Những điểm nhấn thú vị
Được tổ chức lần đầu tiên vào năm 2010, định kỳ 2 năm/lần, LHPQTHN đã trở thành một sự kiện thu hút sự quan tâm của công chúng và những người làm nghề. Vì ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19 nên LHPQTHN lẽ ra tổ chức năm 2020 đã được lùi tới năm nay.
LHPQTHN hướng tới việc tôn vinh các tác phẩm điện ảnh có giá trị nghệ thuật cao, giàu tính nhân văn, có dấu ấn sáng tạo nổi bật, độc đáo, phát hiện và vinh danh những tài năng mới của điện ảnh, giới thiệu các tác phẩm đặc sắc của các nền điện ảnh trên thế giới và tạo cơ hội mở rộng thị trường điện ảnh Việt Nam.
LHP còn nhằm thu hút sự quan tâm của khán giả Thủ đô Hà Nội và đại biểu quốc tế, góp phần quảng bá Thủ đô Hà Nội, đất nước Việt Nam tươi đẹp, mến khách. Đây là cơ hội góp phần giới thiệu về truyền thống văn hóa lâu đời của Thủ đô Hà Nội, mảnh đất có bề dày lịch sử ngàn năm văn hiến, đang phát triển mạnh mẽ được UNESCO bình chọn là thành phố sáng tạo.
Theo ông Vi Kiến Thành, Cục trưởng Cục Điện ảnh, Trưởng ban Tổ chức LHP kể từ tháng 3/2022, LHP nhận được khoảng 300 tác phẩm gửi về tham dự. BTC đã tuyển chọn được 123 bộ phim của hơn 50 quốc gia và vùng lãnh thổ như Anh, Mỹ, Phần Lan, Thụy Điển, Nga, Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Hàn Quốc, Pháp, Canada, Thụy Sĩ, Bỉ… và các nước thành viên ASEAN. Hội đồng tuyển chọn đã chọn được 11 phim dự thi hạng mục phim dài, 20 phim dự thi hạng mục phim ngắn, 7 phim trong Chương trình Tiêu điểm điện ảnh Hàn Quốc, 63 phim trong Chương trình toàn cảnh điện ảnh thế giới và 22 phim Việt Nam đương đại.
Đại diện duy nhất của Việt Nam dự thi hạng mục phim dài là bộ phim "Hoa nhài" (đạo diễn Đặng Nhật Minh). Đây là bộ phim được đạo diễn Đặng Nhật Minh làm khi đã ở tuổi 84. Với ý tưởng được lấy từ câu ca dao "Chẳng thơm cũng thể hoa nhài/ Dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An".
Thông qua câu chuyện xung quanh mối quan hệ giữa con người với con người trong vòng xoáy cuộc sống đô thị hiện nay, "Hoa nhài" phản ánh vẻ đẹp trong tâm hồn, tính cách của người Tràng An. 10 bộ phim nước ngoài dự thi cùng "Hoa nhài" là những bộ phim đến từ các nước Tây Ban Nha, Iran, Srilanka, Myanmar, Kazakhstan, Ba Lan, Thụy Điển, Philippines, Pháp, Brazil, Ấn Độ.
Ngoài ra, 10 bộ phim ngắn dự thi của Việt Nam bao gồm 1 phim truyện ngắn, 5 phim hoạt hình và 4 phim tài liệu. Trong số các bộ phim tài liệu, bộ phim "Hai bàn tay vàng" là bộ phim thú vị về danh họa Nguyễn Sáng. Bộ phim hoạt hình "Khúc gỗ mục" (đạo diễn, NSND Phương Hoa) có ý tưởng độc đáo về cuộc đời, số phận của một khúc gỗ mục từ khi là mũi thuyền sau trở thành ngôi nhà trú ngụ cho một chú chim nhỏ…
Ông Vi Kiến Thành cũng cho biết, những bộ phim Việt Nam tham gia trong chương trình Toàn cảnh điện ảnh thế giới là những bộ phim được sản xuất từ năm 2018 đến nay. Trong số đó, có khá nhiều phim nhận được sự yêu mến của công chúng, có doanh thu khủng hay người trong nghề đánh giá cao. Một lần nữa, khán giả Việt sẽ được thưởng thức những tác phẩm đã tạo được dấu ấn với khán giả thời gian qua như "Bố già", "Tiệc trăng máu", "Em và Trịnh", "Maika - Cô bé đến từ hành tinh khác"… Tương tự, trong số những bộ phim của các nước cũng có nhiều phim từng được tham gia hay đề cử tại các LHP quan trọng trên thế giới.
LHPQTHN có những giải thưởng dành cho Phim dài xuất sắc nhất, Đạo diễn phim dài xuất sắc nhất, Diễn viên nam/ nữ chính xuất sắc nhất, Giải thưởng của BGK cho phim dài xuất sắc nhất. Giải cho phim ngắn xuất sắc nhất, Đạo diễn phim ngắn xuất sắc nhất, giải thưởng của BGK cho phim ngắn, Giải mạng lưới khuyến khích Điện ảnh Châu Á, Đạo diễn trẻ triển vọng. Đặc biệt, LHP năm nay có thêm một giải thưởng do UBND TP Hà Nội trao cho bộ phim có đề tài về Hà Nội xuất sắc nhất.
Ngoài lễ khai mạc và bế mạc được truyền hình trực tiếp trên sóng truyền hình, trong trong khuôn khổ LHPQTHN có nhiều hoạt động tôn vinh ý nghĩa. Triển lãm "Bối cảnh quay phim là các di sản, di sản văn hóa của Hà Nội" do Viện phim Việt Nam tổ chức triển lãm hơn 200 hình ảnh trong các phim của Điện ảnh Việt Nam quay tại Hà Nội.
Hai hội thảo được tổ chức với chủ đề "Tiêu điểm điện ảnh Hàn Quốc" và "Điện ảnh - Kết nối và lan tỏa giá trị văn hóa". Năm nay trùng với kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Hàn Quốc vì vậy hội thảo là cơ hội để gặp gỡ chia sẻ và học hỏi kinh nghiệm từ những nghệ sĩ đến từ đất nước có nền điện ảnh phát triển.
Ngoài ra, Cục Điện ảnh phối hợp với công ty TNHH Bình Hạnh Đan tổ chức Chợ Dự án nhằm hỗ trợ các nhà sản xuất, đạo diễn và biên kịch trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương giới thiệu dự án làm phim của mình với các nhà đầu tư, các chuyên gia điện ảnh trong và ngoài nước.
Chợ Dự án quốc tế sẽ lựa chọn 3 dự án và Chợ Dự án trong nước lựa chọn 5 dự án nổi bật để trao giải thưởng. Các đại biểu tham dự LHP sẽ tham quan 1 số di tích, thắng cảnh ở Hà Nội, Bắc Ninh, Chương trình chiếu phim ngoài trời và giao lưu với ngôi sao điện ảnh.
Và những nỗi niềm…
LHPQTHN lần thứ VI đã tổ chức lùi lại 2 năm so với dự kiến vì dịch bệnh COVID-19, số lượng phim tham dự, cơ cấu giải thưởng LHP lần này tương đương các kỳ trước nhưng ông Vi Kiến Thành thẳng thắn thừa nhận các hoạt động của LHP có phần hạn chế hơn. Nguyên nhân chính là do những khó khăn mà dịch bệnh mang lại. Kinh phí tài trợ cho LHP năm nay chỉ bằng 40% - 50% so với các kỳ trước. Trong số 800 đại biểu tham dự LHP thì có khoảng 700 đại biểu trong nước, 100 đại biểu nước ngoài.
"Hiện tại, chúng tôi cũng đang tích cực và cố gắng hết mình để mời các ngôi sao điện ảnh quốc tế đến với LHP. Tuy nhiên, vì chi phí đi lại, ăn ở tăng cao hơn sau dịch bệnh nên các đại biểu còn đang e ngại. Việc mời các nghệ sĩ vào làm thành viên BGK cũng hề đơn giản. Chúng ta có quy định, thành viên BGK phải là người không thuộc một đoàn phim nào, chính vì vậy vô tình chúng ta lại đang loại ra những người làm phim sung sức nhất hiện nay. Tôi đang nghiên cứu để có những thay đổi phù hợp" - Ông Vi Kiến Thành cho hay.
Có thể nói, bên cạnh LHP Việt Nam thì LHPQTHN là một hoạt động văn hóa hấp dẫn không chỉ với những người làm điện ảnh mà còn với đông đảo công chúng. Với xu hướng giao lưu, hợp tác như hiện nay thì sự kiện thực sự là cánh cửa mở ra cơ hội học hỏi, hợp tác quốc tế cho các nghệ sĩ. Trong chủ trương công nghiệp văn hóa thì điện ảnh là lĩnh vực mũi nhọn, LHP là hoạt động quan trọng góp phần vào tiến trình này.
Trả lời cho câu hỏi, qua hơn 10 năm với sau 5 lần tổ chức thì LHPQTHN đã xác lập được vị thế như thế nào trong lòng công chúng cũng như những người làm điện ảnh trong và ngoài nước, Thứ trưởng Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông cho rằng chỉ trong một thời gian ngắn nhưng LHPQTHN đã nhận được số lượng phim không nhỏ từ các quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới phần nào đã cho thấy uy tín của LHP trong mắt của bạn bè quốc tế. Đây là thành công bước đầu của LHP. Và có thể khẳng định trong khu vực ASEAN thì đây là LHP có quy mô và được tổ chức chuyên nghiệp nhất. Việc của chúng ta là phát huy hơn nữa bản sắc văn hóa trong hoạt động này để góp phần đưa LHP thêm hấp dẫn, thu hút hơn.
Với một nền điện ảnh đang phát triển như hiện nay, việc duy trì, tổ chức LHPQTHN cho thấy sự nỗ lực của những người làm điện ảnh. Đây không chỉ là cơ hội gặp gỡ, giao lưu, hợp tác với những người làm điện ảnh trong và ngoài nước mà còn là cơ hội quảng bá hình ảnh đất nước con người Việt Nam với bạn bè quốc tế.
