Thỏa thuận hạt nhân Iran thêm “sóng gió” trước cáo buộc từ Israel

Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA) được ký kết giữa Iran và nhóm P5+1 năm 2015, vốn đã gặp phải nhiều “chông gai” sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump lên nắm quyền, nay càng trở nên mong manh hơn bao giờ hết trước cáo buộc được Israel đơn phương đưa ra mới đây rằng Iran đang che mắt cả thế giới, bất chấp những kết luận trước đó của Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA).

Ngày 30-4, chưa đầy 2 tuần trước hạn chót Tổng thống Mỹ Donald Trump dành cho những đồng minh châu Âu sửa những “sai sót” trong JCPOA, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đưa ra một tuyên bố “gây chấn động” về dự án hạt nhân quân sự bí mật của Iran.

“Iran đã lừa dối thế giới trong một thời gian dài. Sau khi ký thỏa thuận đó vào năm 2015, Iran cố giấu những tài liệu bí mật về hạt nhân của mình. Năm 2017, Iran đã chuyển những tài liệu đó đến một khu vực có bảo mật rất cao tại Teheran,” Reuters dẫn lời Thủ tướng Israel cho biết.

Ông Netanyahu tiết lộ rằng một vài tuần trước, Israel đã thu thập được “nửa tấn tài liệu mật” liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran và gọi đây là một thành tựu tình báo của Israel. Thủ tướng Israel tuyên bố những “bản sao sẽ sớm được công bố”.

Với cáo buộc Iran đang “lừa dối” cả thế giới khi bí mật tiến hành một chương trình hạt nhân quân sự mang tên Amad trong khi đã kí thỏa thuận với nhóm P5+1, gồm Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh, Pháp và Đức hồi năm 2015, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu dường như đang tiếp cho Mỹ thêm một động lực để rút khỏi thỏa thuận hạt nhân lịch sử này.

Theo giới chuyên gia, hầu hết các bằng chứng mà Thủ tướng Israel đưa ra đều là những tư liệu cũ có trước năm 2015. Tuy nhiên, Thủ tướng Israel vẫn khẳng định ông sẽ sớm công bố các bằng chứng mới và thuyết phục hơn. Dù chưa được kiểm chứng, song nhưng thông tin mà Israel cung cấp cũng đủ khiến giới phân tích lo ngại, số phận của thỏa thuận hạt nhân Iran đang trở nên “mong manh” hơn bao giờ hết.

Ngay sau những tuyên bố có phần bất ngờ của Thủ tướng Israel, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ngay lập tức lên tiếng khẳng định khả năng nước này sẽ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran. Trả lời báo chí tại cuộc họp báo chung với Tổng thống Nigeria Muhammadu Buhari đang có chuyến thăm Mỹ, ông Trump một lần nữa chỉ trích thỏa thuận hạt nhân Iran là một thỏa thuận “tồi tệ”, nhấn mạnh Mỹ sẽ đưa ra quyết định cuối cùng của mình vào ngày 12-5 tới đây.

Trong khi đó, tân Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tin rằng những thông tin được Thủ tướng Israel đưa ra là xác thực, cho thấy Iran đang theo đuổi một chương trình hạt nhân bí mật và điều này vi phạm các hiệp định quốc tế, Sputniknews đưa tin. Nhận xét về những “thông tin mới” này, Ngoại trưởng Mỹ cho biết đang xem xét qua “hàng ngàn” tài liệu được Israel đưa ra.

Một phiên họp giữa Iran và Nhóm P5+1 đánh giá về thỏa thuận hạt nhân.
Một phiên họp  giữa Iran và Nhóm P5+1 đánh giá về thỏa thuận hạt nhân.

“Những quan chức về chống phổ biến vũ khí hạt nhân và tình báo của chúng tôi cũng đang phân tích hàng chục ngàn trang tài liệu và dịch chúng từ tiếng Farsi. Việc phân tích có thể mất vài tháng. Chúng tôi đánh giá rằng những tài liệu mà chúng tôi đã đọc qua đều là thật. Những tài liệu này cho thấy Iran đã có chương trình vũ khí hạt nhân từ nhiều năm nay. Iran đã tìm cách phát triển vũ khí hạt nhân và tên lửa. Iran cũng giấu một kho dữ liệu về nguyên tử khổng lồ khỏi thế giới và IAEA,” Sputnik dẫn lời Ngoại trưởng Mỹ cho biết.

Trước những cáo buộc từ phía Israel và quan điểm “cứng rắn” của Mỹ, Bộ Ngoại giao Iran ngày 30-4 đã đưa ra những phản ứng đầu tiên. Trên mạng xã hội Twitter, Ngoại tưởng Iran Mohammad Javad Zarif cho rằng, Tổng thống Mỹ đang “hùa theo” việc lặp lại những cáo buộc cũ đã được IAEA giải quyết từ lâu, nhằm lấy lý do để rút khỏi thỏa thuận. Ông Javad Zarif đặt ra nghi vấn rằng liệu đây là một sự “trùng hợp” hay là sự “phối hợp ăn ý” của Mỹ và Israel.

Trong khi đó, ông Ali Akbar Salehi, người đứng đầu Tổ chức Năng lượng nguyên tử Iran, lên tiếng cảnh báo: “Iran không lừa gạt ai cả… Về mặt kỹ thuật, Iran đang chuẩn bị đầy đủ để làm giàu Urani cao hơn so với mức đã từng sản xuất trước khi đạt được thỏa thuận... Tôi hy vọng ông Donald Trump suy nghĩ hợp lý và duy trì thỏa thuận”.

Trước việc Mỹ liên tục đe dọa rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran, lãnh đạo 3 nước đồng minh của Mỹ tại châu Âu là Pháp, Đức, Anh đã điện đàm ngày 29-4 và đi đến nhất trí thỏa thuận hạt nhân Iran là con đường tốt nhất để ngăn chặn tham vọng vũ khí nguyên tử của Tehran, đồng thời sẽ đề xuất bổ sung thêm những điều chưa có trong thỏa thuận hạt nhân hiện nay như chương trình tên lửa đạn đạo của Iran, các hoạt động hạt nhân sau năm 2025 cũng như vai trò của Iran trong các cuộc khủng hoảng tại Trung Đông.

Trong nỗ lực níu kéo Mỹ ở lại thỏa thuận, sau khi chịu “bó tay” trong việc thuyết phục Tổng thống Trump trong chuyến công du đến Mỹ cách đây ít ngày, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã điện đàm với Tổng thống Iran Hassan Rouhani và cả Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Trong cuộc điện đàm với người đứng đầu Điện Kremlin ngày 30-4, Tổng thống Pháp Macron đã thông báo với Tổng thống Putin về chuyến thăm Mỹ mới đây, đặc biệt là cuộc hội đàm thượng đỉnh Mỹ-Pháp về thỏa thuận hạt nhân Iran. Nga và Pháp đã nhiều lần kêu gọi thực thi và duy trì thỏa thuận hạt nhân Iran, nhất là sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sẽ rút khỏi văn kiện này trước hạn chót 12-5 nếu những “sai sót” chưa được giải quyết ổn thỏa.

Tuy vậy, Tổng thống Iran Hassan Rouhani đến nay vẫn kiên quyết khẳng định sẽ không đàm phán lại thỏa thuận vốn được coi là lịch sử này.

Duy Tiến

Các tin khác

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.