Xung đột Mỹ-Trung phủ bóng Hội nghị Chính Hiệp toàn quốc Trung Quốc?

Kỳ họp toàn thể thường niên của Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc (gọi tắt là "Chính Hiệp") chính thức khai mạc vào trưa 21/5. Trong ngày mai (22/5), Đại hội đại biểu Nhân dân toàn quốc (gọi tắt là "Nhân Đại", tức quốc hội Trung Quốc) sẽ chính thức bắt đầu. Hai kỳ họp này được gọi chung là "Lưỡng Hội".

Khi hàng ngàn đại biểu đại diện các tầng lớp nhân dân Trung Quốc đổ về Bắc Kinh để tham dự Lưỡng Hội, họ sẽ phải đối mặt với một cuộc tranh luận mới về quan hệ với Mỹ, và câu hỏi đặt ra là, liệu có thể tránh khỏi một xung đột vũ trang giữa hai siêu cường kinh tế?

Dù không mới, nhưng câu hỏi trên đã phản ánh “tình trạng khẩn cấp mới” trong bối cảnh leo thang căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh về đại dịch COVID-19, đồng thời phơi bày ngày càng nhiều những rạn nứt trong trật tự toàn cầu hiện nay. 

Trước đây, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhiều lần đề cập đến “ bẫy Thucydides”, khái niệm được ông Graham Allison, giáo sư Đại học Harvard dùng để mô tả hiểm họa tiềm tàng của một cuộc xung đột giữa một cường quốc với một cường quốc đang nổi, như Mỹ và Trung Quốc, bao gồm cả trong thời điểm Tổng thống Mỹ Donald Trump nhậm chức.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vẫy tay chào các đại biểu tại phiên khai mạc Kỳ họp lần thứ 3, khóa XIII Hội nghị Chính Hiệp ngày 21/5. (Ảnh: AP).
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vẫy tay chào các đại biểu tại phiên khai mạc Kỳ họp lần thứ 3, khóa XIII Hội nghị Chính Hiệp ngày 21/5. (Ảnh: AP).

Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thuỵ Sĩ vào tháng 1-2017, ông Tập cho biết bẫy Thucydides “có thể tránh được nếu Bắc Kinh và Washington duy trì liên lạc và đối xử với nhau bằng sự chân thành”. 

“Nhưng vào thời điểm hiện tại, sự tàn khốc mà đại dịch COVID-19 đem tới đã đẩy mối quan hệ Mỹ-Trung vốn đang bị tổn thương sâu sắc đến bờ vực của một cuộc đối đầu toàn diện sau những lần thất tín và chiến lược sai lầm”, Wang Jisi, chủ tịch Viện Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (IISS) của Đại học Bắc Kinh nhận định. 

“Trung Quốc và Mỹ đang chuyển từ một cuộc cạnh tranh toàn diện sang một cuộc đối đầu toàn diện, không có nhiều cơ hội để thỏa hiệp. Chúng ta không thể loại trừ khả năng hai cường quốc có thể sẽ rơi vào bẫy Thucydides”, giáo sư Wang cho biết thêm.

Điều này hoàn toàn phù hợp với những thông điệp mà phía Mỹ đưa ra trong thời gian gần đây nhằm vào Trung Quốc. Theo đó, Tổng thống Trump đã tuyên bố sẽ thực hiện “bất kỳ hành động nào cần thiết” để buộc Trung Quốc phải chịu trách nhiệm vì cố ý để đại dịch COVID-19 lây lan. Các trợ lý hàng đầu của ông, bao gồm Ngoại trưởng Mike Pompeo và Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper cũng liên tục đồng thanh chỉ trích Trung Quốc về vấn đề này.

Trung Quốc thường tránh đề cập đến các chủ đề ngoại giao nhạy cảm trong kỳ họp Lưỡng Hội. Có thể nói, những lo ngại về các vấn đề trong nước, đặc biệt là biến động kinh tế xã hội do đại dịch COVID-19 gây ra, chắc chắn sẽ chi phối các cuộc họp, bởi Trung Quốc đang phải đối mặt với sự suy thoái kinh tế sâu sắc nhất trong nhiều thập kỷ. 

“Tuy nhiên, sự xấu đi đáng kể trong quan hệ với Mỹ thời gian gần đây và hậu quả của nó sẽ ‘xuất hiện trong tâm trí’ của hơn 5.000 đại biểu tham gia họp Lưỡng Hội”, Gu Su, một nhà khoa học chính trị tại Đại học Nam Kinh nhận định. 

“Với sự quan tâm rộng rãi của công chúng đối với những chủ đề gây tranh cãi này, Chủ tịch Tập Cận Bình và các quan chức cấp cao khác có thể sẽ phải xem xét và điều phối hợp lý không khí tại các phiên họp, đặc biệt là khi đề cập đến tương lai quan hệ Mỹ-Trung”, theo giáo sư Gu.

Thế nhưng, theo ông Zhu Feng, một chuyên gia về các vấn đề quốc tế tại Đại học Nam Kinh, việcmong chờ các quyết sách lớn về ngoại giao được đưa ra là điều khó có thể trở thành hiện thực, bởi kỳhọp Lưỡng Hội thường sẽ không có các cuộc thảo luận về chính sách đối ngoại quan trọng. 

Kỳ họp Lưỡng Hội là một trong những sự kiện chính trị lớn nhất của Trung Quốc trong năm, thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận Trung Quốc và quốc tế. Cũng như mọi năm, có hàng nghìn phóng viên Trung Quốc và phóng viên quốc tế đăng ký tham gia đưa tin, phản ánh về sự kiện này, tuy nhiên do dịch bệnh, năm nay đa phần phóng viên không được tham dự lễ khai mạc tại Đại lễ đường nhân dân, số ít tập trung tại hội trường trung tâm báo chí để tham dự các cuộc họp báo và phỏng vấn trực tuyến, đồng thời kỳ họp lần này cũng không bố trí phỏng vấn tại các buổi làm việc của tiểu tổ. 

Theo AP, ngoài mục đích chính là đưa ra các chính sách cũng như thay đổi nhân sự quan trọng trong năm, việc khai mạc "Lưỡng Hội" lần này có thể xem là một cách để chính phủ Trung Quốc phát đi thông điệp đã chiến thắng đại dịch, khởi phát từ thành phố Vũ Hán của nước này vào tháng 12/2019.

Hồ Thiên (Lược dịch từ SCMP, AP)

Các tin khác

Nga và Ukraine nối lại đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi

Nga và Ukraine nối lại đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi

Ngày 10/11, các quan chức Nga và Ukraine đã có cuộc gặp tại Abu Dhabi (Các tiểu Vương quốc Arab Thống nhất - UAE) trong vòng đàm phán hòa bình đầu tiên kể từ tháng 2, đánh dấu một nỗ lực mới nhằm chấm dứt chiến sự dưới sự thúc đẩy của các đặc phái viên do Tổng thống Mỹ Donald Trump tiến cử. 

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

Trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng đan xen, từ xung đột vũ trang, lạm phát gia tăng đến những bất định do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, các nhà lãnh đạo Liên hợp quốc (LHQ) và đại diện chính phủ nhiều nước nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì ưu tiên đối với vấn đề khí hậu.

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.