WHO đạt thỏa thuận lịch sử về ứng phó đại dịch tương lai

Các thành viên Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đạt thỏa thuận lịch sử nhằm tăng cường năng lực ứng phó tập thể của nhân loại trước nguy cơ một đại dịch khác bùng phát trong tương lai, động thái được mô tả là một trong những chỉ dấu chứng minh chủ nghĩa đa phương vẫn "phát triển sống động".

CNN dẫn thông báo của WHO ngày 16/4 (giờ Hà Nội) xác nhận các thành viên của Tổ chức Y tế trực thuộc Liên hợp quốc (LHQ) này đã vừa đạt thỏa thuận về tăng cường hợp tác quốc tế trong ứng phó với nguy cơ một đại dịch khác có thể bùng phát trong tương lai, tương tự đại dịch COVID-19. Văn kiện nêu trên dài 32 trang, được thông qua sau hơn 3 năm với ít nhất 13 vòng đàm phán, bao gồm các điều khoản nhằm thiết lập hệ thống tiếp cận và chia sẻ toàn cầu công nghệ y tế, thông tin về các tác nhân gây bệnh; xây dựng năng lực nghiên cứu về các biện pháp ứng phó phù hợp với dịch bệnh dựa trên từng khu vực địa lý.

WHO đạt thỏa thuận lịch sử về ứng phó đại dịch tương lai -0
Cờ các nước thành viên bên ngoài trụ sở WHO. Ảnh: Politico

Ngoài ra, văn kiện mở đường kiến tạo mạng lưới chuỗi cung ứng và hậu cần y tế rộng khắp để ứng phó trong trường hợp khẩn cấp. Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus khẳng định, việc các nước thông qua thỏa thuận là bước đi lịch sử chứng minh rằng chủ nghĩa đa phương vẫn "phát triển sống động" và các nước "vẫn có thể hợp tác để tìm tiếng nói chung". "Chúng tôi mong muốn Đại hội đồng Y tế Thế giới (tháng 5/2025) xem xét thỏa thuận và hy vọng nó sẽ được phê chuẩn", ông tuyên bố.

WHO bắt đầu xây dựng thỏa thuận từ tháng 12/2021, thời điểm nhiều quốc gia kêu gọi thiết lập một cơ chế toàn cầu nhằm ứng phó với nguy cơ bùng phát các đại dịch mới trong tương lai. Do Tổng thống Mỹ Donald Trump rút Washington khỏi WHO từ tháng 2/2025 sau khi ông nhậm chức, nước này không tham gia các vòng đàm phán cuối cùng. Theo CNA, thỏa thuận ban đầu dự kiến được thông qua từ tháng 5/2024, nhưng kéo dài thêm nhiều tháng đàm phán do các quốc gia có ngành công nghiệp dược phẩm phát triển đã phản đối đưa điều khoản chuyển giao công nghệ (thuốc, vaccine và liệu pháp điều trị) bắt buộc vào thỏa thuận, khẳng định mọi việc chuyển giao cần dựa trên sự tự nguyện. Cuối cùng, các bên dường như đồng thuận rằng, việc chuyển giao công nghệ sẽ được thực hiện khi các bên cùng nhau đạt được một "thỏa thuận chung".

Báo DW của Đức tiết lộ, thời gian qua xuất hiện thông tin về việc WHO muốn thông qua thỏa thuận để can thiệp vào chính sách chống dịch của các nước bằng cách áp đặt biện pháp phong tỏa và tiêm vaccine. Tuy nhiên, thỏa thuận mới nhất có điều khoản khẳng định chủ quyền của mỗi nước trong việc ứng phó với tình hình y tế bên trong biên giới của họ.

Ông Precious Matsoso, đại diện phái đoàn Nam Phi, một trong 6 quốc gia dẫn dắt đàm phán, nhấn mạnh, thỏa thuận sẽ "tăng cường công bằng" và "bảo vệ các thế hệ tương lai khỏi khổ đau và mất mát mà nhân loại từng gánh chịu trong COVID-19". "Đàm phán đôi khi khó khăn và kéo dài. Nhưng nỗ lực to lớn này đã được duy trì nhờ nhận thức chung rằng virus không tôn trọng biên giới và rằng không ai an toàn trong một đại dịch nếu tất cả mọi người chưa được an toàn", ông Matsoso nêu rõ. Trong khi đó, cựu Thủ tướng New Zealand Helen Clark, đánh giá, "vào thời điểm chủ nghĩa đa phương đang bị đe dọa, các quốc gia thành viên của WHO đã cùng nhau tuyên bố rằng chúng ta sẽ đánh bại mối đe dọa đại dịch tiếp theo theo cách duy nhất có thể: thông qua việc hợp tác".

Theo các chuyên gia y tế toàn cầu, sau đại dịch COVID-19, nhân loại đạt nhiều bước tiến về y tế để đương đầu với dịch bệnh. Tuy nhiên, bà Maria Van Kerkhove, thành viên cấp cao của WHO, khẳng định, tình trạng xung đột bùng phát trên thế giới, biến đổi khí hậu, cũng như các cuộc khủng hoảng kinh tế, chính trị ở nhiều nơi cho thấy "chúng ta vẫn chưa sẵn sàng để xử lý một đại dịch khác". Tờ Telegraph trích dẫn một báo cáo mới đây của WHO cảnh báo, nhiều loại virus cổ đại có thể tồn tại hàng ngàn năm trong lớp băng vĩnh cửu ở các vùng cực. Do biến đổi khí hậu, các lớp băng tan chảy có thể dấy lên lo ngại về khả năng phát tán các loại mầm bệnh mà y học hiện đại chưa biết đến. Trên cơ sở thỏa thuận ở cấp độ toàn cầu vừa được thông qua, các chuyên gia kì vọng nó sẽ giúp thế giới huy động đa dạng nguồn lực để ứng phó nhanh hơn, hiệu quả hơn với các cuộc khủng hoảng y tế ngay khi nó bùng phát ở giai đoạn sớm.

Ông David Reddy, người đứng đầu Liên đoàn Các nhà sản xuất và Hiệp hội Dược phẩm quốc tế thì đánh giá, thỏa thuận vừa thông qua chỉ là "bước khởi đầu". "Chúng tôi hy vọng trong các cuộc đàm phán tiếp theo, các nước sẽ cải thiện điều kiện để khu vực tư nhân tiếp tục đổi mới chống lại các tác nhân gây bệnh có khả năng gây đại dịch", ông kêu gọi.

Thái Hà

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.