WHO đạt thỏa thuận lịch sử về ứng phó đại dịch tương lai

Các thành viên Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đạt thỏa thuận lịch sử nhằm tăng cường năng lực ứng phó tập thể của nhân loại trước nguy cơ một đại dịch khác bùng phát trong tương lai, động thái được mô tả là một trong những chỉ dấu chứng minh chủ nghĩa đa phương vẫn "phát triển sống động".

CNN dẫn thông báo của WHO ngày 16/4 (giờ Hà Nội) xác nhận các thành viên của Tổ chức Y tế trực thuộc Liên hợp quốc (LHQ) này đã vừa đạt thỏa thuận về tăng cường hợp tác quốc tế trong ứng phó với nguy cơ một đại dịch khác có thể bùng phát trong tương lai, tương tự đại dịch COVID-19. Văn kiện nêu trên dài 32 trang, được thông qua sau hơn 3 năm với ít nhất 13 vòng đàm phán, bao gồm các điều khoản nhằm thiết lập hệ thống tiếp cận và chia sẻ toàn cầu công nghệ y tế, thông tin về các tác nhân gây bệnh; xây dựng năng lực nghiên cứu về các biện pháp ứng phó phù hợp với dịch bệnh dựa trên từng khu vực địa lý.

WHO đạt thỏa thuận lịch sử về ứng phó đại dịch tương lai -0
Cờ các nước thành viên bên ngoài trụ sở WHO. Ảnh: Politico

Ngoài ra, văn kiện mở đường kiến tạo mạng lưới chuỗi cung ứng và hậu cần y tế rộng khắp để ứng phó trong trường hợp khẩn cấp. Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus khẳng định, việc các nước thông qua thỏa thuận là bước đi lịch sử chứng minh rằng chủ nghĩa đa phương vẫn "phát triển sống động" và các nước "vẫn có thể hợp tác để tìm tiếng nói chung". "Chúng tôi mong muốn Đại hội đồng Y tế Thế giới (tháng 5/2025) xem xét thỏa thuận và hy vọng nó sẽ được phê chuẩn", ông tuyên bố.

WHO bắt đầu xây dựng thỏa thuận từ tháng 12/2021, thời điểm nhiều quốc gia kêu gọi thiết lập một cơ chế toàn cầu nhằm ứng phó với nguy cơ bùng phát các đại dịch mới trong tương lai. Do Tổng thống Mỹ Donald Trump rút Washington khỏi WHO từ tháng 2/2025 sau khi ông nhậm chức, nước này không tham gia các vòng đàm phán cuối cùng. Theo CNA, thỏa thuận ban đầu dự kiến được thông qua từ tháng 5/2024, nhưng kéo dài thêm nhiều tháng đàm phán do các quốc gia có ngành công nghiệp dược phẩm phát triển đã phản đối đưa điều khoản chuyển giao công nghệ (thuốc, vaccine và liệu pháp điều trị) bắt buộc vào thỏa thuận, khẳng định mọi việc chuyển giao cần dựa trên sự tự nguyện. Cuối cùng, các bên dường như đồng thuận rằng, việc chuyển giao công nghệ sẽ được thực hiện khi các bên cùng nhau đạt được một "thỏa thuận chung".

Báo DW của Đức tiết lộ, thời gian qua xuất hiện thông tin về việc WHO muốn thông qua thỏa thuận để can thiệp vào chính sách chống dịch của các nước bằng cách áp đặt biện pháp phong tỏa và tiêm vaccine. Tuy nhiên, thỏa thuận mới nhất có điều khoản khẳng định chủ quyền của mỗi nước trong việc ứng phó với tình hình y tế bên trong biên giới của họ.

Ông Precious Matsoso, đại diện phái đoàn Nam Phi, một trong 6 quốc gia dẫn dắt đàm phán, nhấn mạnh, thỏa thuận sẽ "tăng cường công bằng" và "bảo vệ các thế hệ tương lai khỏi khổ đau và mất mát mà nhân loại từng gánh chịu trong COVID-19". "Đàm phán đôi khi khó khăn và kéo dài. Nhưng nỗ lực to lớn này đã được duy trì nhờ nhận thức chung rằng virus không tôn trọng biên giới và rằng không ai an toàn trong một đại dịch nếu tất cả mọi người chưa được an toàn", ông Matsoso nêu rõ. Trong khi đó, cựu Thủ tướng New Zealand Helen Clark, đánh giá, "vào thời điểm chủ nghĩa đa phương đang bị đe dọa, các quốc gia thành viên của WHO đã cùng nhau tuyên bố rằng chúng ta sẽ đánh bại mối đe dọa đại dịch tiếp theo theo cách duy nhất có thể: thông qua việc hợp tác".

Theo các chuyên gia y tế toàn cầu, sau đại dịch COVID-19, nhân loại đạt nhiều bước tiến về y tế để đương đầu với dịch bệnh. Tuy nhiên, bà Maria Van Kerkhove, thành viên cấp cao của WHO, khẳng định, tình trạng xung đột bùng phát trên thế giới, biến đổi khí hậu, cũng như các cuộc khủng hoảng kinh tế, chính trị ở nhiều nơi cho thấy "chúng ta vẫn chưa sẵn sàng để xử lý một đại dịch khác". Tờ Telegraph trích dẫn một báo cáo mới đây của WHO cảnh báo, nhiều loại virus cổ đại có thể tồn tại hàng ngàn năm trong lớp băng vĩnh cửu ở các vùng cực. Do biến đổi khí hậu, các lớp băng tan chảy có thể dấy lên lo ngại về khả năng phát tán các loại mầm bệnh mà y học hiện đại chưa biết đến. Trên cơ sở thỏa thuận ở cấp độ toàn cầu vừa được thông qua, các chuyên gia kì vọng nó sẽ giúp thế giới huy động đa dạng nguồn lực để ứng phó nhanh hơn, hiệu quả hơn với các cuộc khủng hoảng y tế ngay khi nó bùng phát ở giai đoạn sớm.

Ông David Reddy, người đứng đầu Liên đoàn Các nhà sản xuất và Hiệp hội Dược phẩm quốc tế thì đánh giá, thỏa thuận vừa thông qua chỉ là "bước khởi đầu". "Chúng tôi hy vọng trong các cuộc đàm phán tiếp theo, các nước sẽ cải thiện điều kiện để khu vực tư nhân tiếp tục đổi mới chống lại các tác nhân gây bệnh có khả năng gây đại dịch", ông kêu gọi.

Thái Hà

Các tin khác

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran đang lan rộng từ các mục tiêu quân sự sang hạ tầng dân sự và năng lượng, làm gia tăng nguy cơ đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng an ninh, nhân đạo và kinh tế, bất chấp các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.