Viễn cảnh nào cho Bangladesh sau cuộc khủng hoảng?

Sau nhiều tuần đầy bất ổn và bạo lực, tình hình tại Bangladesh tạm thời lắng dịu sau khi người đứng đầu chính phủ lâm thời mới được chỉ định, dù vậy, tương lai của đất nước Nam Á với hơn 170 triệu dân này vẫn khó đoán định, còn ẩn chứa nhiều nguy cơ bất ổn.

Từ tháng 7, sinh viên Bangladesh xuống đường tuần hành để phản đối chính sách "phân bổ hạn ngạch viên chức" gây tranh cãi mà theo đó, Bangladesh dành hơn một nửa chỉ tiêu tuyển dụng viên chức hàng năm cho các nhóm đặc quyền, như con của cựu binh trong cuộc chiến giải phóng dân tộc năm 1971.

Viễn cảnh nào cho Bangladesh sau cuộc khủng hoảng? -0
Bạo loạn và rối ren là hình ảnh dễ thấy nhất tại Bangladesh thời gian gần đây. Ảnh minh họa TASS

Các cuộc biểu tình nhanh chóng leo thang thành làn sóng bạo loạn cùng lời kêu gọi Thủ tướng Sheikh Hasina từ chức. Điều đáng nói là bà Hasina vừa tái đắc cử nhiệm kỳ mới hồi đầu năm nay, sau cuộc bỏ phiếu bị phe đối lập tẩy chay và cáo buộc là thiếu tự do và mất công bằng.

Sau khi bà Hasina tuyên bố từ chức và lên trực thăng rời khỏi đất nước, người biểu tình tràn vào Phủ Thủ tướng ở thủ đô Dhaka, những hình ảnh loạn lạc tràn ngập khắp thủ đô. Theo thống kê, ít nhất 300 người đã thiệt mạng sau một tháng diễn ra phong trào biểu tình bạo lực tại Bangladesh, đặc biệt, ngày 4/8 trở thành ngày đẫm máu nhất với ít nhất 94 người thiệt mạng, trong đó có 14 cảnh sát, khi lực lượng an ninh đụng độ bạo lực với sinh viên biểu tình.

Làn sóng bạo lực đặt dấu chấm hết cho thời gian nắm quyền kéo dài 15 năm của chính trị gia được mệnh danh là "Người đàn bà thép" của Bangladesh. Bà Hasina được biết đến với những đóng góp nhằm chấm dứt chế độ quân chủ và hồi sinh nền kinh tế đất nước Nam Á. Trong suốt các nhiệm kỳ cầm quyền, bà Hasina được những người ủng hộ ca ngợi vì đã chèo lái đất nước và giúp Bangladesh chứng kiến giai đoạn tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ, trong đó động lực chính là ngành công nghiệp xuất khẩu sản phẩm dệt may với lực lượng lao động chủ yếu là nữ giới.

Bangladesh từng là một trong các quốc gia nghèo nhất thế giới khi giành độc lập vào năm 1971, thậm chí, cựu Ngoại trưởng Mỹ Henry Kissinger còn nhận định nước này là "trường hợp không thể cứu vãn được" về mặt kinh tế, theo AFP. Đáng chú ý, dưới thời của bà Hasina, Bangladesh từ năm 2009 đã đạt mức tăng trưởng trung bình hơn 6% mỗi năm. Tình trạng đói nghèo ở nước này cũng giảm mạnh và hơn 95% trong tổng số 170 triệu dân nước này hiện có điện sinh hoạt.

Theo số liệu của Ngân hàng Thế giới, thu nhập bình quân đầu người của Bangladesh vượt Ấn Độ, đạt mức 2.457,92 USD vào năm 2021. Bên cạnh đó, nữ Thủ tướng cũng được biết đến vì đã mạnh tay trấn áp các nhóm phiến quân Hồi giáo, sau vụ việc hồi năm 2016 khi 5 phần tử cực đoan người Bangladesh xông vào một quán cafe được nhiều người phương Tây yêu thích ở Dhaka và sát hại 22 người.

Tình hình bất ổn tại Bangladesh tạm lắng ngày 6/8, khi Tổng thống nước này chỉ định ông Muhammad Yunus, một doanh nhân từng được trao Giải Nobel, làm người đứng đầu chính phủ lâm thời. Thông tin này được công bố bởi Joynal Abedin, thư ký báo chí của Tổng thống Mohammed Shahabuddin. Ngoài ra, thành phần chính phủ do ông Yunus lãnh đạo sẽ sớm được quyết định sau khi thảo luận với các đảng phái chính trị và các bên liên quan khác.

Được biết, ông Yunus là một nhà kinh tế và chủ ngân hàng, được trao Giải Nobel Hòa bình năm 2006 vì tiên phong sử dụng tín dụng vi mô để giúp đỡ những người nghèo, đặc biệt là phụ nữ, theo Al Jazeera. Lãnh đạo phe biểu tình của sinh viên kỳ vọng rằng chính phủ lâm thời có thể sẽ sớm được hoàn thiện để vượt qua giai đoạn khó khăn này.

Theo Reuters, tình hình dần trở lại bình thường sau sự hỗn loạn hồi đầu tuần, mặc dù vẫn còn một số cuộc biểu tình lẻ tẻ tại Dhaka ngày 7/8. Ấn Độ, người hàng xóm khổng lồ của Bangladesh, đã sơ tán toàn bộ nhân viên không thiết yếu và gia đình của họ khỏi đại sứ quán và 4 lãnh sự quán tại nước này. Hầu hết các trường học và khuôn viên đại học ở Dhaka cũng như các thành phố lớn khác đã mở cửa trở lại, trong khi người dân đã bắt đầu đi xe buýt hoặc các phương tiện giao thông khác để đến công sở, ngân hàng… Các nhà máy may mặc, trụ cột của ngành sản xuất của đất nước 170 triệu dân này, cũng đã hoạt động trở lại sau nhiều ngày buộc phải đóng cửa vì bạo lực.

Sau tất cả những diễn biến vừa qua, nhiều người đặt ra câu hỏi liệu tương lai của Bangladesh sẽ ra sao. Đất nước này vẫn đang vật lộn với những khó khăn kinh tế và đang nằm trong chương trình cho vay cứu trợ của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Chính phủ lâm thời dự kiến sẽ tổ chức bầu cử ngay sau khi nhậm chức.

Một số nguồn tin cho biết ông Yunus có thể sẽ về nước vào ngày 8/8. Việc lựa chọn của người dân trong cuộc bầu cử sắp tới cũng sẽ quyết định tương lai chính trị của đất nước. Một viễn cảnh mà nhiều chuyên gia đồng ý là bất ổn sẽ tiếp tục đeo đuổi đất nước này trong thời gian tới, khi lãnh đạo phe sinh viên biểu tình đưa ra một loạt yêu cầu đối với chính phủ mới, và nếu không thực hiện đúng, khả năng cao Bangladesh lại rơi vào khủng hoảng.

Duy Tiến (Tổng hợp)

Các tin khác

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Phát biểu ngay tại căn cứ liên hợp Andrews khi vừa đặt chân tới Mỹ hôm 23/9 (giờ địa phương), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho hay, thế giới đang phát triển, thời đại đang thay đổi, nhưng quy luật lịch sử về việc Trung Quốc và Mỹ chung sống hòa bình không thay đổi, nguyện vọng tốt đẹp của nhân dân hai nước về tăng cường giao lưu hữu nghị không thay đổi, kỳ vọng chung của cộng đồng quốc tế đối với Trung Quốc và Mỹ cũng không thay đổi.

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Hàng trăm nghìn trẻ tại dải Gaza trở lại trường học trực tiếp lần đầu tiên sau gần 3 năm do ảnh hưởng của chiến sự. Những lớp học trong lều bạt mở ra hy vọng khôi phục việc học, nhưng cũng cho thấy những thách thức lớn phía trước đối với giáo dục và quá trình tái thiết Gaza.

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Hàng trăm nhà lãnh đạo, quan chức ngoại giao sẽ hội tụ tại New York trong tuần này để tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) khóa 81, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đối mặt nhiều vấn đề cấp bách liên quan đến xung đột, an ninh, chủ nghĩa đa phương và những tác động ngày càng rõ nét của trí tuệ nhân tạo (AI).

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Sở hữu biên giới trên bộ với 7 quốc gia, Iran từng kỳ vọng mạng lưới đường bộ, đường sắt và các cảng phía Bắc có thể giúp giảm sức ép khi hoạt động thương mại đường biển bị phong tỏa. Tuy nhiên, tình trạng xe tải mắc kẹt tại nhiều cửa khẩu đang cho thấy khoảng cách giữa lợi thế địa lý trên bản đồ và khả năng chuyển hóa lợi thế đó thành năng lực vận tải thực tế vẫn còn rất lớn.

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Google ngày 19/9 xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của 3 công ty trong quá trình kiểm thử an ninh mạng hồi tháng 5. Mặc dù Google cho biết mô hình đã dừng hoạt động sau khi nhận ra các hệ thống này không thuộc môi trường thử nghiệm và không gây thiệt hại, vụ việc tiếp tục làm gia tăng quan ngại về khả năng kiểm soát các hệ thống AI ngày càng có tính tự chủ cao.

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Đức, Đan Mạch, Phần Lan, Hà Lan và Áo đề nghị giảm hàng trăm tỷ euro trong đề xuất ngân sách dài hạn gần 2.000 tỷ euro của Liên minh châu Âu (EU) giai đoạn 2028-2034, trong bối cảnh các nước thành viên tranh luận về việc phân bổ nguồn lực cho quốc phòng, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và vấn đề di cư.

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngày 16/9 cho biết, dầu thô có thể được bơm trở lại qua đường ống Đông – Tây của Arab Saudi trong vài ngày thay vì mất nhiều tuần như một số dự báo, sau khi phải tạm đóng vì hứng chịu các cuộc tấn công bằng UAV của Houthi. Thông tin này tiếp tục cho thấy vai trò của tuyến đường ống chiến lược trong bối cảnh khủng hoảng Hormuz.

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Tiến trình đàm phán hướng tới khả năng chấm dứt xung đột Nga-Ukraine đang xuất hiện những tín hiệu tích cực mới khi cả Kiev và Moskva cùng phát đi thông điệp sẵn sàng nối lại tiếp xúc ba bên với sự trung gian của Mỹ.

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Những nỗ lực ngoại giao tại khu vực Trung Đông dường như đang chững lại sau khi cuộc đàm phán quan trọng giữa Iran và các cường quốc Vùng Vịnh bị trì hoãn. Cùng lúc đó, một loạt các cuộc tấn công mới nhằm vào hai tuyến đường trung chuyển dầu mỏ huyết mạch của khu vực đang đẩy những lo ngại về an ninh nguồn cung năng lượng toàn cầu lên cao. 

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Trong khi eo biển Hormuz tiếp tục chịu tác động từ xung đột Mỹ-Iran, đà tiến công của Houthi tại Yemen đang đẩy Bab el-Mandeb vào vòng xoáy bất ổn, làm gia tăng sức ép lên các tuyến vận chuyển dầu mỏ và hàng hóa của thế giới.

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001, những hình ảnh máy bay đâm vào tòa tháp đôi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) và các công trình đổ sập vẫn tiếp tục được chia sẻ rộng rãi trên Internet. Đáng chú ý, ngày càng nhiều người trẻ đang lần đầu tiên được xem những nội dung từng gây chấn động thế giới, qua đó đặt ra câu hỏi về cách một thế hệ mới tiếp nhận và ghi nhớ một trong những sự kiện nổi bật nhất đầu thế kỷ XXI.

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ và Iran liên tiếp tiến hành các cuộc tập kích nhằm vào tàu bè quanh eo biển Hormuz, đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng. Trong khi Tehran đưa ra hàng loạt điều kiện để chấm dứt xung đột và cảnh báo mở rộng vùng hạn chế hàng hải, Washington cho biết hiện chưa ưu tiên giải pháp ngoại giao.

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Chỉ vài ngày trước lễ kỷ niệm 25 năm vụ khủng bố ngày 11/9/2001, chính quyền thành phố New York (Mỹ) đã công bố khoảng 170.000 trang tài liệu trước đây chưa được tiết lộ, cho thấy giới chức từng lo ngại về những mối đe dọa đến sức khỏe do chất lượng không khí sau khi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) sụp đổ.

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Gần đây, Iran tuyên bố sẽ thiết lập một “vùng hạn chế” mới quanh eo biển Hormuz. Thực tế, Tehran thời gian qua đã cho thấy khả năng gây gián đoạn đáng kể đối với hoạt động đi lại qua eo biển. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định, Iran sẽ phải đối mặt với rất nhiều thách thức nếu thực sự muốn áp đặt quyền kiểm soát eo biển, đặc biệt với những tàu được quân đội Mỹ hộ tống.

Tình hình thành trì Ali al-Taher làm phức tạp thêm căng thẳng Trung Đông

Tình hình thành trì Ali al-Taher làm phức tạp thêm căng thẳng Trung Đông

Việc Israel tuyên bố kiểm soát tác chiến mạng lưới đường hầm tại Ali al-Taher, vốn được Hezbollah xây dựng trong khoảng hai thập kỷ, đang đẩy mặt trận Lebanon vào một giai đoạn nhạy cảm mới. Diễn biến này càng đáng chú ý trong bối cảnh Iran từng chuyển tới Mỹ cảnh báo về nguy cơ phức tạp hóa tình hình tại khu vực này.