Vòng xoáy căng thẳng mới trong quan hệ Nga – Ukraine

Vốn đã “cơm chẳng lành, căng chẳng ngọt”, mối quan hệ giữa Nga và Ukraine nay lại bị đẩy vào một vòng xoáy căng thẳng mới sau vụ va chạm ở eo biển Kerch, khi lực lượng biên phòng Nga cố gắng ngăn chặn 2 tàu chiến của Ukraine đi vòng qua Crimea trên đường tới một cảng của Ukraine. Nga gọi đây là một sự khiêu khích của Ukraine trong khi Kiev nói Moscow đang hành xử một cách hung hăng và bất hợp pháp.

Ngày 26-11, Bộ Ngoại giao Nga ra tuyên bố cáo buộc Ukraine cố tình khiêu khích tại eo biển Kerch gần bán đảo Crimea và cho biết sẽ triệu đại biện lâm thời của Ukraine tại Nga để khiếu nại về vụ việc trên. Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova, Nga cũng lên tiếng cảnh báo về những hành động khiêu khích “không thể chấp nhận” của Ukraine, trong đó có vụ việc tại eo biển Kerch và sẽ đề cập đến vấn đề này trong các cuộc đối thoại với những đối tác nước ngoài. 

Bộ Ngoại giao Nga cũng kêu gọi Kiev đảm bảo an ninh cho các phái bộ ngoại giao Nga ở Ukraine để tránh những “hậu quả nghiêm trọng”. Chia sẻ quan điểm này, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Grigory Karasin cho rằng, Ukraine và phương Tây đã chọn biển Azov làm nơi để biến những hành động khiêu khích của Kiev nhanh chóng trở thành một vụ bê bối quốc tế.

Tàu chiến của Nga hoạt động trên biển Azov trong những ngày qua.
Tàu chiến của Nga hoạt động trên biển Azov trong những ngày qua.

Ông nêu rõ: “Thời gian, địa điểm và hình thức của vụ việc đã được tính toán từ trước”. Theo Thứ trưởng Grigory Karasin, các mục tiêu của sự khiêu khích là rõ ràng: để làm nổi bật Ukraine như là bên bị hại và để huy động các chính sách chống Nga của phương Tây. Đương nhiên, nó cũng nhằm mục đích thúc đẩy hình ảnh của Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko trước chiến dịch bầu cử vào năm sau.

Ông cho biết Nga đã đề nghị Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) họp khẩn để thảo luận về tình hình trên biển Azov theo mục chương trình nghị sự “duy trì hòa bình và an ninh quốc tế”.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga cho biết cơ quan này đã điều các thiết bị không người lái của Hạm đội Biển Đen và Lực lượng Không quân - Vũ trụ để ngăn chặn các vụ khiêu khích mới trên vịnh Kerch trong bối cảnh những căng thẳng mới xảy ra ở khu vực này giữa Nga và Ukraine. 

Theo đó, Bộ Quốc phòng Nga đã huy động các thiết bị không người lái “Orlan-10,”“Forpost” và các thiết bị này sẽ hoạt động trên biển Đen cũng như trên biển Azov. Trước đó, hôm 25-11, lực lượng biên phòng trực thuộc Cơ quan An ninh Liên bang của Nga (FSB) đã bắt giữ 3 tàu Hải quân Ukraine, gồm Berdyansk, Nikopol và Yany Kapu,  trên Biển Đen với cáo buộc các tàu này đã vi phạm biên giới trên biển của Nga.

Các tàu này đã không đáp ứng yêu cầu của lực lượng biên phòng Nga dừng ngay việc thâm nhập trái phép mà còn có những hành động nguy hiểm. Do đó, phía Nga đã buộc phải sử dụng vũ khí đối với các tàu này. Cả ba tàu của Ukraine đã bị bắt giữ và trong đụng độ có ba quân nhân nước này bị thương và được hỗ trợ y tế.

Về phía Ukraine, Kiev phủ nhận việc các tàu của nước này có thể làm bất kỳ điều gì sai trái, cáo buộc Nga có hành động gây hấn quân sự và kêu gọi cộng đồng quốc tế có biện pháp trừng phạt Moscow. Hải quân Ukraine cho biết trên phương tiện truyền thông xã hội rằng, 6 thủy thủ của họ bị thương trong vụ việc sau khi bị các tàu của Nga chủ động đâm va và rằng, tàu Nga tấn công sau khi các tàu của Ukraine rút lui, quay trở lại Odessa – nơi các con tàu này bắt đầu hành trình. 

Cũng trong ngày 26-11, Giám đốc cơ quan biên phòng quốc gia Ukraine Petr Tsigikal tuyên bố lực lượng này có kế hoạch tăng cường bảo vệ tại biên giới, và đề xuất hạn chế việc nhập cảnh vào Ukraine đối với một số đối tượng công dân Nga. Tại cuộc họp Hội đồng An ninh và Quốc phòng Ukraine đêm 25-11, ông Tsigikal nói: “Xuất phát từ tình hình hiện tại chúng tôi có kế hoạch chuyển sang chế độ tăng cường bảo vệ tại biên giới”. 

Quan chức này cũng cho biết, trong trường hợp ban bố tình trạng quân sự trên cả nước, hạn chế qua lại biên giới sẽ không áp dụng với công dân Ukraine mà chỉ dành cho một số đối tượng công dân Nga. Tổng thống Petro Poroshenko tuyên bố ủng hộ mọi sáng kiến của ông Tsigikal. Cùng ngày, toàn bộ lực lượng Hải quân Ukraine đều được đặt vào tình trạng báo động sau vụ đụng độ với Nga trên biển Azov. Tất cả tàu chiến đóng tại cảng Odessa đã ra khơi trong đêm 25-11.

Cộng đồng quốc tế cũng đã lên tiếng bày tỏ quan ngại về tình hình trên biển Azov và eo biển Kerch sau những căng thẳng trên biển giữa Nga và Ukraine. Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã hối thúc xoa dịu căng thẳng giữa Nga và Ukraine ngoài khơi bán đảo Crimea, đồng thời kêu gọi Moscow khôi phục tự do đi lại tại eo biển Kerch. 

Tuyên bố của EU có đoạn: “Chúng tôi hy vọng Nga khôi phục tự do đi lại tại eo biển Kerch và hối thúc các bên hành động với sự kiềm chế tối đa nhằm xoa dịu tình hình ngay lập tức”. Trong khi đó, NATO cũng hối thúc kiềm chế và giảm thiểu căng thăng, đồng thời kêu gọi Nga đảm bảo việc tự do tiếp cận các cảng của Ukraine tại biển Azov phù hợp với luật pháp quốc tế. Đáp lại lời kêu gọi này, ngay trong ngày 26-11, Nga đã cho mở lại tuyến đường biển qua eo biển Kerch, nối biển Đen và biển Azov đã bị đóng cửa hôm 25-11 vì lý do an ninh.

Sự kiện trên biển Đen phản ánh căng thẳng ngày càng gia tăng giữa Nga và Ukraine xung quanh biển Azov, nơi cả hai nước đều có quyền sử dụng. Moscow và Kiev thường cáo buộc nhau gây cản trở cho tàu bè của nhau đi qua khu vực này. Hai nước vẫn trong tình trạng căng thẳng sâu sắc sau khi Nga sáp nhập Crimea hồi năm 2014 và ủng hộ quân nổi dậy ở miền Đông Ukraine.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.