Vụ rò rỉ các tài liệu mật của Mỹ: Phép thử mới cho quan hệ đồng minh?

Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc ngày 10/4 tuyên bố sẽ đề nghị Mỹ có hành động thỏa đáng về vụ rò rỉ các tài liệu mật của Mỹ có liên quan đến nước này, vào lúc Tổng thống Mỹ Joe Biden sắp bắt đầu chuyến công du quan trọng đến Anh. Phản ứng của Mỹ với cả hai đồng minh khi lùm xùm tài liệu mật chưa thể ngã ngũ sẽ là điều được chú ý thời điểm này.

Nhà Trắng cho biết Tổng thống Mỹ Joe Biden sẽ thăm Anh và Cộng hòa Ireland từ ngày 11-14/4, trong đó, ông Biden sẽ thăm Belfast nhân kỷ niệm 25 năm ngày ký Thỏa thuận "Ngày thứ Sáu tốt lành" trước khi đến Cộng hòa Ireland. Thỏa thuận "Ngày thứ Sáu tốt lành" được ký kết giữa Chính phủ Cộng hòa Ireland, Chính phủ Vương quốc Anh và các đảng phái ở Bắc Ireland ngày 10/4/1998 nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài nhiều thập kỷ trên đảo Ireland, kết thúc một trong những cuộc xung đột nghiêm trọng nhất tại châu Âu trong thế kỷ 20.

Vụ rò rỉ các tài liệu mật của Mỹ: Phép thử mới cho quan hệ đồng minh? -0
Tổng thống Mỹ Joe Biden. Ảnh: AP

Tuy nhiên, tình hình trên đảo Ireland đã trở nên căng thẳng sau khi Anh rời Liên minh châu Âu (EU) - còn gọi là Brexit - vào tháng 1/2020. Bắc Ireland không có chính quyền hoạt động kể từ tháng 2 vừa qua sau khi đảng Hợp nhất Dân chủ (DUP) - đảng lớn nhất ở Bắc Ireland thân London - tẩy chay việc chia sẻ quyền lực để phản đối các quy tắc thương mại thời hậu Brexit áp dụng với vùng lãnh thổ thuộc Anh này. Trong khi đó, London tuyên bố sẽ không đàm phán lại thỏa thuận Brexit, khiến tình hình tại Bắc Ireland trở nên căng thẳng. Tháng trước, cơ quan tình báo MI5 của Anh đã nâng mức cảnh báo khủng bố tại Bắc Ireland lên mức nghiêm trọng, có nghĩa là nguy cơ cao xảy ra khủng bố.

Thủ tướng Anh Rishi Sunak sẽ chào đón nhà lãnh đạo Mỹ vào ngày 11/4 khi chuyên cơ Không Lực Một hạ cánh cho chuyến thăm rất được quan tâm ở cả hai bên biên giới Ireland, trong bối cảnh bất ổn chính trị gia tăng ở Bắc Ireland. Từng là bên trung gian cho thỏa thuận năm 1998, Mỹ vẫn có tiếng nói quan trọng trong nền chính trị của Bắc Ireland và đã tìm cách bảo vệ hòa bình khỏi những căng thẳng do việc Anh rời EU gây ra.

Thông báo từ Nhà Trắng nêu rõ chuyến thăm của ông Biden tới vùng Bắc Ireland cũng thể hiện Mỹ sẵn sàng hỗ trợ "tiềm năng kinh tế rộng lớn" của vùng lãnh thổ này. The Guardian đồng thời đánh giá, Tổng thống Biden coi thỏa thuận “Ngày thứ Sáu tốt lành” là một mô hình hòa bình cho các quốc gia hậu xung đột, bất chấp những bất ổn chính trị do Brexit gây ra, song vẫn chưa được nhân rộng ở bất kỳ nơi nào khác. Vì thế, chuyến công du của ông Biden được kỳ vọng sẽ là phép thử cho việc Mỹ có thể hạ nhiệt tình hình tại Bắc Ireland hiện nay hay không.

Trong khi đó, Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc ngày 10/4 cho biết sẽ tìm kiếm "hành động thỏa đáng" từ Mỹ nếu cần thiết sau khi hai nước xem xét tính xác thực của các tài liệu bị rò rỉ cho thấy Mỹ nghe lén các cuộc trò chuyện tại Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc vào đầu tháng 3 về việc có cung cấp hỗ trợ vũ khí cho Ukraine hay không. Tuyên bố của Hàn Quốc được đưa ra sau khi Bộ Tư pháp Mỹ xác nhận bắt đầu điều tra vụ rò rỉ một số tài liệu mật được cho thuộc về Lầu Năm Góc bị đăng trên mạng xã hội hôm 7/4, trong đó chứa thông tin thu thập được từ việc nghe lén các đồng minh như Hàn Quốc.

Điều này đặt Seoul vào tình thế khó xử, vào thời điểm chỉ khoảng hai tuần trước khi Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol có chuyến thăm cấp nhà nước tới Washington. Song Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc nhấn mạnh rằng xác minh sự thật là ưu tiên hàng đầu và khẳng định không thể loại trừ nguy cơ bóp méo thông tin tình báo và sự can thiệp của bên thứ 3 trong quá trình xác minh sự thật.

Trên thực tế, Mỹ và Anh có mối quan hệ đồng minh gắn kết trong thế kỷ 20, thậm chí đã từng vượt được qua “bức tường lửa” Brexit. Trong khi đó, quan hệ đồng minh giữa Mỹ và Hàn Quốc đang ngày càng được thắt chặt với hàng loạt cuộc tập trận chung được thực hiện trong thời gian qua. Liên quan đến vấn đề Ukraine, Hàn Quốc đã ký các thỏa thuận lớn cung cấp hàng trăm vũ khí cho Ba Lan, nhưng Tổng thống Hàn Quốc khẳng định luật pháp nước này cấm cung cấp vũ khí cho các quốc gia đang xảy ra xung đột, khiến việc hỗ trợ Ukraine là điều không thể. Trong khi đó, cùng với Mỹ, Anh rất nhiệt tình viện trợ vũ khí, trong đó các loại pháo, cho Ukraine để giúp quân đội nước này đối phó với Nga trên chiến trường.

Theo tờ New York Times, các quan chức Mỹ cho biết quy mô của vụ rò rỉ hơn 100 tài liệu mật cùng với độ nhạy cảm của chính các tài liệu đó có thể gây thiệt hại nặng nề. Một quan chức tình báo cấp cao gọi vụ rò rỉ là cơn ác mộng đối với Five Eyes (Ngũ Nhãn) – nhóm chia sẻ thông tin tình báo gồm Mỹ, Anh, Australia, New Zealand và Canada.

Số tài liệu kể trên không phải là kế hoạch chiến tranh, cũng như không cung cấp chi tiết về bất kỳ cuộc tấn công nào đã được lên kế hoạch của Ukraine. Một số tài liệu có chứa các chi tiết được cho là không chính xác. Điều này làm dấy lên hoài nghi về tính xác thực của tài liệu. Mặc dù vậy, đây cũng sẽ trở thành phép thử cho Mỹ và quan hệ với các đồng minh, gần nhất là Anh – với chuyến công du kề cạnh, và Hàn Quốc – với lời đề nghị đã được Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc đưa ra.

An Nhiên

Các tin khác

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran đang lan rộng từ các mục tiêu quân sự sang hạ tầng dân sự và năng lượng, làm gia tăng nguy cơ đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng an ninh, nhân đạo và kinh tế, bất chấp các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.