Chỉ là Phan Đăng!

Giản dị cho lời mở đầu cũng là lời tự bạch của tác giả với một cuốn sách dày dặn hơn 300 trang viết chất chứa nhiều tâm sự, cách nghĩ, góc nhìn độc đáo chỉ riêng của Phan Đăng về 50 chân dung trong làng bóng. Và tất nhiên, ở bìa 2 của cuốn sách, một góc nhỏ với bức ảnh chân dung ký họa đơn sơ mà rất đúng chất "Phan Đăng", có thêm một dòng nhỏ lạ lùng: "Nhà báo/ Phan Đăng/ chấm hết".

1.Trong cuốn sách mới nhất: "Ơ kìa, làng bóng trong mắt tôi" vừa ra lò còn thơm mùi mực in và giấy mới, Phan Đăng bạch với độc giả, cũng là bạch với lòng mình rằng: "Mười năm tôi viết báo thể thao, quan sát làng bóng... Mười năm, những nhân vật của làng bóng lướt qua tôi, có những người để lại những nét sổ đậm, rắn rỏi, có những người đi qua mỏng nhẹ, và có cả những khuôn mặt nhạt nhòa. Tôi muốn vẽ lại những khuôn mặt của họ, trong cuốn sách này, bằng mảnh giấy và cây bút của riêng tôi...".

Giản dị cho lời mở đầu cũng là lời tự bạch của tác giả với một cuốn sách dày dặn hơn 300 trang viết chất chứa nhiều tâm sự, cách nghĩ, góc nhìn độc đáo chỉ riêng của Phan Đăng về 50 chân dung trong làng bóng. Và tất nhiên, ở bìa 2 của cuốn sách, một góc nhỏ với bức ảnh chân dung ký họa đơn sơ mà rất đúng chất "Phan Đăng", có thêm một dòng nhỏ lạ lùng: "Nhà báo/ Phan Đăng/ chấm hết".

Phan Đăng là vậy, không giống ai, đặc biệt hơn người khác, rắc rối trong đơn giản, tối giản trong phức tạp, phức tạp trong biện chứng... và mọi thứ với Phan Đăng gói ghém trong một cá tính tư duy sắc lẻm. "Ơ kìa, làng bóng trong mắt tôi" là tác phẩm thứ 2 được xuất bản của Phan Đăng sau CD "Rồ". Đặt tít tác phẩm của mình không giống ai, tự nhận mình là "con rồ" nhưng cá nhân tôi lại không thấy sự điên rồ ở Phan Đăng. Chỉ là cậu đam mê nhiều thứ, thích những thứ có thể ít giống ai.

Nhà báo Phan Đăng.
Nhà báo Phan Đăng.

Viết hàng trăm bài báo hay, bình luận hàng trăm chương trình bóng đá sắc sảo, giữ những chuyên mục hấp dẫn nhưng cực “khó gặm”, và kén người viết, thế mà Phan Đăng không ra sách về tác phẩm báo chí trước, lại chọn một CD hát thơ để trình làng với độc một chữ "Rồ". Như thể là cách Phan Đăng rong chơi, bày một trò vui sung sướng của gã lực điền trên cách đồng chữ vô thường... 

Thực ra, đó chỉ là cách Phan Đăng muốn bày tỏ khá bông lơn về tâm hồn phức tạp, trái tim nhiều cảm xúc, lãng mạn, đầy ham ước... Một sự lãng mạn mà đôi khi chính bản thân chàng cũng khó kiểm soát. Mọi thứ cứ ngân nga lên trong vô thức, ám ảnh từ tiền kiếp khi bắt gặp một tứ thơ xưa, khi xúc động với một giai điệu cũ...

Biển cảm xúc làm chật đầy trong tâm hồn chàng, mà không riêng gì Phan Đăng mà của cả nhiều người trong đó có tôi, đến nỗi, bản thân chúng tôi đôi khi cũng ngại ngần, bông lơn, ra vẻ tầm phào để biện minh, hay che giấu cái cõi sống mênh mông xúc cảm của mình bằng những thứ như Phan Đăng mượn tạm ấy là "rồ". 

Tôi không hề thấy Phan Đăng rồ. Là một nhà báo đúng nghĩa, "chất lừ" trong làng báo với những bài viết sắc, những ý tưởng hay, những phản biện gây cho người đọc hay người đối diện những thoáng kinh ngạc. Nhưng Phan Đăng thích hát thơ, thuộc chầu văn, đắm mê nghiên cứu những sinh hoạt tín ngưỡng trong phong tục đạo thờ Mẫu.

Tôi tự ngẫm, mà rút ra rằng, không phải người nào viết hay cũng nói hay. Phan Đăng là người viết đã hay rồi, nhưng nói lại còn hay nữa. Không biết tôi có quá cực đoan khi khen Phan Đăng như vậy không nhưng rõ ràng, những người có 1 trong 2 biệt tài nói hay, hoặc viết hay thì có thể còn nhiều nhưng người có luôn cả 2 biệt tài cùng “song kiếm hợp bích” như Phan Đăng thì trong làng báo quả là hiếm.

Một người rồ, thì không thể có một kế hoạch công việc rõ ràng, đều đặn và chuyên nghiệp như thế vì tôi biết Phan Đăng cộng tác với nhiều báo, nhiều đài truyền hình, và giữ nhiều chuyên mục. Rõ ràng, ai đã từng làm việc với Phan Đăng sẽ thấy ơn đời vì mình được làm việc với một cộng sự thông minh, giàu nội lực và quan trọng là rất chuyên nghiệp.

 2. Tôi từng có thời gian làm việc với Phan Đăng liên tục trong suốt 4 năm. Trong 4 năm ấy, tôi mời Phan Đăng giữ chuyên mục: "Thư gửi chiều thứ 5" (và sau này khi tăng kỳ, thêm chuyên mục "Chuông reo" do nhà báo Ngô Hương Sen đảm nhận) rất ấn tượng trên ấn phẩm Cảnh sát toàn cầu tuần. Cần phải nói thêm rằng, khi tôi lựa chọn Phan Đăng để mời cậu ấy giữ một chuyên mục đậm chất thời sự văn hóa và suy ngẫm, trong khi Phan Đăng đang nổi tiếng trong làng báo thể thao, mọi việc bạn ấy làm đều liên quan đến thể thao, cả nói hay viết. Thế nên, sự lựa chọn của tôi vấp phải ít nhiều nghi ngại ngay trong tòa soạn...

Thế nhưng nhiều lần theo dõi Phan Đăng bình luận trên chương trình thể thao truyền hình, tôi đã nhận ra cái vỉa quặng chưa biết đâu là giới hạn về văn hóa, khả năng thẩm thấu sự kiện và cách anh ta cô đặc vốn hiểu biết của mình về văn hóa trong những cuộc tranh luận. Phan Đăng có biệt tài sử dụng ngôn ngữ, và cách mà cậu ấy nhìn xuyên qua các sự kiện bóng đá để chốt một vấn đề, gọi tên một vấn đề khá xác đáng. Ở đó tôi nhận ra một sự giao thoa, trộn lẫn chắc chắn, thuyết phục, giữa một nền tảng kiến thức văn hóa khá sâu rộng trên đó, mọi soi chiếu, quán tưởng bởi cái nhìn rất độc lạ chỉ riêng có ở Phan Đăng trong các buổi bình luận khiến cho Phan Đăng trở nên ấn tượng, nổi tiếng trên truyền hình.

Nổi tiếng bởi cách bình luận hay, khả năng thuyết phục khán giả qua tư duy sắc lẻm... Và không thể không thừa nhận Phan Đăng hoạt ngôn, nói hay, thông minh... Tất cả những thành công đó chắc chắn phải dựa trên một nền tảng - ấy là kiến thức văn hóa. Có lẽ từ cái duyên để cảm nhau về nghề nghiệp, để linh đoán thành công của Đăng sau này mà tôi đã chủ động gọi cho Đăng, mời cậu ấy giữ chuyên mục, thực ra là giúp cho tờ báo, giúp cho công việc của tôi trong những ngày đầu phụ trách một tờ báo mới toanh, một tờ báo mà phải tự định dạng mình bên cạnh những ấn phẩm báo chí lớn trong tòa soạn An ninh thế giới, Công an nhân dân, ấy là tờ Cảnh sát toàn cầu tuần.

Giờ đây, tôi không còn phụ trách tờ Cảnh sát toàn cầu tuần nữa. Ngẫm lại những ngày tháng gian khó đi tìm gương mặt của mình trên tờ báo, hay nói chính xác hơn là định dạng một tờ báo mới trên văn đàn báo chí, tôi thật may mắn vì có những nhà báo bên ngoài như Phan Đăng, Ngô Hương Sen, Lê Tâm... Họ cùng cơ quan nhưng khác ban và công việc của họ ở trên những ấn phẩm khác. Họ giúp Cảnh sát toàn cầu và cũng là giúp tôi trong những ngày đầu chập chững làm nội dung của cả một tờ báo. Tôi chịu ơn họ, những người bạn đã yêu thương tôi vô điều kiện.

Lễ ra mắt sách của nhà báo Phan Đăng.
Lễ ra mắt sách của nhà báo Phan Đăng.

Riêng với Phan Đăng, 4 năm ròng rã, mỗi tuần một bài cho chuyên mục, mà lại phải là bài có khả năng gây cười, chọc sâu vào đời sống với góc nhìn phản biện xã hội khiến người đọc phải chững lại giật mình, nhưng đủ kín kẽ để không bị “tuýt còi”. Trong 4 năm ấy, chưa bao giờ Phan Đăng chậm bài, gẫy chuyên mục của bất kỳ số nào, ngay cả những khi cậu ấy ốm, cậu ấy bận rộn với truyền hình, với báo ngày...

Nhớ lại khoảng thời gian làm việc cùng Phan Đăng, hai chị em cùng say nghề, và tôi đã rất mê chàng trai này vì tôi học được ở cậu ấy rất nhiều thứ. Đó là tự trọng của một người cầm bút, tự trọng cả trong từng cái hẹn..., tự trọng với cái tên của chính mình, tự trọng bởi những gì mình đã không viết thì thôi nhưng viết ra là phải "đáng đọc".

Từ bấy đến nay, hai chị em tôi đều rẽ lối... Phan Đăng giờ đã tiến những bước dài trong sự nghiệp làm báo, trở thành một nhà báo năng động, đa-zi-năng và ấn tượng trong các thể loại báo chí khác ngoài bóng đá như: "Trò chuyện cuối tháng". Nhưng tôi lại được cộng tác với cậu ấy trong một chuyên mục vô cùng đặc biệt, đó là chuyên mục "Sáng tác mới" trên ấn phẩm Văn nghệ Công an. Có lẽ đây cũng là thông tin thú vị và đặc biệt nhất với những độc giả, khán giả từng yêu mến và hâm mộ chàng kính cận đẹp trai này, đó là gần đây Phan Đăng đã thử sức sang lĩnh vực sáng tác truyện ngắn.

Giống như cái cách cậu ấy có thể làm mê hoặc người đối diện, miên man cùng cậu trong tư duy đa chiều của một cuộc tranh luận xung quanh trái bóng tròn, hay những vấn đề của văn hóa và cuộc sống, Phan Đăng đang dẫn dụ người đọc vào một thế giới khác nữa, thế giới của sự sáng tạo mà ở đó trí tưởng tượng có thể đẩy cậu ấy đến vô cùng. Sự lãng mạn, hay những ý nghĩ rồ dại... trí tưởng tượng phong phú của Đăng giờ đã có một không gian vô giới hạn cho Phan Đăng bơi lội ngụp lặn, đó là sáng tác.

Tất nhiên, Phan Đăng chưa từng làm một độc giả khó tính như tôi phải thất vọng, bởi dẫu là bài báo, phỏng vấn, đối thoại hay truyện ngắn thì vẫn là riêng của Phan Đăng, chỉ là Phan Đăng trong cá tính sống và viết đặc biệt của chàng. Tôi tin rằng, sau "Ơ kìa, làng bóng trong mắt tôi" sẽ có một tập truyện ngắn ấn tượng của chàng nhà báo điển trai này trình bạn đọc.

Như Bình

Các tin khác

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Trong đời sống văn học, có một dòng chảy lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò khá quan trọng trong đời sống, đó chính là tiểu thuyết lịch sử. Lấy chất liệu từ lịch sử, tái hiện lịch sử qua những trang văn chính là những đóng góp thầm lặng, tích cực của các nhà văn cho bề dày truyền thống văn hóa nước nhà...