Thỏa thuận hạt nhân Iran thêm “sóng gió” trước cáo buộc từ Israel

Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA) được ký kết giữa Iran và nhóm P5+1 năm 2015, vốn đã gặp phải nhiều “chông gai” sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump lên nắm quyền, nay càng trở nên mong manh hơn bao giờ hết trước cáo buộc được Israel đơn phương đưa ra mới đây rằng Iran đang che mắt cả thế giới, bất chấp những kết luận trước đó của Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA).

Ngày 30-4, chưa đầy 2 tuần trước hạn chót Tổng thống Mỹ Donald Trump dành cho những đồng minh châu Âu sửa những “sai sót” trong JCPOA, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đưa ra một tuyên bố “gây chấn động” về dự án hạt nhân quân sự bí mật của Iran.

“Iran đã lừa dối thế giới trong một thời gian dài. Sau khi ký thỏa thuận đó vào năm 2015, Iran cố giấu những tài liệu bí mật về hạt nhân của mình. Năm 2017, Iran đã chuyển những tài liệu đó đến một khu vực có bảo mật rất cao tại Teheran,” Reuters dẫn lời Thủ tướng Israel cho biết.

Ông Netanyahu tiết lộ rằng một vài tuần trước, Israel đã thu thập được “nửa tấn tài liệu mật” liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran và gọi đây là một thành tựu tình báo của Israel. Thủ tướng Israel tuyên bố những “bản sao sẽ sớm được công bố”.

Với cáo buộc Iran đang “lừa dối” cả thế giới khi bí mật tiến hành một chương trình hạt nhân quân sự mang tên Amad trong khi đã kí thỏa thuận với nhóm P5+1, gồm Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh, Pháp và Đức hồi năm 2015, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu dường như đang tiếp cho Mỹ thêm một động lực để rút khỏi thỏa thuận hạt nhân lịch sử này.

Theo giới chuyên gia, hầu hết các bằng chứng mà Thủ tướng Israel đưa ra đều là những tư liệu cũ có trước năm 2015. Tuy nhiên, Thủ tướng Israel vẫn khẳng định ông sẽ sớm công bố các bằng chứng mới và thuyết phục hơn. Dù chưa được kiểm chứng, song nhưng thông tin mà Israel cung cấp cũng đủ khiến giới phân tích lo ngại, số phận của thỏa thuận hạt nhân Iran đang trở nên “mong manh” hơn bao giờ hết.

Ngay sau những tuyên bố có phần bất ngờ của Thủ tướng Israel, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ngay lập tức lên tiếng khẳng định khả năng nước này sẽ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran. Trả lời báo chí tại cuộc họp báo chung với Tổng thống Nigeria Muhammadu Buhari đang có chuyến thăm Mỹ, ông Trump một lần nữa chỉ trích thỏa thuận hạt nhân Iran là một thỏa thuận “tồi tệ”, nhấn mạnh Mỹ sẽ đưa ra quyết định cuối cùng của mình vào ngày 12-5 tới đây.

Trong khi đó, tân Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tin rằng những thông tin được Thủ tướng Israel đưa ra là xác thực, cho thấy Iran đang theo đuổi một chương trình hạt nhân bí mật và điều này vi phạm các hiệp định quốc tế, Sputniknews đưa tin. Nhận xét về những “thông tin mới” này, Ngoại trưởng Mỹ cho biết đang xem xét qua “hàng ngàn” tài liệu được Israel đưa ra.

Một phiên họp giữa Iran và Nhóm P5+1 đánh giá về thỏa thuận hạt nhân.
Một phiên họp  giữa Iran và Nhóm P5+1 đánh giá về thỏa thuận hạt nhân.

“Những quan chức về chống phổ biến vũ khí hạt nhân và tình báo của chúng tôi cũng đang phân tích hàng chục ngàn trang tài liệu và dịch chúng từ tiếng Farsi. Việc phân tích có thể mất vài tháng. Chúng tôi đánh giá rằng những tài liệu mà chúng tôi đã đọc qua đều là thật. Những tài liệu này cho thấy Iran đã có chương trình vũ khí hạt nhân từ nhiều năm nay. Iran đã tìm cách phát triển vũ khí hạt nhân và tên lửa. Iran cũng giấu một kho dữ liệu về nguyên tử khổng lồ khỏi thế giới và IAEA,” Sputnik dẫn lời Ngoại trưởng Mỹ cho biết.

Trước những cáo buộc từ phía Israel và quan điểm “cứng rắn” của Mỹ, Bộ Ngoại giao Iran ngày 30-4 đã đưa ra những phản ứng đầu tiên. Trên mạng xã hội Twitter, Ngoại tưởng Iran Mohammad Javad Zarif cho rằng, Tổng thống Mỹ đang “hùa theo” việc lặp lại những cáo buộc cũ đã được IAEA giải quyết từ lâu, nhằm lấy lý do để rút khỏi thỏa thuận. Ông Javad Zarif đặt ra nghi vấn rằng liệu đây là một sự “trùng hợp” hay là sự “phối hợp ăn ý” của Mỹ và Israel.

Trong khi đó, ông Ali Akbar Salehi, người đứng đầu Tổ chức Năng lượng nguyên tử Iran, lên tiếng cảnh báo: “Iran không lừa gạt ai cả… Về mặt kỹ thuật, Iran đang chuẩn bị đầy đủ để làm giàu Urani cao hơn so với mức đã từng sản xuất trước khi đạt được thỏa thuận... Tôi hy vọng ông Donald Trump suy nghĩ hợp lý và duy trì thỏa thuận”.

Trước việc Mỹ liên tục đe dọa rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran, lãnh đạo 3 nước đồng minh của Mỹ tại châu Âu là Pháp, Đức, Anh đã điện đàm ngày 29-4 và đi đến nhất trí thỏa thuận hạt nhân Iran là con đường tốt nhất để ngăn chặn tham vọng vũ khí nguyên tử của Tehran, đồng thời sẽ đề xuất bổ sung thêm những điều chưa có trong thỏa thuận hạt nhân hiện nay như chương trình tên lửa đạn đạo của Iran, các hoạt động hạt nhân sau năm 2025 cũng như vai trò của Iran trong các cuộc khủng hoảng tại Trung Đông.

Trong nỗ lực níu kéo Mỹ ở lại thỏa thuận, sau khi chịu “bó tay” trong việc thuyết phục Tổng thống Trump trong chuyến công du đến Mỹ cách đây ít ngày, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã điện đàm với Tổng thống Iran Hassan Rouhani và cả Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Trong cuộc điện đàm với người đứng đầu Điện Kremlin ngày 30-4, Tổng thống Pháp Macron đã thông báo với Tổng thống Putin về chuyến thăm Mỹ mới đây, đặc biệt là cuộc hội đàm thượng đỉnh Mỹ-Pháp về thỏa thuận hạt nhân Iran. Nga và Pháp đã nhiều lần kêu gọi thực thi và duy trì thỏa thuận hạt nhân Iran, nhất là sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sẽ rút khỏi văn kiện này trước hạn chót 12-5 nếu những “sai sót” chưa được giải quyết ổn thỏa.

Tuy vậy, Tổng thống Iran Hassan Rouhani đến nay vẫn kiên quyết khẳng định sẽ không đàm phán lại thỏa thuận vốn được coi là lịch sử này.

Duy Tiến

Các tin khác

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.