Triển lãm điêu khắc Hà Nội - Sài Gòn: Kết nối quá khứ với hiện tại

Triển lãm Điêu khắc Hà Nội - Sài Gòn là chương trình được tổ chức định kỳ 2 năm một lần, luân phiên ở hai đầu Nam - Bắc. Triển lãm năm nay tổ chức ở Hà Nội, từ ngày 7/8 đến 7/9 nhằm kết nối và chia sẻ đời sống nghệ thuật ở hai miền của đất nước cũng như kích thích nỗ lực sáng tạo, mở rộng tiếng nói của điêu khắc. Điểm nhấn năm nay là cuộc đối thoại giữa cũ và mới trong nỗ lực xác định vị thế của điêu khắc hiện đại trong tiến trình chung của nền điêu khắc Việt Nam.

Quy tụ những tiếng nói mới trong điêu khắc đương đại

Triển lãm Điêu khắc Hà Nội - Sài Gòn 2024 hội tụ khối lượng đồ sộ gần 100 tác phẩm của 37 điêu khắc gia thuộc nhiều thế hệ, từ nhiều vùng miền trên cả nước, bao gồm những gương mặt quen thuộc và sự xuất hiện của những tên tuổi mới. Triển lãm góp thêm tiếng nói về một loại hình nghệ thuật chưa được công chúng Việt Nam quan tâm nhiều và chưa thực sự có thị trường ở Việt Nam.

Triển lãm điêu khắc Hà Nội - Sài Gòn: Kết nối quá khứ với hiện tại -0
Bộ tác phẩm của nhà điêu khắc Thái Nhật Minh.

Góp mặt trong Triển lãm Điêu khắc Hà Nội - Sài Gòn 2024 có các nghệ sĩ Đào Châu Hải và Lê Thị Hiền thuộc thế hệ tiên phong của điêu khắc hiện đại Việt Nam, cùng những tên tuổi như Đào Tân, Đinh Duy Tôn, Đỗ Hà Hoài, Hoàng Mai Thiệp, Hoàng Tường Minh, Huỳnh Bảo Trung, Khổng Đỗ Tuyền, Lê Anh Vũ, Lê Hoàng Phi Hùng, Lê Lạng Lương, Lê Quý Đức, Lê Xuân Cang, Lương Trịnh, Nguyễn Duy Mạnh, Nguyễn Huy Tính, Nguyễn Kiến Thức, Nguyễn Nguyên Hà, Nguyễn Thế Trường, Nguyễn Thị Kim Liên, Nguyễn Trung Chính, Nguyễn Trường Giang, Nguyễn Tuấn Hoàng, Nguyễn Vinh, Phạm Bảo Sơn, Phạm Đình Tiến, Phạm Đình Tuấn, Phạm Nguyễn Quốc Huy, Phạm Quang Ngọc, Phạm Thái Bình, Phạm Văn Tuấn, Thái Nhật Minh, Trần Đình Thắng, Trần Trọng Tri, Trần Việt Hưng và Vũ Tuấn Đạt.

Đó là những tiếng nói đặc sắc của các nghệ sĩ trẻ dựa trên nền văn hóa bản địa đặc sắc nơi họ sinh ra. Các nghệ sĩ điêu khắc đã tiếp nối và mở rộng khuynh hướng sáng tạo của mình. Điều thú vị là triển lãm lần này rất phong phú và đa dạng về chất liệu, trong đó bao gồm những chất liệu độc đáo như vật liệu tổng hợp, kim loại, đá, sợi, keo bọt nở, các vật dụng hằng ngày... Cảm hứng về đề tài cũng rất phong phú, từ những chủ đề tình yêu hay thiên nhiên, cho tới những nỗi niềm, chiêm nghiệm về cuộc sống, thời đại hoặc đôi khi là câu chuyện của từng cá nhân. Qua đó, triển lãm phản ánh phần nào những diễn biến đa dạng, đa chiều của điêu khắc Việt Nam hiện nay.

Đặc biệt, năm nay, theo nhà điêu khắc Thái Nhật Minh, thành viên ban tổ chức, chất lượng các tác phẩm nổi trội và đồng đều, có tác phẩm cao tới 3 m, có sắp đặt diện tích tối thiểu 8 m x 3 m, có tác phẩm nặng tới 200 kg. “Đó là những tác phẩm có công sức và tầm vóc vượt qua giới hạn của một triển lãm thông thường, ngay triển lãm điêu khắc toàn quốc cũng không có sự đồ sộ như vậy” - anh khẳng định.

Nghệ sĩ Nguyễn Thế Trường đến từ TP Hồ Chí Minh mang theo hai tác phẩm “Thiết Âm” và “Hệ thống mũi nhọn”. Anh chia sẻ, anh luôn tìm cách cô đọng những vấn đề mình nhìn thấy theo góc nhìn của mình và trình diễn ra công chúng. “Hai tác phẩm khi sáng tác rất khác biệt, đánh dấu hai chặng đường trải nghiệm nghệ thuật của bản thân, giống như hai giai đoạn của cuộc đời, tuổi trẻ có thể cầu kỳ, nhiều ước mơ và xù xì hơn nhưng đến một giai đoạn nào đó, con người lại cần sự đơn giản, tĩnh lặng”, anh chia sẻ. Nghệ sĩ Lê Thế Trường cũng khẳng định, điều quan trọng là mỗi người nghệ sĩ phải tìm cho mình một tiếng nói riêng, không bị trộn lẫn với đám đông, không giống bất kỳ ai trong quá khứ. Bởi, điều tối kỵ của nghệ thuật nói chung và điêu khắc nói riêng là sự lặp lại, giống nhau. Chất liệu, văn hóa truyền thống chỉ là nền tảng cho nghệ sĩ đi xa trên hành trình của mình.

Định vị nghệ thuật tạo hình đương đại

Sáng tạo nghệ thuật dựa trên chất liệu và văn hóa truyền thống là một hướng đi bền vững, độc đáo giúp người nghệ sĩ đi xa trên hành trình của mình. Trong điêu khắc, một loại hình nghệ thuật chưa được phổ cập như hội họa hay nhiếp ảnh, tiếng nói ấy càng bộc lộ rõ nét dấu ấn cá nhân của người nghệ sĩ.

Nghệ sĩ Đào Châu Hải, người sáng lập chuỗi Triển lãm Điêu khắc Hà Nội - Sài Gòn cho biết, quan điểm xuyên suốt của hoạt động này là phát triển ngôn ngữ và chất liệu điêu khắc đương đại tương quan với sự phát triển của công nghệ và đời sống xã hội. Gắn bó với điêu khắc thời gian dài, nghệ sĩ Đào Châu Hải nhận định, trong sự phát triển chung của nghệ thuật tạo hình, điêu khắc đương đại Việt Nam có bước tiến mạnh mẽ, đóng góp tích cực vào đời sống xã hội qua những công trình, tượng, tượng đài. Tuy nhiên, loại hình này chưa có chỗ đứng trên thị trường như hội họa, đồ họa.

Triển lãm điêu khắc Hà Nội - Sài Gòn: Kết nối quá khứ với hiện tại -1
Một góc Triển lãm Điêu khắc Hà Nội - Sài Gòn.

Nhà nghiên cứu - phê bình nghệ thuật Vũ Huy Thông nhận định: “Sự phát triển trong hoạt động của nhóm nghệ sĩ điêu khắc Hà Nội - Sài Gòn sẽ để lại dấu ấn trong lịch sử mỹ thuật Việt Nam với vai trò là một tổ chức nghệ sĩ điêu khắc độc lập tiên phong, những người kích thích nỗ lực sáng tạo, mở rộng tiếng nói của nghệ thuật điêu khắc. Nhưng, trên hết, điểm nhấn sau một thập niên hoạt động chính là sự ghi nhận các cá nhân - những người vượt ra tên tuổi của nhóm, định vị được tiếng nói riêng trong nghệ thuật tạo hình đương đại Việt Nam”.

Theo nhà điêu khắc Thái Nhật Minh, các nghệ sĩ điêu khắc ở hai miền Nam - Bắc có quan điểm nghệ thuật khác nhau, dựa trên tập quán văn hóa, địa lý của từng vùng. Các tác phẩm của họa sĩ miền Bắc thâm trầm, êm đềm hơn, câu chuyện thường ở đằng sau hình thể tác phẩm được hiện diện, bày tỏ. Các tác giả phía Nam thường kể câu chuyện trực tiếp, kèm theo đó là yếu tố của sự khuếch trương, bông lơn, hài hước. Hai màu sắc tương đối bổ trợ cho nhau để triển lãm đa dạng, phong phú hơn, thể hiện những cái nhìn mới mẻ, ấn tượng của điêu khắc Việt Nam đương đại.

Từ góc nhìn của một khách tham quan triển lãm, anh Trần Đức Dũng - sinh viên kiến trúc chia sẻ rằng, anh choáng ngợp trước không gian trưng bày của các nhà điêu khắc, bởi nó bộc lộ tinh thần và sự sáng tạo không giới hạn của người nghệ sĩ, một không gian mang linh hồn con người, bộc lộ bản năng vốn có của con người từ thuở sơ khai và điều đáng quý hơn là nó thấm đẫm tinh thần của cha ông từ xa xưa trong từng họa tiết.“Điều tôi mong muốn là làm thế nào để các tác phẩm này đến gần hơn với công chúng chứ không chỉ trưng bày tại các cuộc triển lãm” - Dũng chia sẻ.

Điêu khắc đương đại Việt Nam đang từng bước định vị mình trên bản đồ nghệ thuật với những tác phẩm ấn tượng. Thế nhưng, theo nghệ sĩ Phạm Đình Tiến, không gian trưng bày cho nghệ thuật điêu khắc tại Việt Nam hiện quá ít. Hiện nay có nhiều tác phẩm chất lượng, thấy rõ sự sáng tạo và thông điệp tích cực, song kích thước lớn, thiếu không gian phù hợp trưng bày nên khó lan tỏa rộng rãi đến công chúng. “Điều các nghệ sĩ mong mỏi là có nhiều không gian cho điêu khắc, đặc biệt là các không gian công cộng, không gian ngoài trời để sáng tạo được bung nở, đóng góp tiếng nói mạnh mẽ hơn”, anh nhấn mạnh.

Cũng vì thiếu không gian trưng bày, nên điêu khắc có ít cơ hội tiếp cận với công chúng, đó cũng là một hạn chế để phát triển thị trường điêu khắc ở Việt Nam. Theo kiến trúc sư Hoàng Minh Tuệ, mỹ thuật cần được xem xét như một yếu tố gắn liền với kiến trúc, góp phần nâng tầm không gian sống. Vì vậy, trong các thiết kế, kiến trúc sư nên xem xét để đưa vào các tác phẩm điêu khắc phù hợp. Kiến trúc sư Hoàng Minh Tuệ cũng cho rằng, cần có thêm nhiều không gian trưng bày tác phẩm điêu khắc để hình thành khả năng cảm thụ nghệ thuật cho công chúng, từ đó, mỗi người sẽ thấy cần thiết trong việc sử dụng tác phẩm điêu khắc để làm đẹp, nâng tầm cảnh quan. Có như thế, thị trường điêu khắc mới phát triển, khuyến khích sự sáng tạo, đổi mới của các nghệ sĩ.

Việt Hà

Các tin khác

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

Trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, Báo Công an nhân dân (CAND) không chỉ là tiếng nói của lực lượng CAND, mà còn là địa chỉ tin cậy, gắn bó của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ cả nước. Từ những trang viết, cuộc trò chuyện đến sự đồng hành trong các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tình cảm chân thành mà giới văn nghệ sĩ dành cho Báo CAND đã góp phần bồi đắp mối gắn kết bền chặt giữa báo chí với đời sống văn học, nghệ thuật, giữa người cầm bút với những người làm nghệ thuật. Qua năm tháng, sự tin yêu, trân trọng và đồng hành ấy đã trở thành một phần ý nghĩa trong hành trình phát triển của tờ báo. Sức lan tỏa của một cơ quan báo chí không chỉ ở những trang viết mà còn ở khả năng kết nối con người bằng niềm tin và những giá trị nhân văn.

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh hiện là Phó trưởng đoàn Kịch cổ điển, Nhà hát Kịch Việt Nam. Anh được biết đến là một nghệ sĩ có nhiều khám phá độc đáo, mới mẻ với kịch đương đại, lịch sử, thiếu nhi. "Bén duyên" và bị cuốn hút với các vở diễn về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân (CAND) đã giúp anh có nhiều trải nghiệm mới mẻ. Phóng viên Chuyên đề Văn nghệ Công an có cuộc trò chuyện với NSND Tạ Tuấn Minh.

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Từ những giai điệu thấm đẫm tình quê hương đến những câu chuyện lay động lòng người, chương trình nghệ thuật "Kết nối yêu thương" gửi đi thông điệp giản dị mà sâu sắc: Không ai nên đơn độc trước nghịch cảnh. Đằng sau mỗi người phụ nữ đau yếu, mỗi em nhỏ mang bệnh hiểm nghèo là một phận đời cần được chở che, một ước mơ cần được níu giữ. Khi những trái tim cùng rung lên nhịp đập yêu thương, nghệ thuật không chỉ chạm đến cảm xúc mà còn khơi dậy trách nhiệm cộng đồng, thắp lên hy vọng cho những cuộc đời còn nhiều gian khó.

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Liên hoan phim (LHP) Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16 (diễn ra từ ngày 18 đến ngày 26/9) quy tụ 25 tác phẩm điện ảnh tài liệu đặc sắc đến từ Việt Nam và các quốc gia châu Âu. Đây không chỉ là “bữa tiệc” điện ảnh, mở ra cơ hội giao lưu, hợp tác giữa những người làm nghề mà còn là cầu nối để dòng phim đặc biệt này đến gần với công chúng hơn.

Ca sĩ Tùng Dương đã tổ chức riêng nhiều live concert.

Từ “độc đạo” đến đại chúng

25 năm trong nghề, Tùng Dương đã có một hành trình đặc biệt mà không nhiều nghệ sĩ thế hệ anh có thể làm được. Đó là hành trình của một nghệ sĩ luôn muốn bước ra khỏi vùng an toàn, không ngừng thử nghiệm, tìm kiếm những giới hạn mới của giọng hát và tư duy âm nhạc. Nhưng cũng chính trên hành trình tưởng như ngày càng đi xa ấy, Tùng Dương lại ngày càng trở về gần hơn với những điều căn cốt: gia đình, tình yêu, con người, quê hương, đất nước, những giá trị đã làm nên căn tính của mình.

Buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Phú Quang - Còn mãi một tình yêu” tại Nhà hát Hồ Gươm

Âm nhạc không chỉ là ký ức

Gần 5 năm sau ngày nhạc sĩ Phú Quang rời cõi tạm, những giai điệu của ông vẫn hiện diện trong đời sống âm nhạc Việt Nam. Năm 2026, ba người con của ông chính thức tiếp nhận di sản âm nhạc mà cha để lại. Nhưng câu chuyện di sản âm nhạc Phú Quang không chỉ là câu chuyện của một gia đình tiếp nhận một gia tài nghệ thuật. Nó đặt ra một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để di sản âm nhạc của một nhạc sĩ được bảo vệ, được trao truyền và tiếp tục sống trong đời sống đương đại?

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Ngày nay, nhiều tác phẩm điện ảnh ra đời nhận được sự bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội cùng những bài review phim xuất hiện dày đặc. Tuy nhiên, giữa dòng chảy ồn ã ấy lại thiếu vắng những bài phê bình có chuyên môn, đi sâu vào ngôn ngữ điện ảnh, giá trị nghệ thuật và ý nghĩa văn hóa của tác phẩm. Để đời sống điện ảnh không chỉ dừng lại ở những lời khen - chê, đánh giá cực đoan, cần thêm những tiếng nói phê bình giàu tri thức, góp phần nâng cao thị hiếu và nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh trong công chúng.

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Việc đưa chất liệu truyền thống vào các sản phẩm nghệ thuật đang trở thành xu hướng và mở ra nhiều hướng sáng tạo, góp phần làm mới cách tiếp cận và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng yêu cầu nghệ sĩ cần sự hiểu biết, tôn trọng và trách nhiệm với những giá trị văn hóa mà sản phẩm khai thác.

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” của Tố Hữu - một trong những bài thơ tiêu biểu viết về Cách mạng Tháng Tám năm 1945, không chỉ là niềm vui của một cá nhân, hay của hàng chục triệu người, còn là niềm vui hồi sinh của một dân tộc vừa thoát khỏi ách nô lệ, giành lại quyền làm chủ vận mệnh. Cũng là niềm vui được cống hiến và kiến tạo tương lai. “Vui bất tuyệt” trở thành cảm hứng chung cho nhiều tác phẩm nổi tiếng cùng chủ đề.

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Những người trẻ thế hệ 8x, 9x, 2000 đang lựa chọn cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng của mình. Với họ, lịch sử là những câu chuyện được kể lại sống động trên các nền tảng số, hay những bộ phim, những bài hát, những tiểu thuyết hấp dẫn và ý nghĩa... giúp họ hiểu hơn về đất nước mình.

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

Bắt đầu lên sóng truyền hình ANTV (thứ Bảy, Chủ nhật) từ ngày 22/8 và trên kênh HTV9 (thứ Hai, thứ Ba) từ ngày 24/8, bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng. Không chỉ khắc họa những cuộc đấu trí căng thẳng, "Kế hoạch CM12" còn làm nổi bật bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ CAND trong hành trình bảo vệ An ninh Tổ quốc từ những ngày đầu đất nước thống nhất.

Trưởng thành cùng lực lượng

Trưởng thành cùng lực lượng

Trong hơn 80 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, có thể nói rằng, văn học nghệ thuật về lực lượng công an với sứ mệnh của mình đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân…

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Mới đây, việc 2 bộ phim kinh dị "BACKROOMS" và "Obsession" thắng lớn phòng vé đã gây ra nhiều bất ngờ. Bên cạnh việc được thực hiện bởi các nhà sáng tạo nội dung tuy không chuyên về điện ảnh nhưng lại mang đến sự mới mẻ, thích thú, thì thực tế này cũng cho thấy thể loại thriller/mystery hay giật gân/bí ẩn đang được yêu thích hơn bao giờ hết cả trong phim ảnh cũng như văn chương.

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Được đầu tư hoành tráng, công phu và giàu sáng tạo, các chương trình nghệ thuật về Công an nhân dân (CAND) thời gian qua không chỉ góp phần làm mới nghệ thuật chính luận mà còn lan tỏa sâu sắc hình tượng người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, gần gũi trong lòng công chúng.