Chỉ là Phan Đăng!

Giản dị cho lời mở đầu cũng là lời tự bạch của tác giả với một cuốn sách dày dặn hơn 300 trang viết chất chứa nhiều tâm sự, cách nghĩ, góc nhìn độc đáo chỉ riêng của Phan Đăng về 50 chân dung trong làng bóng. Và tất nhiên, ở bìa 2 của cuốn sách, một góc nhỏ với bức ảnh chân dung ký họa đơn sơ mà rất đúng chất "Phan Đăng", có thêm một dòng nhỏ lạ lùng: "Nhà báo/ Phan Đăng/ chấm hết".

1.Trong cuốn sách mới nhất: "Ơ kìa, làng bóng trong mắt tôi" vừa ra lò còn thơm mùi mực in và giấy mới, Phan Đăng bạch với độc giả, cũng là bạch với lòng mình rằng: "Mười năm tôi viết báo thể thao, quan sát làng bóng... Mười năm, những nhân vật của làng bóng lướt qua tôi, có những người để lại những nét sổ đậm, rắn rỏi, có những người đi qua mỏng nhẹ, và có cả những khuôn mặt nhạt nhòa. Tôi muốn vẽ lại những khuôn mặt của họ, trong cuốn sách này, bằng mảnh giấy và cây bút của riêng tôi...".

Giản dị cho lời mở đầu cũng là lời tự bạch của tác giả với một cuốn sách dày dặn hơn 300 trang viết chất chứa nhiều tâm sự, cách nghĩ, góc nhìn độc đáo chỉ riêng của Phan Đăng về 50 chân dung trong làng bóng. Và tất nhiên, ở bìa 2 của cuốn sách, một góc nhỏ với bức ảnh chân dung ký họa đơn sơ mà rất đúng chất "Phan Đăng", có thêm một dòng nhỏ lạ lùng: "Nhà báo/ Phan Đăng/ chấm hết".

Phan Đăng là vậy, không giống ai, đặc biệt hơn người khác, rắc rối trong đơn giản, tối giản trong phức tạp, phức tạp trong biện chứng... và mọi thứ với Phan Đăng gói ghém trong một cá tính tư duy sắc lẻm. "Ơ kìa, làng bóng trong mắt tôi" là tác phẩm thứ 2 được xuất bản của Phan Đăng sau CD "Rồ". Đặt tít tác phẩm của mình không giống ai, tự nhận mình là "con rồ" nhưng cá nhân tôi lại không thấy sự điên rồ ở Phan Đăng. Chỉ là cậu đam mê nhiều thứ, thích những thứ có thể ít giống ai.

Nhà báo Phan Đăng.
Nhà báo Phan Đăng.

Viết hàng trăm bài báo hay, bình luận hàng trăm chương trình bóng đá sắc sảo, giữ những chuyên mục hấp dẫn nhưng cực “khó gặm”, và kén người viết, thế mà Phan Đăng không ra sách về tác phẩm báo chí trước, lại chọn một CD hát thơ để trình làng với độc một chữ "Rồ". Như thể là cách Phan Đăng rong chơi, bày một trò vui sung sướng của gã lực điền trên cách đồng chữ vô thường... 

Thực ra, đó chỉ là cách Phan Đăng muốn bày tỏ khá bông lơn về tâm hồn phức tạp, trái tim nhiều cảm xúc, lãng mạn, đầy ham ước... Một sự lãng mạn mà đôi khi chính bản thân chàng cũng khó kiểm soát. Mọi thứ cứ ngân nga lên trong vô thức, ám ảnh từ tiền kiếp khi bắt gặp một tứ thơ xưa, khi xúc động với một giai điệu cũ...

Biển cảm xúc làm chật đầy trong tâm hồn chàng, mà không riêng gì Phan Đăng mà của cả nhiều người trong đó có tôi, đến nỗi, bản thân chúng tôi đôi khi cũng ngại ngần, bông lơn, ra vẻ tầm phào để biện minh, hay che giấu cái cõi sống mênh mông xúc cảm của mình bằng những thứ như Phan Đăng mượn tạm ấy là "rồ". 

Tôi không hề thấy Phan Đăng rồ. Là một nhà báo đúng nghĩa, "chất lừ" trong làng báo với những bài viết sắc, những ý tưởng hay, những phản biện gây cho người đọc hay người đối diện những thoáng kinh ngạc. Nhưng Phan Đăng thích hát thơ, thuộc chầu văn, đắm mê nghiên cứu những sinh hoạt tín ngưỡng trong phong tục đạo thờ Mẫu.

Tôi tự ngẫm, mà rút ra rằng, không phải người nào viết hay cũng nói hay. Phan Đăng là người viết đã hay rồi, nhưng nói lại còn hay nữa. Không biết tôi có quá cực đoan khi khen Phan Đăng như vậy không nhưng rõ ràng, những người có 1 trong 2 biệt tài nói hay, hoặc viết hay thì có thể còn nhiều nhưng người có luôn cả 2 biệt tài cùng “song kiếm hợp bích” như Phan Đăng thì trong làng báo quả là hiếm.

Một người rồ, thì không thể có một kế hoạch công việc rõ ràng, đều đặn và chuyên nghiệp như thế vì tôi biết Phan Đăng cộng tác với nhiều báo, nhiều đài truyền hình, và giữ nhiều chuyên mục. Rõ ràng, ai đã từng làm việc với Phan Đăng sẽ thấy ơn đời vì mình được làm việc với một cộng sự thông minh, giàu nội lực và quan trọng là rất chuyên nghiệp.

 2. Tôi từng có thời gian làm việc với Phan Đăng liên tục trong suốt 4 năm. Trong 4 năm ấy, tôi mời Phan Đăng giữ chuyên mục: "Thư gửi chiều thứ 5" (và sau này khi tăng kỳ, thêm chuyên mục "Chuông reo" do nhà báo Ngô Hương Sen đảm nhận) rất ấn tượng trên ấn phẩm Cảnh sát toàn cầu tuần. Cần phải nói thêm rằng, khi tôi lựa chọn Phan Đăng để mời cậu ấy giữ một chuyên mục đậm chất thời sự văn hóa và suy ngẫm, trong khi Phan Đăng đang nổi tiếng trong làng báo thể thao, mọi việc bạn ấy làm đều liên quan đến thể thao, cả nói hay viết. Thế nên, sự lựa chọn của tôi vấp phải ít nhiều nghi ngại ngay trong tòa soạn...

Thế nhưng nhiều lần theo dõi Phan Đăng bình luận trên chương trình thể thao truyền hình, tôi đã nhận ra cái vỉa quặng chưa biết đâu là giới hạn về văn hóa, khả năng thẩm thấu sự kiện và cách anh ta cô đặc vốn hiểu biết của mình về văn hóa trong những cuộc tranh luận. Phan Đăng có biệt tài sử dụng ngôn ngữ, và cách mà cậu ấy nhìn xuyên qua các sự kiện bóng đá để chốt một vấn đề, gọi tên một vấn đề khá xác đáng. Ở đó tôi nhận ra một sự giao thoa, trộn lẫn chắc chắn, thuyết phục, giữa một nền tảng kiến thức văn hóa khá sâu rộng trên đó, mọi soi chiếu, quán tưởng bởi cái nhìn rất độc lạ chỉ riêng có ở Phan Đăng trong các buổi bình luận khiến cho Phan Đăng trở nên ấn tượng, nổi tiếng trên truyền hình.

Nổi tiếng bởi cách bình luận hay, khả năng thuyết phục khán giả qua tư duy sắc lẻm... Và không thể không thừa nhận Phan Đăng hoạt ngôn, nói hay, thông minh... Tất cả những thành công đó chắc chắn phải dựa trên một nền tảng - ấy là kiến thức văn hóa. Có lẽ từ cái duyên để cảm nhau về nghề nghiệp, để linh đoán thành công của Đăng sau này mà tôi đã chủ động gọi cho Đăng, mời cậu ấy giữ chuyên mục, thực ra là giúp cho tờ báo, giúp cho công việc của tôi trong những ngày đầu phụ trách một tờ báo mới toanh, một tờ báo mà phải tự định dạng mình bên cạnh những ấn phẩm báo chí lớn trong tòa soạn An ninh thế giới, Công an nhân dân, ấy là tờ Cảnh sát toàn cầu tuần.

Giờ đây, tôi không còn phụ trách tờ Cảnh sát toàn cầu tuần nữa. Ngẫm lại những ngày tháng gian khó đi tìm gương mặt của mình trên tờ báo, hay nói chính xác hơn là định dạng một tờ báo mới trên văn đàn báo chí, tôi thật may mắn vì có những nhà báo bên ngoài như Phan Đăng, Ngô Hương Sen, Lê Tâm... Họ cùng cơ quan nhưng khác ban và công việc của họ ở trên những ấn phẩm khác. Họ giúp Cảnh sát toàn cầu và cũng là giúp tôi trong những ngày đầu chập chững làm nội dung của cả một tờ báo. Tôi chịu ơn họ, những người bạn đã yêu thương tôi vô điều kiện.

Lễ ra mắt sách của nhà báo Phan Đăng.
Lễ ra mắt sách của nhà báo Phan Đăng.

Riêng với Phan Đăng, 4 năm ròng rã, mỗi tuần một bài cho chuyên mục, mà lại phải là bài có khả năng gây cười, chọc sâu vào đời sống với góc nhìn phản biện xã hội khiến người đọc phải chững lại giật mình, nhưng đủ kín kẽ để không bị “tuýt còi”. Trong 4 năm ấy, chưa bao giờ Phan Đăng chậm bài, gẫy chuyên mục của bất kỳ số nào, ngay cả những khi cậu ấy ốm, cậu ấy bận rộn với truyền hình, với báo ngày...

Nhớ lại khoảng thời gian làm việc cùng Phan Đăng, hai chị em cùng say nghề, và tôi đã rất mê chàng trai này vì tôi học được ở cậu ấy rất nhiều thứ. Đó là tự trọng của một người cầm bút, tự trọng cả trong từng cái hẹn..., tự trọng với cái tên của chính mình, tự trọng bởi những gì mình đã không viết thì thôi nhưng viết ra là phải "đáng đọc".

Từ bấy đến nay, hai chị em tôi đều rẽ lối... Phan Đăng giờ đã tiến những bước dài trong sự nghiệp làm báo, trở thành một nhà báo năng động, đa-zi-năng và ấn tượng trong các thể loại báo chí khác ngoài bóng đá như: "Trò chuyện cuối tháng". Nhưng tôi lại được cộng tác với cậu ấy trong một chuyên mục vô cùng đặc biệt, đó là chuyên mục "Sáng tác mới" trên ấn phẩm Văn nghệ Công an. Có lẽ đây cũng là thông tin thú vị và đặc biệt nhất với những độc giả, khán giả từng yêu mến và hâm mộ chàng kính cận đẹp trai này, đó là gần đây Phan Đăng đã thử sức sang lĩnh vực sáng tác truyện ngắn.

Giống như cái cách cậu ấy có thể làm mê hoặc người đối diện, miên man cùng cậu trong tư duy đa chiều của một cuộc tranh luận xung quanh trái bóng tròn, hay những vấn đề của văn hóa và cuộc sống, Phan Đăng đang dẫn dụ người đọc vào một thế giới khác nữa, thế giới của sự sáng tạo mà ở đó trí tưởng tượng có thể đẩy cậu ấy đến vô cùng. Sự lãng mạn, hay những ý nghĩ rồ dại... trí tưởng tượng phong phú của Đăng giờ đã có một không gian vô giới hạn cho Phan Đăng bơi lội ngụp lặn, đó là sáng tác.

Tất nhiên, Phan Đăng chưa từng làm một độc giả khó tính như tôi phải thất vọng, bởi dẫu là bài báo, phỏng vấn, đối thoại hay truyện ngắn thì vẫn là riêng của Phan Đăng, chỉ là Phan Đăng trong cá tính sống và viết đặc biệt của chàng. Tôi tin rằng, sau "Ơ kìa, làng bóng trong mắt tôi" sẽ có một tập truyện ngắn ấn tượng của chàng nhà báo điển trai này trình bạn đọc.

Như Bình

Các tin khác

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Bộ phim truyền hình "Tận hiến" (Điện ảnh CAND sản xuất) vừa khép lại hành trình phát sóng nhưng dư âm mà bộ phim mang lại vẫn tiếp tục lắng đọng trong lòng khán giả. Giữa dòng chảy của điện ảnh chính luận, "Tận hiến" tạo dấu ấn không chỉ bởi câu chuyện về những chiến sĩ tình báo CAND hoạt động và sẵn sàng hy sinh trong thầm lặng mà còn ở cách làm phim giàu tâm huyết và khát vọng.

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Có một số bạn yêu thơ hỏi tôi về việc: "Các nhà thơ trẻ hiện nay quan tâm đến hình tượng thơ trong sáng tác như thế nào?". Theo tôi, việc xây dựng hình tượng thơ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sáng tác thơ ca của những người viết, bởi hình tượng thơ chính là nơi nhà thơ gửi gắm tư tưởng, cảm xúc, cách nhìn về con người và cuộc đời.

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

Gần đây, nhiều hoạt động lan tỏa và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, di sản mang đậm sắc màu dân tộc như vẻ đẹp của tranh Đông Hồ đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ...

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ CAND với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.