Việt vị

"Quan điểm của bạn về người Do Thái?" là câu hỏi xuất hiện đầu tiên trong tổng số 25 câu hỏi của bản sát hạch tư cách thành viên của một tổ chức tân phát xít ở châu Âu phát tán hồi tháng 9-2018. Và tổ chức cực hữu cực đoan này đã được mô tả như một tôn giáo kiểu "sùng bái Hitler bí truyền".

Song song đó, trong một thử nghiệm nhanh và đơn giản, những nhà nghiên cứu xã hội Anh quốc đã lấy được kết quả khoảng 90 tài khoản Facebook lấy tên Enoch Powell, một nghị sỹ đảng Bảo thủ đã quá cố, người từng đe dọa hồi thập niên 60 của thế kỷ trước, rằng "dòng nhập cư vào Vương quốc Anh có thể sẽ tạo nên những cuộc tắm máu".

Điều đó chứng tỏ chủ nghĩa phát xít mới đang lớn mạnh dần, với thần tượng là những nhân vật gây tranh cãi trong lịch sử như Enoch Powell hay Adolf Hitler. Và những tổ chức phát xít mới ấy đang lan truyền tư tưởng độc hại của mình bằng cách nào? Đơn giản: mạng xã hội, từ youtube tới Facebook, từ Instagram cho tới Twitter…

Ở Việt Nam, câu chuyện về chủ nghĩa phát xít mới thực sự khá xa vời bởi đặc thù xã hội, dân tộc của chúng ta rất khác. Nhưng ví dụ từ việc chủ nghĩa phát xít mới tận dụng triệt để sự tiện dụng đến tùy tiện của mạng xã hội có thể đánh thức chúng ta về những mối đe dọa khác.

Hãy thử đặt những câu hỏi này và tự trả lời, chúng ta sẽ hiểu mạng xã hội không chỉ là sự tiện lợi trong chuyện kết nối con người với nhau. Đó là hai câu hỏi "Thực sự những thứ chúng ta đọc trên mạng xã hội có đáng tin cậy?" và "Mạng xã hội hôm nay có an toàn nữa hay không?".

Trong lúc chờ đợi bạn tự tìm ra câu trả lời cho mình, chúng ta hãy thử đến với những câu chuyện gần nhất để lấy nó làm dẫn chứng điểm tựa cho đánh giá của mỗi cá nhân. Đầu tiên là câu chuyện về vụ án chấn động ở Điện Biên hồi Tết âm lịch vừa rồi.

Ngay sau khi các đối tượng gây án bị bắt, đã có những phân tích, lập luận của một số nhân vật có ảnh hưởng trên facebook, thậm chí sau đó được dẫn và đăng tải lại trên một vài tờ báo, với quan điểm chỉ trích cơ quan điều tra, đại ý cho rằng có sự chậm trễ, không thể ngăn chặn được hậu quả.

Các lập luận ấy rất dễ dẫn dụ người đọc vì chúng được diễn tả khéo léo nhờ tài sử dụng ngôn từ của chủ nhân chúng. Nhưng đến hôm nay, khi bắt đầu có nhiều tình tiết mới hơn xuất hiện sau một quá trình đấu tranh, điều tra cực kỳ vất vả, những người tung tin trước đó, những tờ báo đăng tải các thông tin tiêu cực trước đó dường như đã bị "việt vị".

Câu chuyện thứ hai là câu chuyện mới xảy ra gần đây, chưa được công bố rộng rãi bởi bất kỳ tờ báo nào nhưng nguy cơ của nó không hề nhỏ. Hơn 1 tuần trở lại đây, vài cộng đồng nhỏ trên mạng xã hội (như các cộng đồng buôn bán chung đặc thù, cộng đồng chơi game….) đang chia sẻ nhau đường dẫn hai tài khoản twitter có tên Bé B. và Mie T. với tốc độ chóng mặt. Không biết ai là chủ nhân của những tài khoản này nhưng nội dung chủ yếu là những video, hình ảnh kích dục với mục đích thu hút người theo dõi để bán hàng.

Nguy hiểm hơn, thứ hàng mà họ bán là 2 thứ: hoặc là video sex được cho là của chính nữ chủ nhân tài khoản (?) hoặc là cần sa. Đặc biệt, chủ tài khoản còn rao bán cần sa công khai với khuyến mại là clip sex.

Sự lây lan của những tài khoản như thế sẽ tạo ra một xã hội mạng như thế nào? Chắc chắn sẽ là một xã hội mạng không lành mạnh, nhiều cám dỗ và hoàn toàn có thể khiến các tệ nạn ngoài xã hội thực tăng trưởng đáng ngại, đặc biệt là những vụ án liên quan đến tấn công tình dục.

Bây giờ, bạn đã có câu trả lời cho hai câu hỏi kể trên hay chưa? Nếu chưa, hãy đọc thêm một thông tin tham khảo gây chấn động trong tuần vừa rồi. Đó là facebook đang bị điều tra hình sự với cáo buộc lưu trữ ở dạng văn bản mật khẩu, thông tin cá nhân của hàng trăm triệu tài khoản. Thậm chí, cáo buộc này còn cho thấy facebook bắt tay với khá nhiều tập đoàn, nhãn hàng trong việc cung cấp dữ liệu cá nhân của hàng trăm triệu người dùng.

Chúng ta có an toàn ở thời đại công nghệ thông tin tưởng như giúp con người ta đáp ứng nhu cầu cá nhân hoá một cách tối ưu nhất nhưng hoá ra lại đang lộ sáng một cách dễ dàng nhất và dễ bị tổn thương bởi thông tin độc hại, thông tin dẫn dụ có ý đồ và thông tin giả hay không? Có lẽ không cần trả lời thay bất kỳ ai nhưng cũng nên nhắc lại rằng: "bây giờ chúng ta nên nói gì, khi mà chỉ vài tháng trước đây, có không ít người trong số chúng ta đã rao giảng về cái gọi là sự tụt lùi từ Luật An ninh mạng?".

Văn Đoàn

Các tin khác

Đọc “Hoàng hôn làng” của Bùi Quảng Bạ

Đọc “Hoàng hôn làng” của Bùi Quảng Bạ

Tập thơ 76 bài của tác giả Bùi Quảng Bạ, mở đầu là “Chiều cuối năm”. Tại sao là “Chiều cuối năm”? Bởi người viết xác định: Mình không còn trẻ nữa, đang ở tuổi xế chiều. Cái tuổi mà tâm trạng con người thường hướng về nỗi cô đơn, cảm giác bâng khuâng xa vắng, nỗi ám ảnh về sự héo tàn, mất mát và đầy tiếc nuối. Bài thơ cho phép liên tưởng đến sự gắn kết không thể tách rời với tên của tập thơ “Hoàng hôn làng” (cùng tên một bài thơ trong tập).

Vũ Hoàng Chương: Ôi ta đã làm chi đời ta!

Vũ Hoàng Chương: Ôi ta đã làm chi đời ta!

Gần đây, tôi gặp một nghệ nhân làm gốm và thấy trên bàn của chủ nhân có tờ giấy chép bài "Qua áng hương trà" của thi sĩ Vũ Hoàng Chương (1916-1976). Ông nói, định tìm một câu thơ để viết lên ấm trà trước khi cho vào lò nung. Đột nhiên ông ngâm: "Hồn sen thoảng ngát trà dâng đượm/ Ai biết mình sen rụng xác xơ". Tôi giật mình, vậy thi sĩ Vũ Hoàng Chương không chỉ có "Say đi em" như mọi người vẫn nhắc tới. Chiếc ấm nhỏ còn hương đất vẫn đợi người thảo bút "khói lên tơ".

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một công trình kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của dân tộc cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, dân tộc.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học nghệ thuật (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học nghệ thuật, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".