Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Ngăn chặn ma túy từ sớm, từ xa, từ nơi xuất phát

“Triệt cung, xóa cầu” là hai mặt có mối quan hệ chặt chẽ, tác động qua lại và không thể tách rời trong công tác phòng, chống ma túy. Muốn triệt được nguồn cung ma túy, phải chủ động nhận diện, đấu tranh từ sớm với các đường dây, tổ chức, nhóm đối tượng. Trước tình hình tội phạm ma túy vẫn diễn biến phức tạp với phương thức, thủ đoạn ngày càng xảo quyệt, manh động, sẵn sàng sử dụng vũ khí nóng chống trả lực lượng chức năng khi bị phát hiện, truy bắt thì về phương pháp đã có sự thay đổi tích cực, từ nhận diện tội phạm ma túy truyền thống sang tội phạm ma túy tổng hợp, tội phạm ma túy trên không gian mạng, tội phạm ma túy xuyên quốc gia.

Khi chủ động nhận diện được đường dây ma túy, sẽ đấu tranh sớm nhằm chặn đứng “cái chết trắng” ngay từ gốc. Vừa qua, việc triệt phá thành công đường dây ma túy “khủng” liên quan đến “giang hồ mạng” Sáng “Con” đã minh chứng cho phương châm “triệt cung” từ sớm, từ xa, từ nơi xuất phát.

Qua công tác nghiệp vụ, Cục Cảnh sát điều tra (CSĐT) tội phạm về ma túy phát hiện Nguyễn Hoàng Giang (29 tuổi, trú tại Hà Đông, Hà Nội) là mắt xích trong đường dây mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy quy mô lớn từ Lào và châu Âu về Việt Nam tiêu thụ.

Đây là đường dây có tổ chức, phương thức hoạt động tinh vi. Các đối tượng sử dụng mạng xã hội mã hóa, thường xuyên thay đổi phương thức liên lạc; chia nhỏ việc giao nhận qua nhiều khâu, nhiều địa bàn; sử dụng cả người vận chuyển trung gian, không giao hàng trực tiếp, cất giấu ma túy tại các địa điểm bí mật. Tiền mua bán ma túy cũng được chuyển qua nhiều lớp trung gian để che giấu dòng tiền.

Xác định đây là ổ nhóm tội phạm đặc biệt nghiêm trọng có quy mô liên tuyến, ngày 23/3/2026, Cục CSĐT tội phạm về ma túy đã báo cáo lãnh đạo Bộ Công an xác lập chuyên án. Dưới sự chủ trì của Cục, lực lượng Công an đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động, các cục nghiệp vụ, Công an các tỉnh, thành phố cùng Cảnh sát biển và Hải quan, huy động tối đa lực lượng triệt phá tận gốc.

Ban chuyên án xác định đường dây này hoạt động với hàng trăm đối tượng chia làm 4 lớp (đại lý phân phối, vận chuyển xuyên biên giới, vận chuyển nội địa và tiêu thụ) trải dài trên 9 tỉnh, thành phố. Khi thời cơ chín muồi, gần 350 cán bộ, chiến sĩ chia thành 10 tổ công tác với 19 mũi đồng loạt ra quân. Ngày 31/5/2026, Cục CSĐT tội phạm về ma túy đã chủ trì bắt quả tang 3 đối tượng tại Hưng Yên, thu giữ 71 kg ma túy tổng hợp. Ngay sau đó, Công an 9 địa phương đồng loạt khống chế, khám xét 264 đối tượng, thu thêm 20,1 kg ma túy tổng hợp, 5 xe ô tô và 741 triệu đồng.

Không dừng lại ở đó, ban chuyên án đã chỉ đạo Công an các địa phương tiếp tục điều tra, mở rộng triệt để vụ án, bắt giữ tổng cộng 740 đối tượng; thu giữ hơn 103 kg ma túy tổng hợp, etomidate, 741 triệu đồng, 9 ô tô cùng nhiều tang vật; khởi tố 212 vụ án với 540 bị can; xử lý hành chính 139 đối tượng và xác định tổng số tiền giao dịch mua bán ma túy lên tới khoảng 150 tỷ đồng.

Đáng chú ý, chuyên án đã lật tẩy nhiều đối tượng cộm cán, nguy hiểm, tiêu biểu là Cao Ngọc Sáng (36 tuổi, ở Thanh Hóa) - kẻ cầm đầu một nhóm “giang hồ mạng”, nổi lên với vai trò TikToker Sáng “Con” chuyên sản xuất clip về mối quan hệ ngầm, giang hồ để che đậy hành vi phạm tội.

Việc kịp thời bóc gỡ, triệt phá toàn bộ đường dây từ đối tượng cầm đầu, vận chuyển, mua bán cho tới các điểm chứa chấp, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, đã ngăn chặn một lượng lớn "cái chết trắng" tràn vào các đô thị lớn và không để hình thành các "điểm nóng" phức tạp về ma túy. Đây là cách tiếp cận phù hợp với thực tiễn đấu tranh hiện nay, góp phần nâng cao hiệu quả triệt phá các đường dây ma túy lớn, đồng thời nâng cao vị thế và năng lực của Việt Nam trong việc phối hợp, hợp tác quốc tế đấu tranh với tội phạm xuyên quốc gia trong tình hình mới.

Chặt đứt "vòi bạch tuộc" tiền chất caffeine

Muốn triệt được nguồn cung ma túy, quan điểm chỉ đạo của Bộ Công an là phải đánh đúng, đánh trúng các mắt xích quan trọng, không chỉ xử lý từng vụ việc riêng lẻ, manh mún mà phải khai thác, mở rộng để làm rõ toàn bộ đường dây, từ đối tượng, phương thức, thủ đoạn đến các mắt xích liên quan, qua đó xử lý đồng bộ, triệt để. Thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Công an, đầu năm 2026, lực lượng chức năng đã triệt phá đường dây buôn lậu caffeine với quy mô đặc biệt lớn.

Tại Việt Nam, caffeine chưa nằm trong danh mục kiểm soát đặc biệt. Tuy nhiên, tại Lào, caffeine nằm trong danh mục tiền chất ma túy, chỉ cần vận chuyển từ 10 kg trở lên, người vi phạm có thể đối mặt mức án cao nhất là tử hình. Chính khoảng trống pháp lý này đã bị các đối tượng khai thác lợi dụng để tổ chức đường dây mua bán, vận chuyển caffeine xuyên quốc gia từ nước ngoài vào Việt Nam rồi trung chuyển sang Lào, đến Myanmar để sản xuất các loại ma túy tổng hợp.

Quá trình xác minh đường dây trung chuyển caffeine, lực lượng chức năng đặc biệt chú ý đến Cao Thị Liên (54 tuổi, ở Hà Nội) và Trịnh Thị Hòa (53 tuổi, ở Sơn La). Tháng 6/2024, Cao Thị Liên bị Bộ Công an Lào truy nã đặc biệt vì liên quan vụ mua bán trái phép 5 tấn caffeine. Còn Trịnh Thị Hòa có liên quan đến vụ 20 tấn caffeine bị thu giữ tại Lào, tháng 5/2025. Sau vụ việc, cả hai xuất cảnh về Việt Nam, cắt đứt mọi quan hệ, liên lạc.

Tưởng rằng sau biến cố, Liên và Hòa từ bỏ con đường làm ăn phi pháp, nhưng bằng các biện pháp nghiệp vụ, trinh sát phát hiện cả hai đối tượng vẫn tiếp tục bí mật điều hành đường dây vận chuyển caffeine.

Các đối tượng tổ chức đường dây theo mô hình khép kín, từ nhập khẩu, thay đổi bao bì, hợp thức hóa giấy tờ đến vận chuyển, tiêu thụ. Nhiều mắt xích trong đường dây có quan hệ ruột thịt, họ hàng giúp việc điều hành, che giấu hoạt động phạm tội khép kín, tinh vi. Sau khi caffeine được nhập khẩu từ Trung Quốc về Việt Nam dưới danh nghĩa nguyên liệu thực phẩm sẽ được các đối tượng đưa về các kho tại Hà Nội, sau đó chuyển về kho tại Nghệ An, tiến hành thay đổi bao bì, đóng gói lại và tiếp tục đưa qua cửa khẩu Cầu Treo (Hà Tĩnh) để xuất sang Lào và chuyển sang Myanmar tiêu thụ.

Trước tính chất đặc biệt nghiêm trọng của vụ việc, Cục CSĐT tội phạm về ma túy đã báo cáo lãnh đạo Bộ Công an xác lập chuyên án, phối hợp cùng Công an tỉnh Điện Biên và các lực lượng liên ngành để siết chặt vòng vây. Ngày 27/2/2026, ban chuyên án đã họp, thống nhất báo cáo lãnh đạo Bộ đề xuất kế hoạch phá án. Có 8 tổ công tác, với gần 300 cán bộ, chiến sĩ chia thành 18 mũi được triển khai nhằm giám sát toàn bộ các đối tượng trong đường dây, kho hàng và xe vận chuyển caffeine.

15 giờ ngày 28/2, tại cửa khẩu quốc tế Cầu Treo, lực lượng chức năng bất ngờ kiểm tra container chở thức ăn cho cá, phát hiện ngụy trang tinh vi bên trong là 760 bao, trọng lượng 19 tấn caffeine không khai báo. Đồng loạt khám xét các kho hàng tại Hà Nội, Sơn La, Nghệ An và phối hợp với Bộ Công an Lào khám xét kho tại thủ đô Viêng Chăn, ban chuyên án đã thu giữ tổng cộng 50,7 tấn caffeine trị giá khoảng 17 tỷ đồng. Nếu số hàng này được vận chuyển trót lọt từ Lào sang Myanmar, giá tiêu thụ lên tới 34 tỷ đồng. Theo tính toán, số lượng caffeine trên có thể điều chế khoảng 150 tấn ma túy tổng hợp dạng “nước vui” và khoảng 163 tấn ma túy hồng phiến.

Trải qua gần 3 tháng đấu tranh dưới sự chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo Bộ Công an theo tinh thần “đánh trúng, đánh đúng, triệt xóa cả đường dây tội phạm”, Cục CSĐT tội phạm về ma túy chủ trì phối hợp với các lực lượng chức năng trong nước và nước bạn Lào đã khởi tố 10 bị can tại Việt Nam và 6 bị can tại Lào.

Việc đấu tranh thành công đã mang lại những kết quả tích cực trong công tác quản lý tiền chất, hóa chất là nguyên liệu chính sản xuất ma túy tại Lào, chặn đứng nguy cơ hóa chất bị tuồn vào khu vực “Tam giác vàng” để sản xuất ma túy với quy mô lớn. Vụ án cũng là hồi chuông cảnh tỉnh về thủ đoạn mới của tội phạm khi lợi dụng mua bán tiền chất, hóa chất sử dụng trong công nghiệp, thực phẩm, y tế để tiếp tay cho sản xuất trái phép chất ma túy; đồng thời, khẳng định bản lĩnh, mưu trí, dũng cảm và quyết tâm cao độ của lực lượng Công an trong đấu tranh với tội phạm ma túy xuyên quốc gia, ngăn ma túy từ sớm, từ xa, từ nơi xuất phát.