Vòng xoáy căng thẳng mới trong quan hệ Nga – Ukraine

Vốn đã “cơm chẳng lành, căng chẳng ngọt”, mối quan hệ giữa Nga và Ukraine nay lại bị đẩy vào một vòng xoáy căng thẳng mới sau vụ va chạm ở eo biển Kerch, khi lực lượng biên phòng Nga cố gắng ngăn chặn 2 tàu chiến của Ukraine đi vòng qua Crimea trên đường tới một cảng của Ukraine. Nga gọi đây là một sự khiêu khích của Ukraine trong khi Kiev nói Moscow đang hành xử một cách hung hăng và bất hợp pháp.

Ngày 26-11, Bộ Ngoại giao Nga ra tuyên bố cáo buộc Ukraine cố tình khiêu khích tại eo biển Kerch gần bán đảo Crimea và cho biết sẽ triệu đại biện lâm thời của Ukraine tại Nga để khiếu nại về vụ việc trên. Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova, Nga cũng lên tiếng cảnh báo về những hành động khiêu khích “không thể chấp nhận” của Ukraine, trong đó có vụ việc tại eo biển Kerch và sẽ đề cập đến vấn đề này trong các cuộc đối thoại với những đối tác nước ngoài. 

Bộ Ngoại giao Nga cũng kêu gọi Kiev đảm bảo an ninh cho các phái bộ ngoại giao Nga ở Ukraine để tránh những “hậu quả nghiêm trọng”. Chia sẻ quan điểm này, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Grigory Karasin cho rằng, Ukraine và phương Tây đã chọn biển Azov làm nơi để biến những hành động khiêu khích của Kiev nhanh chóng trở thành một vụ bê bối quốc tế.

Tàu chiến của Nga hoạt động trên biển Azov trong những ngày qua.
Tàu chiến của Nga hoạt động trên biển Azov trong những ngày qua.

Ông nêu rõ: “Thời gian, địa điểm và hình thức của vụ việc đã được tính toán từ trước”. Theo Thứ trưởng Grigory Karasin, các mục tiêu của sự khiêu khích là rõ ràng: để làm nổi bật Ukraine như là bên bị hại và để huy động các chính sách chống Nga của phương Tây. Đương nhiên, nó cũng nhằm mục đích thúc đẩy hình ảnh của Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko trước chiến dịch bầu cử vào năm sau.

Ông cho biết Nga đã đề nghị Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) họp khẩn để thảo luận về tình hình trên biển Azov theo mục chương trình nghị sự “duy trì hòa bình và an ninh quốc tế”.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga cho biết cơ quan này đã điều các thiết bị không người lái của Hạm đội Biển Đen và Lực lượng Không quân - Vũ trụ để ngăn chặn các vụ khiêu khích mới trên vịnh Kerch trong bối cảnh những căng thẳng mới xảy ra ở khu vực này giữa Nga và Ukraine. 

Theo đó, Bộ Quốc phòng Nga đã huy động các thiết bị không người lái “Orlan-10,”“Forpost” và các thiết bị này sẽ hoạt động trên biển Đen cũng như trên biển Azov. Trước đó, hôm 25-11, lực lượng biên phòng trực thuộc Cơ quan An ninh Liên bang của Nga (FSB) đã bắt giữ 3 tàu Hải quân Ukraine, gồm Berdyansk, Nikopol và Yany Kapu,  trên Biển Đen với cáo buộc các tàu này đã vi phạm biên giới trên biển của Nga.

Các tàu này đã không đáp ứng yêu cầu của lực lượng biên phòng Nga dừng ngay việc thâm nhập trái phép mà còn có những hành động nguy hiểm. Do đó, phía Nga đã buộc phải sử dụng vũ khí đối với các tàu này. Cả ba tàu của Ukraine đã bị bắt giữ và trong đụng độ có ba quân nhân nước này bị thương và được hỗ trợ y tế.

Về phía Ukraine, Kiev phủ nhận việc các tàu của nước này có thể làm bất kỳ điều gì sai trái, cáo buộc Nga có hành động gây hấn quân sự và kêu gọi cộng đồng quốc tế có biện pháp trừng phạt Moscow. Hải quân Ukraine cho biết trên phương tiện truyền thông xã hội rằng, 6 thủy thủ của họ bị thương trong vụ việc sau khi bị các tàu của Nga chủ động đâm va và rằng, tàu Nga tấn công sau khi các tàu của Ukraine rút lui, quay trở lại Odessa – nơi các con tàu này bắt đầu hành trình. 

Cũng trong ngày 26-11, Giám đốc cơ quan biên phòng quốc gia Ukraine Petr Tsigikal tuyên bố lực lượng này có kế hoạch tăng cường bảo vệ tại biên giới, và đề xuất hạn chế việc nhập cảnh vào Ukraine đối với một số đối tượng công dân Nga. Tại cuộc họp Hội đồng An ninh và Quốc phòng Ukraine đêm 25-11, ông Tsigikal nói: “Xuất phát từ tình hình hiện tại chúng tôi có kế hoạch chuyển sang chế độ tăng cường bảo vệ tại biên giới”. 

Quan chức này cũng cho biết, trong trường hợp ban bố tình trạng quân sự trên cả nước, hạn chế qua lại biên giới sẽ không áp dụng với công dân Ukraine mà chỉ dành cho một số đối tượng công dân Nga. Tổng thống Petro Poroshenko tuyên bố ủng hộ mọi sáng kiến của ông Tsigikal. Cùng ngày, toàn bộ lực lượng Hải quân Ukraine đều được đặt vào tình trạng báo động sau vụ đụng độ với Nga trên biển Azov. Tất cả tàu chiến đóng tại cảng Odessa đã ra khơi trong đêm 25-11.

Cộng đồng quốc tế cũng đã lên tiếng bày tỏ quan ngại về tình hình trên biển Azov và eo biển Kerch sau những căng thẳng trên biển giữa Nga và Ukraine. Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã hối thúc xoa dịu căng thẳng giữa Nga và Ukraine ngoài khơi bán đảo Crimea, đồng thời kêu gọi Moscow khôi phục tự do đi lại tại eo biển Kerch. 

Tuyên bố của EU có đoạn: “Chúng tôi hy vọng Nga khôi phục tự do đi lại tại eo biển Kerch và hối thúc các bên hành động với sự kiềm chế tối đa nhằm xoa dịu tình hình ngay lập tức”. Trong khi đó, NATO cũng hối thúc kiềm chế và giảm thiểu căng thăng, đồng thời kêu gọi Nga đảm bảo việc tự do tiếp cận các cảng của Ukraine tại biển Azov phù hợp với luật pháp quốc tế. Đáp lại lời kêu gọi này, ngay trong ngày 26-11, Nga đã cho mở lại tuyến đường biển qua eo biển Kerch, nối biển Đen và biển Azov đã bị đóng cửa hôm 25-11 vì lý do an ninh.

Sự kiện trên biển Đen phản ánh căng thẳng ngày càng gia tăng giữa Nga và Ukraine xung quanh biển Azov, nơi cả hai nước đều có quyền sử dụng. Moscow và Kiev thường cáo buộc nhau gây cản trở cho tàu bè của nhau đi qua khu vực này. Hai nước vẫn trong tình trạng căng thẳng sâu sắc sau khi Nga sáp nhập Crimea hồi năm 2014 và ủng hộ quân nổi dậy ở miền Đông Ukraine.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Phát biểu ngay tại căn cứ liên hợp Andrews khi vừa đặt chân tới Mỹ hôm 23/9 (giờ địa phương), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho hay, thế giới đang phát triển, thời đại đang thay đổi, nhưng quy luật lịch sử về việc Trung Quốc và Mỹ chung sống hòa bình không thay đổi, nguyện vọng tốt đẹp của nhân dân hai nước về tăng cường giao lưu hữu nghị không thay đổi, kỳ vọng chung của cộng đồng quốc tế đối với Trung Quốc và Mỹ cũng không thay đổi.

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Hàng trăm nghìn trẻ tại dải Gaza trở lại trường học trực tiếp lần đầu tiên sau gần 3 năm do ảnh hưởng của chiến sự. Những lớp học trong lều bạt mở ra hy vọng khôi phục việc học, nhưng cũng cho thấy những thách thức lớn phía trước đối với giáo dục và quá trình tái thiết Gaza.

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Hàng trăm nhà lãnh đạo, quan chức ngoại giao sẽ hội tụ tại New York trong tuần này để tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) khóa 81, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đối mặt nhiều vấn đề cấp bách liên quan đến xung đột, an ninh, chủ nghĩa đa phương và những tác động ngày càng rõ nét của trí tuệ nhân tạo (AI).

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Sở hữu biên giới trên bộ với 7 quốc gia, Iran từng kỳ vọng mạng lưới đường bộ, đường sắt và các cảng phía Bắc có thể giúp giảm sức ép khi hoạt động thương mại đường biển bị phong tỏa. Tuy nhiên, tình trạng xe tải mắc kẹt tại nhiều cửa khẩu đang cho thấy khoảng cách giữa lợi thế địa lý trên bản đồ và khả năng chuyển hóa lợi thế đó thành năng lực vận tải thực tế vẫn còn rất lớn.

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Google ngày 19/9 xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của 3 công ty trong quá trình kiểm thử an ninh mạng hồi tháng 5. Mặc dù Google cho biết mô hình đã dừng hoạt động sau khi nhận ra các hệ thống này không thuộc môi trường thử nghiệm và không gây thiệt hại, vụ việc tiếp tục làm gia tăng quan ngại về khả năng kiểm soát các hệ thống AI ngày càng có tính tự chủ cao.

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Đức, Đan Mạch, Phần Lan, Hà Lan và Áo đề nghị giảm hàng trăm tỷ euro trong đề xuất ngân sách dài hạn gần 2.000 tỷ euro của Liên minh châu Âu (EU) giai đoạn 2028-2034, trong bối cảnh các nước thành viên tranh luận về việc phân bổ nguồn lực cho quốc phòng, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và vấn đề di cư.

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngày 16/9 cho biết, dầu thô có thể được bơm trở lại qua đường ống Đông – Tây của Arab Saudi trong vài ngày thay vì mất nhiều tuần như một số dự báo, sau khi phải tạm đóng vì hứng chịu các cuộc tấn công bằng UAV của Houthi. Thông tin này tiếp tục cho thấy vai trò của tuyến đường ống chiến lược trong bối cảnh khủng hoảng Hormuz.

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Tiến trình đàm phán hướng tới khả năng chấm dứt xung đột Nga-Ukraine đang xuất hiện những tín hiệu tích cực mới khi cả Kiev và Moskva cùng phát đi thông điệp sẵn sàng nối lại tiếp xúc ba bên với sự trung gian của Mỹ.

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Những nỗ lực ngoại giao tại khu vực Trung Đông dường như đang chững lại sau khi cuộc đàm phán quan trọng giữa Iran và các cường quốc Vùng Vịnh bị trì hoãn. Cùng lúc đó, một loạt các cuộc tấn công mới nhằm vào hai tuyến đường trung chuyển dầu mỏ huyết mạch của khu vực đang đẩy những lo ngại về an ninh nguồn cung năng lượng toàn cầu lên cao. 

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Trong khi eo biển Hormuz tiếp tục chịu tác động từ xung đột Mỹ-Iran, đà tiến công của Houthi tại Yemen đang đẩy Bab el-Mandeb vào vòng xoáy bất ổn, làm gia tăng sức ép lên các tuyến vận chuyển dầu mỏ và hàng hóa của thế giới.

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001, những hình ảnh máy bay đâm vào tòa tháp đôi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) và các công trình đổ sập vẫn tiếp tục được chia sẻ rộng rãi trên Internet. Đáng chú ý, ngày càng nhiều người trẻ đang lần đầu tiên được xem những nội dung từng gây chấn động thế giới, qua đó đặt ra câu hỏi về cách một thế hệ mới tiếp nhận và ghi nhớ một trong những sự kiện nổi bật nhất đầu thế kỷ XXI.

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ và Iran liên tiếp tiến hành các cuộc tập kích nhằm vào tàu bè quanh eo biển Hormuz, đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng. Trong khi Tehran đưa ra hàng loạt điều kiện để chấm dứt xung đột và cảnh báo mở rộng vùng hạn chế hàng hải, Washington cho biết hiện chưa ưu tiên giải pháp ngoại giao.

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Chỉ vài ngày trước lễ kỷ niệm 25 năm vụ khủng bố ngày 11/9/2001, chính quyền thành phố New York (Mỹ) đã công bố khoảng 170.000 trang tài liệu trước đây chưa được tiết lộ, cho thấy giới chức từng lo ngại về những mối đe dọa đến sức khỏe do chất lượng không khí sau khi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) sụp đổ.

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Gần đây, Iran tuyên bố sẽ thiết lập một “vùng hạn chế” mới quanh eo biển Hormuz. Thực tế, Tehran thời gian qua đã cho thấy khả năng gây gián đoạn đáng kể đối với hoạt động đi lại qua eo biển. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định, Iran sẽ phải đối mặt với rất nhiều thách thức nếu thực sự muốn áp đặt quyền kiểm soát eo biển, đặc biệt với những tàu được quân đội Mỹ hộ tống.