Trưa 10/5 (giờ Việt Nam), tàu du lịch MV Hondius đã cập gần cảng Granadilla, đảo Tenerife thuộc quần đảo Canary, Tây Ban Nha, để chuẩn bị sơ tán hành khách và một phần thủy thủ đoàn. Tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, đã có mặt tại khu vực này từ tối 9/5.
Trong một bức thư gửi đến cư dân Tenerife, ông Tedros Adhanom Ghebreyesus thừa nhận rằng sự lo lắng của người dân là điều hoàn toàn có thể thấu hiểu được khi hòn đảo chuẩn bị tiếp nhận một nguồn bệnh nguy hiểm. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh một thông điệp cốt lõi để ngăn chặn sự hoảng loạn quá mức: “Virus Hanta không phải là một COVID-19 thứ hai”.
Ông Tedros Adhanom Ghebreyesus giải thích rằng loại virus này thường lây lan qua việc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết hoặc chất thải của loài gặm nhấm, và mức độ lây nhiễm từ người sang người là cực kỳ hạn chế. “Nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng hiện tại vẫn ở mức thấp”, ông Tedros khẳng định, đồng thời cho biết đánh giá này được đưa ra dựa trên những dữ liệu khoa học nghiêm ngặt nhất thay vì sự lạc quan hời hợt.
Kế hoạch sơ tán được Chính phủ Tây Ban Nha phối hợp cùng các chuyên gia quốc tế xây dựng là một quy trình khép kín, tỉ mỉ đến từng chi tiết. Theo báo cáo, tàu MV Hondius không cập thẳng vào cầu cảng thông thường mà sẽ neo đậu tại một vị trí biệt lập bên trong cảng Granadilla, nơi được các cơ quan hàng hải xác định là an toàn nhất để thực hiện các thao tác kỹ thuật.
Hành khách sẽ không bước trực tiếp từ mạn tàu xuống đất liền mà sẽ được vận chuyển từng nhóm nhỏ bằng thuyền bơm hơi vào bờ. Từ đây, họ sẽ được đưa lên các phương tiện vận chuyển chuyên dụng đã được niêm phong và có sự canh gác nghiêm ngặt của lực lượng an ninh.
Ông Tedros cam kết mạnh mẽ với người dân địa phương rằng hành khách trên tàu sẽ được đưa thẳng đến các khu vực cách ly hoặc sân bay để hồi hương mà không đi qua bất kỳ khu dân cư nào. “Bạn sẽ không gặp họ. Gia đình bạn sẽ không gặp họ”, ông nhấn mạnh nhằm khẳng định sự tách biệt hoàn toàn giữa quy trình sơ tán và đời sống thường nhật của đảo.
Để đảm bảo an ninh cho chiến dịch này, Bộ trưởng Nội vụ Tây Ban Nha Fernando Grande-Marlaska đã huy động tới 358 nhân viên thuộc các lực lượng an ninh quốc gia tham gia trực tiếp vào việc kiểm soát lộ trình di chuyển.
Sự kiện này cũng đánh dấu một nỗ lực hợp tác quốc tế quy mô lớn. Bên cạnh WHO, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) cũng đã cử các đội ngũ chuyên gia dịch tễ học và nhân viên y tế hàng đầu đến quần đảo Canary. Nhiệm vụ của họ là đánh giá rủi ro cho từng hành khách, đặc biệt là các công dân Mỹ có mặt trên tàu.
Theo thông tin từ Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ, biến thể virus đang hoành hành trên tàu là chủng Andes, một loại biến thể mà CDC đã có bề dày kinh nghiệm và chuyên môn sâu để xử lý. Các hành khách Mỹ sẽ được đưa về nước trên những chuyên cơ được trang bị đơn vị cách ly sinh học đặc biệt, loại thiết bị cao cấp từng được sử dụng để sơ tán bệnh nhân trong đại dịch COVID-19.
Khi về đến Mỹ, 17 hành khách này (hiện chưa ghi nhận bất kỳ triệu chứng nào) sẽ được chuyển đến Trung tâm Y tế Đại học Nebraska. Đây là nơi đặt Đơn vị Cách ly Quốc gia, một cơ sở được chính phủ liên bang tài trợ với các tiêu chuẩn an toàn sinh học khắt khe nhất. Sau khi được đánh giá ban đầu, họ sẽ tiếp tục được theo dõi sức khỏe tại nhà trong vòng 42 ngày với sự giám sát y tế hàng ngày.
Tiến sĩ Michael Ash, Giám đốc điều hành của Nebraska Medicine khẳng định, cơ sở này đã chuẩn bị cho những tình huống tương tự trong nhiều thập kỷ và hoàn toàn tự tin vào khả năng bảo vệ cộng đồng trong quá trình chăm sóc bệnh nhân.
Tuy nhiên, không phải mọi chuyện đều diễn ra suôn sẻ. Sự xuất hiện của tàu MV Hondius đã gây ra những làn sóng tranh cãi dữ dội tại địa phương. Ông Fernando Clavijo, lãnh đạo vùng quần đảo Canary, từng công khai phản đối việc để con tàu cập bến tại đây. Đỉnh điểm của sự căng thẳng là các cuộc biểu tình của công nhân cảng Tenerife hôm 8/5 vừa qua, khi họ lên tiếng chỉ trích sự thiếu minh bạch trong giao tiếp từ phía chính quyền về các rủi ro tiềm ẩn.
Để xoa dịu tình hình, Phó Chủ tịch vùng Manuel Domínguez cho biết chính quyền địa phương đã đề xuất phía Hà Lan – quốc gia chủ quản của tàu – rằng sau khi toàn bộ hành khách được sơ tán, con tàu cùng thủy thủ đoàn nên tiếp tục hành trình về Hà Lan để thực hiện các quy trình khử khuẩn toàn diện tại đó.
Bên cạnh những áp lực về mặt y tế và chính trị, yếu tố thiên nhiên cũng đang đặt ra một thách thức lớn. Các chuyên gia khí tượng cảnh báo rằng một hệ thống thời tiết xấu đang tiến về phía quần đảo Canary. Trong khi thời tiết cuối tuần được dự báo là thuận lợi, tình hình sẽ trở nên tồi tệ hơn vào đầu tuần tới với sóng cao và gió giật mạnh. Điều này buộc lực lượng cứu hộ phải hoàn tất việc sơ tán hành khách trước ngày 12/5 để tránh những rủi ro tai nạn hàng hải.
Bên cạnh đó, người đứng đầu WHO đã gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez. Ông gọi quyết định tiếp nhận con tàu là một “hành động đoàn kết và nghĩa vụ đạo đức cao cả”. Tenerife được chọn không phải vì sự ngẫu nhiên, mà bởi nơi đây sở hữu cơ sở hạ tầng y tế hiện đại và năng lực chuyên môn đủ mạnh để thực hiện một chiến dịch phức tạp như vậy.
Dịch bệnh khởi phát từ ngày 2/5 sau khi tàu rời Argentina đã cướp đi sinh mạng của một cặp vợ chồng người Hà Lan và một công dân Đức, nhưng với sự chuẩn bị kỹ lưỡng của cộng đồng quốc tế, các chuyên gia hy vọng rằng hành trình đen tối của MV Hondius sẽ sớm kết thúc an toàn tại cảng Granadilla.
Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19 
Ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch Đại Tây Dương tăng lên 8 ca, WHO đang truy vết 
Bộ Y tế cảnh báo khẩn về loại virus lây từ chuột sau chùm ca bệnh tử vong trên tàu du lịch 
