Tương lai mới cho CPTPP

Vào tháng 3 tới, tại Chile, 11 quốc gia của Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) sẽ ký kết Hiệp định mới không có Mỹ mang tên Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

Thông tin này vừa được Bộ trưởng Kinh tế Nhật Bản Toshimitsu Motegi thông báo ngày 24-1, sau hai ngày đàm phán đầy căng thẳng và quyết tâm của các thành viên CPTPP tại thủ đô Tokyo. Theo đó, lễ ký kết chính thức của CPTPP sẽ được thực hiện tại Chile vào tháng 3 tới.

Trước khi đi đến thỏa thuận cuối cùng, các quan chức thương mại của 11 quốc gia đã gặp nhau, bàn thảo những vấn đề còn bất đồng, giải quyết những rạn nứt có trước đó bao gồm cả yêu cầu của Canada về hạn chế phim nước ngoài nhằm bảo vệ nền văn hóa nói tiếng Pháp của mình. Bộ trưởng Kinh tế Nhật Bản Toshimitsu Motegi khẳng định, CPTPP, hay còn gọi là TPP-11 sẽ là một "công cụ để vượt qua chủ nghĩa bảo hộ" đang nổi lên ở các khu vực trên thế giới.

Ông Toshimitsu Motegi còn bổ sung rằng, Nhật Bản sẽ giải thích tầm quan trọng của thỏa thuận với Washington với hy vọng thuyết phục nước này tham gia.

Hãng tin Reuters nhận định, thỏa thuận mới đạt được là chiến thắng của Chính phủ Nhật Bản bởi Thủ tướng Shinzo Abe đã nỗ lực vận động hành lang để tiếp tục thực hiện được TPP mà không có Mỹ (tháng 1-2017, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kéo Washington ra khỏi TPP với 12 thành viên vốn được ký kết từ thời cựu Tổng thống Barack Obama).

Trong khi đó, bài viết trên hãng AP thì nhấn mạnh: "Thủ tướng Shinzo Abe đã miêu tả thỏa thuận này như một động lực thúc đẩy tăng trưởng và cải cách ở Nhật Bản; là biểu tượng của cam kết thương mại tự do và đa phương". Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế thế giới ở Davos, Thụy Sĩ, Thủ tướng Canada Justin Trudeau một lần nữa khẳng định cam kết và sự tham gia của Canada, đồng thời gọi  CPTPP là "đúng hợp đồng".

Bộ trưởng Thương mại Canada thì hé lộ rằng, Canada quan tâm đến nhiều vấn đề và đã có được sự dàn xếp ổn thỏa với Nhật Bản trong vấn đề về công nghiệp chế tạo xe hơi và các điều khoản về sở hữu trí tuệ. Cũng theo người đứng đầu cơ quan thương mại Canada, thời điểm ký kết thỏa thuận rất quan trọng đối với nước này vì họ đang cố gắng đa dạng hóa xuất khẩu.

Trong Tuần lễ Cấp cao APEC Đà Nẵng 2017, đại diện các nước thành viên TPP-11 đã có hàng chục cuộc đối thoại để đi đến thỏa thuận về CPTPP. Ảnh: Reuters.
Trong Tuần lễ Cấp cao APEC Đà Nẵng 2017, đại diện các nước thành viên TPP-11 đã có hàng chục cuộc đối thoại để đi đến thỏa thuận về CPTPP. Ảnh: Reuters.

Bên cạnh CPTPP, Canada còn đang cùng với Mỹ, Mexico đàm phán về việc thực hiện Hiệp định Thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA). Theo nhiều nhà phân tích, với việc CPTPP được đẩy nhanh tiến độ ký kết thì NAFTA cũng không thể trì hoãn thêm nữa bởi trước đó, Hiệp hội lúa mỳ Mỹ và Hiệp hội các nhà trồng lúa mỳ quốc gia (NAWG) từng bày tỏ mối quan ngại về CPTPP và nói rằng Nhật Bản nhập khẩu trung bình 3,1 triệu tấn lúa mỳ từ Mỹ mỗi năm.

Sau khi TPP-11 được thực hiện đầy đủ thì thuế nhập khẩu của Nhật Bản đối với lúa mỳ Canada và Australia sẽ giảm khoảng 65 USD/ tấn và điều đó gây bất lợi cho các nhà xuất khẩu lúa mỳ của Mỹ.

Tháng 11 năm ngoái, bên lề Hội nghị Cấp cao APEC tại Đà Nẵng, các Bộ trưởng từ 11 quốc gia bao gồm Nhật Bản, Australia, Canada, Brunei, Chile, Malaysia, Mexico, Việt Nam, New Zealand, Peru và Singapore đã đạt được sự nhất trí chung về các yếu tố cốt lõi để tiến tới một thỏa thuận không có Mỹ.

Hôm 18-1, trong cuộc họp báo chung tại thủ đô Tokyo (Nhật Bản), Thủ tướng Australia Malcolm Turnbull và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã khẳng định sẽ tập trung đưa Hiệp định TPP thế hệ mới có hiệu lực càng sớm càng tốt cùng với các quốc gia khác cũng sẵn sàng tham gia hiệp định này.

Được biết, về quy mô CPTPP chiếm khoảng 15% GDP, 15% tổng thương mại toàn cầu và 500 triệu dân. Nếu trước đây, nội dung Hiệp định TPP gồm 30 chương bao quát rộng về thương mại, thuế quan, đầu tư, sở hữu trí tuệ, lao động, môi trường... thì nay, CPTPP về cơ bản sẽ giữ nguyên nội dung đã đàm phán của TPP nhưng sẽ có thêm 2 phụ lục.

Phụ lục thứ nhất về Danh mục 20 nghĩa vụ tạm hoãn thực thi của TPP và 4 nội dung cần đàm phán lại như đầu tư và cấp phép đầu tư; giải quyết tranh chấp viễn thông; điều kiện tham dự thầu; đối tượng có thể cấp bằng độc quyền sáng chế; minh bạch và công bằng về thủ tục đối với hàng hóa dược phẩm và thiết bị y tế…

Đáng chú ý là chương về quyền sở hữu trí tuệ (IPR) đã trải qua sự thay đổi lớn nhất. Ví dụ, thời hạn bảo hộ bản quyền giảm từ 70 còn 50 năm sau khi tác giả qua đời. Một vài điểm khác bao gồm việc tạm hoãn cam kết liên quan đến quyền lao động như là một điều kiện tiên quyết mà các doanh nghiệp thuộc CPTPP phải thực hiện khi tham gia đấu thầu các dự án của chính phủ, và loại bỏ đối xử đặc biệt cho dịch vụ chuyển phát nhanh xuyên biên giới.

Phụ lục thứ 2 về 7 điều liên quan đến những điểm kỹ thuật của hiệp định mới. Và trái ngược với tư tưởng cũng như niềm tin tân tự do về tự do thương mại và các động lực của thị trường được ghi nhận trong TPP, Hiệp định CPTPP lưu ý rằng trong quá trình hoạch định chính sách, các nước thành viên phải xem xét trước tiên các hoàn cảnh đặc biệt và các ưu tiên luôn thay đổi của nước mình.

Việc tăng cường không gian chính sách và sự linh hoạt của các quy định sẽ được đưa vào thông qua các điều khoản mới về “rút lui”, “gia nhập”, “rà soát loại” hiệp định vốn sẽ được dự thảo bổ sung.

Gia Nam

Các tin khác

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.