Tương lai nào cho vòng xoáy căng thẳng Mỹ - Iran?

Những kỳ vọng về một cuộc gặp có thể tạo nên bước đột phá giữa Mỹ và Iran đã tan thành bọt biển, sau khi hai nhà lãnh đạo có màn tranh cãi không khoan nhượng tại kỳ họp cấp cao thường niên Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) diễn ra vào ngày 25-9 (giờ địa phương).

Tiếp tục đối đầu gay gắt

Cùng có mặt tại Đại hội đồng LHQ hôm 25-9, nhưng Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Hassan Rouhani từ chối gặp mặt nhau. Thậm chí, thông qua bài phát biểu của mình, cả hai nhà lãnh đạo đã có những chỉ trích nặng nề nhằm đến người còn lại. Tổng thống Mỹ cho rằng chính Iran đã “gieo rắc sự hỗn loạn khắp khu vực. "Những nước láng giềng của Iran đã chịu ảnh hưởng nặng nề về chính sách mở rộng thô bạo của quốc gia này". Từ đó, Tổng thống Trump kêu gọi các quốc gia "phải cô lập chính quyền Iran".

Cần lưu ý rằng, kể từ sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân quốc tế mà Iran và Nhóm P5+1 đã ký kết, được biết đến với tên gọi Kế hoạch hành động chung toàn diện JCPOA vào tháng 5 vừa qua, quan hệ giữa Mỹ và Iran lại rơi vào một vòng xoáy khủng hoảng mới, nhất là khi Washington hồi tháng 8 tuyên bố tái áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Iran.

Trong bài phát biểu của mình, Tổng thống Mỹ cũng khẳng định Iran sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn hơn về kinh tế khi vòng trừng phạt thứ 2 của Mỹ nhằm vào ngành năng lượng của Tehran có hiệu lực ngày 5-11 tới.

Đáp lại, Tổng thống Iran Hassan Rouhani chỉ trích quyết định áp thêm các lệnh trừng phạt lên Iran của Tổng thống Trump là một hình thức của "khủng bố kinh tế", đồng thời cáo buộc chính quyền Mỹ đang nỗ lực lật đổ chính phủ của ông. Dù không trực tiếp chỉ đích danh Tổng thống Trump, nhưng Tổng thống Iran đã tuyên bố rằng, một số nhà lãnh đạo thế giới đang hủy hoại an ninh thế giới bằng "sự thiếu thận trọng và không tuân thủ các giá trị và thể chế quốc tế". Tìm kiếm giải pháp ứng phó.

Trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran đang trở nên gay gắt, Cao ủy Liên minh châu Âu (EU) phụ trách chính sách đối ngoại Federica Mogherini cùng ngày thông báo các nước thành viên của khối sẽ thiết lập một cơ chế thanh toán để cho phép các công ty dầu lửa tiếp tục làm ăn với Iran và tránh được các lệnh trừng phạt của Mỹ, CNBC đưa tin. Tuyên bố giữa EU và Iran, được đưa ra bên lề khóa họp của Đại hội đồng LHQ, khẳng định cơ chế thanh toán mới sẽ tạo điều kiện dễ dàng trong các hoạt động xuất, nhập khẩu dầu của Iran, đồng thời hỗ trợ và đảm bảo các công ty được tiếp tục làm ăn hợp pháp với Iran.

Những diễn biến căng thẳng giữa hai nhà lãnh đạo tại kỳ họp của Đại hội đồng LHQ dấy lên lo ngại về tương lai mối quan hệ giữa 2 quốc gia. Ảnh: Iran Observer.
Những diễn biến căng thẳng giữa hai nhà lãnh đạo tại kỳ họp của Đại hội đồng LHQ dấy lên lo ngại về tương lai mối quan hệ giữa 2 quốc gia. Ảnh: Iran Observer.

Thông báo của bà Mogherini được công bố chỉ một ngày sau khi các bên còn lại tham gia thỏa thuận JCPOA (gồm Anh, Trung Quốc, Pháp, Đức, Nga) đạt nhất trí tiếp tục nỗ lực thành lập một cơ chế đặc biệt để duy trì thương mại với Iran. Theo đó, EU cùng Nga, Trung Quốc và Iran nhấn mạnh quyết tâm "bảo vệ quyền tự do của các công ty của mình trong việc theo đuổi hoạt động kinh doanh hợp pháp với Iran".

Thế nhưng thực tế là, bất chấp các nỗ lực của EU nhằm bảo vệ các công ty làm ăn với Iran, một số tập đoàn lớn như tập đoàn năng lượng Total, hãng xe Peugeot của Pháp, Công ty Siemens, Daimler của Đức đã dừng hoạt động ở Iran do lo ngại phải hứng chịu đòn trừng phạt của Mỹ. Trong bối cảnh đó, Sputnik đưa tin, ngày 25-9, Đại diện đặc biệt của Mỹ về vấn đề Iran, ông Brian Hook cho biết Washington đang phối hợp chặt chẽ với các đối tác châu Âu trong bối cảnh Mỹ chuẩn bị tái áp đặt các lệnh trừng phạt nhằm vào Iran.

Phát biểu với báo giới, ông Hook nhấn mạnh: "Chúng tôi đang hợp tác rất chặt chẽ với các đối tác châu Âu", đồng thời khẳng định Washington không quan tâm đến việc theo đuổi một cơ chế nào khác.

Có hay không cơ hội đàm phán?

Tổng thống Iran Hassan Rouhani ngày 25-9 tuyên bố, bất kỳ cuộc đàm phán nào trong tương lai với Mỹ nên dựa vào khuôn khổ của thỏa thuận hạt nhân quốc tế JCPOA và Nghị quyết số 2231 của Hội đồng Bảo an LHQ, Truyền thông nhà nước Iran đưa tin. Về phần mình, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng khẳng định ông sẽ không gặp đại diện tới từ Iran cho đến khi Tehran thay đổi giọng điệu của mình.

Theo các nhà phân tích, sự đối đầu trực diện đầy gay gắt ngay tại một diễn đàn quốc tế giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Iran  đang làm rõ nét hơn lập trường cứng rắn và những bất đồng khó có thể đàm phán giữa hai bên, ít nhất là trong tương lai gần. Mặc dù vậy, giới quan sát cho rằng, việc đối thoại nếu được thực hiện sẽ giải tỏa bớt bầu không khí căng thẳng và kiềm chế bất đồng leo thang giữa hai quốc gia, đồng thời hạn chế ảnh hưởng tới chuỗi cung ứng dầu toàn cầu cũng như nền kinh tế thế giới.

An Nhiên

Các tin khác

TrophyLab: Khi dữ liệu trở thành chiến lược mới của Ukraine

TrophyLab: Khi dữ liệu trở thành chiến lược mới của Ukraine

Sau hơn bốn năm xung đột, Ukraine cho biết đã thu giữ hàng trăm mẫu khí tài của Nga trên chiến trường. Việc Kiev mới đây công bố nền tảng TrophyLab, cho phép các đối tác tiếp cận thông tin kỹ thuật về những mẫu vũ khí này, lập tức thu hút sự chú ý lớn từ giới quan sát quốc tế.

Đọc vị bảng xếp hạng "kỳ lân toàn cầu" Hurun 2026

Đọc vị bảng xếp hạng "kỳ lân toàn cầu" Hurun 2026

Bảng xếp hạng kỳ lân toàn cầu năm 2026 của Viện nghiên cứu Hurun (Trung Quốc) cho thấy, AI đã trở thành động lực tăng trưởng mới, đồng thời hé lộ sự dịch chuyển đáng chú ý trong cuộc đua công nghệ giữa các quốc gia.

Thương vong leo thang, quốc tế khẩn trương ứng cứu

Thương vong leo thang, quốc tế khẩn trương ứng cứu

Hai trận động đất kinh hoàng liên tiếp với cường độ 7,2 và 7,5 độ richter đã tấn công thủ đô Caracas của Venezuela và các khu vực lân cận hôm 24/6. Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), đây là cơn địa chấn mạnh nhất tại quốc gia Nam Mỹ này kể từ năm 1900, để lại cảnh tượng tàn phá nặng nề và đẩy hàng chục nghìn người vào cảnh màn trời chiếu đất.

Khi sóng nhiệt trở thành "bình thường mới" của châu Âu

Khi sóng nhiệt trở thành "bình thường mới" của châu Âu

Các chuyên gia cảnh báo hiện tượng "vòm nhiệt" kết hợp với biến đổi khí hậu khiến châu Âu, khu vực nóng lên nhanh nhất thế giới, phải đối mặt với những đợt sóng nhiệt ngày càng dữ dội, thậm chí trở thành "bình thường mới" trong mùa Hè.

Những rạn nứt đầu tiên trong thỏa thuận Mỹ - Iran

Những rạn nứt đầu tiên trong thỏa thuận Mỹ - Iran

Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định các cuộc đàm phán với Iran đang diễn ra “khá suôn sẻ”, thì thực tế trên bàn đàm phán và tại các mặt trận lại vẽ nên một bức tranh khác. Những mâu thuẫn về diễn giải thỏa thuận, cùng áp lực chính trị nội bộ tại Washington, đang đặt dấu hỏi lớn về tính khả thi của một thỏa thuận hòa bình vừa mới chớm nở.

Sau Thủ tướng Keir Starmer, ai sẽ dẫn dắt nước Anh?

Sau Thủ tướng Keir Starmer, ai sẽ dẫn dắt nước Anh?

Hai năm sau chiến thắng lịch sử, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã phải rút lui do không còn nhận được sự tín nhiệm trong nội bộ đảng. Người được đánh giá là ứng viên sáng giá nhất cho vị trí kế nhiệm là Andy Burnham, chính trị gia đang nổi lên như hy vọng mới của Công đảng.

Vì sao mặt trận Lebanon có khả năng định hình thỏa thuận Mỹ - Iran?

Vì sao mặt trận Lebanon có khả năng định hình thỏa thuận Mỹ - Iran?

Tuyên bố mới nhất của Tổng thống Trump cho thấy Washington đang chuyển trọng tâm từ hồ sơ hạt nhân sang việc kiểm soát các lực lượng đồng minh của Iran trong khu vực. Điều này đồng nghĩa tương lai của tiến trình hòa bình Mỹ-Iran không chỉ phụ thuộc vào các cuộc thương lượng ở Thụy Sĩ mà còn gắn chặt với diễn biến thực địa tại Lebanon.

Bolivia ban bố tình trạng khẩn cấp sau 50 ngày bạo loạn đẫm máu

Bolivia ban bố tình trạng khẩn cấp sau 50 ngày bạo loạn đẫm máu

Căng thẳng tại Bolivia lên đỉnh điểm trong cuối tuần này khi Tổng thống Rodrigo Paz chính thức ban bố tình trạng khẩn cấp toàn quốc, cho phép các lực lượng an ninh và quân đội tiến hành giải tỏa các chướng ngại vật của người biểu tình – những rào chắn đã làm tê liệt nền kinh tế quốc gia Nam Mỹ này trong suốt 50 ngày qua và cướp đi sinh mạng của ít nhất 14 người.

Mỹ và Iran hoãn đàm phán tại Thụy Sĩ. Ảnh minh họa Reuters.

“Bước đệm” cho thỏa thuận Mỹ - Iran hay chỉ là khoảng lặng tạm thời?

Một bước ngoặt quan trọng vừa diễn ra tại Trung Đông khi Israel và lực lượng Hezbollah đạt được thỏa thuận ngừng bắn tại Lebanon. Động thái này diễn ra vào thời điểm hết sức nhạy cảm, ngay sau những đợt giao tranh ác liệt đe dọa trực tiếp đến cơ hội đạt được hiệp định hòa bình toàn diện giữa Mỹ và Iran.

Cuộc rà soát NATO 3.0: Khi châu Âu phải tự đứng trên đôi chân của mình

Cuộc rà soát NATO 3.0: Khi châu Âu phải tự đứng trên đôi chân của mình

Tháng trước, Mỹ thông báo với các đồng minh rằng họ quyết định thu hẹp nguồn lực quân sự sẵn có dành cho NATO. Và hôm 18/6, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ khẳng định Washington không nói giỡn, tuyên bố sẽ tiến hành một cuộc rà soát thực sự kéo dài sáu tháng, bao gồm cả tham vấn Quốc hội.

Bản ghi nhớ Islamabad: Ký kết đã khó, thực thi càng khó hơn

Bản ghi nhớ Islamabad: Ký kết đã khó, thực thi càng khó hơn

Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ Islamabad, mở đường chấm dứt xung đột và khôi phục hoạt động tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, phía sau bước đột phá ngoại giao này vẫn còn hàng loạt vấn đề gai góc, từ cơ chế kiểm soát chương trình hạt nhân Iran, tương lai của Hormuz cho đến việc nới lỏng trừng phạt và bảo đảm Israel - Hezbollah tuân thủ ngừng bắn.

Hàng triệu người tị nạn mòn mỏi chờ lối thoát

Hàng triệu người tị nạn mòn mỏi chờ lối thoát

Báo cáo mới nhất của Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) cho thấy khoảng 2,4 triệu người tị nạn trên thế giới sẽ cần được tái định cư trong năm 2027, nhưng nhu cầu này ngày càng khó khăn do chính sách siết chặt của các quốc gia.

Đồng minh Mỹ và những hoài nghi vào kịch bản Hormuz “mở cửa hoàn toàn”

Đồng minh Mỹ và những hoài nghi vào kịch bản Hormuz “mở cửa hoàn toàn”

Tổng thống Trump ngày 16/6 khẳng định, eo biển Hormuz sẽ được mở lại hoàn toàn vào ngày 19/6 sau khi xác nhận về một thỏa thuận tạm thời giữa Washington và Tehran. Tuy nhiên, tại Hội nghị Thượng đỉnh Nhóm bảy nền kinh tế phát triển nhất thế giới (G7), nhiều đồng minh châu Âu lại tỏ ra thận trọng trước triển vọng đó.

Kỳ vọng chấm dứt xung đột Mỹ - Iran, tháo gỡ "nút thắt" kinh tế toàn cầu

Kỳ vọng chấm dứt xung đột Mỹ - Iran, tháo gỡ "nút thắt" kinh tế toàn cầu

Giới chức Mỹ và Iran mới đây chính thức xác nhận đã đạt được một khuôn khổ thỏa thuận nhằm chấm dứt tình trạng chiến tranh. Thỏa thuận sơ bộ này không chỉ làm lóe lên hy vọng chấm dứt cho các hành động quân sự và các lệnh phong tỏa căng thẳng trong suốt nhiều tháng qua, mà còn lập tức tạo ra một cú hích đối với thị trường toàn cầu trong ngày 15/6.

Bước tiến lớn của Ukraine trên chặng đường hội nhập châu Âu

Bước tiến lớn của Ukraine trên chặng đường hội nhập châu Âu

Việc các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) đồng ý khởi động tiến trình đàm phán kết nạp Ukraine là bước tiến đáng kể của Kiev trong nỗ lực gia nhập EU. Tuy nhiên, đây được dự báo là một quá trình kéo dài và đòi hỏi Ukraine có nhiều cải cách lớn.

Tín hiệu trái chiều của Mỹ và Iran về thỏa thuận hòa bình

Tín hiệu trái chiều của Mỹ và Iran về thỏa thuận hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11/6 (giờ địa phương) tuyên bố Washington và Tehran có thể sẽ ký kết một thỏa thuận hòa bình ngay trong cuối tuần này, qua đó mở cửa trở lại tuyến hàng hải huyết mạch qua eo biển Hormuz. Dù Iran tỏ ra thận trọng, tuyên bố của Tổng thống Mỹ đã có những tác động nhất định đến thị trường toàn cầu.

Lý giải chiến dịch gia tăng hỏa lực của Mỹ với Iran

Lý giải chiến dịch gia tăng hỏa lực của Mỹ với Iran

Những đợt không kích liên tiếp của Mỹ nhằm vào các mục tiêu quân sự tại miền Nam Iran trong hai ngày qua cho thấy Washington đang theo đuổi một chiến lược vượt ra ngoài khuôn khổ đáp trả đơn thuần. Theo nhiều nhà phân tích, bên cạnh mục tiêu gây sức ép buộc Tehran điều chỉnh lập trường, Mỹ còn muốn làm suy yếu khả năng sử dụng eo biển Hormuz như một công cụ răn đe chiến lược của Iran.

Các đại sứ quốc tế nhận định ra sao về Diễn đàn Tương lai ASEAN?

Các đại sứ quốc tế nhận định ra sao về Diễn đàn Tương lai ASEAN?

Diễn đàn tương lai ASEAN (AFF) lần thứ ba tại Hà Nội đã chính thức khép lại sau hai ngày làm việc hiệu quả. Chia sẻ với phóng viên Báo CAND, các đại biểu quốc tế đều gửi lời chúc mừng tới Việt Nam tổ chức thành công sự kiện, khẳng định vai trò cầu nối chiến lược của nước chủ nhà trong thúc đẩy đối thoại, dự báo các xu hướng mới và định hình những giải pháp chung vì tương lai khu vực.