Ca sĩ Lê Uyên: Tình yêu đưa lối quay về...

Đà Lạt thông reo, cỏ hoa run rẩy đón bước chân chị về. Hành trang mang theo ăm ắp di nguyện của anh. Lê Uyên và Phương. Họ chưa bao giờ chia lìa, cả trong tình yêu, cả trong âm nhạc, lẫn giữa cõi đời mong manh này. Họ cũng chưa bao giờ xa lìa hai tiếng gọi: Việt Nam.

Tại Mỹ, bàn thờ nhạc sĩ Lê Uyên Phương nằm một góc nhỏ trong ngôi nhà gỗ xinh xinh soi mình trên bờ hồ. Đó là một khu vườn nên thơ gợi nhớ đến xứ sở mù sương. Ở đấy có đủ loài hoa khoe sắc, những cây thông trăm tuổi, lá rì rào hát bài đồng ca yên ủi. Trong ngôi nhà có một chiếc bàn nhỏ, một cây đàn guitar, một bình trà, đôi chén nước, tưởng như người xưa sáng sáng nâng chén song ẩm, lắng nghe đôi sẻ nào véo von. Cây lá này, bờ hồ này là cách để hai vợ chồng cảm thấy mình vẫn ở quê hương xứ sở, giữ ngày xưa lưu lại.

Đáp máy bay về phi trường Liên Khương, bước trên con đường ngoằn ngoèo dốc đổ, nơi khởi nguyên của mối tình định mệnh, ca sĩ Lê Uyên run người nức nở. Ngày anh ra đi, chị nghĩ mình đã chẳng thể sống nổi. "Tôi áp tai vào ngực anh. Nghe nhịp tim đập. Nó chậm dần chậm dần. Tôi thì thầm cho anh biết ai vào thăm anh. Anh biết nhưng không phản ứng trả lời được. Đến chiều, trái tim đó không đập nữa. Thật khủng khiếp…".

Ca sĩ Lê Uyên ký tặng đĩa nhạc CD cho khán giả TP Hồ Chí Minh.
Ca sĩ Lê Uyên ký tặng đĩa nhạc CD cho khán giả TP Hồ Chí Minh.

Chỉ nói đến đó, chị ôm ngực thở dốc, tưởng như quỵ xuống, nước mắt lăn dài. Có còn biết đâu một ngày mình sẽ đứng ở đây, trở lại để thực hiện lời trăn trối của anh: hãy đưa âm nhạc của chúng mình về hát trên quê hương.

Lê Uyên và Phương không có nhiều sản phẩm thu âm trong nước. Khi anh còn sống, họ chỉ có vỏn vẹn hai album: "Yêu nhau khi còn thơ" và "Khi loài thú xa nhau". Thế nên trở về Việt Nam lần này, ca sĩ Lê Uyên bắt tay thực hiện hai CD có chủ đề "Tuyệt phẩm Lê Uyên và Phương" gồm "Dạ khúc cho tình nhân" và "Cho lần cuối". Trong đó, CD "Cho lần cuối" tập hợp 9 ca khúc mà vợ chồng chị hòa giọng như: "Vũng lầy của chúng ta", "Lời gọi chân mây", "Uống nước bên bờ suối", "Chiều phi trường"… 

Riêng bài "Cho lần cuối" được Lê Uyên thu âm sau khi nhạc sĩ đã qua đời. Ngoài những bài hát của chồng còn có tác phẩm của nhạc sĩ Phạm Duy - bậc đàn anh dành tặng nhiều sáng tác cho đôi tình nhân đẹp nhất của nhạc Việt. Lần thứ hai chạm tay vào CD, ngắm nghía đứa con tinh thần, chị nghẹn ngào, reo vui như trẻ con. Vậy là tâm nguyện của anh đã chập chững những bước đầu tiên.

Hai album đưa người nghe về miền hoài niệm. Giọng hát phiêu linh, nồng nàn, đầy cảm thức về hạnh phúc và nỗi đau chia lìa thường trực của cặp đôi Lê Uyên và Phương là một làn gió hoàn toàn khác lạ trong thập niên 70 của thế kỷ trước. Họ yêu nhau, điên cuồng, quấn quýt mặc dòng đời xung quanh đầy biến động. Cặp đôi ấy hát từ Đà Lạt, rong ruổi đến các trường đại học ở Sài Gòn. Họ viết và hát cho mình mà người nghe lại tưởng như có mình trong đó. Để rồi chiều vắng, giữa xứ ngàn thông, nghe "Dạ khúc cho tình nhân", "Vũng lầy của chúng ta", "Khi loài thú xa nhau"… giọt nước mắt của tha nhân rơi trong nhịp tim quặn thắt ngọt ngào.

Ca sĩ Lê Uyên từng về Việt Nam tổ chức đêm nhạc giữa lòng TP Hồ Chí Minh và Hà Nội. Chị ghé qua Đà Lạt, thăm con đường Bùi Thị Xuân, xưa là đường Võ Tánh để chạm tay vào căn nhà số 18 tường vàng cửa xanh. Nơi mà Lê Uyên khi còn là cô bé Lâm Phúc Anh tuổi trăng tròn đã gặp ông thầy nhạc sĩ lớn hơn mình 11 tuổi - một khoảng cách tuổi tác quá lớn thời bấy giờ.

Tình yêu của họ vượt qua định kiến nghiệt ngã về tuổi tác, vượt qua cả mặc cảm bệnh tật như anh đã viết trong "Tình khúc cho em": "Cho tôi yêu em nồng nàn/ Dù biết yêu tình yêu muộn màng". Để rồi, từ lần gặp gỡ đó, nhạc sĩ thề nguyền: "Kể từ đây anh chỉ viết nhạc về tình yêu chúng mình và cho em hát". Mỗi bài hát là một câu chuyện. "Vũng lầy của chúng ta" là những ngày hai đứa lang thang xuống phố núi dạo chơi. Nào đi ăn một chút đu đủ bào, nhấm nháp chút cà phê, rồi nói đủ chuyện trên trời dưới đất.

Chẳng phải một ngày, hai ngày, nửa tháng hay nửa năm. Mà nó kéo dài năm này qua năm khác. "Theo em xuống phố trưa nay/ Đang còn chất ngất cơn say/ Theo em bước xuống cơn đau/ Bên ngoài nắng đã lên mau…". Đời ngắn ngủi, căn bệnh hiểm nghèo quái ác của anh khiến hai người cuống quýt mà yêu nhau. Sợ phút nữa thôi mình có còn hít thở, có còn nhìn thấy bóng mình ngả bóng chân đồi bên người tình trăm năm. Lê Uyên thổ lộ rằng chưa bao giờ chị coi anh là chồng. Họ là tình nhân. Để "có yêu nhau ngọt ngào tìm nhau/ Chết bên nhau thật là hồn nhiên". Đến bây giờ, cấp khí cho chị sống vẫn là tình yêu vĩnh hằng ấy.

Khi còn sống, nhạc sĩ Lê Uyên Phương quả quyết: "Không ai có thể hiểu và hát hay bài hát của tôi bằng Lê Uyên và cũng không có ai giúp tôi làm sống lại bài hát đó như Lê Uyên đã từng làm". Nhưng với chính Lê Uyên, chị thú thật mình không phải là người hát hay nhất các tình khúc của chồng. Mà người hát hay nhất không ai khác ngoài anh. Còn ngoài chị, còn ai hát hay nữa không? "Ai hát nhạc Lê Uyên Phương cũng xuất phát từ lòng yêu mến chúng tôi. Vì yêu, tất cả đều hay theo một cách nào đó" - chị nói. 

Ngày trở lại, Lê Uyên khoác lên người chiếc áo dài lụa duyên dáng kỷ niệm 50 năm ngày chị gặp anh. Trên cổ vẫn là sợi dây chuyền chồng chị từng đeo thuở sinh thời. Một đêm nhạc mang tên "Dạ khúc cho tình nhân" của chị tại nơi tình yêu bắt đầu. Đồng hành là ca sĩ Tuấn Ngọc, Quang Thành. Chị chọn tỉ mỉ từng bài hát để chúng kết nối với nhau thành một câu chuyện dài. Sau mỗi màn trình diễn, Lê Uyên tâm sự với khán giả Đà Lạt về xuất xứ và câu chuyện trong mỗi bài hát.

Bộ đôi đĩa nhạc CD "Tuyệt phẩm Lê Uyên và Phương".
Bộ đôi đĩa nhạc CD "Tuyệt phẩm Lê Uyên và Phương".

Dù để lại nhiều tình khúc bất hủ nhưng gia tài âm nhạc của Lê Uyên Phương không nhiều, chỉ khoảng 60 ca khúc. Trong đó, có nhiều ca khúc chưa bao giờ được ghi âm hay công bố. Nên lần trở lại Việt Nam này, ca sĩ Lê Uyên sẽ giới thiệu những ca khúc này để mọi người hiểu hơn về một con người tài hoa yểu mệnh.

Hầu hết các sáng tác chưa từng công bố của nhạc sĩ Lê Uyên Phương được viết vào khoảng cuối 1979 khi còn ở Việt Nam. Còn các nhạc phẩm ra đời khi anh sang Mỹ đa số đều là phổ nhạc từ thơ của bạn bè, tri kỷ… Trong số này, có những bài sáng tác trong giai đoạn Lê Uyên bị tai nạn "thập tử nhất sinh"  buộc vợ chồng phải tạm rời sân khấu làm dấy lên tin đồn họ chia tay nhau. "Có được cuộc đời" là bài hát chị thích nhất bởi đó là bài hát anh viết cho chị để chia sẻ, an ủi nỗi đau của người bạn đời đang yếu ớt trên giường bệnh. Nó thấm đẫm tình yêu và ý niệm về thân phận con người.

Điều Lê Uyên hạnh phúc nhất trong ngày trở về hát trên quê hương là sự đón nhận nồng nhiệt của khán giả. Đến buổi giao lưu ra mắt bộ đôi CD tại TP Hồ Chí Minh, chẳng ngờ ngoài những mái đầu đã bạc còn có rất nhiều gương mặt ái mộ trẻ tràn trề thanh xuân. Vâng, tình khúc của họ là những ngóc ngách gần gũi mà phức tạp của tình yêu, là niềm vui tột cùng, đau khổ chất ngất … Mà "có ai sống được mà không yêu?".

Sau đêm nhạc, Lê Uyên lên kế hoạch về một chuyến lưu diễn khắp mọi miền đất nước dành cho học sinh, sinh viên. Sài Gòn ngày ấy đã chứng kiến đôi tình nhân này tay trong tay ôm đàn guitar, say sưa hát cho học sinh, sinh viên nghe. 19 buổi như thế. Lê Uyên muốn trở lại những ngày du ca đầy hoang dại và rừng rực chất trẻ, chẳng cần bạc vàng gì, chằng nề hà đôi chân mỏi mệt. Và còn đó ước ao một ngày mang tro cốt anh về nằm lại núi đồi Đà Lạt, bởi kẻ viễn xứ có ai muốn kiếp tha phương lúc nằm xuống…

Ngưỡng 64 tuổi đời trước mặt lùi xa để khúc nhạc đưa chị về thời con gái lắm say mê. Lê Uyên đang viết hồi ký và làm bộ phim truyền hình về cuộc đời thăng trầm, hành trình âm nhạc và chuyện tình của vợ chồng chị. Hồi ký và bộ phim hứa hẹn ăm ắp tư liệu sống động về Lê Uyên và Phương. Điều thú vị là cô con gái út sinh năm 1981 có nét giống mẹ nhất sẽ hóa thân thành Lê Uyên thời trẻ.

Mai Quỳnh Nga

Các tin khác

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng đời sống nội tâm? Trong bối cảnh ấy, nghệ thuật tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Tôi ngồi bên dòng An Sơn một chiều tháng tư nghe hoàng hôn võ vàng sóng nước. Dòng An Sơn là một nhánh rẽ của con sông Sài Gòn chảy qua Lái Thiêu. Mười năm gá thân vào đất này, tôi thấy Lái Thiêu có quá nhiều câu chuyện để kể.

Hào khí Chu Hưng

Hào khí Chu Hưng

Hạ Hòa (Phú Thọ) vốn là vùng đất địa linh, sơn thủy hữu tình, nơi có Chiến khu 10 và thủ đô văn nghệ trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp. Trong đời sống văn hóa, tinh thần của vùng đất này, đền Chu Hưng là công trình tín ngưỡng tâm linh có giá trị về mặt lịch sử, văn hóa, khoa học, thẩm mỹ; là điểm nhấn quan trọng trong tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương nói chung và văn hóa tâm linh của vùng đất Hạ Hòa nói riêng.

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì xảy ra hai lần phản ánh đúng thực tế cuộc sống. Mỗi người chúng ta đều nằm trong quy luật vật đổi sao dời, mỗi người chỉ sống có một lần và chỉ có vậy, số phận con người không lập lại.

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

Đường Yên Phụ (Hà Nội) chạy dọc theo sông Hồng. Đây nguyên là một đoạn đê cổ, và một phần được sử dụng làm đường Yên Phụ. Đường dài khoảng gần 1,5 km, bắt đầu từ ô Yên Phụ (đầu dốc đường Thanh Niên) chạy cắt qua các phố Cửa Bắc, Hàng Bún, Hàng Than, Hòe Nhai và kết thúc tại phố Hàng Đậu (gần đầu cầu Long Biên). Từ xưa, tên gốc là Yên Hoa. Năm 1841, vì kỵ húy mẹ vua Thiệu Trị là Hồ Thị Hoa, nên đổi thành Yên Phụ.    

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

Theo nghĩa đen, "tung hỏa mù" là tung ra khói lửa khiến đối phương mất phương hướng, khó phát hiện được mục tiêu. Ban đầu được dùng phổ biến trong quân sự, như là một mưu kế để che giấu quân đội rút lui, di chuyển… Cách này rất thường gặp trong binh pháp cổ Trung Hoa.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Thật không ngờ, trong đời sống văn hóa đương đại gấp gáp và bận rộn, đôi khi người ta chỉ lướt qua những giá trị truyền thống thì vẫn có những người lặng lẽ dành tâm sức và cả cuộc đời của mình để bảo tồn những giá trị văn hóa quý báu. Tôi vô tình có cuộc gặp gỡ quý giá với ông Nguyễn Trọng Hải, là người cung cấp nhiều tư liệu quý cho Thư viện điện tử Quan họ Bắc Ninh.

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Giữa nhịp sống nhiều đổi thay, Lê Hồng Thiện vẫn lặng lẽ đi qua tuổi 85 bằng một tâm thế đáng ngưỡng mộ: lạc quan, yêu đời và bền bỉ sáng tạo. Thời gian dường như không làm cạn đi nguồn cảm xúc trong ông, trái lại càng lắng sâu, càng nồng cháy.

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Tháng Tư, đứng bên bờ sông Thạch Hãn nhìn dòng nước lặng trôi, khó ai hình dung nơi đây từng là ranh giới của sự sống và cái chết. Năm 1972, dòng sông ấy chứng kiến một trong những cuộc chiến khốc liệt nhất của chiến tranh Việt Nam, khi đất trời bị xé nát bởi bom đạn, còn con người bừng lên như những ngọn lửa.

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Có một vùng quê trung du yên bình nơi Chiến khu 10 xưa đã đi vào thế giới nghệ thuật, lấp lánh, ấm áp những trang thơ, nhật ký và lắng đọng những ân tình sâu nặng đối với nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ. Nơi đây, ông cất tiếng khóc chào đời và trở thành ngọn nguồn gieo mầm cho cảm hứng nghệ thuật. Vùng quê ấy đã trở thành “địa chỉ tâm hồn”, làm nên “suối nguồn” trong mát cho những tác phẩm để đời của nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ.

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Giữa dải đất miền Trung nắng gió, Quảng Bình (nay là tỉnh Quảng Trị) từ lâu được biết đến như cái nôi của những câu hò mộc mạc mà thấm đẫm tình người. Trong đó, Hò khoan Lệ Thủy với nhịp chèo khoan thai, với tiếng đáp tình tứ giữa đôi bờ sông Kiến Giang đã trở thành linh hồn của một vùng đất.

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã mang đến cho chúng ta những bản tình ca thổn thức, nhưng ông không bao giờ có được hạnh phúc lứa đôi trọn vẹn. Nhiều bóng hồng lặng lẽ xuất hiện trong đời nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã để lại những giai điệu xao xuyến khôn nguôi.

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Nhà văn lớn Nguyễn Công Hoan (1903 - 1977) để lại một gia tài tác phẩm văn học đồ sộ, với hơn 200 truyện ngắn, 30 truyện dài và nhiều tiểu luận văn học. Tài năng và phong cách của ông thể hiện chủ yếu ở thể truyện ngắn.

Lễ cầu mưa và nét đẹp văn hóa Tây Nguyên

Lễ cầu mưa và nét đẹp văn hóa Tây Nguyên

Những dãy núi cao vời vợi cùng những cánh rừng mênh mang của đại ngàn Tây Nguyên là không gian sinh tồn của các tộc người. Sống giữa núi rừng, họ có cách ứng xử tôn trọng và hòa hợp với thiên nhiên cây cỏ, từ đó hình thành nên hệ tín ngưỡng và những nghi lễ tâm linh độc đáo, giàu bản sắc của miền rừng.