Chuyện cổ phần hóa hãng phim: Tiếp tục rớt nước mắt vì chủ đầu tư

Cổ phần hóa hãng phim là một giải pháp tất yếu của quá trình xã hội hóa điện ảnh. Thế nhưng, việc cổ phần hóa để biến Hãng phim truyện Việt Nam trở thành Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển phim truyện Việt Nam lại phơi bày không ít bất cập và rắc rối. Sự phản ứng gay gắt của nhiều thế hệ nghệ sĩ gắn bó với Hãng phim truyện Việt Nam không phải hoàn toàn vô lý.

Phó Thủ tướng thường trực Trương Hòa Bình đã chỉ đạo Thanh tra Chính phủ rà soát lại quá trình cổ phần hóa Hãng phim truyện Việt Nam, để nhằm cứu vãn nguy cơ mất trắng một thương hiệu điện ảnh vào tay nhà đầu tư kém thiện chí!

Hãng phim truyện Việt Nam  là đơn vị sản xuất phim lâu đời nhất tại nước ta. Những bộ phim đầu tiên và nổi tiếng nhất của nền nghệ thuật thứ bảy như "Chung một dòng sông", "Vĩ tuyến 17, ngày và đêm", "Em bé Hà Nội", "Làng Vũ Đại ngày ấy", "Bao giờ cho đến tháng mười"… đều được thai nghén và hình thành tại đây.

Đáng tiếc, bước sang thập niên thứ hai của thế kỷ 21, Hãng phim truyện Việt Nam đã bộc lộ sự lúng túng và sự già nua khi phải gắng gượng đối diện với cuộc chơi hội nhập cởi mở hơn và cũng nghiệt ngã hơn của thị trường điện ảnh. Không thể dùng ngân sách bao cấp cho việc làm phim mãi, phải chấp nhận thay đổi.

Hãng phim truyện Việt Nam - địa chỉ vàng của điện ảnh nước nhà.
Hãng phim truyện Việt Nam - địa chỉ vàng của điện ảnh nước nhà.

Cổ phần hóa hãng phim là một chọn lựa tối ưu. Hãng phim truyện Việt Nam có hai ưu điểm, thứ nhất là thương hiệu uy tín trong làng điện ảnh, thứ hai là cơ ngơi đắc địa ngay trung tâm thủ đô. Bẽ bàng thay, thương hiệu của Hãng phim truyện Việt Nam chỉ có giá… 0 đồng, còn cơ ngơi của Hãng phim truyện Việt Nam ở số 4 Thụy Khuê cũng được mua với giá mà những nghệ sĩ ví von "5.000 mét vuông đất vàng không bằng một căn hộ cao cấp".

Hiện tại, nước ta có gần chục công ty giải trí đang ăn nên làm ra trong lĩnh vực sản xuất và phát hành phim. Tuy nhiên, nhà đầu tư chiến lược bỏ ra 32,5 tỷ đồng để mua lại 65% Hãng phim truyện Việt Nam lại là Công ty Vận tải thủy - Vivaso. Một sự nghịch lý kinh ngạc!

Ông Nguyễn Danh Thắng - Phó Tổng giám đốc Vivaso được cử làm Tổng giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư và phát triển Phim truyện Việt Nam khẳng định: "Công ty chúng tôi yêu điện ảnh nên chúng tôi mua lại Hãng phim truyện Việt Nam, cũng giống như các doanh nghiệp khác yêu bóng đá thì họ mua lại một đội bóng nào đó vì đam mê. Tôi cho rằng không nhất thiết nhà đầu tư phải có chuyên môn về lĩnh vực của nơi họ mua". Hệ quả nhãn tiền, thực trạng tồi tệ về vật chất của Hãng phim truyện Việt Nam kéo theo sự ly tán về nhân tâm của những nghệ sĩ đang thuộc biên chế Hãng phim truyện Việt Nam.

Mâu thuẫn bùng nổ khi Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Phim truyện Việt Nam không trả lương cho nghệ sĩ và đối xử với họ như "gánh nặng lịch sử" để lại. Đạo diễn Nguyễn Thanh Vân cay đắng nhận định: "Họ chưa đưa ra được mô hình chuẩn để hãng phim hoạt động, mà chỉ thấy có xu hướng đẩy anh em trong hãng tự đi kiếm sống.

Ví dụ đội xe, đội bảo vệ được yêu cầu tự kiếm tiền bằng xe, bằng mặt bằng của hãng, sau đó phải trích lại tiền trả hãng. Khối nghệ thuật họ cũng yêu cầu tự lập công ty nuôi sống lẫn nhau. Nếu cổ phần là thế thì chúng tôi cần gì các anh ấy vào đây? Họ cứ coi sản xuất phim như xúc một tấn cát. Tư duy đó không thể khớp với một hãng phim".

Dư luận ầm ĩ lên. Lãnh đạo Bộ Văn hóa Thể thao & Du lịch đã có buổi tiếp xúc và lắng nghe ý kiến của các nghệ sĩ. Riêng Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam trực tiếp đi thị sát tại số 4 Thụy Khuê. Trước mắt Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Phim truyện Việt Nam không được phép cho thuê mướn mặt bằng như một hình thức kinh doanh tạm bợ.

Nghĩa là, bước đầu việc gìn giữ thể diện cho thương hiệu điện ảnh lớn nhất Việt Nam đã được giải quyết. Và có lẽ, sự lên tiếng nhiều uất ức của các nghệ sĩ đã khiến… nhà đầu tư tức giận. Ông Nguyễn Thủy Nguyên - Chủ tịch Hội đồng quản trị Vivaso, người đang nắm giữ số phận của Hãng phim truyện Việt Nam không ngần ngại tung ra những ngôn từ thịnh nộ.

Trong cuộc họp chiều 29-9, ông Nguyễn Thủy Nguyên nhiều lần văng tục và miệt thị các nghệ sĩ không có sự đồng thuận với cung cách quản lý mà ông đang áp dụng. Ông Nguyễn Thủy Nguyên hùng hồn tuyên bố: "Các đồng chí khóc cũng rất giỏi, nước mắt chảy cũng rất tốt... Các đồng chí diễn kịch cũng rất tốt. Tất cả có video quay hết rồi. Và tôi nói rằng chuyện đó, nếu các đồng chí không nhìn thấy đó là lỗi lầm để sửa thì sẽ là tội vu khống, tội không đoàn kết!". Ghê thật, miệng lưỡi đại gia có gang có thép ghê thật!

Không dừng ở thái độ mỉa mai và dọa nạt chung chung, ông Nguyễn Thủy Nguyên nhắm thẳng vào cá nhân gây cho ông sự bực bội: "Ở đây có đồng chí Quốc Tuấn, đi đâu cũng khóc như mưa. Tôi đang sợ có nơi khóc, nghệ sĩ đau xót quá rồi treo cổ chết. Tôi đang dự phòng đây. Tôi nói thật với Quốc Tuấn, người ta gọi anh là Chí Phèo".

Những người chứng kiến màn diễu võ dương oai của ông Nguyễn Thủy Nguyên cảm thấy chưng hửng, mà chính nghệ sĩ Quốc Tuấn cũng lắc đầu chào thua: "Tôi xin phép không bình luận về điều này mà để công luận phán xét tư cách - phông văn hóa của một người đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch lựa chọn sẽ là chủ của một đơn vị nghệ thuật".

Nghệ sĩ Quốc Tuấn.
Nghệ sĩ Quốc Tuấn.

Ông Nguyễn Thủy Nguyên là ai, mà tại sao lại có lời lẽ bặm trợn như vậy ở một địa chỉ văn hóa ngay trung tâm thủ đô? Ông Nguyễn Thủy Nguyên vốn phất lên từ nghề xây dựng hạ tầng giao thông. Năm 1992, ông Nguyễn Thủy Nguyên thành lập Công ty Vạn Cường chuyên nhận thầu các hạng mục nhỏ lẻ về cầu đường. Đến nay, Công ty Vạn Cường có vốn điều lệ 300 tỷ đồng, mà ông Nguyễn Thủy Nguyên nắm giữ đến 98% cổ phần.

Vài năm gần đây, Công ty Vạn Cường được giao nhiều dự án mở rộng quốc lộ, như quốc lộ 1A, quốc lộ 14… nên không ngừng lớn mạnh về tài chính. Từ tiềm lực của Công ty Vạn Cường, ông Nguyễn Thủy Nguyên đã thâu tóm luôn Công ty Vận tải thủy - Vivaso. 

Ông Nguyễn Thủy Nguyên dùng tư cách của Vivaso để làm chủ Hãng phim truyện Việt Nam. Ông Nguyễn Thủy Nguyên không có chuyên môn về điện ảnh và dường như cũng không có tấm lòng với điện ảnh. Những ai có chút kiến thức kinh tế sẽ dễ dàng nhận ra ông Nguyễn Thủy Nguyên đầu tư 32,5 tỷ đồng vào Hãng phim truyện Việt Nam chủ yếu vì quan tâm đến khu đất 5.000 mét vuông ở số 4 Thụy Khuê. Một phi vụ thương mại khéo léo đang bị cản trở nên ông Nguyễn Thủy Nguyên nổi cơn lôi đình chăng?

Vì sao ông Nguyễn Thủy Nguyên giễu cợt các nghệ sĩ "nước mắt chảy cũng rất giỏi", và riêng nghệ sĩ Quốc Tuấn thì "đi đâu cũng khóc như mưa"? Sự thật nghệ sĩ Quốc Tuấn có phải là Chí Phèo như ông Nguyễn Thủy Nguyên thóa mạ không?

Trong dịp gặp gỡ giữa nghệ sĩ của Hãng phim truyện Việt Nam với báo giới, nghệ sĩ Quốc Tuấn đã nghẹn ngào khi phát biểu cảm tưởng về quá trình hình thành một Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Phim truyện Việt Nam nhiều vướng mắc: "Đây là một kiểu cổ phần hóa dối trá, thiếu minh bạch… Tôi chưa từng thấy một cuộc cổ phần hóa nào mà đẫm nước mắt và đầy nhục nhã như thế này!".

Nghệ sĩ Quốc Tuấn trình bày tâm huyết tận đáy lòng, ông Nguyễn Thủy Nguyên không những không bày tỏ sự thấu hiểu mà còn quay lại châm chọc, khích bác. Nhìn vào thái độ của ông Nguyễn Thủy Nguyên, những ai tha thiết với nghệ thuật thứ bảy nước nhà chắc chắn không khỏi ái ngại cho tương lai của Hãng phim truyện Việt Nam!

Đại gia ở bất kỳ lĩnh vực nào, khi đã đầu tư vào ngành văn hóa thì phải có chút văn hóa tối thiểu. Đó là tiêu chuẩn đầu tiên, nếu muốn cổ phần hóa hãng phim một cách tốt đẹp!

Tâm Huyền

Các tin khác

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Bộ phim truyền hình "Tận hiến" (Điện ảnh CAND sản xuất) vừa khép lại hành trình phát sóng nhưng dư âm mà bộ phim mang lại vẫn tiếp tục lắng đọng trong lòng khán giả. Giữa dòng chảy của điện ảnh chính luận, "Tận hiến" tạo dấu ấn không chỉ bởi câu chuyện về những chiến sĩ tình báo CAND hoạt động và sẵn sàng hy sinh trong thầm lặng mà còn ở cách làm phim giàu tâm huyết và khát vọng.

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Có một số bạn yêu thơ hỏi tôi về việc: "Các nhà thơ trẻ hiện nay quan tâm đến hình tượng thơ trong sáng tác như thế nào?". Theo tôi, việc xây dựng hình tượng thơ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sáng tác thơ ca của những người viết, bởi hình tượng thơ chính là nơi nhà thơ gửi gắm tư tưởng, cảm xúc, cách nhìn về con người và cuộc đời.

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

Gần đây, nhiều hoạt động lan tỏa và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, di sản mang đậm sắc màu dân tộc như vẻ đẹp của tranh Đông Hồ đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ...

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ CAND với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.