“Tinh thần đối thoại” trong bối cảnh thế giới nhiều biến động

Hội nghị thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) đang diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ, quy tụ gần 3.000 nhà lãnh đạo cấp cao đến từ chính phủ, giới doanh nghiệp, học thuật và xã hội dân sự trên toàn cầu. Với chủ đề “Tinh thần đối thoại”, hội nghị Davos 2026 được kỳ vọng sẽ thúc đẩy hợp tác và tìm kiếm các giải pháp thực tiễn cho những thách thức địa chính trị, công nghệ và xã hội đang ngày càng phức tạp.

Diễn ra trong 5 ngày, từ 19 đến 23/1, hội nghị năm nay được tổ chức tại Trung tâm Hội nghị Davos, thị trấn vùng Alps thuộc bang Graubunden của Thụy Sĩ – nơi đã gắn liền với WEF kể từ kỳ họp đầu tiên năm 1971. Thời điểm mới ra đời, Davos chỉ là cuộc gặp của các lãnh đạo doanh nghiệp châu Âu. Trải qua hơn nửa thế kỷ, WEF đã mở rộng đáng kể phạm vi, trở thành một diễn đàn toàn cầu thảo luận về bất bình đẳng kinh tế, biến đổi khí hậu, công nghệ, an ninh và hợp tác quốc tế.

WEF-1769021746989.jpg
Cờ của các quốc gia tung bay tại Davos, Thụy Sĩ, nơi diễn ra cuộc họp thường niên lần thứ 56 của WEF. Ảnh: Reuters

Hội nghị Davos 2026 diễn ra trong bối cảnh thế giới đối mặt với những biến động sâu sắc: cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc, xung đột khu vực kéo dài, trật tự thương mại toàn cầu bị thách thức, cùng với những tác động ngày càng rõ nét của trí tuệ nhân tạo (AI) đối với kinh tế và xã hội.

Theo ban tổ chức, Davos năm nay ghi nhận số lượng lãnh đạo chính trị cao kỷ lục, với gần 400 quan chức cấp cao, trong đó có hơn 60 nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ, cùng khoảng 850 chủ tịch và giám đốc điều hành của các tập đoàn hàng đầu thế giới. Tổng cộng, hội nghị đón khoảng 3.000 quan khách từ khắp nơi trên thế giới, Al Jazeera đưa tin.

Đáng chú ý, Tổng thống Mỹ Donald Trump trực tiếp tham dự từ ngày 21/1 và dự kiến có bài phát biểu quan trọng. Tháp tùng ông là nhiều thành viên nội các và cố vấn cấp cao như Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và đặc phái viên Steve Witkoff. Theo Bloomberg, ông Trump cũng muốn tổ chức một cuộc họp của “Hội đồng Hòa bình” liên quan đến Gaza bên lề diễn đàn.

Danh sách khách mời cấp cao còn bao gồm Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, Thủ tướng Canada Mark Carney, Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani, Tổng thống CHDC Congo Felix Tshisekedi, Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong, Tổng Thư ký NATO Mark Rutte và Tổng Giám đốc WTO Ngozi Okonjo-Iweala. Một số lãnh đạo đã có những bài phát biểu tâm huyết trong những ngày diễn ra hội nghị.

Giới công nghệ và tài chính cũng hiện diện đông đảo, với sự tham gia của CEO Nvidia Jensen Huang, CEO Microsoft Satya Nadella, Giám đốc Google DeepMind Demis Hassabis và CEO Mistral AI Arthur Mensch, cùng nhiều lãnh đạo ngân hàng, quỹ đầu tư và công ty tư vấn toàn cầu.

Bên cạnh danh sách khách mời dày đặc, một số gương mặt quan trọng không xuất hiện tại Davos năm nay. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình không tham dự, dù Bắc Kinh cử một phái đoàn cấp cao. Lãnh đạo Brazil và Ấn Độ cũng không có bài phát biểu chính thức.

Iran thông báo Ngoại trưởng Abbas Araghchi sẽ không đến Davos, sau khi WEF cho rằng việc đại diện chính phủ Iran tại diễn đàn là “không phù hợp” trong bối cảnh các cuộc trấn áp gây chết người đối với người biểu tình gần đây. Tổng thống Mozambique Daniel Chapo hủy chuyến đi do đất nước đang hứng chịu lũ lụt nghiêm trọng, ưu tiên cho công tác cứu hộ, cứu nạn.

Một số đại diện chính phủ Đan Mạch cũng không tham gia vì các căng thẳng địa chính trị liên quan, trong đó có tranh cãi xoay quanh Greenland – lãnh thổ bán tự trị mà Tổng thống Trump từng tuyên bố Mỹ nên “tiếp quản”.

Davos từ lâu đã nổi tiếng không chỉ bởi tầm ảnh hưởng mà còn bởi chi phí tham dự rất cao. Dù mức phí thành viên cơ bản của WEF tương đối “dễ tiếp cận”, các gói dành cho doanh nghiệp lớn có thể dao động từ 75.000 đến 758.000 USD đối với đối tác chiến lược. Mỗi đại biểu còn phải trả thêm phí thẻ ra vào, có thể lên tới 35.000 USD cho các loại thẻ cao cấp.

Với hơn 200 phiên thảo luận, chương trình nghị sự của Davos 2026 xoay quanh 5 trụ cột chính: môi trường địa chính trị, trí tuệ nhân tạo và đổi mới công nghệ, khí hậu và thiên nhiên, các động lực tăng trưởng kinh tế mới, và chuẩn bị nguồn lực con người cho tương lai.

AI được xem là một trong những chủ đề nóng nhất. Trong khi các lãnh đạo doanh nghiệp nhấn mạnh tiềm năng của AI trong nâng cao hiệu quả và lợi nhuận, các tổ chức lao động và xã hội dân sự cảnh báo về nguy cơ mất việc làm và gia tăng bất bình đẳng. Các nhà hoạch định chính sách đứng trước bài toán khó giữa quản lý, điều tiết và bảo đảm quyền đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh đó, những tuyên bố và chính sách cứng rắn của Tổng thống Trump về thuế quan, Venezuela, Iran và đặc biệt là Greenland đã làm gia tăng căng thẳng với các đồng minh châu Âu. Nhiều lãnh đạo EU gọi các đe dọa áp thuế mới của Mỹ là “tống tiền”, đặt ra câu hỏi về vai trò và cam kết của Washington trong trật tự quốc tế.

Dù được kỳ vọng là nơi khởi nguồn cho hợp tác và thỏa thuận lớn, Davos vẫn vấp phải nhiều chỉ trích. Các nhà phê bình cho rằng diễn đàn này quá thiên về thảo luận, thiếu hành động cụ thể nhằm thu hẹp bất bình đẳng toàn cầu hay giải quyết triệt để khủng hoảng khí hậu.

Tuy vậy, trong bối cảnh thế giới phân mảnh và niềm tin chiến lược suy giảm, Davos 2026 với chủ đề “Tinh thần đối thoại” vẫn được xem là một trong số ít không gian mà các bên có thể ngồi lại, trao đổi trực tiếp và tìm kiếm tiếng nói chung – dù con đường từ đối thoại đến hành động thực tế vẫn còn nhiều thách thức.

Duy Tiến

Các tin khác

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Phát biểu ngay tại căn cứ liên hợp Andrews khi vừa đặt chân tới Mỹ hôm 23/9 (giờ địa phương), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho hay, thế giới đang phát triển, thời đại đang thay đổi, nhưng quy luật lịch sử về việc Trung Quốc và Mỹ chung sống hòa bình không thay đổi, nguyện vọng tốt đẹp của nhân dân hai nước về tăng cường giao lưu hữu nghị không thay đổi, kỳ vọng chung của cộng đồng quốc tế đối với Trung Quốc và Mỹ cũng không thay đổi.

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Hàng trăm nghìn trẻ tại dải Gaza trở lại trường học trực tiếp lần đầu tiên sau gần 3 năm do ảnh hưởng của chiến sự. Những lớp học trong lều bạt mở ra hy vọng khôi phục việc học, nhưng cũng cho thấy những thách thức lớn phía trước đối với giáo dục và quá trình tái thiết Gaza.

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Hàng trăm nhà lãnh đạo, quan chức ngoại giao sẽ hội tụ tại New York trong tuần này để tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) khóa 81, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đối mặt nhiều vấn đề cấp bách liên quan đến xung đột, an ninh, chủ nghĩa đa phương và những tác động ngày càng rõ nét của trí tuệ nhân tạo (AI).

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Sở hữu biên giới trên bộ với 7 quốc gia, Iran từng kỳ vọng mạng lưới đường bộ, đường sắt và các cảng phía Bắc có thể giúp giảm sức ép khi hoạt động thương mại đường biển bị phong tỏa. Tuy nhiên, tình trạng xe tải mắc kẹt tại nhiều cửa khẩu đang cho thấy khoảng cách giữa lợi thế địa lý trên bản đồ và khả năng chuyển hóa lợi thế đó thành năng lực vận tải thực tế vẫn còn rất lớn.

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Google ngày 19/9 xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của 3 công ty trong quá trình kiểm thử an ninh mạng hồi tháng 5. Mặc dù Google cho biết mô hình đã dừng hoạt động sau khi nhận ra các hệ thống này không thuộc môi trường thử nghiệm và không gây thiệt hại, vụ việc tiếp tục làm gia tăng quan ngại về khả năng kiểm soát các hệ thống AI ngày càng có tính tự chủ cao.

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Đức, Đan Mạch, Phần Lan, Hà Lan và Áo đề nghị giảm hàng trăm tỷ euro trong đề xuất ngân sách dài hạn gần 2.000 tỷ euro của Liên minh châu Âu (EU) giai đoạn 2028-2034, trong bối cảnh các nước thành viên tranh luận về việc phân bổ nguồn lực cho quốc phòng, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và vấn đề di cư.

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngày 16/9 cho biết, dầu thô có thể được bơm trở lại qua đường ống Đông – Tây của Arab Saudi trong vài ngày thay vì mất nhiều tuần như một số dự báo, sau khi phải tạm đóng vì hứng chịu các cuộc tấn công bằng UAV của Houthi. Thông tin này tiếp tục cho thấy vai trò của tuyến đường ống chiến lược trong bối cảnh khủng hoảng Hormuz.

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Tiến trình đàm phán hướng tới khả năng chấm dứt xung đột Nga-Ukraine đang xuất hiện những tín hiệu tích cực mới khi cả Kiev và Moskva cùng phát đi thông điệp sẵn sàng nối lại tiếp xúc ba bên với sự trung gian của Mỹ.

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Những nỗ lực ngoại giao tại khu vực Trung Đông dường như đang chững lại sau khi cuộc đàm phán quan trọng giữa Iran và các cường quốc Vùng Vịnh bị trì hoãn. Cùng lúc đó, một loạt các cuộc tấn công mới nhằm vào hai tuyến đường trung chuyển dầu mỏ huyết mạch của khu vực đang đẩy những lo ngại về an ninh nguồn cung năng lượng toàn cầu lên cao. 

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Trong khi eo biển Hormuz tiếp tục chịu tác động từ xung đột Mỹ-Iran, đà tiến công của Houthi tại Yemen đang đẩy Bab el-Mandeb vào vòng xoáy bất ổn, làm gia tăng sức ép lên các tuyến vận chuyển dầu mỏ và hàng hóa của thế giới.

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001, những hình ảnh máy bay đâm vào tòa tháp đôi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) và các công trình đổ sập vẫn tiếp tục được chia sẻ rộng rãi trên Internet. Đáng chú ý, ngày càng nhiều người trẻ đang lần đầu tiên được xem những nội dung từng gây chấn động thế giới, qua đó đặt ra câu hỏi về cách một thế hệ mới tiếp nhận và ghi nhớ một trong những sự kiện nổi bật nhất đầu thế kỷ XXI.

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ và Iran liên tiếp tiến hành các cuộc tập kích nhằm vào tàu bè quanh eo biển Hormuz, đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng. Trong khi Tehran đưa ra hàng loạt điều kiện để chấm dứt xung đột và cảnh báo mở rộng vùng hạn chế hàng hải, Washington cho biết hiện chưa ưu tiên giải pháp ngoại giao.

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Chỉ vài ngày trước lễ kỷ niệm 25 năm vụ khủng bố ngày 11/9/2001, chính quyền thành phố New York (Mỹ) đã công bố khoảng 170.000 trang tài liệu trước đây chưa được tiết lộ, cho thấy giới chức từng lo ngại về những mối đe dọa đến sức khỏe do chất lượng không khí sau khi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) sụp đổ.

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Gần đây, Iran tuyên bố sẽ thiết lập một “vùng hạn chế” mới quanh eo biển Hormuz. Thực tế, Tehran thời gian qua đã cho thấy khả năng gây gián đoạn đáng kể đối với hoạt động đi lại qua eo biển. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định, Iran sẽ phải đối mặt với rất nhiều thách thức nếu thực sự muốn áp đặt quyền kiểm soát eo biển, đặc biệt với những tàu được quân đội Mỹ hộ tống.

Tình hình thành trì Ali al-Taher làm phức tạp thêm căng thẳng Trung Đông

Tình hình thành trì Ali al-Taher làm phức tạp thêm căng thẳng Trung Đông

Việc Israel tuyên bố kiểm soát tác chiến mạng lưới đường hầm tại Ali al-Taher, vốn được Hezbollah xây dựng trong khoảng hai thập kỷ, đang đẩy mặt trận Lebanon vào một giai đoạn nhạy cảm mới. Diễn biến này càng đáng chú ý trong bối cảnh Iran từng chuyển tới Mỹ cảnh báo về nguy cơ phức tạp hóa tình hình tại khu vực này.