Xung đột Mỹ-Trung phủ bóng Hội nghị Chính Hiệp toàn quốc Trung Quốc?

Kỳ họp toàn thể thường niên của Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc (gọi tắt là "Chính Hiệp") chính thức khai mạc vào trưa 21/5. Trong ngày mai (22/5), Đại hội đại biểu Nhân dân toàn quốc (gọi tắt là "Nhân Đại", tức quốc hội Trung Quốc) sẽ chính thức bắt đầu. Hai kỳ họp này được gọi chung là "Lưỡng Hội".

Khi hàng ngàn đại biểu đại diện các tầng lớp nhân dân Trung Quốc đổ về Bắc Kinh để tham dự Lưỡng Hội, họ sẽ phải đối mặt với một cuộc tranh luận mới về quan hệ với Mỹ, và câu hỏi đặt ra là, liệu có thể tránh khỏi một xung đột vũ trang giữa hai siêu cường kinh tế?

Dù không mới, nhưng câu hỏi trên đã phản ánh “tình trạng khẩn cấp mới” trong bối cảnh leo thang căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh về đại dịch COVID-19, đồng thời phơi bày ngày càng nhiều những rạn nứt trong trật tự toàn cầu hiện nay. 

Trước đây, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhiều lần đề cập đến “ bẫy Thucydides”, khái niệm được ông Graham Allison, giáo sư Đại học Harvard dùng để mô tả hiểm họa tiềm tàng của một cuộc xung đột giữa một cường quốc với một cường quốc đang nổi, như Mỹ và Trung Quốc, bao gồm cả trong thời điểm Tổng thống Mỹ Donald Trump nhậm chức.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vẫy tay chào các đại biểu tại phiên khai mạc Kỳ họp lần thứ 3, khóa XIII Hội nghị Chính Hiệp ngày 21/5. (Ảnh: AP).
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vẫy tay chào các đại biểu tại phiên khai mạc Kỳ họp lần thứ 3, khóa XIII Hội nghị Chính Hiệp ngày 21/5. (Ảnh: AP).

Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thuỵ Sĩ vào tháng 1-2017, ông Tập cho biết bẫy Thucydides “có thể tránh được nếu Bắc Kinh và Washington duy trì liên lạc và đối xử với nhau bằng sự chân thành”. 

“Nhưng vào thời điểm hiện tại, sự tàn khốc mà đại dịch COVID-19 đem tới đã đẩy mối quan hệ Mỹ-Trung vốn đang bị tổn thương sâu sắc đến bờ vực của một cuộc đối đầu toàn diện sau những lần thất tín và chiến lược sai lầm”, Wang Jisi, chủ tịch Viện Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (IISS) của Đại học Bắc Kinh nhận định. 

“Trung Quốc và Mỹ đang chuyển từ một cuộc cạnh tranh toàn diện sang một cuộc đối đầu toàn diện, không có nhiều cơ hội để thỏa hiệp. Chúng ta không thể loại trừ khả năng hai cường quốc có thể sẽ rơi vào bẫy Thucydides”, giáo sư Wang cho biết thêm.

Điều này hoàn toàn phù hợp với những thông điệp mà phía Mỹ đưa ra trong thời gian gần đây nhằm vào Trung Quốc. Theo đó, Tổng thống Trump đã tuyên bố sẽ thực hiện “bất kỳ hành động nào cần thiết” để buộc Trung Quốc phải chịu trách nhiệm vì cố ý để đại dịch COVID-19 lây lan. Các trợ lý hàng đầu của ông, bao gồm Ngoại trưởng Mike Pompeo và Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper cũng liên tục đồng thanh chỉ trích Trung Quốc về vấn đề này.

Trung Quốc thường tránh đề cập đến các chủ đề ngoại giao nhạy cảm trong kỳ họp Lưỡng Hội. Có thể nói, những lo ngại về các vấn đề trong nước, đặc biệt là biến động kinh tế xã hội do đại dịch COVID-19 gây ra, chắc chắn sẽ chi phối các cuộc họp, bởi Trung Quốc đang phải đối mặt với sự suy thoái kinh tế sâu sắc nhất trong nhiều thập kỷ. 

“Tuy nhiên, sự xấu đi đáng kể trong quan hệ với Mỹ thời gian gần đây và hậu quả của nó sẽ ‘xuất hiện trong tâm trí’ của hơn 5.000 đại biểu tham gia họp Lưỡng Hội”, Gu Su, một nhà khoa học chính trị tại Đại học Nam Kinh nhận định. 

“Với sự quan tâm rộng rãi của công chúng đối với những chủ đề gây tranh cãi này, Chủ tịch Tập Cận Bình và các quan chức cấp cao khác có thể sẽ phải xem xét và điều phối hợp lý không khí tại các phiên họp, đặc biệt là khi đề cập đến tương lai quan hệ Mỹ-Trung”, theo giáo sư Gu.

Thế nhưng, theo ông Zhu Feng, một chuyên gia về các vấn đề quốc tế tại Đại học Nam Kinh, việcmong chờ các quyết sách lớn về ngoại giao được đưa ra là điều khó có thể trở thành hiện thực, bởi kỳhọp Lưỡng Hội thường sẽ không có các cuộc thảo luận về chính sách đối ngoại quan trọng. 

Kỳ họp Lưỡng Hội là một trong những sự kiện chính trị lớn nhất của Trung Quốc trong năm, thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận Trung Quốc và quốc tế. Cũng như mọi năm, có hàng nghìn phóng viên Trung Quốc và phóng viên quốc tế đăng ký tham gia đưa tin, phản ánh về sự kiện này, tuy nhiên do dịch bệnh, năm nay đa phần phóng viên không được tham dự lễ khai mạc tại Đại lễ đường nhân dân, số ít tập trung tại hội trường trung tâm báo chí để tham dự các cuộc họp báo và phỏng vấn trực tuyến, đồng thời kỳ họp lần này cũng không bố trí phỏng vấn tại các buổi làm việc của tiểu tổ. 

Theo AP, ngoài mục đích chính là đưa ra các chính sách cũng như thay đổi nhân sự quan trọng trong năm, việc khai mạc "Lưỡng Hội" lần này có thể xem là một cách để chính phủ Trung Quốc phát đi thông điệp đã chiến thắng đại dịch, khởi phát từ thành phố Vũ Hán của nước này vào tháng 12/2019.

Hồ Thiên (Lược dịch từ SCMP, AP)

Các tin khác

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.