Ngày 6/10/1986, hơn 200 học viên từ khắp mọi miền của Tổ quốc với nhiều lứa tuổi, dân tộc, mang theo nhiều ước mơ, hoài bão, cùng tập trung về dưới mái trường Đại học An ninh nhân dân (C500), nay là Học viện An ninh nhân dân.
Ngày đó, D18 chia làm 4 lớp, K1, K2, K3, K4, không chỉ rèn luyện dưới mái trường, các anh chị còn "ba cùng" thực tế với nhân dân. Với mỗi người, đó là thời gian không thể nào quên. Bây giờ gặp lại, họ vẫn kể cho nhau nghe những bữa sáng giản đơn chỉ với khoai tây bi chưa kịp bóc vỏ thì ruột đã chẳng còn, những miếng cháy chảo gang "quý hơn cả vàng", những miếng thịt mỡ "mỏng như tờ giấy"... Nhưng chính những năm tháng học tập, rèn luyện trong gian khó ấy đã tôi luyện nên bản lĩnh vững vàng, tư duy sắc bén, giúp mỗi người đều trưởng thành và đạt được những thành công trên mọi cương vị công tác, dù trong các cơ quan đảng, chính quyền, lực lượng vũ trang hay chuyển ngành sang các lĩnh vực sản xuất kinh doanh.
Thành tích và những vinh quang của mỗi cá nhân đều là niềm tự hào của khóa học, đã làm nên một "thương hiệu D18" đi cùng năm tháng suốt chặng đường 40 năm với nhiều ký ức ngọt ngào và thân thương, để giờ đây khi ngồi lại bên nhau "ôn cố tri tân" bao chuyện cũ, và lại cùng động viên nhau tiếp bước chặng đường phía trước.
Lần này, sau 40 năm trở về mái trường xưa, các cựu học viên D18 trở lại nơi từng đi thực tế "ba cùng" với người dân xã Yên Sở, cùng ăn, cùng ở, cùng làm. Lần đầu tiên, những cô cậu học trò chỉ biết dùi mài sử sách phải ra đồng gặt lúa, đi đóng gạch giúp dân, đi đào mương thủy lợi… Sức trẻ đầy nhiệt huyết đã cùng nhau vượt qua những thử thách ban đầu trong những tháng năm đổi mới. Còn nhớ hồi ấy, có anh Nguyễn Văn Trãi là học viên D18-K4 về ở nhà dân chẳng may bị chó cắn, thế mà điều đó lại trở thành duyên nợ, vì sau này anh lại… nên duyên với con gái của chủ nhà. Bây giờ, cậu thanh niên hồi đó đi ba cùng với nhân dân đã là Thiếu tướng, Thạc sĩ Nguyễn Văn Trãi, Phó cục trưởng Cục An ninh điều tra, Bộ Công an, nguyên Giám đốc Công an tỉnh Tây Ninh, nhưng mỗi lần nhắc lại chuyện thời sinh viên, ông đều tủm tỉm cười và thấy mình may mắn vì đã có những tháng ngày đáng nhớ tại ngôi trường này.
Nhắc lại kỷ niệm xưa, ông Trương Văn Ba, hiện là Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường TP Hồ Chí Minh chia sẻ: "Tôi sinh ra tại Điện Bàn, Quảng Nam trong một gia đình có 6 liệt sĩ, 2 Mẹ Việt Nam Anh hùng. Ba mẹ hy sinh khi tôi mới 3 tuổi. Vào học tại Học viện An ninh, tôi là người duy nhất không còn cha mẹ, ông bà, cô đơn với những vết thương chưa lành của chiến tranh. Nhưng chính những tình cảm của bạn bè tại D18 đã nâng đỡ tôi trong học tập, chia sẻ từng mẩu bánh, nắm cơm, từng củ khoai, củ sắn. Đêm lạnh thấu xương, những đứa nằm giường tầng, tầng trên, tầng dưới nhưng mùa đông lạnh quá bèn rủ nhau thôi nằm cùng một giường để được đắp hai chăn cho ấm… Mỗi lần được nghỉ học tôi thường không trở về quê, vì quê xa lại không còn cha mẹ, tôi thường về nhà bạn Lưu Hồng Quảng ở Thường Tín (Hà Nội) vì Quảng có người mẹ tuyệt vời. Trong những bữa ăn, giấc ngủ, bà quan tâm Quảng thế nào thì chăm lo cho tôi như thế, bà từng khuyên hai đứa phải cố gắng học tập thành tài để cha mẹ được tự hào. Tôi mất cha mẹ từ năm lên ba, nhưng những lời nói của bà đã in sâu trong tiềm thức tôi, đó không hẳn là sự kỳ vọng, mà là niềm tin để chúng tôi phấn đấu, trưởng thành".
Năm 1991, sau 5 năm học tập với nhiều sự nỗ lực, hơn 200 học viên khóa 18 đã tốt nghiệp và được điều động đến công tác tại Công an các đơn vị, địa phương trong cả nước.
Sau 35 năm tốt nghiệp ra trường, học viên khóa D18 đã trưởng thành, có đóng góp quan trọng trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự. Hiện nay, có 9 đồng chí mang quân hàm cấp tướng, nhiều đồng chí được phong học hàm Phó giáo sư, nhiều đồng chí có học vị Tiến sĩ; nhiều đồng chí hiện đang giữ những trọng trách quan trọng như cục trưởng, cục phó; một số đồng chí được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ trọng trách trong các bộ, ban, ngành, địa phương; nhiều doanh nhân thành đạt trên các cương vị giám đốc, tổng giám đốc các tập đoàn lớn.
Trong câu chuyện với chúng tôi, ông Ma Thế Hồng, Phó bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Tuyên Quang, cựu học viên D18 vẫn nhớ kỷ niệm của một thời học tập dưới mái trường C500: "Ngày ấy đất nước đang đối mặt với muôn vàn khó khăn, đồng thời các thế lực thù địch trong và ngoài nước cũng ra sức chống phá ta. Nhưng chúng tôi đều quyết tâm vượt qua mọi khó khăn, nỗ lực hết mình để học tập và rèn luyện hoàn thành khóa học. Khi tốt nghiệp, chúng tôi luôn luôn sẵn sàng nhận nhiệm vụ đi bất cứ nơi đâu theo sự phân công của tổ chức, anh em tỏa về biên giới, hải đảo, miền núi, vùng cao, vùng xa, đến những nơi khó khăn nhất để thực hiện nhiệm vụ".
Nhớ về một thời dưới mái trường Học viện An ninh nhân dân, ông Hoàng Trọng Khánh, một trong những học viên đã chuyển ngành, hiện là chủ một doanh nghiệp vận tải biển, nhớ lại: "Ngày ấy, chúng tôi là những cô cậu mới rời ghế trường phổ thông, vào học ở C500 là cấm ra ngoài, ăn ở sinh hoạt đều trong khuôn viên nhà trường, ở trong ký túc xá, cuối tuần thì mới được ưu tiên một nửa học viên được phép ra ngoài có thời hạn nhất định. Hồi đó, mấy anh cán bộ đi học thì có tiền lương nên tôi có nhiệm vụ làm "bồ câu đưa thư" cho các anh gửi mấy chị trong lớp. Thỉnh thoảng cuối tuần tôi rủ mấy bạn cùng lớp đi bộ ra chợ Phùng Khoang ăn lạc rang, thỉnh thoảng có bát cháo lòng, với chúng tôi hồi đó, những món này đã là đặc sản rồi, không có gì có thể sánh bằng. Bây giờ nghĩ lại dù có ăn đủ thứ của ngon vật lạ, vẫn muốn trở về chợ Phùng Khoang ngày ấy gặm xí quách hàng phở bò".
Còn Trung tướng Phạm Ngọc Việt, nguyên Cục Trưởng Cục An ninh nội địa, chia sẻ: "Thời kỳ chúng tôi nhập học đất nước khó khăn, điều kiện học tập còn nhiều thiếu thốn chứ không khang trang, đầy đủ như bây giờ. Tuy nhiên trong hoàn cảnh đó, chúng tôi lại có những kỷ niệm rất đẹp của tuổi trẻ, đặc biệt là những tình cảm của thầy cô, của nhà trường đã dạy dỗ chúng tôi những bài học mà cho đến bây giờ vẫn còn theo chúng tôi suốt con đường cống hiến cho lực lượng CAND".
Thiếu tướng Lưu Hồng Quảng, Cục trưởng Cục Công nghiệp an ninh, thì tự hào nói rằng: "Nhìn lại 40 năm đã qua, có thể nói rằng mái trường Học viện An ninh không chỉ đào tạo cho chúng tôi về nghiệp vụ tinh thông mà điều lớn lao hơn to lớn hơn mà chúng tôi mang theo suốt cuộc đời và trong suốt quá trình cống hiến cho lực lượng Công an nhân dân đó là các thầy cô đã nuôi dưỡng ước mơ, hoài bão đặc biệt là các thầy cô đã rèn luyện cho chúng tôi bản lĩnh về phẩm chất đạo đức, nhân cách, tính kỷ luật và tinh thần vượt khó".
Giáo sư - Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Văn Ngọc, nguyên Giám đốc Học viện An ninh nhân dân, khi nói về D18 đã chia sẻ rằng: "D18 có một đặc điểm rất đáng quý, đó là các bạn luôn luôn yêu thương quý mến nhau và sau này khi ra trường thì các bạn luôn luôn dành những tình cảm rất là tốt đẹp đối với cán bộ nhà trường cũng như nhà trường. Tôi được biết, sau này khi ra công tác, các bạn luôn giữ được kết nối với nhau, vui buồn đều chia sẻ cho nhau và các bạn đều hỗ trợ giúp đỡ nhau rất là hiệu quả trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ…".
