Đàm phán hạt nhân Iran: Báo động kịch bản xấu nhất

Những nỗ lực ngoại giao nhằm thu xếp một thỏa thuận hạt nhân thế hệ mới giữa Mỹ và Iran có nguy cơ đổ bể khi Washington kiên quyết theo đuổi chính sách gây sức ép tối đa, còn Tehran thẳng thừng bác bỏ đề xuất của Mỹ xung quanh chương trình làm giàu uranium.

Chưa đầy một tuần sau khi Iran nhận được đề xuất của Mỹ về một thỏa thuận hạt nhân thế hệ mới giữa hai nước thông qua Oman, lãnh tụ tinh thần tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei ngày 4/6 tuyên bố bác bỏ đề xuất đó vì cho rằng chúng “mâu thuẫn với niềm tin quốc gia và khả năng tự lực cũng như nguyên tắc chúng ta có thể làm mọi thứ mà Iran theo đuổi”, Reuters đưa tin.

Đàm phán hạt nhân Iran: Báo động kịch bản xấu nhất -0
Mỹ muốn Iran từ bỏ toàn bộ các điểm làm giàu uranium ngầm. Ảnh: GettyImages

Theo ông Khamenei, “vấn đề làm giàu uranium là chìa khóa đối với chương trình hạt nhân của Iran” và Tehran cương quyết không từ bỏ quyền làm giàu uranium. “Những nhà lãnh đạo kiêu ngạo của Mỹ liên tục yêu cầu chúng ta không nên có chương trình hạt nhân. Các ông là ai mà quyết định liệu Iran có nên làm giàu uranium hay không?”, ông Khamenei phát biểu. Nhà lãnh đạo Iran giải thích thêm, “nếu Iran có 100 nhà máy điện hạt nhân mà không có chương trình làm giàu uranium thì sẽ không thể sử dụng chúng”.

Mỹ và Iran chưa công bố toàn bộ dự thảo thỏa thuận mà Washington đưa ra. Theo nguồn tin của tờ Axios, đặc phái viên Steve Witkoff cuối tuần trước đã gửi Iran một dự thảo mà trong đó yêu cầu Tehran phải đóng cửa các địa điểm làm giàu dưới lòng đất, đồng thời dừng phát triển công nghệ máy li tâm làm giàu uranium thế hệ mới. Đổi lại, Washington sẵn sàng cho phép Tehran tiếp tục tiếp cận uranium làm giàu ở độ tinh khiết tối đa 3% để sản xuất điện, nhưng thông qua một cơ chế được giám sát chặt chẽ bởi các thanh sát viên Cơ quan Năng lượng Nguyên tử quốc tế (IAEA).

Trong khi đó, New York Times nói rằng, các quan chức Oman và Arab Saudi gần đây thảo luận về ý tưởng xây dựng một cơ sở làm giàu uranium trên một hòn đảo ở Vịnh Ba Tư để phục vụ các mục đích hạt nhân dân sự của Iran. “Người Iran khi đó có thể nói họ vẫn đang làm giàu uranium, và người Mỹ có thể tuyên bố việc làm giàu không diễn ra trên đất Iran”, New York Times viết.

Giới quan sát ban đầu kì vọng Iran sẽ phản ứng tích cực hơn với đề xuất nói trên, bởi nó chỉ ngăn Iran làm giàu uranium ở độ tinh khiết cao và vẫn cho phép Tehran tiếp cận nguyên liệu phục vụ sản xuất năng lượng. Thư kí báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt, cho hay, “Tổng thống Donald Trump đã nói rõ rằng Iran không bao giờ được phép sở hữu bom hạt nhân. Đặc phái viên Steve Witkoff đã gửi một đề xuất chi tiết và có thể chấp nhận được tới Iran nên việc đồng ý với đề xuất đó sẽ phục vụ lợi ích của chính họ”.

Mỹ chưa bình luận về lập trường của ông Khamenei. Sau khi nhậm chức nhiệm kỳ hai, Tổng thống Mỹ Trump đã siết chặt trừng phạt Iran và khẳng định muốn tìm kiếm một thỏa thuận hạt nhân cứng rắn hơn thỏa thuận 2015, có tên chính thức là Kế hoạch Hành động toàn diện chung (JCPOA). Trong JCPOA, Iran được phép làm giàu uranium ở độ tinh khiết 3,67%. Sau khi Mỹ rời JCPOA từ 2018, Iran rút bớt các cam kết của họ theo thỏa thuận này, bao gồm việc làm giàu uranium ở độ tinh khiết 60% và hạn chế hoạt động thanh sát quốc tế tại một số cơ sở hạt nhân. Các quan chức Iran năm 2022 cũng cho biết, nước này có khả năng công nghệ để làm giàu uranium từ 60% lên 90%, tức cấp độ vũ khí hạt nhân, nhưng chưa đưa ra quyết định thực hiện việc đó.

Nhờ nỗ lực hòa giải của các quốc gia Trung Đông, Mỹ và Iran từ tháng 4/2025 bắt đầu nối lại đàm phán về chương trình hạt nhân và đã tiến hành được 5 cuộc họp. Axios cho biết, đặc phái viên Mỹ Witkoff có thể sẽ gặp gỡ Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi lần thứ 6 ngay trong tuần này tại một nước Trung Đông. Nếu lập trường của Iran và Mỹ không thay đổi, các cuộc đàm phán tương lai rất khó diễn ra và Washington sẽ siết chặt hơn nữa các biện pháp cấm vận chống Iran. Tại cuộc họp báo ở Washington ngày 3/6, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Tammy Bruce cho biết, chiến dịch gây sức ép tối đa của Mỹ đối với Iran vẫn đang diễn ra “mạnh mẽ”, bởi Washington coi đây là một phần nỗ lực để đạt được một thỏa thuận hạt nhân mới.

Bên cạnh mối lo từ việc căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran, việc hai nước không đạt thỏa thuận hạt nhân có thể trở thành động lực để Israel có động thái nhắm vào Iran. Axios và CNN cuối tháng 5/2025 dẫn lời các quan chức tình báo Mỹ cho biết, họ đã phát hiện ra Israel đang tính toán khả năng tấn công các cơ sở hạt nhân Iran ngay khi tiến trình đàm phán Washington-Tehran sụp đổ. Báo Financial Times ngày 4/6 tiết lộ, Iran dường như đang tích cực chuẩn bị cho kịch bản xấu và tăng cường bảo vệ các cơ sở quan trọng. Các dữ liệu hình ảnh vệ tinh cho thấy Tehran gần đây đã di chuyển các hệ thống phòng không, bao gồm bệ phóng tên lửa S-300 do Nga sản xuất, đến gần hai trung tâm hạt nhân chính đặt ở Natanz và Fordo.

Thái Hà

Các tin khác

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

Trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng đan xen, từ xung đột vũ trang, lạm phát gia tăng đến những bất định do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, các nhà lãnh đạo Liên hợp quốc (LHQ) và đại diện chính phủ nhiều nước nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì ưu tiên đối với vấn đề khí hậu.

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.