1841, vì kỵ húy mẹ vua Thiệu Trị là Hồ Thị Hoa, nên đổi thành Yên Phụ.    

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

Theo nghĩa đen, "tung hỏa mù" là tung ra khói lửa khiến đối phương mất phương hướng, khó phát hiện được mục tiêu. Ban đầu được dùng phổ biến trong quân sự, như là một mưu kế để che giấu quân đội rút lui, di chuyển… Cách này rất thường gặp trong binh pháp cổ Trung Hoa.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Thật không ngờ, trong đời sống văn hóa đương đại gấp gáp và bận rộn, đôi khi người ta chỉ lướt qua những giá trị truyền thống thì vẫn có những người lặng lẽ dành tâm sức và cả cuộc đời của mình để bảo tồn những giá trị văn hóa quý báu. Tôi vô tình có cuộc gặp gỡ quý giá với ông Nguyễn Trọng Hải, là người cung cấp nhiều tư liệu quý cho Thư viện điện tử Quan họ Bắc Ninh.

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Giữa nhịp sống nhiều đổi thay, Lê Hồng Thiện vẫn lặng lẽ đi qua tuổi 85 bằng một tâm thế đáng ngưỡng mộ: lạc quan, yêu đời và bền bỉ sáng tạo. Thời gian dường như không làm cạn đi nguồn cảm xúc trong ông, trái lại càng lắng sâu, càng nồng cháy.

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Tháng Tư, đứng bên bờ sông Thạch Hãn nhìn dòng nước lặng trôi, khó ai hình dung nơi đây từng là ranh giới của sự sống và cái chết. Năm 1972, dòng sông ấy chứng kiến một trong những cuộc chiến khốc liệt nhất của chiến tranh Việt Nam, khi đất trời bị xé nát bởi bom đạn, còn con người bừng lên như những ngọn lửa.

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Có một vùng quê trung du yên bình nơi Chiến khu 10 xưa đã đi vào thế giới nghệ thuật, lấp lánh, ấm áp những trang thơ, nhật ký và lắng đọng những ân tình sâu nặng đối với nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ. Nơi đây, ông cất tiếng khóc chào đời và trở thành ngọn nguồn gieo mầm cho cảm hứng nghệ thuật. Vùng quê ấy đã trở thành “địa chỉ tâm hồn”, làm nên “suối nguồn” trong mát cho những tác phẩm để đời của nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ.

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Giữa dải đất miền Trung nắng gió, Quảng Bình (nay là tỉnh Quảng Trị) từ lâu được biết đến như cái nôi của những câu hò mộc mạc mà thấm đẫm tình người. Trong đó, Hò khoan Lệ Thủy với nhịp chèo khoan thai, với tiếng đáp tình tứ giữa đôi bờ sông Kiến Giang đã trở thành linh hồn của một vùng đất.

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã mang đến cho chúng ta những bản tình ca thổn thức, nhưng ông không bao giờ có được hạnh phúc lứa đôi trọn vẹn. Nhiều bóng hồng lặng lẽ xuất hiện trong đời nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã để lại những giai điệu xao xuyến khôn nguôi.

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Nhà văn lớn Nguyễn Công Hoan (1903 - 1977) để lại một gia tài tác phẩm văn học đồ sộ, với hơn 200 truyện ngắn, 30 truyện dài và nhiều tiểu luận văn học. Tài năng và phong cách của ông thể hiện chủ yếu ở thể truyện ngắn.

Lễ cầu mưa và nét đẹp văn hóa Tây Nguyên

Lễ cầu mưa và nét đẹp văn hóa Tây Nguyên

Những dãy núi cao vời vợi cùng những cánh rừng mênh mang của đại ngàn Tây Nguyên là không gian sinh tồn của các tộc người. Sống giữa núi rừng, họ có cách ứng xử tôn trọng và hòa hợp với thiên nhiên cây cỏ, từ đó hình thành nên hệ tín ngưỡng và những nghi lễ tâm linh độc đáo, giàu bản sắc của miền rừng.