Triển vọng hợp tác kinh tế Nga - Trung Quốc

Nhu cầu làm sâu sắc hơn quan hệ kinh tế Nga - Trung sau khi Moscow tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine ngày 24/2 được xác định bởi nhiều yếu tố. Nga cần thay thế hàng nhập khẩu của phương Tây trên thị trường của mình, cần thị trường cho hàng hóa xuất khẩu của mình và cũng cần một cơ chế hiệu quả để thực hiện các giao dịch tài chính với các đối tác nước ngoài.

Giới chuyên gia nhận định rằng, theo một số thông số, Nga không có lựa chọn thay thế nào hoặc ít nhất là lựa chọn tối ưu nhất. Sự hợp tác như vậy có thể được hỗ trợ bởi mối quan hệ chính trị cấp cao chưa từng có, quan hệ đối tác kinh tế đã được thiết lập, nhu cầu khách quan của Nga đối với hàng hóa và công nghệ Trung Quốc, và lợi ích có đi có lại của Bắc Kinh đối với thị trường tự do của Moscow. Sự cạnh tranh ngày càng tăng giữa Trung Quốc và Mỹ cũng đóng một vai trò nhất định.

8-1.jpg -0
Chuyến tàu chở hàng đầu tiên nối St.Petersburg của Nga với Thành Đô của Trung Quốc. Ảnh: THX.

Các chuyên gia đồng thời lưu ý rằng, Nga nên chuẩn bị cho thực tế là quá trình hợp tác sẽ gặp nhiều khó khăn. Nguy cơ bị Mỹ trừng phạt thứ cấp đối với các công ty Trung Quốc cần được chú ý. Bắc Kinh đang hội nhập cao với nền kinh tế toàn cầu. Nguy cơ mất thị trường tại Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) hoặc các nước khác do các biện pháp hạn chế là một yếu tố quan trọng, khiến giới kinh doanh Trung Quốc thận trọng trong quan hệ với Nga.

Nhu cầu làm sâu sắc hơn quan hệ kinh tế Nga - Trung sau khi Moscow tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine ngày 24/2 được xác định bởi nhiều yếu tố. Thứ nhất, Nga cần thay thế hàng nhập khẩu của phương Tây trên thị trường của mình. Nguồn cung đã hạn chế do các lệnh trừng phạt hoặc tẩy chay không chính thức, đặc biệt đối với hàng hóa công nghệ cao và thiết bị công nghiệp. Chúng bao gồm thiết bị điện tử, thiết bị lọc dầu, các loại máy móc và các bộ phận đi kèm. Ngành công nghiệp của Trung Quốc là ngành đa dạng nhất trong số các quốc gia vẫn thân thiện với Nga và có khả năng đảm bảo nguồn cung cấp như vậy, và về lâu dài, là cơ sở để tạo ra các chuỗi giá trị quan trọng hơn.

Thứ hai, Nga cần thị trường cho hàng hóa xuất khẩu của mình, vốn đang bị loại khỏi EU, Mỹ và các nước khác. Trong số các mặt hàng chính là dầu mỏ, than đá, các sản phẩm luyện kim đen, và trong dài hạn - khí đốt và các hàng hóa khác. Mặc dù Trung Quốc khó có thể tiếp nhận toàn bộ khối lượng hàng xuất khẩu của Nga, nhưng thị trường của họ sẽ đóng một vai trò quan trọng. Thứ ba, Nga cần một cơ chế hiệu quả để thực hiện các giao dịch tài chính với các đối tác nước ngoài. Nhiệm vụ tối thiểu là xây dựng các cơ chế tài chính đáng tin cậy cho thương mại song phương. Một nhiệm vụ phức tạp hơn là sử dụng đồng Nhân dân tệ cho các giao dịch với các nước thứ ba. Cả hai nhiệm vụ đều khó khăn, nhưng rất quan trọng đối với quan hệ đối tác với Trung Quốc trong điều kiện mới.

Trong khi đó, Bắc Kinh có thể quan tâm đến việc phát triển quan hệ với Moscow do các biện pháp trừng phạt giải phóng đáng kể thị trường Nga. Trước đây, chúng rất khó bị thay thế do mối quan hệ tốt của Nga với các đối tác phương Tây. Ngày nay, thị trường Nga được giải phóng ngay lập tức do các lệnh trừng phạt và tẩy chay của các doanh nghiệp. Tất nhiên, thị trường Nga không thể so sánh với thị trường Mỹ và EU. Nó sẽ bị thu hẹp do sự suy thoái kinh tế không thể tránh khỏi do áp lực kinh tế cực đoan gây ra. Tuy nhiên, ngay cả trong những điều kiện như vậy, thị trường nội địa vẫn mang lại cơ hội mới cho các công ty Trung Quốc.

Bên cạnh đó, Trung Quốc có cơ hội nhập khẩu lượng lớn nguyên liệu thô của Nga với mức chiết khấu. Nga sẽ đóng một vai trò quan trọng trong việc đa dạng hóa các nguồn nguyên liệu thô cho nền kinh tế Trung Quốc. Và cuối cùng, Trung Quốc có thể từng bước củng cố vai trò là một trung tâm tài chính quốc tế lớn. Nếu Nhân dân tệ trở thành đồng tiền chủ chốt của các giao dịch quốc tế đối với Nga, thì vai trò này của Trung Quốc chắc chắn sẽ ngày càng lớn.

Cũng có nhiều yếu tố góp phần vào sự phát triển của hợp tác Nga - Trung. Đầu tiên, khối lượng thương mại và quan hệ kinh tế đã được hai bên tích lũy. Chúng tạo thành một cơ sở vững chắc để phát triển hơn nữa. Môi trường chính trị cũng rất quan trọng. Nếu trong quan hệ với EU và các nước phương Tây, thương mại đôi bên cùng có lợi trong thập niên rưỡi qua ngày càng chịu nhiều sức ép từ các yếu tố chính trị, thì trong quan hệ với Trung Quốc, các điều kiện chính trị đã được cải thiện suốt những năm qua. Rốt cuộc, chính chính trị đã trở thành nguyên nhân chính dẫn đến sự đổ vỡ quan hệ giữa Nga và phương Tây trong lĩnh vực kinh tế và thương mại.

Bối cảnh rộng lớn hơn của quan hệ Mỹ - Trung cũng đóng một vai trò nhất định. Những tuyên bố chống Trung Quốc của Mỹ dù đã giảm kể từ khi ông Donald Trump rời nhiệm sở. Tuy nhiên, mâu thuẫn chính trị và kinh tế giữa Trung Quốc và Mỹ không suy giảm. Bắc Kinh và Washington vẫn là đối thủ chiến lược. Cuộc khủng hoảng trong quan hệ giữa Nga và phương Tây tạo cơ hội cho Trung Quốc củng cố vị thế của mình thông qua quan hệ đối tác sâu rộng hơn với Nga.

Tuy nhiên, hợp tác Nga - Trung cũng phải đối mặt với một số khó khăn. Thứ nhất là, liên quan đến đại dịch COVID-19 đang diễn ra. Trung Quốc đã trải qua một làn sóng đại dịch mới. Các cơ quan chức năng buộc phải duy trì mức độ hạn chế cao, ảnh hưởng đến các mối liên hệ kinh doanh trước mắt. Khó khăn thứ hai là lớn hơn. Các doanh nghiệp Trung Quốc e ngại các biện pháp trừng phạt thứ cấp, cũng như bị chính quyền Mỹ phạt hành chính và hình sự nếu vi phạm chế độ trừng phạt của Mỹ, cũng như các biện pháp hạn chế của các nước khác.

Một tình huống như vậy có thể nảy sinh, ví dụ, trong trường hợp các công ty Trung Quốc và các đối tác Nga thực hiện giao dịch bằng đồng USD hoặc thậm chí là euro. Một kịch bản khác là, việc cung cấp cho Nga hàng hóa được sản xuất tại Trung Quốc theo giấy phép của Mỹ và đồng thời nằm trong sự kiểm soát xuất khẩu của Mỹ (ví dụ, hàng điện tử). Việc chính quyền Mỹ truy tố hành chính và hình sự đối với Công ty ZTE của Trung Quốc rõ ràng đã có tác động tâm lý nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh của Trung Quốc.

Mỹ cáo buộc ZTE cung cấp thiết bị với các linh kiện của Mỹ cho Iran mà không được phép và bỏ qua chế độ kiểm soát xuất khẩu của Mỹ. Do đó, ZTE cam kết sẽ trả hơn 1 tỷ USD tiền phạt cho một số cơ quan Chính phủ Mỹ. Nỗ lực truy tố Giám đốc tài chính Huawei Mạnh Vãn Chu của nhà chức trách Mỹ cũng có tác động tương tự.

Một yếu tố cơ bản quan trọng ảnh hưởng đến sự tăng cường hợp tác Nga-Trung là kiến thức về ngôn ngữ, văn hóa và luật pháp Trung Quốc. Việc thiếu những kỹ năng như vậy sẽ ngăn cản các doanh nghiệp Nga tìm kiếm thị trường ở Trung Quốc, thu hút các khoản đầu tư và nhà cung cấp của Trung Quốc hoặc tiến hành các cuộc đàm phán hiệu quả. Nhìn bề ngoài, các kỹ năng văn hóa chỉ là thứ yếu so với cơ sở hạ tầng tài chính, hành lang giao thông và các điều kiện khác. Tuy nhiên, nếu không có chúng, hai bên sẽ khó có thể tin tưởng vào sự phát triển trong nhiều thập niên tới.

PV (tổng hợp)

Các tin khác

Khi doanh nghiệp trở thành giao điểm trong đàm phán Mỹ - Trung

Khi doanh nghiệp trở thành giao điểm trong đàm phán Mỹ - Trung

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump vào trung tuần tháng 5 được xem là một trong những sự kiện ngoại giao quan trọng nhất giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới trong thời gian qua. Theo các chuyên gia, khác với các cuộc gặp thượng đỉnh trước đây vốn tập trung nhiều vào cạnh tranh chiến lược, lần này yếu tố kinh tế và lợi ích doanh nghiệp đang nổi lên như ưu tiên hàng đầu của Washington.

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.