Trung Đông lại “nóng” sau vụ tấn công vào cơ sở dầu khí của Saudi Arabia

Với việc hai cơ sở khai thác dầu mỏ quan trọng bị tấn công, hơn một phần hai sản lượng dầu của Saudi Arabia bị ảnh hưởng, tương đương với 5,7 triệu thùng dầu mỗi ngày (5% nguồn cung toàn thế giới), đồng thời làm dấy lên lo ngại về gia tăng căng thẳng tại khu vực Trung Đông.

Các vụ tấn công bằng máy bay không người lái xảy ra rạng sáng 14-9 tại hai nhà máy sản xuất dầu ở hai thành phố Abqaiq và Khurais, thuộc quản lý của công ty dầu khí nhà nước Aramco của Saudi Arabia. Đại diện của Aramco xác nhận rằng dù vụ tấn công không gây ra thương vong nhưng sản lượng dầu thô của công ty giảm 5,7 triệu thùng/ngày, đồng thời cho biết công ty đang khôi phục sản xuất và thông tin sẽ được cập nhật trong 48 tiếng kể từ vụ tấn công. Aramco là công ty dầu mỏ lớn nhất thế giới.

Năm 2017, công ty này có trữ lượng tương đương 260,2 tỷ thùng dầu và trữ lượng có tuổi thọ lên đến 54 năm. Công ty này sản xuất 10,3 triệu thùng dầu thô mỗi ngày, theo số liệu năm ngoái, với chi phí sản xuất dầu thô thấp nhất thế giới, ở mức chỉ 2,8 USD/thùng.

Khói bốc lên từ hiện trường vụ tấn công ở nhà máy dầu tại Abqaiq, Saudi Arabia. Ảnh Reuters
Khói bốc lên từ hiện trường vụ tấn công ở nhà máy dầu tại Abqaiq, Saudi Arabia. Ảnh Reuters

Aramco sử dụng đến 76.000 nhân viên trong năm 2018, làm việc trong lĩnh vực công nghiệp năng lượng, cơ sở nghiên cứu, các văn phòng trên toàn thế giới. Lực lượng Houthi tại Yemen sau đó đã đứng ra nhận trách nhiệm cho vụ tấn công này. Kênh truyền hình vệ tinh Al-Masirah của Houthi cũng cho biết lực lượng này đã mở một chiến dịch quy mô lớn gồm 10 máy bay không người lái nhằm vào hai cơ sở dầu mỏ nói trên.

Hồi tháng trước, Houthi thừa nhận thực hiện một vụ tấn công nhằm vào cơ sở hóa dầu của Aramco tại Shaybah, gần biên giới với Các tiểu vương quốc Arab thống nhất, nhưng không gây thương vong. Nhóm này cũng đã tấn công hai trạm bơm dầu của đường ống dẫn dầu quan trọng tại Saudi Arabia, khiến hai trạm này phải dừng hoạt động trong nhiều ngày.

Bất chấp tuyên bố của Houthi, Mỹ vẫn cho rằng Iran đứng đằng sau vụ tấn công. Trên Twitter, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho biết “không có bằng chứng gì cho thấy vụ tấn công này có nguồn gốc từ Yemen”. Mặc dù vậy, hiện Bộ Ngoại giao Mỹ cũng chưa cung cấp bất kỳ bằng chứng nào chứng minh cho cáo buộc của ông Pompeo.

Đại sứ Mỹ tại Saudi Arabia John Abizaid cho biết Mỹ “phản đối mạnh mẽ các vụ tấn công nhằm vào các cơ sở sản xuất dầu ở Abqaiq và Khurais. Những vụ tấn công này nhằm vào cơ sở hạ tầng quan trọng, gây nguy hiểm cho dân thường, không thể chấp nhận được”. Những tuyên bố từ Mỹ thấy lập trường “diều hâu” hơn của Washington đối với Tehran, sau những dấu hiệu về sự “tan băng” trong quan hệ giữa hai nước.

Trong những tuần gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông sẵn sàng gặp gỡ với Tổng thống Iran Hassan Rouhani, nhiều khả năng là bên lề Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York. Ông Pompeo cho biết các cuộc đàm phán như vậy có thể diễn ra mà không có bất kỳ điều kiện tiên quyết nào. Về phần mình, ông Rouhani đã nói rằng Tehran sẽ không đàm phán với Mỹ cho đến khi Washington dỡ bỏ lệnh trừng phạt.

Nhà Trắng ngày 15-9 thông báo Mỹ cam kết bình ổn thị trường dầu mỏ sau vụ tấn công trên. Bộ Năng lượng Mỹ cho biết nước này sẵn sàng “mở” kho dầu dự trữ chiến lược nếu cần thiết. Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Rick Perry cho biết bộ của ông sẽ cùng hợp tác với Cơ quan Năng lượng Quốc tế, cơ quan điều phối chính sách năng lượng của các quốc gia công nghiệp phát triển trên thế giới, trong trường hợp cần một hành động toàn cầu.

Thái tử Saudi Mohammed bin Salman cho biết trong một cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng Riyadh có ý chí và khả năng “đối đầu và đối phó với sự xâm lược của khủng bố” này, theo hãng thông tấn SPA của Saudi. Đáp lại, ông Trump đã nói với Thái tử Saudi rằng Washington sẵn sàng hợp tác với Riyadh để đảm bảo an ninh.

Đại diện Cơ quan Năng lượng Quốc tế cho biết đang theo dõi chặt chẽ những diễn biến có liên quan. Nhiều nước Arab vùng Vịnh và Ai Cập cũng lên án vụ tấn công. Trong một thông cáo, Đặc phái viên Liên hợp quốc về Yemen Martin Griffiths cho rằng, sự leo thang căng thẳng mới nhất này là cực kỳ đáng lo ngại, kêu gọi tất cả các bên kiềm chế và tránh những bước đi có thể gây nguy ngại tới tiến trình đàm phán mà Liên hợp quốc đang thúc đẩy.

Theo các chuyên gia, những vụ tấn công của nhóm nổi dậy người Houthi cho thấy, lực lượng này có trong tay những loại vũ khí tối tân và là một mối đe dọa nghiêm trọng đối với Saudi Arabia, đặc biệt là các cơ sở hạ tầng dầu mỏ của nước này.

Đáp lại, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Abbas Mousavi ngày 15-9 bác bỏ những lời buộc tội của Mỹ rằng Tehran đứng đằng sau vụ tấn công. Không dừng lại ở đó, Chỉ huy Lực lượng Không quân của Vệ binh Cách mạng Iran Amirali Hajizadeh cùng ngày cũng cho biết tất cả các “căn cứ quân sự và tàu sân bay của Mỹ trong bán kính 2.000km từ Iran đều nằm trong tầm bắn của tên lửa” nước này.

Hãng tin Tasnim còn đưa tin cho biết, Chỉ huy này cũng nhấn mạnh rằng “Iran luôn sẵn sàng chuẩn bị cho một cuộc chiến toàn diện”, dù không đề cập đến vụ tấn công vào nhà máy dầu của Saudi Arabia.

Căng thẳng trong khu vực vốn dĩ đã leo thang sau khi Mỹ đơn phương rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran đạt được hồi năm 2015 và tăng cường các lệnh trừng phạt đối với Iran.

Những vụ tấn công như trên cũng đang đổ tiếp dầu vào chảo lửa căng thẳng ngày một nghiêm trọng tại vùng Vịnh, sau các vụ tấn công và những hành vi phá hoại nhằm vào các tàu chở dầu hồi tháng 5 và tháng 6 vừa qua, mà Mỹ và Saudi Arabia đều quy trách nhiệm cho Iran, bất chấp sự bác bỏ mạnh mẽ của nước này.

Đỉnh điểm là vụ máy bay không người lái của Mỹ bị bắn hạ mới đây do xâm phạm không phận Iran đã làm gia tăng lo ngại về một cuộc chiến tranh toàn diện, với việc Tổng thống Donald Trump thậm chí còn định tiến hành các cuộc không kích đáp trả, song sau đó đã hủy vào phút chót.

Duy Tiến

Các tin khác

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran đang lan rộng từ các mục tiêu quân sự sang hạ tầng dân sự và năng lượng, làm gia tăng nguy cơ đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng an ninh, nhân đạo và kinh tế, bất chấp các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.