Tương lai mịt mù của tiến trình đàm phán Brexit

Theo kế hoạch, Anh sẽ rời Liên minh châu Âu, hay còn được gọi là Brexit vào ngày 29-3-2019, hai năm sau khi Thủ tướng Anh Theresa May viện dẫn Điều 50, điều khoản về rút khỏi Liên minh châu Âu (EU) của Hiệp ước Madrid. Tuy nhiên, cho tới giờ, chưa có dấu hiệu gì cho thấy các cuộc đàm phán Brexit sẽ thành công.

Liệu sẽ xảy ra cuộc trưng cầu dân ý lần 2?

Hồi đầu tháng này, Thủ tướng Đức Angela Merkel đã cảnh báo các cuộc đàm phán Brexit đang có nguy cơ đổ vỡ: “Chúng tôi không muốn các cuộc thảo luận bị đổ vỡ. Chúng tôi sẽ sử dụng tất cả sức mạnh và sự sáng tạo của mình để đảm bảo đạt được một thỏa thuận. 

Chúng tôi không muốn các cuộc đàm phán sụp đổ. Tuy nhiên, không loại trừ khả năng đó bởi vì chúng tôi vẫn chưa đạt được kết quả cụ thể nào”. EU cần đạt được một thỏa thuận về hiệp định “rời khỏi EU”, trong đó bao gồm các quyền của công dân, “hóa đơn li dị” trị giá 39 tỷ bảng và biên giới Ireland, cùng với tuyên bố chính trị về thỏa thuận tương lai, ít nhất là đến tháng 11 này.

Các cuộc đàm phán Brexit hiện đang có nguy cơ đổ vỡ.
Các cuộc đàm phán Brexit hiện đang có nguy cơ đổ vỡ.

Các nhà lãnh đạo EU sẽ nhóm họp tại Brussels vào tháng 10 tới, nhưng một hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp cũng đang được lên kế hoạch vào ngày 13-11 tới trong trường hợp các cuộc đàm phán cần thêm vài tuần để đạt được thỏa thuận. 

Các nhà lãnh đạo EU cũng sẽ gặp nhau tại Salzburg (Áo) vào cuối tháng này, tại đây 27 nước thành viên EU đang lên kế hoạch về một biện pháp tiếp cận “củ cà rốt và cây gậy” đối với Brexit, đề nghị Thủ tướng Theresa May có những lời lẽ ôn hòa về các đề xuất Chequers trong cuộc họp của đảng bảo thủ, đồng thời cảnh báo rằng, họ (Vương quốc Anh) cần có một kế hoạch về Bắc Ireland trong những tuần tới.

Tuyên bố “kép” từ các nhà lãnh đạo EU sẽ tìm cách đưa cho thủ tướng Anh một vài bằng chứng về sự tiến bộ trong các cuộc đàm phán về thỏa thuận thương mại tương lai khi bà tìm cách chống trả sự đe dọa của các nghị sỹ chống đối. 

Tuy nhiên, theo những kế hoạch đang được thảo luận trong 27 nước thành viên EU, họ dường như sẽ cố gắng gây sức ép với bà May về vấn đề Bắc Ireland, vốn khiến các quan chức và các nhà ngoại giao ngày càng trở nên nản lòng.

Trong khi đó, tại Anh, Thị trưởng thành phố London Sadiq Khan mới đây đã kêu gọi tổ chức cuộc trưng cầu dân ý lần 2 về Brexit. Ông cho rằng công chúng Anh nên thay đổi suy nghĩ của họ về vấn đề này. Thị trưởng Sadiq Khan chỉ trích cách giải quyết của chính phủ trong các cuộc đàm phán và nhấn mạnh việc nhiều cử tri không lên tiếng về vấn đề Brexit đã gây ra mối đe dọa quá lớn đối với các tiêu chuẩn đời sống, kinh tế và việc làm. 

Ông gợi ý rằng nếu cái gọi là “Cuộc bỏ phiếu của Nhân dân” này được tổ chức, thì trên lá phiếu trưng cầu cần bao gồm lựa chọn duy trì tư cách thành viên EU. Cùng với đó, với việc kế hoạch Brexit của Thủ tướng Theresa May vẫn chưa được Quốc hội Anh thông qua, một số nghị sỹ nước này cũng như các nghiệp đoàn và giới lãnh đạo doanh nghiệp ngày càng ủng hộ việc người dân đưa ra tiếng nói cuối cùng về bất kỳ thỏa thuận nào đạt được với Brussels. 

Về phía Thủ tướng Anh, bà đã nhiều lần bác bỏ khả năng tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý thứ 2 về Brexit, sau cuộc trưng cầu dân ý đầu tiên diễn ra cách đây 2 năm. Bà cho rằng, các nghị sỹ Anh sẽ phải bỏ phiếu về việc có chấp nhận bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào về Brexit hay không.

Có thể tránh được một Brexit mà không có thỏa thuận

Theo một bài phân tích trên tờ The Economist, Anh và EU đang cùng hướng tới một hiệp ước cho phép Anh rời EU và một thỏa thuận khung cho thương mại trong tương lai. Nhưng khoảng cách giữa hai bên là rất lớn. Và có khả năng là ngay cả khi đạt được một thỏa thuận thì Quốc hội Anh vẫn có thể bác bỏ nó. 

Tuy nhiên, Điều 50 quy định việc rút khỏi EU sẽ tự động diễn ra trừ khi có sự đồng thuận để kéo dài thời gian đàm phán. Vì vậy, Anh có thể rời khỏi EU vào tháng 3 năm sau mà không hề có một thỏa thuận nào cả: một kịch bản Brexit bế tắc. 

Những người kiên định ủng hộ Brexit hài lòng với ý tưởng này. Họ nói rằng, sẽ không có vấn đề gì nếu Anh giao thương với EU trên cơ sở các điều khoản của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), giống như hầu hết các nước thứ ba. Và họ sẽ hài lòng với việc loại bỏ tất cả các luật lệ và quy định của EU theo kịch bản mà một số người gọi là Brexit triệt để.

Không có nhà đàm phán nào nghiêm túc muốn có một Brexit mà không có thỏa thuận. Bà May hy vọng rằng, việc thảo luận về kịch bản tệ nhất đó có thể cho bà một lợi thế đàm phán để thuyết phục EU linh hoạt hơn đối với các Kế hoạch Chequers (Kế hoạch rút khỏi EU mà nội bộ chính quyền Anh thống nhất tại Chequers) của bà về một thỏa thuận thương mại cho phép Anh được quyền tiếp cận toàn diện thị trường đơn nhất EU về hàng hóa. 

Bà cũng muốn thuyết phục các nghị sĩ trong đảng của mình cũng như cử tri rằng họ nên ủng hộ thỏa thuận Chequers vì một kịch bản Brexit mà không có thỏa thuận sẽ quá nghiệt ngã.

Tuy nhiên, dường như không có điều nào trong số này có vẻ hiệu quả. Bà May phát hiện ra rằng, các nhà lãnh đạo EU ủng hộ Ủy ban châu Âu trong việc từ chối phần lớn kế hoạch Chequers. 

Họ cho rằng, việc không có thỏa thuận nào sẽ là một lựa chọn tồi tệ đến mức bà May sẽ phải nhượng bộ nhiều hơn và chấp nhận các điều khoản được đưa ra tại Brussels. Đồng thời, nhiều nghị sĩ và cử tri của Đảng Bảo thủ lại nghĩ rằng kế hoạch Chequers nhượng bộ quá nhiều cho EU.

Rốt cuộc, người ta có thể tránh được một Brexit mà không có thỏa thuận, nhưng những tháng đầu năm tới có thể sẽ khá căng thẳng. Và ngay cả khi Anh rời khỏi EU theo đúng lịch trình với một thỏa thuận, thì sự bế tắc có thể sẽ không biến mất hoàn toàn. Bởi vì lúc đó sẽ có một giai đoạn chuyển tiếp kéo dài đến tháng 12-2020, thời điểm mà nguy cơ Anh rời khỏi EU mà không đạt được một thỏa thuận thương mại được dàn xếp toàn diện sẽ quay trở lại.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.