Tiếng biển vọng từ Cô Tô

Nguyễn Thị Mến là cây bút duy nhất theo đuổi con đường văn chương ở huyện đảo Cô Tô, tỉnh Quảng Ninh. Sau tập thơ đầu tay "Khoảng trời riêng em", chị vừa ra mắt tập thơ thứ hai "Biển và em" do NXB Hội Nhà văn ấn hành tháng 10/2024. Hình tượng biển khi ẩn khi hiện như xương sống xuyên suốt tạo dựng nên tập thơ của người phụ nữ trẻ đáng quý từ đảo xa vùng biên cương.

Những bất ngờ từ đảo Cô Tô

Hai tiếng Cô Tô từ lâu đã nằm trong tâm thức người Việt. Vùng đảo miền biên cương Đông Bắc của Tổ quốc lại gắn liền với danh nhân, thi sĩ Nguyễn Công Trứ thời khẩn hoang lập làng xác lập chủ quyền và các thế hệ tiền nhân giữ gìn bờ cõi. Điều đó càng thôi thúc tôi ước một lần được đặt chân đến Cô Tô, nay là huyện đảo thuộc tỉnh Quảng Ninh. Ước mơ sau nhiều năm đã trở thành hiện thực khi lần đầu tôi cùng nhà thơ Đào Quốc Vịnh được nhà văn Vũ Thảo Ngọc hướng dẫn từ cảng Vân Đồn vượt biển tới Cô Tô đầu tháng 4/2024.

Tiếng biển vọng từ Cô Tô -0
Nhà thơ Nguyễn Thị Mến.

Từng nhiều lần đi Trường Sa và một số đảo khơi của Tổ quốc, nên biển đảo ở trong tôi luôn khơi dậy những xúc cảm khó tả. Lần này đến Cô Tô cũng vậy. Vùng đảo hải phận Đông Bắc hiện lên ngoài sức tưởng tượng. Thiên nhiên tươi đẹp. Biển vẫn xanh trong và núi rừng vẫn còn những nét hoang sơ. Nhiều công trình xây dựng bề thế đã mọc lên, nhất là ở thị trấn Cô Tô trung tâm huyện đảo. Con đường rợp bóng cây rừng nguyên sinh xuyên hòn đảo lớn nhất thật quyến rũ. Và người dân ở đảo trông rất rắn rỏi, hiền lành, thân thiện.

Đặc biệt, nhờ nhà văn Vũ Thảo Ngọc mà chúng tôi được gặp gỡ trò chuyện với chị Nguyễn Thị Mến, một phụ nữ trẻ vui tính, một cán bộ văn hóa năng động, nhiệt tình hướng dẫn và thuyết minh cho khách đi tham quan khắp đảo. Thú vị hơn khi đọc thơ Nguyễn Thị Mến, tôi càng bất ngờ về một cây bút hiếm hoi đam mê sáng tạo và giàu cảm xúc từ biển đảo Cô Tô:

Anh hỏi em tự bao giờ yêu biển
Em làm sao biết được tự bao giờ
Chỉ biết rằng biển đã hóa thành thơ
Biển trong em là giấc mơ có thật…

(Tự bao giờ)

Yêu biển đến hóa thành thơ thì rõ ràng biển đã là máu, là nguồn cảm hứng bất tận, hay nói cách khác, biển đã hòa trong cơ thể, tâm thức Nguyễn Thị Mến. Một tình yêu tự nhiên và chân thành. Một tình yêu dào dạt và vô tận. Một tình yêu như sinh ra chỉ để yêu "ngay cả lúc bão giông" muôn trùng vây bủa:

Tự bao giờ lòng em bối rối
Yêu biển nhiều ngay cả lúc bão giông
Biển mênh mông em chỉ là hạt cát
Gánh một miền sóng cả giữa trùng khơi

(Tự bao giờ)

Cái bão giông bình thường của sóng, sóng biển và sóng lòng. Người thơ biết vượt lên giông bão để "Gánh một miền sóng cả giữa trùng khơi" thì không còn bình thường nữa. Một nghị lực, một tâm hồn khác thường, tận hiến.

Người thơ viết từ lòng biển

Và biển không chỉ có biển. Biển như một vũ trụ thu nhỏ. Biển dung chứa một đời sống muôn hình vạn trạng. Chỉ có những người sống chết với biển mới có được một cảm xúc kỳ lạ, cất được tiếng lòng khác biệt và nhận ra sự kỳ diệu của trùng dương:

Sóng đuổi theo mặt trời
Rồi lạc mình trong gió
Sóng cồn cào giận dỗi
Nên vô tình bão giông

                  (Nỗi niềm của sóng)

Những thi ảnh đẹp. Và biển không chỉ là biển, mà qua tâm thức hiện sinh của nhà thơ Nguyễn Thị Mến, biển còn như một phần của đời sống con người với bao mối quan hệ nghĩa tình để cùng tồn tại và nâng niu:

Biển cũng giống mình thôi,
có tình yêu lứa đôi
có tình thân, tình bạn,
những tình cảm vô hạn
cần cho một đời người...

                  (Biển cũng giống như anh)

Chính vì biển như người nên biển có những nỗi ưu tư thổn thức, mà cũng có thể nhà thơ mượn biển để nói hộ cho ai đó hoặc cả chính nỗi lòng riêng mình:

Anh biết chăng nỗi lòng biển đêm nay
Dẫu biển bao la vẫn đầy trăn trở
Mặn ân tình giữa hai miền thương nhớ
Dẫu bụi thời gian lặng lẽ xóa mờ

                                             (Hoài vọng)

Từ tiếng vọng hoài nhớ thương đến tiếng gọi thiết tha sum họp, tình biển sâu lắng và bao dung như tấm lòng của con người giàu trải nghiệm sống trước bộn bề lẫn trống vắng tha nhân:

Anh biết không biển muôn thuở dạt dào
Và tình biển dành cho anh sâu lắng
Nếu một ngày thấy lòng mình trống vắng
Anh hãy về bên biển nghe anh

                             (Về với biển nghe anh)

Tiếng biển vọng từ Cô Tô -1
Bìa tập thơ "Biển và em" của Nguyễn Thị Mến.

Đã từng có nhiều thơ hay viết về biển của các nhà thơ đi trước như Xuân Diệu, Tế Hanh, Xuân Quỳnh, Thi Hoàng, Trần Nhuận Minh, Như Bình, Đoàn Văn Mật,... nhưng với Nguyễn Thị Mến có khác. Không phải từ xa đến viết về biển mà từ lòng biển, chị trăn trở viết ra. Biển như người thơ mà người thơ cũng là biển. Nhờ đó Nguyễn Thị Mến có cách nhìn khi dịu dàng, khi góc cạnh đến thảng thốt:

Biển bao la vẫn có lúc êm đềm
Lòng chật hẹp sao quá nhiều giông bão

                                                  (Sóng lòng)

Hai câu thơ thuộc loại hay nhất của thơ Việt, đầy chiêm nghiệm, minh triết về biển lẫn cuộc sống con người!

Ngoài một số bài thơ viết về những không gian văn hóa khác, đề tài chủ đạo trong tập "Biển và em" của Nguyễn Thị Mến là viết về biển. Hình tượng biển khi ẩn khi hiện như cái xương sống xuyên suốt tạo dựng nên tập thơ của người phụ nữ trẻ đáng quý. Mặc dù còn những ngây ngô, thô mộc chưa hoàn thiện nhưng thơ Nguyễn Thị Mến là tiếng lòng, tiếng biển vọng từ Cô Tô da diết và chân thành, mang vẻ đẹp riêng, sự quyến rũ riêng. Bởi đối với Nguyễn Thị Mến, đắm đuối và vượt lên khỏi chữ nghĩa chính là cái tình của biển, cái tình với biển và thông qua biển, chị muốn gửi những thông điệp tin yêu, an vui đến thế gian này. Một thế gian còn nhiều bừa bộn, phức tạp lẫn bất trắc mà khi cần thì chính biển như người mẹ, người tình bao dung để chúng ta, trong đó có nhà thơ Nguyễn Thị Mến được trở về trong vòng tay yêu thương:

Em trở về biển dang rộng vòng tay
Bao giông tố trong lòng em tan biến
Em nhỏ bé trước bao la tình biển
Yêu mãi muôn đời… yêu biển, biển ơi!

                                                    (Biển và em)

Theo thời gian mọi thứ có thể bị xô dạt trước những con sóng tràn bờ hay bão giông cuộc đời nhưng những giá trị văn hóa đích thực, trong đó có thi ca, sẽ còn lại trong tâm hồn con người. Và tôi tin tình thơ, tình biển của Nguyễn Thị Mến sẽ đọng mãi với Cô Tô. Đọc những bài thơ giàu cảm xúc của chị lại thôi thúc chúng tôi muốn trở về với biển đảo miền biên cương thân thương!

              Cuối thu chớm đông 2024

Phan Hoàng

Các tin khác

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

Trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, Báo Công an nhân dân (CAND) không chỉ là tiếng nói của lực lượng CAND, mà còn là địa chỉ tin cậy, gắn bó của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ cả nước. Từ những trang viết, cuộc trò chuyện đến sự đồng hành trong các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tình cảm chân thành mà giới văn nghệ sĩ dành cho Báo CAND đã góp phần bồi đắp mối gắn kết bền chặt giữa báo chí với đời sống văn học, nghệ thuật, giữa người cầm bút với những người làm nghệ thuật. Qua năm tháng, sự tin yêu, trân trọng và đồng hành ấy đã trở thành một phần ý nghĩa trong hành trình phát triển của tờ báo. Sức lan tỏa của một cơ quan báo chí không chỉ ở những trang viết mà còn ở khả năng kết nối con người bằng niềm tin và những giá trị nhân văn.

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh hiện là Phó trưởng đoàn Kịch cổ điển, Nhà hát Kịch Việt Nam. Anh được biết đến là một nghệ sĩ có nhiều khám phá độc đáo, mới mẻ với kịch đương đại, lịch sử, thiếu nhi. "Bén duyên" và bị cuốn hút với các vở diễn về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân (CAND) đã giúp anh có nhiều trải nghiệm mới mẻ. Phóng viên Chuyên đề Văn nghệ Công an có cuộc trò chuyện với NSND Tạ Tuấn Minh.

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Từ những giai điệu thấm đẫm tình quê hương đến những câu chuyện lay động lòng người, chương trình nghệ thuật "Kết nối yêu thương" gửi đi thông điệp giản dị mà sâu sắc: Không ai nên đơn độc trước nghịch cảnh. Đằng sau mỗi người phụ nữ đau yếu, mỗi em nhỏ mang bệnh hiểm nghèo là một phận đời cần được chở che, một ước mơ cần được níu giữ. Khi những trái tim cùng rung lên nhịp đập yêu thương, nghệ thuật không chỉ chạm đến cảm xúc mà còn khơi dậy trách nhiệm cộng đồng, thắp lên hy vọng cho những cuộc đời còn nhiều gian khó.

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Liên hoan phim (LHP) Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16 (diễn ra từ ngày 18 đến ngày 26/9) quy tụ 25 tác phẩm điện ảnh tài liệu đặc sắc đến từ Việt Nam và các quốc gia châu Âu. Đây không chỉ là “bữa tiệc” điện ảnh, mở ra cơ hội giao lưu, hợp tác giữa những người làm nghề mà còn là cầu nối để dòng phim đặc biệt này đến gần với công chúng hơn.

Ca sĩ Tùng Dương đã tổ chức riêng nhiều live concert.

Từ “độc đạo” đến đại chúng

25 năm trong nghề, Tùng Dương đã có một hành trình đặc biệt mà không nhiều nghệ sĩ thế hệ anh có thể làm được. Đó là hành trình của một nghệ sĩ luôn muốn bước ra khỏi vùng an toàn, không ngừng thử nghiệm, tìm kiếm những giới hạn mới của giọng hát và tư duy âm nhạc. Nhưng cũng chính trên hành trình tưởng như ngày càng đi xa ấy, Tùng Dương lại ngày càng trở về gần hơn với những điều căn cốt: gia đình, tình yêu, con người, quê hương, đất nước, những giá trị đã làm nên căn tính của mình.

Buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Phú Quang - Còn mãi một tình yêu” tại Nhà hát Hồ Gươm

Âm nhạc không chỉ là ký ức

Gần 5 năm sau ngày nhạc sĩ Phú Quang rời cõi tạm, những giai điệu của ông vẫn hiện diện trong đời sống âm nhạc Việt Nam. Năm 2026, ba người con của ông chính thức tiếp nhận di sản âm nhạc mà cha để lại. Nhưng câu chuyện di sản âm nhạc Phú Quang không chỉ là câu chuyện của một gia đình tiếp nhận một gia tài nghệ thuật. Nó đặt ra một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để di sản âm nhạc của một nhạc sĩ được bảo vệ, được trao truyền và tiếp tục sống trong đời sống đương đại?

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Ngày nay, nhiều tác phẩm điện ảnh ra đời nhận được sự bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội cùng những bài review phim xuất hiện dày đặc. Tuy nhiên, giữa dòng chảy ồn ã ấy lại thiếu vắng những bài phê bình có chuyên môn, đi sâu vào ngôn ngữ điện ảnh, giá trị nghệ thuật và ý nghĩa văn hóa của tác phẩm. Để đời sống điện ảnh không chỉ dừng lại ở những lời khen - chê, đánh giá cực đoan, cần thêm những tiếng nói phê bình giàu tri thức, góp phần nâng cao thị hiếu và nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh trong công chúng.

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Việc đưa chất liệu truyền thống vào các sản phẩm nghệ thuật đang trở thành xu hướng và mở ra nhiều hướng sáng tạo, góp phần làm mới cách tiếp cận và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng yêu cầu nghệ sĩ cần sự hiểu biết, tôn trọng và trách nhiệm với những giá trị văn hóa mà sản phẩm khai thác.

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” của Tố Hữu - một trong những bài thơ tiêu biểu viết về Cách mạng Tháng Tám năm 1945, không chỉ là niềm vui của một cá nhân, hay của hàng chục triệu người, còn là niềm vui hồi sinh của một dân tộc vừa thoát khỏi ách nô lệ, giành lại quyền làm chủ vận mệnh. Cũng là niềm vui được cống hiến và kiến tạo tương lai. “Vui bất tuyệt” trở thành cảm hứng chung cho nhiều tác phẩm nổi tiếng cùng chủ đề.

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Những người trẻ thế hệ 8x, 9x, 2000 đang lựa chọn cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng của mình. Với họ, lịch sử là những câu chuyện được kể lại sống động trên các nền tảng số, hay những bộ phim, những bài hát, những tiểu thuyết hấp dẫn và ý nghĩa... giúp họ hiểu hơn về đất nước mình.

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

Bắt đầu lên sóng truyền hình ANTV (thứ Bảy, Chủ nhật) từ ngày 22/8 và trên kênh HTV9 (thứ Hai, thứ Ba) từ ngày 24/8, bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng. Không chỉ khắc họa những cuộc đấu trí căng thẳng, "Kế hoạch CM12" còn làm nổi bật bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ CAND trong hành trình bảo vệ An ninh Tổ quốc từ những ngày đầu đất nước thống nhất.

Trưởng thành cùng lực lượng

Trưởng thành cùng lực lượng

Trong hơn 80 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, có thể nói rằng, văn học nghệ thuật về lực lượng công an với sứ mệnh của mình đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân…

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Mới đây, việc 2 bộ phim kinh dị "BACKROOMS" và "Obsession" thắng lớn phòng vé đã gây ra nhiều bất ngờ. Bên cạnh việc được thực hiện bởi các nhà sáng tạo nội dung tuy không chuyên về điện ảnh nhưng lại mang đến sự mới mẻ, thích thú, thì thực tế này cũng cho thấy thể loại thriller/mystery hay giật gân/bí ẩn đang được yêu thích hơn bao giờ hết cả trong phim ảnh cũng như văn chương.

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Được đầu tư hoành tráng, công phu và giàu sáng tạo, các chương trình nghệ thuật về Công an nhân dân (CAND) thời gian qua không chỉ góp phần làm mới nghệ thuật chính luận mà còn lan tỏa sâu sắc hình tượng người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, gần gũi trong lòng công chúng.