Đàm phán ngừng bắn bế tắc, Israel nối lại không kích Gaza

Thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas đã bị phá vỡ sáng 18/3 (theo giờ Hà Nội) khi quân đội Israel tiến hành các cuộc không kích quy mô lớn trên khắp Dải Gaza. Phía Israel tuyên bố hành động này nhằm đáp trả việc Hamas từ chối thả thêm con tin theo kế hoạch trao đổi đã thỏa thuận trước đó.

Diễn biến mới nhất cho thấy căng thẳng leo thang nhanh chóng. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố sẽ gia tăng áp lực quân sự lên Hamas, đồng thời ra lệnh cho quân đội mở rộng chiến dịch nhằm vào các mục tiêu chiến lược của nhóm này. Quân đội Israel cho biết các cuộc không kích đã nhắm đến nhiều cơ sở hạ tầng, trong đó có các kho vũ khí và đường hầm ngầm của Hamas.

Đàm phán ngừng bắn bế tắc, Israel nối lại không kích Gaza -0
Chuyển thi thể nạn nhân sau các cuộc không kích của Israel xuống Dải Gaza. Ảnh: IRNA.

Theo Bộ Y tế Gaza, ít nhất 230 người Palestine đã thiệt mạng trong các đợt không kích mới nhất, bao gồm hơn 50 trẻ em. Cùng lúc đó, Liên hợp quốc (LHQ) cảnh báo rằng hơn 2,2 triệu người ở Gaza đang đối mặt với tình trạng khan hiếm lương thực và nước sạch nghiêm trọng do việc Israel siết chặt phong tỏa sau ngày 1/3. Hamas đã ngay lập tức lên án hành động này, cáo buộc Israel vi phạm thỏa thuận và đẩy khu vực vào vòng xoáy bạo lực mới.

Thủ lĩnh chính trị của Hamas, Ismail Haniyeh, tuyên bố rằng mọi phương án đáp trả đều đang được xem xét, đồng thời kêu gọi các quốc gia Arab gây áp lực buộc Israel phải chấm dứt chiến dịch quân sự. Giới chuyên gia nhận định rằng sự đổ vỡ của thỏa thuận lần này không chỉ đơn thuần là một bước lùi trong tiến trình hòa bình mà còn phản ánh những tính toán chiến lược của cả hai bên.

Theo Giáo sư Aaron David Miller, chuyên gia về Trung Đông tại Viện Carnegie, Chính phủ Israel đang tận dụng thời điểm này để gia tăng áp lực lên Hamas, buộc tổ chức này phải nhượng bộ trong các cuộc đàm phán tiếp theo. Ông nhấn mạnh rằng: “Tel Aviv có thể đang cố gắng tạo ra một tình thế mà Hamas không thể lùi bước nếu không chịu tổn thất nặng nề, từ đó làm suy yếu vị thế của nhóm này trong tương lai”.

Bối cảnh dẫn đến sự đổ vỡ thỏa thuận ngừng bắn đã được hình thành sau 15 tháng giao tranh tàn khốc. Israel và Hamas đã đồng ý một thỏa thuận vào tháng 1/2025 nhằm đổi lấy việc giải phóng con tin Israel bị bắt giữ từ cuộc tấn công ngày 7/10/2023 vào miền Nam Israel. Trong giai đoạn đầu của thỏa thuận, Hamas đã thả 25 con tin còn sống và trao trả 8 thi thể con tin, trong khi Israel phóng thích 1.800 tù nhân Palestine. Tuy nhiên, những khác biệt trong cách tiếp cận của hai bên đã khiến thỏa thuận không thể kéo dài. Hamas yêu cầu Israel phải rút quân hoàn toàn khỏi Gaza, chấm dứt phong tỏa, hỗ trợ tài chính và tái thiết lãnh thổ, trong khi Israel chỉ đồng ý kéo dài giai đoạn một của thỏa thuận đến giữa tháng 4 với điều kiện Hamas tiếp tục thả thêm con tin, thay vì tiến thẳng vào giai đoạn hai.

Bế tắc này đã khiến nỗ lực hòa giải của Mỹ, Ai Cập và Qatar không mang lại kết quả. Đặc phái viên Mỹ về Trung Đông Steve Witkoff đã đề xuất một giải pháp trung gian, theo đó Hamas sẽ thả 5 con tin còn sống và trao trả một nửa số thi thể con tin đã thiệt mạng để đổi lấy việc kéo dài lệnh ngừng bắn thêm vài tuần. Tuy nhiên, Hamas không chấp nhận điều kiện này, cho rằng điều đó không đảm bảo một giải pháp lâu dài. Tiến sĩ Marwan Bishara, nhà phân tích chính trị của Al Jazeera, nhận định rằng: “Hamas hiểu rằng nếu họ chấp nhận điều kiện hiện tại, họ sẽ không có bất kỳ đảm bảo nào về một lệnh ngừng bắn toàn diện trong tương lai”.

Việc Israel phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn đã gây ra phản ứng mạnh mẽ trên trường quốc tế. LHQ cảnh báo, Gaza đang đứng trước một thảm họa nhân đạo nghiêm trọng và kêu gọi một lệnh ngừng bắn lâu dài để tránh leo thang xung đột. Mỹ bày tỏ sự thất vọng về việc đàm phán thất bại nhưng vẫn khẳng định quyền tự vệ của Israel. Một số nghị sĩ Dân chủ tại Quốc hội Mỹ đã yêu cầu Israel chấm dứt các chiến dịch quân sự vô thời hạn.

Trong khi đó, Ai Cập và Qatar, hai nước trung gian quan trọng, đang tìm cách khởi động lại các cuộc đàm phán, nhưng thừa nhận triển vọng đạt được một thỏa thuận mới đang trở nên mong manh. Liên đoàn Arab đã kêu gọi Hội đồng Bảo an LHQ tổ chức phiên họp khẩn cấp nhằm gây áp lực lên Israel để ngừng các hoạt động quân sự. Nhìn từ góc độ chiến lược, động thái của Israel có thể là một chiến thuật gây áp lực nhằm buộc Hamas phải nhượng bộ trong vấn đề trao đổi con tin.

Nếu Hamas phản công, Israel có thể lấy cớ để mở lại một chiến dịch quân sự quy mô lớn trên bộ, điều mà họ đã đe dọa trong nhiều tháng qua. Theo Tiến sĩ Jonathan Schanzer, chuyên gia về an ninh tại Quỹ Bảo vệ Dân chủ (FDD), “Israel có thể đang cố gắng tái định hình cuộc chiến bằng cách đưa Hamas vào tình thế không thể kiểm soát, từ đó giành lại quyền chủ động trên bàn đàm phán”.

Tình hình hiện nay có thể dẫn đến ba kịch bản chính trong thời gian tới. Nếu Hamas đáp trả bằng các cuộc tấn công vào Israel, Tel Aviv có thể tiến hành một chiến dịch quân sự trên bộ lớn ở Gaza, kéo theo thiệt hại nặng nề hơn về người và cơ sở hạ tầng. Một khả năng khác là đàm phán bị đình trệ nhưng không có chiến tranh quy mô lớn, trong đó Israel tiếp tục không kích có giới hạn, còn Hamas tìm cách duy trì sức ép ngoại giao thông qua các nước Arab và LHQ. Một kịch bản khả quan hơn là các bên có thể quay lại bàn đàm phán, nếu Mỹ, Qatar và Ai Cập tìm ra một giải pháp mới được cả hai phía chấp nhận. Tuy nhiên, điều này phụ thuộc vào áp lực quốc tế và thái độ của chính quyền Thủ tướng Benjamin Netanyahu.

Việc Israel phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn đặt ra những thách thức lớn đối với tiến trình hòa bình ở Trung Đông. Trong khi các bên tiếp tục theo đuổi chiến thuật “vừa tấn công - vừa đàm phán”, những người dân Palestine ở Gaza cùng các con tin Israel vẫn là những nạn nhân lớn nhất của cuộc xung đột này. Trong bối cảnh đó, vai trò của cộng đồng quốc tế – đặc biệt là Mỹ, Ai Cập và Qatar – sẽ là yếu tố quyết định xem chiến tranh có tiếp tục leo thang hay không. Cuộc khủng hoảng này một lần nữa nhắc nhở thế giới rằng, chừng nào xung đột Israel - Palestine chưa có một giải pháp chính trị lâu dài, mọi lệnh ngừng bắn vẫn mong manh như ngọn nến trước gió.

Khổng Hà

Các tin khác

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran đang lan rộng từ các mục tiêu quân sự sang hạ tầng dân sự và năng lượng, làm gia tăng nguy cơ đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng an ninh, nhân đạo và kinh tế, bất chấp các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.