Xung đột Mỹ-Trung phủ bóng Hội nghị Chính Hiệp toàn quốc Trung Quốc?

Kỳ họp toàn thể thường niên của Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc (gọi tắt là "Chính Hiệp") chính thức khai mạc vào trưa 21/5. Trong ngày mai (22/5), Đại hội đại biểu Nhân dân toàn quốc (gọi tắt là "Nhân Đại", tức quốc hội Trung Quốc) sẽ chính thức bắt đầu. Hai kỳ họp này được gọi chung là "Lưỡng Hội".

Khi hàng ngàn đại biểu đại diện các tầng lớp nhân dân Trung Quốc đổ về Bắc Kinh để tham dự Lưỡng Hội, họ sẽ phải đối mặt với một cuộc tranh luận mới về quan hệ với Mỹ, và câu hỏi đặt ra là, liệu có thể tránh khỏi một xung đột vũ trang giữa hai siêu cường kinh tế?

Dù không mới, nhưng câu hỏi trên đã phản ánh “tình trạng khẩn cấp mới” trong bối cảnh leo thang căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh về đại dịch COVID-19, đồng thời phơi bày ngày càng nhiều những rạn nứt trong trật tự toàn cầu hiện nay. 

Trước đây, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhiều lần đề cập đến “ bẫy Thucydides”, khái niệm được ông Graham Allison, giáo sư Đại học Harvard dùng để mô tả hiểm họa tiềm tàng của một cuộc xung đột giữa một cường quốc với một cường quốc đang nổi, như Mỹ và Trung Quốc, bao gồm cả trong thời điểm Tổng thống Mỹ Donald Trump nhậm chức.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vẫy tay chào các đại biểu tại phiên khai mạc Kỳ họp lần thứ 3, khóa XIII Hội nghị Chính Hiệp ngày 21/5. (Ảnh: AP).
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vẫy tay chào các đại biểu tại phiên khai mạc Kỳ họp lần thứ 3, khóa XIII Hội nghị Chính Hiệp ngày 21/5. (Ảnh: AP).

Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thuỵ Sĩ vào tháng 1-2017, ông Tập cho biết bẫy Thucydides “có thể tránh được nếu Bắc Kinh và Washington duy trì liên lạc và đối xử với nhau bằng sự chân thành”. 

“Nhưng vào thời điểm hiện tại, sự tàn khốc mà đại dịch COVID-19 đem tới đã đẩy mối quan hệ Mỹ-Trung vốn đang bị tổn thương sâu sắc đến bờ vực của một cuộc đối đầu toàn diện sau những lần thất tín và chiến lược sai lầm”, Wang Jisi, chủ tịch Viện Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (IISS) của Đại học Bắc Kinh nhận định. 

“Trung Quốc và Mỹ đang chuyển từ một cuộc cạnh tranh toàn diện sang một cuộc đối đầu toàn diện, không có nhiều cơ hội để thỏa hiệp. Chúng ta không thể loại trừ khả năng hai cường quốc có thể sẽ rơi vào bẫy Thucydides”, giáo sư Wang cho biết thêm.

Điều này hoàn toàn phù hợp với những thông điệp mà phía Mỹ đưa ra trong thời gian gần đây nhằm vào Trung Quốc. Theo đó, Tổng thống Trump đã tuyên bố sẽ thực hiện “bất kỳ hành động nào cần thiết” để buộc Trung Quốc phải chịu trách nhiệm vì cố ý để đại dịch COVID-19 lây lan. Các trợ lý hàng đầu của ông, bao gồm Ngoại trưởng Mike Pompeo và Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper cũng liên tục đồng thanh chỉ trích Trung Quốc về vấn đề này.

Trung Quốc thường tránh đề cập đến các chủ đề ngoại giao nhạy cảm trong kỳ họp Lưỡng Hội. Có thể nói, những lo ngại về các vấn đề trong nước, đặc biệt là biến động kinh tế xã hội do đại dịch COVID-19 gây ra, chắc chắn sẽ chi phối các cuộc họp, bởi Trung Quốc đang phải đối mặt với sự suy thoái kinh tế sâu sắc nhất trong nhiều thập kỷ. 

“Tuy nhiên, sự xấu đi đáng kể trong quan hệ với Mỹ thời gian gần đây và hậu quả của nó sẽ ‘xuất hiện trong tâm trí’ của hơn 5.000 đại biểu tham gia họp Lưỡng Hội”, Gu Su, một nhà khoa học chính trị tại Đại học Nam Kinh nhận định. 

“Với sự quan tâm rộng rãi của công chúng đối với những chủ đề gây tranh cãi này, Chủ tịch Tập Cận Bình và các quan chức cấp cao khác có thể sẽ phải xem xét và điều phối hợp lý không khí tại các phiên họp, đặc biệt là khi đề cập đến tương lai quan hệ Mỹ-Trung”, theo giáo sư Gu.

Thế nhưng, theo ông Zhu Feng, một chuyên gia về các vấn đề quốc tế tại Đại học Nam Kinh, việcmong chờ các quyết sách lớn về ngoại giao được đưa ra là điều khó có thể trở thành hiện thực, bởi kỳhọp Lưỡng Hội thường sẽ không có các cuộc thảo luận về chính sách đối ngoại quan trọng. 

Kỳ họp Lưỡng Hội là một trong những sự kiện chính trị lớn nhất của Trung Quốc trong năm, thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận Trung Quốc và quốc tế. Cũng như mọi năm, có hàng nghìn phóng viên Trung Quốc và phóng viên quốc tế đăng ký tham gia đưa tin, phản ánh về sự kiện này, tuy nhiên do dịch bệnh, năm nay đa phần phóng viên không được tham dự lễ khai mạc tại Đại lễ đường nhân dân, số ít tập trung tại hội trường trung tâm báo chí để tham dự các cuộc họp báo và phỏng vấn trực tuyến, đồng thời kỳ họp lần này cũng không bố trí phỏng vấn tại các buổi làm việc của tiểu tổ. 

Theo AP, ngoài mục đích chính là đưa ra các chính sách cũng như thay đổi nhân sự quan trọng trong năm, việc khai mạc "Lưỡng Hội" lần này có thể xem là một cách để chính phủ Trung Quốc phát đi thông điệp đã chiến thắng đại dịch, khởi phát từ thành phố Vũ Hán của nước này vào tháng 12/2019.

Hồ Thiên (Lược dịch từ SCMP, AP)

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.