Uy linh trời tạc một tòa nên thơ

Nằm tại Tây Ninh, được mệnh danh là tỉnh“Mặt trời”, nhưng núi Bà Đen lại quanh năm mây mù bao phủ, từ chiều tối cho đến sáng hôm sau. Ở độ cao 986 mét, hiện diện một không gian tựa bồng lai tiên cảnh, hấp dẫn những người ưa mạo hiểm băng rừng, leo núi..

Vây quanh núi Bà Đen là bốn con đường, khoanh vùng diện tích, rộng hơn 24 cây số vuông. Nhìn từ xa, núi Bà Đen như hình chiếc nón khổng lồ, úp xuống mặt đất. Nằm tại Tây Ninh, được mệnh danh là tỉnh“Mặt trời”, nhưng núi Bà Đen lại quanh năm mây mù bao phủ, từ chiều tối cho đến sáng hôm sau. Ở độ cao 986 mét, hiện diện một không gian tựa bồng lai tiên cảnh, hấp dẫn những người ưa mạo hiểm băng rừng, leo núi...

Lên lễ vía bà cầu duyên

Đầu năm khách thập phương đổ về, nhất là các bạn trẻ lên Điện Bà cầu may, mong được kết tóc xe tơ với người vợ, người chồng như ý. Hàng trăm năm qua, núi Bà Đen được truyền tụng linh lắm, nhất là cầu duyên. Nam thanh nữ tú nườm nượp kéo lên núi. Họ luôn luôn nhỏ to, thì thầm nhắn nhủ nhau rằng, phải kiên trì sẽ được đền đáp, mà khi lên núi cấm có kêu mệt.

Chốn linh thiêng ai kêu một tiếng, “Bà” nghe thấy là không còn linh nghiệm nữa. Lên đền là phải vui cười tươi sắc. Mệt mấy cũng phải nở nụ cười. Nhất là trong năm, không được làm điều ác, kỵ nói điều gở, “Bà” mới ban phúc.

“Bà” đã dạy lấy cái đức làm căn cốt thì cái phúc sẽ đến. Đó là một tâm thế thanh tao, mọi người phải nhận biết về mình, mỗi khi lên núi Bà Đen. Chính vì thế, xưa các cụ nhà ta nhắn lại rằng: “Tây Ninh danh thắng núi Bà/ Uy linh trời tạc một tòa nên thơ”.

Núi Bà kể, cuộc đời lắm nỗi truân chuyên, phước phận đến với con người không dễ dàng. Như cuộc đời “Bà” vậy…Chuyện rằng, nàng Lý Thị Thiên Hương, sắc nước hương trời đem lòng yêu chàng Lê Sĩ Triệt, tài đức vẹn toàn. Hai người đính hôn. Sau đó chàng phải tòng quân lên đường đánh giặc.

Ở nhà, Lý Thị Thiên Hương một dạ, đợi chồng. Nàng chăm chỉ lên chùa dâng hương cầu mong cho chồng chiến thắng trở về. Một lần nàng bị kẻ xấu bắt toan giở trò hãm hiếp, nên đã nhảy xuống núi tự vẫn, một lòng giữ gìn trinh tiết. Thời gian trôi qua. Nàng hiện về báo mộng cho trụ trì chùa biết mọi chuyện. Thân hình nàng đen đúa, trong tâm trạng oan ức, đắng cay.

Đi lễ chùa núi Bà Đen, Tây Ninh.
Đi lễ chùa núi Bà Đen, Tây Ninh.

Nhà sư thương xót đưa thi thể nàng về chùa an táng. Người đời tỏ lòng tôn kính tấm lòng thủ tiết thờ chồng của người con gái xinh đẹp, bèn xây một ngôi đền dưới chân núi thờ nàng. Núi được đặt tên Bà Đen từ đó. Sau này Điện Bà được xây trên lưng núi, ở độ cao chừng gần 400 mét, bên cạnh chùa Linh Sơn Tiên Thạch Tự (còn gọi là chùa Thượng).

Đường lên đền, xưa không mấy dễ dàng, phải vượt qua con đường dốc cao, lổn nhổn đất đá và cây cối um tùm. Vậy mà các đôi trai gái hàng năm vẫn vượt dốc đá, hiểm nguy lên cầu “Bà” xe duyên. Nhiều đôi nên vợ nên chồng khi lên lễ. Rồi những đôi uyên ương gặp trắc trở, đều được “Bà” phù hộ mà duyên hồng, phúc thắm. Không ít những đôi vợ chồng, đã đầu bạc răng long, vẫn lên cầu phúc cho con cháu. Bởi chính họ nhận phúc lớn cả đời, được “Bà” ban cho, căn số trăm năm. Từ Chùa Bà, đường lên đỉnh núi, cao chót vót chạm trời. Nhiều đôi trai gái sau khi lễ còn theo hồn “Bà” dẫn lên đỉnh núi, để chiêm nghiệm cuộc sống, hòa mình với mây gió. Họ mới hay đây là duyên trời đã xe. Thánh mẫu Bà Đen đang ngồi trong không trung, kết nối tình yêu hai trái tim bạn trẻ, sống chết bên nhau trọn đời. Chính vì thế lễ hội đầu năm ở Núi Bà được ví là lễ hội tình yêu, kéo dài suốt tháng Giêng hàng năm.

Vượt núi Dũng Sĩ

Núi Bà Đen còn là chứng tích, mà những người con anh hùng của đất Tây Ninh đã hy sinh trong cuộc chiến đấu chống giặc Mỹ. Bên cạnh chùa Hang có bia tưởng niệm Liên đội 7 và Tiểu đoàn trinh sát 47, đã khắc ghi: “Nơi đây 181 cán bộ, chiến sĩ trinh sát thuộc phòng Quân báo, Bộ Tham mưu Miền (B2), đơn vị Anh hùng Lực lượng Võ trang Nhân dân đã anh dũng hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước”.

Chùa Bà cũng là nơi khởi phát những cuộc trường kỳ mai phục của Liên đội 7 trinh sát, thuộc phòng Quân báo Miền. Bởi Núi Bà an ngữ trên trục đường đi lên căn cứ Trung ương Cục miền Nam và Sở chỉ huy Bộ Tư lệnh Miền, nằm sát biên giới Campuchia. Mỗi khi quân đội Mỹ tiến đánh vào căn cứ đều phải đi qua đường này.

Giặc đã chiếm cứ đỉnh núi để khống chế và chỉ huy tác chiến. Đơn vị trinh sát của ta chiếm phần giữa núi, chừng ở độ cao 600 mét để thu nạp thông tin, qua vô tuyến điện và kính viễn vọng theo dõi âm mưu, hành động của giặc, mỗi khi cất quân đánh vào trụ sở Trung ương Cục miền Nam.

Đây là cuộc chiến đấu rất kỳ lạ. Đẫm chất bi hùng. Bởi lẽ quân ta ở lưng chừng núi. Kẻ địch thì chiếm lĩnh đỉnh cao nhất và chân núi. Chúng đã phá chùa đền miếu dồn các sư, ni xuống chân núi, dồn vào khu dân cư. Giữa núi là những hang động, được tạo nên bởi các tảng đá chênh vênh, hết sức bất ngờ.

Nhiều âm mưu của chúng đã bị ta phát hiện và báo tin vào trụ sở chỉ huy. Hầu hết các cuộc hành quân lớn, đánh tập kích vào Trung ương Cục miền Nam đều bị thất bại. Lực lượng giặc bao vây ở dưới, hàng chục lần lên núi, định tiêu diệt hay bắt sống đội trinh sát. Nào dội bom, thả khí ngạt. Hoặc hai bên còn đánh giáp lá cà. Nhưng cuối cùng quân đội ngụy cũng phải tháo lui, bỏ xác dọc đường. Liên đội 7 cùng với chiến sĩ tiểu đoàn Trinh sát 47 đã trụ vững trên núi Bà Đen suốt 13 năm gian khó.

Thậm chí, họ còn tấn công chiếm được đỉnh núi, đánh bật giặc ra khỏi đồn trú. Sau đó các chiến sĩ phối hợp các đơn vị đánh xuống đồng bằng, giải phóng hoàn toàn núi Bà Đen, vào ngày 7-1-1975. Đó là cuộc chiến đấu cuối cùng, đầy quyết liệt, biết bao sóng gió, liên tục 30 ngày đêm, góp phần cho chiến dịch tổng tiến công giải phóng miền Nam (30-4-1975). Chính vì thế mọi người còn gọi núi Bà Đen là núi Dũng Sĩ. Đây là chứng cứ sống động về những chiến công của những dũng sĩ trên núi Bà Đen.

Giờ đây, đường lên núi càng thêm hấp dẫn, bởi những hang động kỳ thú. Các phượt thủ thường leo núi bằng hai con đường gian nan nhất, “Đường đá trắng” và cung lộ “Ma Thiên Lãnh”. Ai cũng muốn khám phá con đường gian khó nhất, còn vương những dấu vết đạn bom. Đồng thời, họ sẽ hình dung ra những trận đánh của lực lượng quân đội ta, qua các hang động chênh vênh trên cao.

Đường lên mỗi lúc một dựng đứng. Đặc biệt có đường dốc đá kéo dài 700 mét là sự thách thức cho các bạn trẻ. Bên dốc là vực sâu, những tảng đá vượt ra khỏi ngọn núi như một kỳ quan không tưởng. Có những phiến đá chồng xếp tạo nên hàng động hay mái nhà như trong chuyện cổ tích. Đây cũng là nơi các dũng sĩ quân đội ta sống và chiến đấu ròng rã hơn mười năm. Họ đã phải săn thằn lằn núi để làm thực phẩm. Cuộc chiến đầy cam go qua những phiến đá. Mỗi bước chân các bạn trẻ đều thấm đẫm những ký ức huyền diệu nhất của chiến trường núi Bà Đen.

 Hiện có tới 6 con đường lên đỉnh núi. Rẻo cao nào cũng đều ẩn chứa nhiều thử thách không nhỏ, với các bạn trẻ, cùng những người ưa mạo hiểm. Đá chồng đá, dốc nối dốc. Có leo núi mới hiểu vì sao có câu “thở ra đằng tai”. Mệt bã người, nhưng không được dừng bước, không gục ngã, khi ấy mới chinh phục được đỉnh Bà Đen.

Cuồn cuộn sóng mây

Còn một điều lý thú đối với các bạn trẻ khi lên núi đón bình minh và cánh đồng mây bồng bềnh trên cao. Nhất là đối với các nhà nhiếp ảnh có thú săn mây tạo hình cho tác phẩm của mình. Ngoài cái đẹp hùng vĩ và cảnh hang động kỳ quái, Núi Bà còn quyến rũ mọi người ở những áng mây bay.

Xưa nhiều thi nhân đã từng lên đây tức cảnh làm thơ vịnh núi Bà Đen. Ai nấy đều ngạc nhiên, ngắm vẻ đẹp nên thơ mây trời sương khói, khi hoàng hôn, hay bình minh bừng sáng. Sương Nguyệt Anh, con gái của cụ Đồ Chiểu đến đây đã từng viết: “Tuyết đượm nhành tiên in sắc trắng/ Sương pha bóng nguyệt ánh mầu ngân/ Mây lành, gió tạnh nương hơi chánh/ Vóc ngọc, mình băng bật khói trần…”.

Cảnh sắc Núi Bà quyến rũ nhất, khi mây vờn cuộn sóng, trên đỉnh núi. Có những nhiếp ảnh gia đã không ít lần lên núi ngủ đêm, chờ đến sáng để chụp ảnh mây, với cảm xúc dâng trào. Trầm mình trong mơ, với câu chuyện cổ tích, những cô tiên giáng trần say mê ca múa. Mây mỗi lúc một khác, tầng tầng lớp lớp, trập trùng hút tầm mắt. Ngỡ như thoát trần, cùng gió rú gào trên đỉnh núi, mộng mị trên những áng mây, bồng bềnh trôi. Một không gian lãng mạn đầy bí ẩn: “Bao la mây núi như trời biển/ Cất cánh bay trong cõi mộng thần tiên”.

Vương Tâm

Các tin khác

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

Trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, Báo Công an nhân dân (CAND) không chỉ là tiếng nói của lực lượng CAND, mà còn là địa chỉ tin cậy, gắn bó của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ cả nước. Từ những trang viết, cuộc trò chuyện đến sự đồng hành trong các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tình cảm chân thành mà giới văn nghệ sĩ dành cho Báo CAND đã góp phần bồi đắp mối gắn kết bền chặt giữa báo chí với đời sống văn học, nghệ thuật, giữa người cầm bút với những người làm nghệ thuật. Qua năm tháng, sự tin yêu, trân trọng và đồng hành ấy đã trở thành một phần ý nghĩa trong hành trình phát triển của tờ báo. Sức lan tỏa của một cơ quan báo chí không chỉ ở những trang viết mà còn ở khả năng kết nối con người bằng niềm tin và những giá trị nhân văn.

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh hiện là Phó trưởng đoàn Kịch cổ điển, Nhà hát Kịch Việt Nam. Anh được biết đến là một nghệ sĩ có nhiều khám phá độc đáo, mới mẻ với kịch đương đại, lịch sử, thiếu nhi. "Bén duyên" và bị cuốn hút với các vở diễn về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân (CAND) đã giúp anh có nhiều trải nghiệm mới mẻ. Phóng viên Chuyên đề Văn nghệ Công an có cuộc trò chuyện với NSND Tạ Tuấn Minh.

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Từ những giai điệu thấm đẫm tình quê hương đến những câu chuyện lay động lòng người, chương trình nghệ thuật "Kết nối yêu thương" gửi đi thông điệp giản dị mà sâu sắc: Không ai nên đơn độc trước nghịch cảnh. Đằng sau mỗi người phụ nữ đau yếu, mỗi em nhỏ mang bệnh hiểm nghèo là một phận đời cần được chở che, một ước mơ cần được níu giữ. Khi những trái tim cùng rung lên nhịp đập yêu thương, nghệ thuật không chỉ chạm đến cảm xúc mà còn khơi dậy trách nhiệm cộng đồng, thắp lên hy vọng cho những cuộc đời còn nhiều gian khó.

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Liên hoan phim (LHP) Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16 (diễn ra từ ngày 18 đến ngày 26/9) quy tụ 25 tác phẩm điện ảnh tài liệu đặc sắc đến từ Việt Nam và các quốc gia châu Âu. Đây không chỉ là “bữa tiệc” điện ảnh, mở ra cơ hội giao lưu, hợp tác giữa những người làm nghề mà còn là cầu nối để dòng phim đặc biệt này đến gần với công chúng hơn.

Ca sĩ Tùng Dương đã tổ chức riêng nhiều live concert.

Từ “độc đạo” đến đại chúng

25 năm trong nghề, Tùng Dương đã có một hành trình đặc biệt mà không nhiều nghệ sĩ thế hệ anh có thể làm được. Đó là hành trình của một nghệ sĩ luôn muốn bước ra khỏi vùng an toàn, không ngừng thử nghiệm, tìm kiếm những giới hạn mới của giọng hát và tư duy âm nhạc. Nhưng cũng chính trên hành trình tưởng như ngày càng đi xa ấy, Tùng Dương lại ngày càng trở về gần hơn với những điều căn cốt: gia đình, tình yêu, con người, quê hương, đất nước, những giá trị đã làm nên căn tính của mình.

Buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Phú Quang - Còn mãi một tình yêu” tại Nhà hát Hồ Gươm

Âm nhạc không chỉ là ký ức

Gần 5 năm sau ngày nhạc sĩ Phú Quang rời cõi tạm, những giai điệu của ông vẫn hiện diện trong đời sống âm nhạc Việt Nam. Năm 2026, ba người con của ông chính thức tiếp nhận di sản âm nhạc mà cha để lại. Nhưng câu chuyện di sản âm nhạc Phú Quang không chỉ là câu chuyện của một gia đình tiếp nhận một gia tài nghệ thuật. Nó đặt ra một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để di sản âm nhạc của một nhạc sĩ được bảo vệ, được trao truyền và tiếp tục sống trong đời sống đương đại?

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Ngày nay, nhiều tác phẩm điện ảnh ra đời nhận được sự bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội cùng những bài review phim xuất hiện dày đặc. Tuy nhiên, giữa dòng chảy ồn ã ấy lại thiếu vắng những bài phê bình có chuyên môn, đi sâu vào ngôn ngữ điện ảnh, giá trị nghệ thuật và ý nghĩa văn hóa của tác phẩm. Để đời sống điện ảnh không chỉ dừng lại ở những lời khen - chê, đánh giá cực đoan, cần thêm những tiếng nói phê bình giàu tri thức, góp phần nâng cao thị hiếu và nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh trong công chúng.

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Việc đưa chất liệu truyền thống vào các sản phẩm nghệ thuật đang trở thành xu hướng và mở ra nhiều hướng sáng tạo, góp phần làm mới cách tiếp cận và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng yêu cầu nghệ sĩ cần sự hiểu biết, tôn trọng và trách nhiệm với những giá trị văn hóa mà sản phẩm khai thác.

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” của Tố Hữu - một trong những bài thơ tiêu biểu viết về Cách mạng Tháng Tám năm 1945, không chỉ là niềm vui của một cá nhân, hay của hàng chục triệu người, còn là niềm vui hồi sinh của một dân tộc vừa thoát khỏi ách nô lệ, giành lại quyền làm chủ vận mệnh. Cũng là niềm vui được cống hiến và kiến tạo tương lai. “Vui bất tuyệt” trở thành cảm hứng chung cho nhiều tác phẩm nổi tiếng cùng chủ đề.

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Những người trẻ thế hệ 8x, 9x, 2000 đang lựa chọn cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng của mình. Với họ, lịch sử là những câu chuyện được kể lại sống động trên các nền tảng số, hay những bộ phim, những bài hát, những tiểu thuyết hấp dẫn và ý nghĩa... giúp họ hiểu hơn về đất nước mình.

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

Bắt đầu lên sóng truyền hình ANTV (thứ Bảy, Chủ nhật) từ ngày 22/8 và trên kênh HTV9 (thứ Hai, thứ Ba) từ ngày 24/8, bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng. Không chỉ khắc họa những cuộc đấu trí căng thẳng, "Kế hoạch CM12" còn làm nổi bật bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ CAND trong hành trình bảo vệ An ninh Tổ quốc từ những ngày đầu đất nước thống nhất.

Trưởng thành cùng lực lượng

Trưởng thành cùng lực lượng

Trong hơn 80 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, có thể nói rằng, văn học nghệ thuật về lực lượng công an với sứ mệnh của mình đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân…

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Mới đây, việc 2 bộ phim kinh dị "BACKROOMS" và "Obsession" thắng lớn phòng vé đã gây ra nhiều bất ngờ. Bên cạnh việc được thực hiện bởi các nhà sáng tạo nội dung tuy không chuyên về điện ảnh nhưng lại mang đến sự mới mẻ, thích thú, thì thực tế này cũng cho thấy thể loại thriller/mystery hay giật gân/bí ẩn đang được yêu thích hơn bao giờ hết cả trong phim ảnh cũng như văn chương.

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Được đầu tư hoành tráng, công phu và giàu sáng tạo, các chương trình nghệ thuật về Công an nhân dân (CAND) thời gian qua không chỉ góp phần làm mới nghệ thuật chính luận mà còn lan tỏa sâu sắc hình tượng người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, gần gũi trong lòng công chúng.