Bài thơ tình yêu không thể nào viết lại...

Cùng nhau gìn giữ hạnh phúc cho một gia đình có nhiều người theo nghề cầm bút, quả thật không hề đơn giản. Vậy mà, vợ chồng nhà văn, nhà báo Trần Mai Hạnh - Bùi Kim Anh đã làm được. Những trang viết giúp họ vượt qua sóng gió chăng? Rất có thể! Thế nhưng, quan trọng hơn là sự thấu hiểu và tin yêu lẫn nhau!

Nhà thơ Bùi Kim Anh khoe tấm ảnh cưới đã bạc màu thời gian. Tấm ảnh chụp ngày 5-8-1972. Năm ấy, chị 24 tuổi, còn anh 29 tuổi. Năm ấy, chị là một giáo viên đang dạy học ở Cổ Loa - Đông Anh, còn anh là phóng viên vừa trở về từ chiến trường khu 5.

Nhà báo Trần Mai Hạnh bảo: “Chẳng thể nào quên được thời khắc ấy. Hà Nội đang căng mình trước bom đạn Mỹ. Đám cưới của chúng tôi được tổ chức ở một gian phòng nhỏ trong cơ quan Thông Tấn xã Việt Nam. Khách mời chỉ vài người thân và dăm đồng nghiệp. Nghĩ lại, thấy thương lắm và thấy đẹp lắm!”.

Còn nhà thơ Bùi Kim Anh kể lại chi tiết hơn: “Ông ấy mới ở vùng khói lửa trở lại Thủ đô, không lẽ mặc quân phục làm hôn lễ. Cũng nhờ người bạn nhường lại cho suất mua được mảnh vải trắng mà may vội cái áo để làm chú rể. Còn tôi, tôi mặc chiếc áo dài thời nữ sinh vẫn còn vừa vặn, để làm cô dâu!”.

Vợ chồng nhà văn, nhà báo Bùi Kim Anh trong ngày cưới (5-8-1972).
Vợ chồng nhà văn, nhà báo Bùi Kim Anh trong ngày cưới (5-8-1972).

Hạnh phúc của họ bắt đầu giản dị và kham khổ như thế. Căn hộ tập thể vỏn vẹn 6 mét vuông, chỉ đủ chui ra chui vào. Vậy mà mỗi đêm chồng vẫn miệt mài viết báo, vợ vẫn lặng lẽ soạn giáo án. Rồi đứa con gái đầu lòng Trần Mai Anh cũng chào đời trong không gian chật chội ấy.

Mọi cơ cực, chị gánh vác hết, cho chồng yên tâm công tác. Khi con chập chững biết đi, chị lại tiễn chồng vào chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Và nhà báo Trần Mai Hạnh đã có mặt tại Dinh Độc Lập vào đúng trưa 30-4-1975 để viết bài tường thuật cuộc đại thắng giải phóng miền Nam in trên báo Nhân Dân ngày 1-5-1975.

Là chứng nhân của sự kiện thống nhất non sông, Trần Mai Hạnh không chỉ hoàn thành vai trò phóng viên, mà ông còn tích lũy tư liệu để có cuốn tiểu thuyết “Biên bản chiến tranh 1.2.3.4-75” được trao giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam và được dịch ra nhiều ngôn ngữ khác nhau.

Đất nước hòa bình, khó khăn vẫn chồng chất. Nhà báo Trần Mai Hạnh tiếp tục rong ruổi trên những chặng đường tác nghiệp. Hai đứa con nữa chào đời, Trần Hiền Anh và Trần Mai Linh. Nhà thơ Bùi Kim Anh vẫn tay năm tay mười lo lắng mọi thứ.

Ngoài những giờ dạy Văn trên trường học, nhà thơ Bùi Kim Anh nuôi heo và đạp xe đi bỏ mối hàng thủ công khắp phố phường Hà Nội. Đến khi chồng vinh hiển thành đạt, chị vẫn sống thanh đạm và khiêm nhường. Nhà báo Trần Mai Hạnh thổ lộ: “Sự nghiệp của tôi, hơn phân nửa từ may mắn có được người vợ hiền!”.

Nhà báo Trần Mai Hạnh không nói ngoa. Bởi lẽ, không có mấy người phụ nữ làm thơ nào lại phải đối diện với nhiều tai ương như nhà thơ Bùi Kim Anh. Năm 1982, hàng xóm bất cẩn gây hỏa hoạn, gia đình chị cũng bị vạ lây, bao nhiêu tài sản tích cóp bỗng thành tay trắng. Rồi nhà báo Trần Mai Hạnh bị tai nạn giao thông, chị phải đóng chốt tại bệnh viện suốt 2 tháng ròng rã để chăm sóc chồng. Rồi anh vướng vòng lao lý khi đang ở đỉnh cao danh vọng, chị lại vừa lặn lội thăm nuôi chồng vừa động viên tinh thần các con. Có lúc chị tưởng mình không thể chống đỡ nổi những cơn cuồng phong của số phận.

Thương chồng, thương con, chị bám lấy thi ca để vượt qua định mệnh khắc nghiệt: “Những vật vã đã qua đi lại đến/ Tuyến lệ đã khô, nước mắt lại đầy/ Buông tay để hạt thời gian lăn lóc/ Buông tay tất cả kệ bóng chiều sầm sập/ Một người đàn bà bỏ quên những câu thơ tình trong cuốn sổ tay vàng úa/ Một người đàn bà run rẩy trái tim mềm”.

Và chị cũng thầm ao ước một sức mạnh cho riêng mình: “Nếu tôi là đàn ông/ Tôi sẽ sống một ngày không cần biết đến thời gian, gia đình, bữa ăn, giấc ngủ, và cả những điều ấp ủ, tình yêu/ Và chính vì những ý nghĩ ngông cuồng này/ Tôi mãi là người đàn bà tội nghiệp!”.

Bây giờ, sóng gió đã nguôi yên. Cả ba đứa con đều có cuộc sống ổn định. Vợ chồng nhà báo, nhà thơ Trần Mai Hạnh - Bùi Kim Anh còn có thêm một đứa cháu ngoại đặc biệt, vì Trần Mai Anh nhận cậu bé bị bỏ rơi ở Quảng Nam làm con nuôi và đặt tên là Thiện Nhân.

Nhà thơ Bùi Kim Anh bộc bạch: “Cả đời quen bôn ba chật vật rồi, nên chúng tôi cũng không có ý định tổ chức mừng ngày cưới như những người khác. Nhớ thì vẫn nhớ, đúng ngày cưới, hai vợ chồng lấy ảnh cũ ra xem rồi rủ con cháu đi ăn quán gọi là sum vầy đầm ấm!”.

Tuy chưa từng có lễ lạt cho đám cưới bạc hay đám cưới hồng ngọc, nhưng bao nhiêu hồi ức sinh động về quan hệ vợ chồng của họ vẫn vẹn nguyên. Giây phút họ quen nhau được nhà thơ Bùi Kim Anh tường thuật khá chi tiết: “Khi tôi vừa đi dạy được vài tháng, thì người bạn cùng học sư phạm với tôi là chị Lê Duyên giới thiệu cho tôi làm quen với một anh phóng viên chiến trường.

Chị Lê Duyên dạo đó làm biên tập viên Nhà xuất bản Giải Phóng, nói rằng: “Anh phóng viên Trần Mai Hạnh có tác phẩm in ở chỗ mình, viết văn tình cảm lắm, hợp với Bùi Kim Anh”! Tôi nghe bạn, thử gặp mặt, ai dè thành duyên nợ suốt đời!”. Còn nhà báo Trần Mai Hạnh thì vẫn giữ những lá thư được người yêu viết từ Hà Nội gửi vào chiến trường cho mình: “Những dòng thư ấy cho tôi biết đó là một người phụ nữ nhân hậu. Vì vậy, khi về Thủ đô, tôi quyết định cầu hôn cô ấy ngay!”.

Vợ chồng nhà văn, nhà báo Bùi Kim Anh - Trần Mai Hạnh hiện nay.
Vợ chồng nhà văn, nhà báo Bùi Kim Anh - Trần Mai Hạnh hiện nay.

Cùng nhau chung sống, nhà báo Trần Mai Hạnh và nhà thơ Bùi Kim Anh có chung một đam mê viết văn. Chị đã in hơn chục tập thơ, còn anh cũng có gần chục đầu sách gồm cả chính luận lẫn tiểu thuyết. Cả hai đều là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, và ba người con cũng theo nghề của bố mẹ. Không chỉ làm thơ cho chồng những ngày gieo neo, nhà thơ Bùi Kim Anh còn có “Bài thơ tình yêu không thể nào viết lại” tặng nhà báo Trần Mai Hạnh: “Có một chiếc lá ép chỉ còn những đường gân trên trang thơ cũ/ có một cánh hoa hồng khô của mối tình xưa đã đổi màu/ có một bài thơ trong nhật ký đã lâu/ em viết cho anh lời nhớ thương vụng dại/ bài thơ tình yêu không thể nào viết lại/ cái nắm tay chỉ một lần run rẩy/ một lần khó nói/ và một lần ấy thôi người con gái mỗi sớm mai tựa cửa ngóng một ngày/ dọn dẹp đời mình em gỡ chiếc lá khô/ nhặt gãy vụn của cánh hồng ố trang giấy trắng/ em viết cho anh/ viết cho thủa ban đầu thơ tình theo lối mới/ nhỡ có lúc anh nhớ/ nhỡ có lúc anh rẽ/ nơi hẹn/ nhỡ một lần tình cờ/ một lần không định nhỡ”.

Cuộc sống vốn luôn có những biến động ngoài tiên liệu của con người. Vợ chồng nhà báo, nhà thơ Trần Mai Hạnh - Bùi Kim Anh chỉ có một bí quyết duy nhất để gìn giữ mái ấm là sự yêu thương và tin cậy. Nhà báo Trần Mai Hạnh tự hứa 3 năm nữa, vào ngày 5-8-2022, sẽ tổ chức đám cưới vàng thật hoành tráng, để tri ân người vợ đã kề vai sát cánh bên mình nửa thế kỷ.

Còn nhà thơ Bùi Kim Anh đã qua tuổi cổ lai hy thì âm thầm viết những câu thơ giữa căn nhà bình yên: “Còn chặng cuối này anh có mỏi không/ khi được mất đã qua không lượm về được nữa/ lờ đờ mỗi sớm mai trở dậy/ đụng vào lại nhắc nhớ ngày xưa/ va đập thời gian những tế bào ký ức vỡ vụn/ va đập tình người trơ niềm xao xuyến/ nắm bàn tay mình không chặt/ nắm bàn tay người không run/ đã qua đi năm tháng thanh xuân/ đã dâng hiến không hề toan tính/ một niềm tin chiếu dọi/ đập vào hụt hẫng nắng mai/ ta còn gì cho hôm nay đây/ ngoảnh lại phía sau đằng đẵng/ phía trước không biết ngày hạn định/ ngắn ngủi cho ta nối những chặng đời/ em đã mỏi rồi dẫu nhuộm tóc thời gian/ mơ ước hay chỉ là hoang tưởng/ anh đã mỏi rồi dẫu miệt mài trang viết/ nuối tiếc như con thuyền trôi giữa phong ba/ không thể dối lòng không nuối tiếc/ khắc tình yêu và bất hạnh vào tấm bia ký ức/ như lúc sóng cuồng ta dựa vào con/ con dựa mai sau bớt lời nuối tiếc”.

Tuy Hòa

Các tin khác

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Suốt nhiều năm qua, không quá khó thấy những dự án thống trị phòng vé quốc tế là các bom tấn có kinh phí khổng lồ, được thực hiện bởi những đạo diễn có tên tuổi, sở hữu dàn diễn viên nổi tiếng hay được quảng bá một cách rộng khắp… Nhưng với điện ảnh 2026, một chương đoạn mới đã được mở ra, nơi các khuôn mẫu đã hết “phép màu” và không có gì là chắc chắn cả.

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Nhà thơ Bằng Việt ở tuổi 85 được trao tặng Giải thưởng lớn của “Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội” năm 2026. Thêm một dấu son để ghi nhận một cuộc đời thi ca gắn bó với mảnh đất ngàn năm văn hiến.

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Một trong những nguồn cảm hứng để dựng nên bộ phim “Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh” là những nghi án và truyền thuyết về cái chết của cha con Vua Đinh Tiên Hoàng cùng lăng mộ trên Mã Yên Sơn. Ngọn núi huyền thoại này được xem là “huyệt đế vương”, một trong những danh sơn của cố đô Hoa Lư, Ninh Bình.

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Tối 8/10 (giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Thụy Điển đã vinh danh nhà thơ, nhà viết tiểu luận, học giả văn chương cổ điển và nghệ sĩ thể nghiệm người Canada Anne Carson là chủ nhân mới nhất của giải Nobel Văn chương. Đây là kết quả không quá bất ngờ, bởi không chỉ là một trong hai cái tên được nhắc đến nhiều nhất ngay trước "giờ G", mà bà còn sở hữu di sản sáng tạo vô cùng đồ sộ, được đánh giá cao.

Điều Ước để lại

Điều Ước để lại

Có những chuyến đi không đơn thuần là sự dịch chuyển về vị trí địa lý, mà là một hành trình tìm về những khoảng lặng tâm hồn và cả chiều sâu văn hóa. Đầu thu này, chúng tôi đã có một chuyến đi như thế!

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

Chỉ ít ngày sau khi nhà văn Higashino Keigo qua đời, cuốn tiểu thuyết mới nhất và cũng là cuối cùng của ông đã được phát hành ở Nhật Bản vào sáng 5/8/2026 như một "lời giã biệt" hàng triệu độc giả yêu mến ông suốt hơn 40 năm qua...

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Ngoài khu lưu niệm Nguyễn Du ở Hà Tĩnh, khu lưu niệm Lê Quý Đôn ở Thái Bình và khu lưu niệm Nguyễn Đình Chiểu ở Bến Tre, thì văn học hiện đại nước ta cũng đã có công trình Bảo tàng Văn học Việt Nam. Thế nhưng, nhìn ra các nước trong khu vực, so với Trung Quốc, thì cách lưu dấu văn nhân ở Việt Nam vẫn chưa thể hiện được tính chuyên nghiệp. Chúng tôi đã có dịp “mục sở thị” một số mô hình bảo tàng văn nhân tại Bắc Kinh và không khỏi trầm trồ về sự đầu tư nghiêm túc và sự quản lý khoa học.

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Văn học dân gian là tấm gương phản chiếu hành trình con người đi từ thuở hoang sơ đến văn minh. Lần theo dấu vết các trang truyện cổ, chúng ta sẽ thấy tổ tiên đã từng bước dựng xây nền tảng gia đình, thiết lập trật tự xã hội bằng cả trí tuệ lẫn sự trải nghiệm qua nhiều thế hệ.

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Tôi trở lại con đường Núi Đôi (Xã Sóc Sơn-Hà Nội), men theo đường dốc lên đỉnh núi. Những câu thơ bay lên bát ngát như ngày nào lớp học chúng tôi được nghe giáo sư Hoàng Như Mai giảng bài thơ “Núi Đôi” của cố nhà thơ Vũ Cao (1922-2007). Giọng ông sang sảng vang trên giảng đường: “Anh đi bộ đội sao trên mũ/ Mãi mãi là sao sáng dẫn đường/ Em sẽ là hoa trên đỉnh núi/ Bốn mùa thơm ngát cánh hoa thơm”. Những ký ức học trò trong tôi bỗng hiện về trên đỉnh núi mùa thu đầy hoa và búp lá non tơ...

Người vẽ cờ Tổ quốc

Người vẽ cờ Tổ quốc

Lá cờ đỏ sao vàng được sử dụng trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ - về sau được chọn làm Quốc kỳ - đã tung bay trên Quảng trường Ba Đình lịch sử ngày Độc lập 2/9/1945. Nguyễn Hữu Tiến - một chiến sĩ Cộng sản kiên trung, gắn với câu chuyện lịch sử về sự ra đời của lá cờ đỏ sao vàng.

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Tôi chiêm ngưỡng và yêu nghệ thuật tranh lụa Nguyễn Phan Chánh (1892-1984) từ hàng chục năm trước. Đặc biệt, sau khi gặp gỡ nhà văn Nguyệt Tú (con gái đầu của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh) vào năm 2004, tôi càng thêm yêu tranh ông. Những câu chuyện nhà văn Nguyệt Tú viết về cha mình trong cuốn "Đường sáng trăng sao" (NXB Tổng hợp, TP Hồ Chí Minh - 2004) làm tôi bất ngờ với những di sản họa sĩ để lại. Bức nào cũng như một cung đàn loang sương khói trong veo nước thu vàng.

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Hiếm có một thủ trưởng Tổng cục Chính trị nào đặc biệt như Thiếu tướng Trần Văn Phác, ông từng làm Tổng biên tập hai tờ báo lớn, đặc sắc trong quân đội, đó là Tạp chí Văn nghệ Quân đội và Báo Quân đội nhân dân.