Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Sáng 11/6, Mỹ đã phát động một loạt cuộc không kích mới nhằm vào Iran sau khi Tổng thống Donald Trump cảnh báo Tehran sẽ “phải trả giá” vì các cuộc đàm phán bế tắc, khiến Iran đáp trả bằng các cuộc tấn công nhắm vào Bahrain, Kuwait và Jordan.

Cuộc tấn công mới của Mỹ vào nhiều thành phố của Iran diễn ra trong bối cảnh các nỗ lực đàm phán chấm dứt chiến tranh lại rơi vào bế tắc, khi Iran khăng khăng sẽ duy trì sự kiểm soát eo biển Hormuz. Cuộc tấn công của Mỹ có vẻ dữ dội và lan rộng hơn ngày hôm trước, nhưng Iran không công bố thông tin về những mục tiêu bị tấn công.

1-image002.jpg
Esmaeil Baghaei, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran. Ảnh: Bộ Ngoại giao Iran

Các vụ nổ đã được báo cáo xung quanh thủ đô Tehran của Iran, cũng như thành phố cảng Bandar Abbas và các khu vực phía Nam khác dọc theo eo biển Hormuz. Trước các cuộc tấn công, ông Trump đã tuyên bố sẽ "đánh mạnh một lần nữa" khi thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tháng dường như sắp sụp đổ.

Kuwait đã đóng cửa không phận do vụ tấn công sáng 11/6, nhưng không cung cấp chi tiết về thiệt hại. Jordan không thừa nhận vụ tấn công, mặc dù Đại sứ quán Mỹ tại Amman đã cảnh báo về điều đó. Và, Bahrain đã bật còi báo động tên lửa mà không đề cập đến thiệt hại có thể xảy ra ở đó.

3 cuộc tấn công qua lại trong tuần qua đã thử thách thỏa thuận ngừng bắn mong manh kéo dài 2 tháng. Đầu tiên là các cuộc tấn công giữa Iran và Israel vào ngày 7 và rạng sáng 8/6, tiếp theo là 2 đợt bắn phá giữa Mỹ và Iran. 2 ngày không kích diễn ra sau vụ bắn rơi một máy bay trực thăng Apache của Mỹ trên eo biển Hormuz, mà ông Trump cho là do Iran gây ra.

Theo Fox News, trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại, ông Trump cho biết ông có thể ra lệnh tấn công mới vào các nhà máy điện và cầu vì Iran đang trì hoãn quá lâu việc đạt được thỏa thuận. Ông Trump thường xuyên đe dọa sẽ nối lại hành động quân sự kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn được thiết lập, nhưng vẫn chưa thực hiện đầy đủ lời đe dọa đó.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baqaei cho biết, các cuộc tấn công của Mỹ đã gây nguy hiểm cho các cuộc đàm phán ngừng bắn đang diễn ra. Ông Baghaei cẩn thận khẳng định rằng, cuộc đối thoại với Mỹ, được tiến hành gián tiếp thông qua Pakistan, vẫn đang tiếp diễn và chưa bị đình chỉ. Ông kiên quyết cho rằng Mỹ có liên quan đến các cuộc tấn công, nói rằng: “Không ai trong khu vực của chúng ta tin rằng Israel lại có thể hành động mà không có sự phối hợp và hợp tác trước đó từ Mỹ”.

Các cuộc đàm phán nhằm biến thỏa thuận ngừng bắn thành một nền hòa bình lâu dài đã bị đình trệ trong nhiều tuần, với những xung đột định kỳ khi cả hai bên tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công hạn chế và đổ lỗi cho nhau về việc vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.

Việc Iran và Israel quay trở lại các cuộc giao tranh quân sự quy mô lớn đã mở rộng cuộc xung đột, không chỉ biến các cuộc tấn công của Israel vào Hezbollah thành nguyên nhân trực tiếp gây chiến đối với Iran, mà còn lôi kéo lực lượng Houthi ở Yemen trở lại cuộc xung đột với những hậu quả khó lường.

Sự can thiệp của lực lượng Houthi càng làm nghiêng cán cân về phía Iran. Tác động chính xác sẽ phụ thuộc vào việc lực lượng Houthi có quyết định mở rộng lệnh phong tỏa đã được công bố, hiện chỉ giới hạn ở hoạt động vận chuyển hàng hóa của Israel ở Biển Đỏ, thành một lệnh phong tỏa rộng hơn đối với hoạt động vận chuyển hàng hóa của đối phương hay không.

Eo biển Bab al-Mandab, nối Biển Đỏ với vịnh Aden, đóng vai trò như một van xả áp quan trọng cho các nước xuất khẩu dầu mỏ. Dòng dầu của Saudi Arabia đã tăng mạnh qua đường ống dẫn dầu Đông-Tây sau khi eo biển Hormuz đóng cửa, chuyển hướng hàng triệu thùng dầu mỗi ngày đến Biển Đỏ. Lực lượng Houthi chưa tuyên bố sẽ chặn dòng chảy này, nhưng điều đó có thể thay đổi.

Tuyến đường Biển Đỏ chiếm 15% tổng lượng vận tải đường biển toàn cầu và eo biển Hormuz chiếm khoảng 20%. Việc đóng cửa hoàn toàn đồng thời cả hai tuyến đường thủy này sẽ gây áp lực rất lớn lên tuyến đường Mũi Hảo Vọng vòng qua Nam Phi.

Lực lượng Houthi bắt đầu phong tỏa các tàu thuyền trên Biển Đỏ hướng đến các cảng của Israel từ tháng 11/2013, dẫn đến sự phá sản của cảng Eilat của Israel. Số lượng tàu thuyền đi qua kênh đào Suez giảm hơn một nửa vào năm 2024, dẫn đến sự sụt giảm mạnh doanh thu của kênh đào và Ai Cập.

Các nhà trung gian hòa giải khu vực đã và đang nỗ lực giảm bớt căng thẳng. Truyền thông Iran đưa tin, một phái đoàn từ Qatar - một bên trung gian hòa giải quan trọng - đã đến Tehran hôm 10/6 để thảo luận về những diễn biến mới nhất.

Các yêu cầu đàm phán của Iran khá nhất quán: một lệnh ngừng bắn ở Lebanon bao gồm việc rút quân Israel và việc giải tỏa một nửa số tài sản bị đóng băng của Iran, khoảng 12 tỷ USD; một hình thức quản lý của Iran đối với eo biển Hormuz; và các cuộc thảo luận chi tiết sau đó về việc Tehran đảm bảo với Mỹ rằng họ không tìm kiếm vũ khí hạt nhân, bao gồm cả việc giảm độ tinh khiết của kho dự trữ uranium được làm giàu cao của mình. Ông Trump đã gần như đồng ý với các điều khoản này, nhưng đang cố gắng tìm cách diễn đạt chúng sao cho dễ được cử tri trong nước chấp nhận hơn.

2-ships-in-strait-of-hormuz.jpg
Tàu thuyền trong eo biển Hormuz. Ảnh: EPA

Ông Trump rất muốn đạt được một thỏa thuận hòa bình khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ đang đến gần trong bối cảnh lạm phát gia tăng và tỷ lệ ủng hộ tổng thống giảm mạnh. Tuy nhiên, vẫn còn những khác biệt đáng kể giữa hai bên.

Một trở ngại đáng kể đối với một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Iran và Mỹ là cuộc xung đột giữa Hezbollah và Israel ở Lebanon. Iran khẳng định rằng bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào cũng phải bao gồm mặt trận Lebanon, trong khi Israel và Mỹ lại muốn tách riêng.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?

Mờ mịt nền hòa bình Trung Đông

Mờ mịt nền hòa bình Trung Đông

Ngày 4/6, lực lượng Hồi giáo Hezbollah đã lên tiếng bác bỏ thỏa thuận ngừng bắn mới giữa Israel và Lebanon, làm dấy lên nghi ngờ về các cuộc đàm phán hòa bình, khiến tương lai của thỏa thuận ngừng bắn và các cuộc đàm phán hòa bình khu vực trở nên bấp bênh.

Nga, ASEAN và trật tự châu Á - Thái Bình Dương

Nga, ASEAN và trật tự châu Á - Thái Bình Dương

Từ ngày 17 đến 19/6/2026 sẽ diễn ra Hội nghị Thượng đỉnh Nga - Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) lần thứ 5 tại Kazan, thủ phủ của Tatarstan, Nga để kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối ngoại. Mối quan hệ Nga - ASEAN phản ánh bầu không khí chính trị chung của cả khu vực.

Ông Jordan Bardella: Trước ngưỡng cửa Điện Elysee

Ông Jordan Bardella: Trước ngưỡng cửa Điện Elysee

Các cuộc thăm dò mới nhất tại Pháp đang phác họa một kịch bản từng bị xem là khó tưởng tượng cách đây chưa đầy một thập niên: ông Jordan Bardella, nhà lãnh đạo trẻ của đảng Tập hợp Quốc gia (RN) cực hữu, nổi lên như ứng cử viên sáng giá nhất cuộc bầu cử tổng thống năm 2027.

Khi nghệ sĩ trẻ giương buồm ra khơi

Khi nghệ sĩ trẻ giương buồm ra khơi

Từ những tranh luận quanh hình tượng Chim Lạc trong MV “Come My Way” của Sơn Tùng M-TP đến hành trình mang dân ca, áo dài và văn hóa lúa nước Việt Nam lên sân khấu quốc tế của Phương Mỹ Chi, một xu hướng đáng chú ý đang xuất hiện trong đời sống nghệ thuật hiện nay, thay vì tìm kiếm sự khác biệt bằng cách chạy theo các trào lưu toàn cầu, nhiều nghệ sĩ trẻ đang lựa chọn trở về với cội nguồn văn hóa dân tộc. Và, chính những chất liệu tưởng chừng quen thuộc ấy lại đang trở thành "tấm hộ chiếu" giúp nghệ thuật Việt Nam tìm đường bước ra thế giới.

Nữ thượng úy tài năng, đam mê sống đẹp

Nữ thượng úy tài năng, đam mê sống đẹp

Không chỉ là một cán bộ công an có nhiều sáng kiến hữu ích trong công tác, Thượng úy Hồ Ngọc Thiên Thư còn có nhiều sáng kiến, mô hình vì cộng đồng và lan tỏa các hoạt động gieo nhân ái tại địa phương.

Thống chế Syed Asim Munir - Tư lệnh Lục quân Pakistan (bên trái) đến Tehran nhằm thúc đẩy các nỗ lực hòa giải. Ảnh: Al Jazeera.

Cuộc mặc cả căng thẳng quanh eo biển Hormuz

Trong bối cảnh lệnh ngừng bắn mong manh có thể vỡ vụn, Pakistan và Qatar gấp rút đưa các phái đoàn tới Tehran để cứu vãn một thỏa thuận mà cả thế giới đang trông đợi. Liên tiếp những chuyến ngoại giao con thoi diễn ra giữa Islamabad, Doha và Tehran nhằm cố giữ lại một cây cầu, dù rất hẹp, để đưa Mỹ và Iran quay lại bàn thương lượng.

Đông Bắc Á liệu có sa vào cuộc đua “hạt nhân hóa”?

Đông Bắc Á liệu có sa vào cuộc đua “hạt nhân hóa”?

Theo bài phân tích từ Foreign Affair, trong những năm gần đây, ngày càng nhiều chuyên gia và học giả cho rằng 2 đồng minh then chốt của Mỹ tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương là Nhật Bản và Hàn Quốc cuối cùng sẽ theo đuổi vũ khí hạt nhân. Năm 2023, nhà ngoại giao kỳ cựu người Mỹ Henry Kissinger từng dự báo Nhật Bản sẽ sở hữu vũ khí hạt nhân trong vòng 1 thập kỷ. Những nhận định này được đưa ra dựa trên cơ sở nào?

Quan hệ Nga - Trung ngày càng nồng ấm

Quan hệ Nga - Trung ngày càng nồng ấm

Trong 2 ngày 19 và 20/5, chỉ ít ngày sau chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Trung Quốc lại tiếp đón Tổng thống Nga Vladimir Putin trong sự chú ý đặc biệt của dư luận thế giới. Hai cuộc gặp thượng đỉnh thế giới mang những ý nghĩa nhất định, đặc biệt là cuộc gặp Nga-Trung.

Anh sẽ tái nhập EU?

Anh sẽ tái nhập EU?

Nước Anh đang dậy lên dư luận cho rằng họ nên tái gia nhập EU càng sớm càng tốt để khắc phục những khó khăn, bất cập phát sinh từ khi tách khỏi khối này cách đây 10 năm. Liệu việc này có diễn ra hay không, nếu có thì thuận lợi hay không?

Ai còn nhớ Gaza?

Ai còn nhớ Gaza?

Vụ Israel tiêu diệt thủ lĩnh Hamas Izz al-Din al-Haddad hôm 15/5 một lần nữa đưa Gaza trở lại phần tin nóng trên mặt báo quốc tế. Nhưng, đằng sau những dòng tin tức mới cập nhật là một thảm trạng cũ: gần 2 triệu người dân tại dải đất này vẫn đang vật lộn với nạn đói, dịch bệnh và vòng vây phong tỏa ngày một siết chặt.

“Cắt lớp” quan hệ Mỹ - NATO

“Cắt lớp” quan hệ Mỹ - NATO

Kể từ khi cuộc chiến Mỹ/Israel - Iran nổ ra cuối tháng 2/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần phàn nàn về việc các đồng minh không hợp tác tham gia cuộc chiến, đồng thời đe dọa xem xét lại mối quan hệ với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Anh: Thử thách của Thủ tướng Starmer

Anh: Thử thách của Thủ tướng Starmer

Thủ tướng Anh Keir Starmer đang phải vật lộn để giữ chiếc ghế của mình sau kết quả thảm hại trong cuộc bầu cử địa phương vào đầu tháng 5. Lời kêu gọi “tái cấu trúc” trong hàng ngũ Công đảng của ông vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ hàng loạt nghị sĩ Công đảng và họ đang kêu gọi ông từ chức.

Trung Quốc trải thảm đỏ đón ông Trump

Trung Quốc trải thảm đỏ đón ông Trump

Thảm đỏ, lễ duyệt binh và thiếu nhi vẫy cờ hoa, reo hò,... Sáng 14/5, Trung Quốc đã tổ chức một buổi lễ đón tiếp trọng thể Tổng thống Mỹ Donald Trump sang thăm chính thức và sẽ tham gia hội nghị thượng đỉnh Trung - Mỹ.

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Đêm 7/5, Israel phóng tên lửa xuống khu vực ngoại ô Beirut, tiêu diệt Ahmed Ali Balout - chỉ huy lực lượng Radwan của Hezbollah. Đây là lần đầu thủ đô Lebanon bị tấn công kể từ lệnh ngừng bắn hơn 3 tuần trước. Đòn tập kích làm rung chuyển nền tảng mong manh của thỏa thuận và phủ bóng lên những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Theo Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế - HSS (Vương quốc Anh), việc Nhật Bản nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với xuất khẩu quốc phòng sẽ tạo ra những cơ hội thương mại và ngoại giao quan trọng. Nhưng, trước hết, họ cần giải quyết các vấn đề về năng lực công nghiệp quốc phòng.