Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Sáng 11/6, Mỹ đã phát động một loạt cuộc không kích mới nhằm vào Iran sau khi Tổng thống Donald Trump cảnh báo Tehran sẽ “phải trả giá” vì các cuộc đàm phán bế tắc, khiến Iran đáp trả bằng các cuộc tấn công nhắm vào Bahrain, Kuwait và Jordan.

Cuộc tấn công mới của Mỹ vào nhiều thành phố của Iran diễn ra trong bối cảnh các nỗ lực đàm phán chấm dứt chiến tranh lại rơi vào bế tắc, khi Iran khăng khăng sẽ duy trì sự kiểm soát eo biển Hormuz. Cuộc tấn công của Mỹ có vẻ dữ dội và lan rộng hơn ngày hôm trước, nhưng Iran không công bố thông tin về những mục tiêu bị tấn công.

1-image002.jpg
Esmaeil Baghaei, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran. Ảnh: Bộ Ngoại giao Iran

Các vụ nổ đã được báo cáo xung quanh thủ đô Tehran của Iran, cũng như thành phố cảng Bandar Abbas và các khu vực phía Nam khác dọc theo eo biển Hormuz. Trước các cuộc tấn công, ông Trump đã tuyên bố sẽ "đánh mạnh một lần nữa" khi thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tháng dường như sắp sụp đổ.

Kuwait đã đóng cửa không phận do vụ tấn công sáng 11/6, nhưng không cung cấp chi tiết về thiệt hại. Jordan không thừa nhận vụ tấn công, mặc dù Đại sứ quán Mỹ tại Amman đã cảnh báo về điều đó. Và, Bahrain đã bật còi báo động tên lửa mà không đề cập đến thiệt hại có thể xảy ra ở đó.

3 cuộc tấn công qua lại trong tuần qua đã thử thách thỏa thuận ngừng bắn mong manh kéo dài 2 tháng. Đầu tiên là các cuộc tấn công giữa Iran và Israel vào ngày 7 và rạng sáng 8/6, tiếp theo là 2 đợt bắn phá giữa Mỹ và Iran. 2 ngày không kích diễn ra sau vụ bắn rơi một máy bay trực thăng Apache của Mỹ trên eo biển Hormuz, mà ông Trump cho là do Iran gây ra.

Theo Fox News, trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại, ông Trump cho biết ông có thể ra lệnh tấn công mới vào các nhà máy điện và cầu vì Iran đang trì hoãn quá lâu việc đạt được thỏa thuận. Ông Trump thường xuyên đe dọa sẽ nối lại hành động quân sự kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn được thiết lập, nhưng vẫn chưa thực hiện đầy đủ lời đe dọa đó.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baqaei cho biết, các cuộc tấn công của Mỹ đã gây nguy hiểm cho các cuộc đàm phán ngừng bắn đang diễn ra. Ông Baghaei cẩn thận khẳng định rằng, cuộc đối thoại với Mỹ, được tiến hành gián tiếp thông qua Pakistan, vẫn đang tiếp diễn và chưa bị đình chỉ. Ông kiên quyết cho rằng Mỹ có liên quan đến các cuộc tấn công, nói rằng: “Không ai trong khu vực của chúng ta tin rằng Israel lại có thể hành động mà không có sự phối hợp và hợp tác trước đó từ Mỹ”.

Các cuộc đàm phán nhằm biến thỏa thuận ngừng bắn thành một nền hòa bình lâu dài đã bị đình trệ trong nhiều tuần, với những xung đột định kỳ khi cả hai bên tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công hạn chế và đổ lỗi cho nhau về việc vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.

Việc Iran và Israel quay trở lại các cuộc giao tranh quân sự quy mô lớn đã mở rộng cuộc xung đột, không chỉ biến các cuộc tấn công của Israel vào Hezbollah thành nguyên nhân trực tiếp gây chiến đối với Iran, mà còn lôi kéo lực lượng Houthi ở Yemen trở lại cuộc xung đột với những hậu quả khó lường.

Sự can thiệp của lực lượng Houthi càng làm nghiêng cán cân về phía Iran. Tác động chính xác sẽ phụ thuộc vào việc lực lượng Houthi có quyết định mở rộng lệnh phong tỏa đã được công bố, hiện chỉ giới hạn ở hoạt động vận chuyển hàng hóa của Israel ở Biển Đỏ, thành một lệnh phong tỏa rộng hơn đối với hoạt động vận chuyển hàng hóa của đối phương hay không.

Eo biển Bab al-Mandab, nối Biển Đỏ với vịnh Aden, đóng vai trò như một van xả áp quan trọng cho các nước xuất khẩu dầu mỏ. Dòng dầu của Saudi Arabia đã tăng mạnh qua đường ống dẫn dầu Đông-Tây sau khi eo biển Hormuz đóng cửa, chuyển hướng hàng triệu thùng dầu mỗi ngày đến Biển Đỏ. Lực lượng Houthi chưa tuyên bố sẽ chặn dòng chảy này, nhưng điều đó có thể thay đổi.

Tuyến đường Biển Đỏ chiếm 15% tổng lượng vận tải đường biển toàn cầu và eo biển Hormuz chiếm khoảng 20%. Việc đóng cửa hoàn toàn đồng thời cả hai tuyến đường thủy này sẽ gây áp lực rất lớn lên tuyến đường Mũi Hảo Vọng vòng qua Nam Phi.

Lực lượng Houthi bắt đầu phong tỏa các tàu thuyền trên Biển Đỏ hướng đến các cảng của Israel từ tháng 11/2013, dẫn đến sự phá sản của cảng Eilat của Israel. Số lượng tàu thuyền đi qua kênh đào Suez giảm hơn một nửa vào năm 2024, dẫn đến sự sụt giảm mạnh doanh thu của kênh đào và Ai Cập.

Các nhà trung gian hòa giải khu vực đã và đang nỗ lực giảm bớt căng thẳng. Truyền thông Iran đưa tin, một phái đoàn từ Qatar - một bên trung gian hòa giải quan trọng - đã đến Tehran hôm 10/6 để thảo luận về những diễn biến mới nhất.

Các yêu cầu đàm phán của Iran khá nhất quán: một lệnh ngừng bắn ở Lebanon bao gồm việc rút quân Israel và việc giải tỏa một nửa số tài sản bị đóng băng của Iran, khoảng 12 tỷ USD; một hình thức quản lý của Iran đối với eo biển Hormuz; và các cuộc thảo luận chi tiết sau đó về việc Tehran đảm bảo với Mỹ rằng họ không tìm kiếm vũ khí hạt nhân, bao gồm cả việc giảm độ tinh khiết của kho dự trữ uranium được làm giàu cao của mình. Ông Trump đã gần như đồng ý với các điều khoản này, nhưng đang cố gắng tìm cách diễn đạt chúng sao cho dễ được cử tri trong nước chấp nhận hơn.

2-ships-in-strait-of-hormuz.jpg
Tàu thuyền trong eo biển Hormuz. Ảnh: EPA

Ông Trump rất muốn đạt được một thỏa thuận hòa bình khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ đang đến gần trong bối cảnh lạm phát gia tăng và tỷ lệ ủng hộ tổng thống giảm mạnh. Tuy nhiên, vẫn còn những khác biệt đáng kể giữa hai bên.

Một trở ngại đáng kể đối với một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Iran và Mỹ là cuộc xung đột giữa Hezbollah và Israel ở Lebanon. Iran khẳng định rằng bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào cũng phải bao gồm mặt trận Lebanon, trong khi Israel và Mỹ lại muốn tách riêng.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Ngày 7/8, ông Abelardo de la Espriella tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia với cam kết “làm mới” đất nước, khôi phục trật tự và thúc đẩy tăng trưởng. Nhưng, phía sau những lời hứa mạnh mẽ ấy là một Colombia đang bị chia rẽ sâu sắc, các nhóm vũ trang chuẩn bị cho khả năng đối đầu mới và gánh nặng ngân sách không dễ cắt giảm.

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Việc Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan ký thỏa thuận phòng thủ chung, ngày 7/8, không chỉ tạo thêm một cơ chế hợp tác quân sự ở Trung Đông. Quan trọng hơn, thỏa thuận cho thấy các cường quốc khu vực đang tìm cách xây dựng thêm những tầng bảo đảm an ninh trong bối cảnh môi trường chiến lược ngày càng bất ổn.

EU và cuộc khủng hoảng Ceuta

EU và cuộc khủng hoảng Ceuta

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã kêu gọi hành động để tăng cường an ninh biên giới châu Âu sau khi hàng chục nghìn người đến và sau đó rời khỏi vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha, giáp biên giới Morocco ở Bắc Phi, gây ra cuộc tranh cãi gay gắt giữa Madrid và các nước châu Âu khác.

Bẫy ma túy Etomidate khoác vỏ bọc “pod chill”

Bẫy ma túy Etomidate khoác vỏ bọc “pod chill”

Với thiết kế nhỏ gọn như chiếc USB, tỏa mùi hương trái cây ngọt ngào và những lời quảng cáo dối trá “hút không lên test”, “chỉ là tinh dầu thư giãn”, ma túy Etomidate ngụy trang dưới dạng “pod chill” đang âm thầm len lỏi vào học đường, quán bar, chung cư... tàn phá sức khỏe, thần trí của không ít thanh, thiếu niên…

Great Nicobar - cuộc chơi quyền lực mới của Ấn Độ

Great Nicobar - cuộc chơi quyền lực mới của Ấn Độ

Nếu xem Ấn Độ Dương là trái tim của thương mại toàn cầu thì eo biển Malacca chính là động mạch quan trọng nhất của nó. Mỗi ngày, hàng nghìn tàu chở dầu, khí hóa lỏng và hàng hóa từ Trung Đông, châu Phi hướng về Đông Á đều phải đi qua hành lang biển hẹp nhưng có ý nghĩa chiến lược đặc biệt này. Bất kỳ quốc gia nào đủ năng lực kiểm soát hoặc tác động đến dòng lưu thông tại Malacca đều nắm trong tay một lợi thế địa chính trị đáng kể.

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?