Xây dựng giá trị lõi cho giải trí Việt

Khoảng hơn 2 thập niên trở lại đây, các tranh cãi xoay quanh các sản phẩm giải trí Việt luôn có sức nóng nhất định. Nhiều ý kiến đóng góp mong mỏi chất lượng của giải trí phải tốt hơn đã vấp phải làn sóng chỉ trích, đại ý "giải trí mà, tại sao phải nghiêm trọng hóa nó lên như vậy".

Nhưng, có một điều ai cũng phải thừa nhận. Đó là chính chúng ta, cả phe ủng hộ lẫn phe hay góp ý cho giải trí Việt, đều luôn tự hỏi mình và hỏi nhau rằng "Tại sao các sản phẩm giải trí nhập ngoại lại giàu bản sắc dân tộc của họ, còn chúng ta thì không?" hay "Tại sao người trẻ chúng ta thuộc làu sử ngoại mà lại xao lãng với chính sử nước nhà?".

Trả lời 2 câu hỏi đó không dễ. Nó đòi hỏi sự tham gia tích cực của nhiều ngành, nghề. Tuy nhiên, ở vai trò tuyến đầu, không thể không đặt ra "thách thức" cho những nhà sản xuất các sản phẩm giải trí Việt, nhất là ở lĩnh vực phổ cập nhanh nhất là điện ảnh. Đó là thách thức mang tên "Chúng ta đã xây dựng được giá trị lõi nào cho giải trí nước nhà?".

Không khó để chúng ta nhận thấy những tác phẩm nổi tiếng của Trung Quốc như Tam Quốc, Tùy - Đường, kiếm hiệp Kim Dung... luôn được sản xuất ở những định dạng mới, phiên bản mới bất chấp nội dung đã được khán giả thuộc nằm lòng. Song song đó, các sản phẩm giải trí khác của họ, kể cả phim truyền hình tiên hiệp cho tới khai thác đề tài đời sống hiện đại, đại đa số đều xoay quanh một cái lõi rất cơ bản: Tam cương - Ngũ thường. Các chuẩn mực của cái lõi này được áp dụng để xây dựng các hình tượng nhân vật như một công thức chuẩn và chính các chuẩn mực ấy đã định nghĩa được giải trí Hoa ngữ nhiều thập niên qua.

Tương tự là Hàn Quốc. Họ khai thác nhiều đề tài nhưng đa số đề tài đều quay quanh cái trục "sự Han" (Hận), một tâm lý chung của người Hàn Quốc. "Han" ở đây không chỉ là cái "hận" thông thường, nó còn là ký ức của một lịch sử bị xâm lăng; một xã hội thứ bậc khắt khe và từ đó là nỗ lực vươn lên. Nó là cái "hận" hướng vào bên trong và từ đó biểu hiện ý chí mãnh liệt.

Trong khi đó, Hollywood, với bề dày lịch sử giải trí có thể xem là hàng đầu thế giới, cho đến tận hôm nay vẫn kiên trì với cái lõi "anh hùng cá nhân" hay "chủ nghĩa tự do". Tất cả các giá trị lõi đó được xây dựng xuyên suốt, thống nhất và tạo ra đặc trưng cơ bản của từng nền giải trí. Quan trọng nhất, nó có tính hướng dẫn cho khán giả nội địa để từ đó, khán giả nội địa dần nhập tâm và hình thành một ý thức chung đáng quý và đáng được đề cao.

Khi chúng ta bàn về văn hóa và khả năng dẫn đường của văn hóa, chúng ta không thể nào bỏ qua nhiệm vụ lớn của giải trí, nhất là khi giải trí có khả năng phổ cập đại chúng mạnh mẽ nhất. Hãy nhìn vào hành động của Tổng cục Điện ảnh Trung Quốc gần đây, chúng ta sẽ hiểu các quốc gia khác quan tâm tới vai trò, nhiệm vụ của giải trí như thế nào. Cụ thể, cơ quan này đã nhóm họp tất cả các nhà sản xuất điện ảnh để yêu cầu xây dựng hình ảnh nhân vật chân thực hơn, bớt "son phấn hóa" theo kiểu "đánh phấn quan trọng hơn đánh trận" như hình ảnh Lữ Bố trong một sản phẩm gần đây.

Giải trí Việt đang trong giai đoạn trăm hoa đua nở rất tích cực và tạo ra hiệu ứng xã hội rất lớn. Nhưng, trong sự đua nở tự phát ấy, rất cần phải có một sự thống nhất từ chính cơ quan quản lý văn hóa tới các đơn vị sản xuất để tận dụng làn sóng phát triển này cho việc xây dựng thành công cái lõi giá trị cho nền giải trí Việt.

Hà Quang Minh

Các tin khác

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

Trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, Báo Công an nhân dân (CAND) không chỉ là tiếng nói của lực lượng CAND, mà còn là địa chỉ tin cậy, gắn bó của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ cả nước. Từ những trang viết, cuộc trò chuyện đến sự đồng hành trong các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tình cảm chân thành mà giới văn nghệ sĩ dành cho Báo CAND đã góp phần bồi đắp mối gắn kết bền chặt giữa báo chí với đời sống văn học, nghệ thuật, giữa người cầm bút với những người làm nghệ thuật. Qua năm tháng, sự tin yêu, trân trọng và đồng hành ấy đã trở thành một phần ý nghĩa trong hành trình phát triển của tờ báo. Sức lan tỏa của một cơ quan báo chí không chỉ ở những trang viết mà còn ở khả năng kết nối con người bằng niềm tin và những giá trị nhân văn.

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh hiện là Phó trưởng đoàn Kịch cổ điển, Nhà hát Kịch Việt Nam. Anh được biết đến là một nghệ sĩ có nhiều khám phá độc đáo, mới mẻ với kịch đương đại, lịch sử, thiếu nhi. "Bén duyên" và bị cuốn hút với các vở diễn về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân (CAND) đã giúp anh có nhiều trải nghiệm mới mẻ. Phóng viên Chuyên đề Văn nghệ Công an có cuộc trò chuyện với NSND Tạ Tuấn Minh.

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Từ những giai điệu thấm đẫm tình quê hương đến những câu chuyện lay động lòng người, chương trình nghệ thuật "Kết nối yêu thương" gửi đi thông điệp giản dị mà sâu sắc: Không ai nên đơn độc trước nghịch cảnh. Đằng sau mỗi người phụ nữ đau yếu, mỗi em nhỏ mang bệnh hiểm nghèo là một phận đời cần được chở che, một ước mơ cần được níu giữ. Khi những trái tim cùng rung lên nhịp đập yêu thương, nghệ thuật không chỉ chạm đến cảm xúc mà còn khơi dậy trách nhiệm cộng đồng, thắp lên hy vọng cho những cuộc đời còn nhiều gian khó.

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Liên hoan phim (LHP) Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16 (diễn ra từ ngày 18 đến ngày 26/9) quy tụ 25 tác phẩm điện ảnh tài liệu đặc sắc đến từ Việt Nam và các quốc gia châu Âu. Đây không chỉ là “bữa tiệc” điện ảnh, mở ra cơ hội giao lưu, hợp tác giữa những người làm nghề mà còn là cầu nối để dòng phim đặc biệt này đến gần với công chúng hơn.

Ca sĩ Tùng Dương đã tổ chức riêng nhiều live concert.

Từ “độc đạo” đến đại chúng

25 năm trong nghề, Tùng Dương đã có một hành trình đặc biệt mà không nhiều nghệ sĩ thế hệ anh có thể làm được. Đó là hành trình của một nghệ sĩ luôn muốn bước ra khỏi vùng an toàn, không ngừng thử nghiệm, tìm kiếm những giới hạn mới của giọng hát và tư duy âm nhạc. Nhưng cũng chính trên hành trình tưởng như ngày càng đi xa ấy, Tùng Dương lại ngày càng trở về gần hơn với những điều căn cốt: gia đình, tình yêu, con người, quê hương, đất nước, những giá trị đã làm nên căn tính của mình.

Buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Phú Quang - Còn mãi một tình yêu” tại Nhà hát Hồ Gươm

Âm nhạc không chỉ là ký ức

Gần 5 năm sau ngày nhạc sĩ Phú Quang rời cõi tạm, những giai điệu của ông vẫn hiện diện trong đời sống âm nhạc Việt Nam. Năm 2026, ba người con của ông chính thức tiếp nhận di sản âm nhạc mà cha để lại. Nhưng câu chuyện di sản âm nhạc Phú Quang không chỉ là câu chuyện của một gia đình tiếp nhận một gia tài nghệ thuật. Nó đặt ra một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để di sản âm nhạc của một nhạc sĩ được bảo vệ, được trao truyền và tiếp tục sống trong đời sống đương đại?

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Ngày nay, nhiều tác phẩm điện ảnh ra đời nhận được sự bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội cùng những bài review phim xuất hiện dày đặc. Tuy nhiên, giữa dòng chảy ồn ã ấy lại thiếu vắng những bài phê bình có chuyên môn, đi sâu vào ngôn ngữ điện ảnh, giá trị nghệ thuật và ý nghĩa văn hóa của tác phẩm. Để đời sống điện ảnh không chỉ dừng lại ở những lời khen - chê, đánh giá cực đoan, cần thêm những tiếng nói phê bình giàu tri thức, góp phần nâng cao thị hiếu và nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh trong công chúng.

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Việc đưa chất liệu truyền thống vào các sản phẩm nghệ thuật đang trở thành xu hướng và mở ra nhiều hướng sáng tạo, góp phần làm mới cách tiếp cận và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng yêu cầu nghệ sĩ cần sự hiểu biết, tôn trọng và trách nhiệm với những giá trị văn hóa mà sản phẩm khai thác.

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” của Tố Hữu - một trong những bài thơ tiêu biểu viết về Cách mạng Tháng Tám năm 1945, không chỉ là niềm vui của một cá nhân, hay của hàng chục triệu người, còn là niềm vui hồi sinh của một dân tộc vừa thoát khỏi ách nô lệ, giành lại quyền làm chủ vận mệnh. Cũng là niềm vui được cống hiến và kiến tạo tương lai. “Vui bất tuyệt” trở thành cảm hứng chung cho nhiều tác phẩm nổi tiếng cùng chủ đề.

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Những người trẻ thế hệ 8x, 9x, 2000 đang lựa chọn cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng của mình. Với họ, lịch sử là những câu chuyện được kể lại sống động trên các nền tảng số, hay những bộ phim, những bài hát, những tiểu thuyết hấp dẫn và ý nghĩa... giúp họ hiểu hơn về đất nước mình.

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

Bắt đầu lên sóng truyền hình ANTV (thứ Bảy, Chủ nhật) từ ngày 22/8 và trên kênh HTV9 (thứ Hai, thứ Ba) từ ngày 24/8, bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng. Không chỉ khắc họa những cuộc đấu trí căng thẳng, "Kế hoạch CM12" còn làm nổi bật bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ CAND trong hành trình bảo vệ An ninh Tổ quốc từ những ngày đầu đất nước thống nhất.

Trưởng thành cùng lực lượng

Trưởng thành cùng lực lượng

Trong hơn 80 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, có thể nói rằng, văn học nghệ thuật về lực lượng công an với sứ mệnh của mình đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân…

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Mới đây, việc 2 bộ phim kinh dị "BACKROOMS" và "Obsession" thắng lớn phòng vé đã gây ra nhiều bất ngờ. Bên cạnh việc được thực hiện bởi các nhà sáng tạo nội dung tuy không chuyên về điện ảnh nhưng lại mang đến sự mới mẻ, thích thú, thì thực tế này cũng cho thấy thể loại thriller/mystery hay giật gân/bí ẩn đang được yêu thích hơn bao giờ hết cả trong phim ảnh cũng như văn chương.

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Được đầu tư hoành tráng, công phu và giàu sáng tạo, các chương trình nghệ thuật về Công an nhân dân (CAND) thời gian qua không chỉ góp phần làm mới nghệ thuật chính luận mà còn lan tỏa sâu sắc hình tượng người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, gần gũi trong lòng công chúng.