Thấy gì từ đàm phán Mỹ-Ukraine tại Geneva?

Sau cuộc gặp tại Geneva (Thụy Sĩ) ngày 23/11 (giờ địa phương), Mỹ và Ukraine đều tuyên bố đạt “tiến triển đáng kể” trong việc hoàn thiện phiên bản điều chỉnh của kế hoạch hòa bình nhằm chấm dứt xung đột với Nga. Trong khi đó, châu Âu bất ngờ nêu những nguyên tắc được coi là “lằn ranh đỏ” đối với bất kỳ thỏa thuận nào liên quan tới chủ quyền và an ninh của Ukraine.

Sau 24 giờ dài kể từ khi cuộc gặp bắt đầu, Mỹ và Ukraine đã cùng tuyên bố đang xây dựng một kế hoạch hòa bình được cập nhật và tinh chỉnh nhằm chấm dứt xung đột với Nga. Trước đó, cuộc gặp tại Geneva hôm 23/11 có sự tham dự củacác cố vấn an ninh quốc gia từ Pháp, Đức, Anh, Liên minh châu Âu (EU) cùng đại diện Mỹ và Ukraine, bao gồm Ngoại trưởng Rubio, cố vấn Jared Kushner - con rể Tổng thống Trump, đặc phái viên Steve Witkoff – một trong những tham gia soạn thảo kế hoạch; và Bộ trưởng Lục quân Mỹ Daniel Driscoll.

Phái đoàn Ukraine, do Chánh văn phòng Tổng thống Volodymyr Zelensky, ông Andriy Yermak và Chủ tịch Hội đồng An ninh và Quốc phòng Ukraine, ông Rustem Umerov dẫn đầu, đã gặp phái đoàn Mỹ trước khi cùng tham dự phiên thảo luận mở rộng với các đại diện châu Âu.

Trong tuyên bố chung phát đi sau cuộc gặp, Mỹ và Ukraine khẳng định các cuộc thảo luận “rất hiệu quả” và sẽ tiếp tục trong những ngày tới. “Các cuộc thảo luận cho thấy tiến triển đáng kể trong việc thống nhất lập trường và xác định những bước đi tiếp theo một cách rõ ràng. Hai bên tái khẳng định rằng mọi thỏa thuận tương lai phải bảo vệ trọn vẹn chủ quyền của Ukraine và hướng tới một nền hòa bình công bằng, bền vững", tuyên bố nêu rõ.

Tuy nhiên, cả hai không công bố chi tiết về hàng loạt vấn đề then chốt còn tồn đọng, đặc biệt là cơ chế đảm bảo an ninh cho Ukraine. Tuyên bố chung chỉ khẳng định các quyết định cuối cùng trong khuôn khổ này sẽ do các Tổng thống của Mỹ và Ukraine đưa ra. Hai bên nhắc lại sẵn sàng tiếp tục hợp tác nhằm bảo đảm một nền hòa bình mang lại an ninh, ổn định và tái thiết cho Ukraine.

quoc-t.jpg -0
Đại diện phái đoàn đàm phán Mỹ và Ukraine phát biểu trước báo chí tại Geneva. Ảnh: Getty.

Trong một tuyên bố riêng, Nhà Trắng cho biết phiên bản mới của kế hoạch hòa bình đã bổ sung các cam kết an ninh mạnh mẽ hơn, đồng thời đại diện Ukraine khẳng định văn bản này “phản ánh lợi ích quốc gia” của họ. Cần lưu ý, văn bản này được điều chỉnh từ kế hoạch trước đó do chính quyền Tổng thống Trump soạn thảo và từng bị Kiev cùng các đồng minh đánh giá là quá mềm mỏng với Moscow. Phát biểu trước các phóng viên tại Geneva, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết vẫn còn nhiều việc phải giải quyết, bao gồm vai trò của NATO trong cấu trúc an ninh mới. Dù vậy, ông khẳng định phái đoàn đàm phán đã thu hẹp được khác biệt trong bản kế hoạch hòa bình 28 điểm do Tổng thống Donald Trump thúc đẩy.

“Hôm nay có lẽ là ngày hiệu quả nhất trong suốt mười tháng chúng tôi làm việc về những vấn đề này... Tôi thực sự lạc quan rằng chúng ta có thể đi đến đích trong một khoảng thời gian hợp lý”, ông nhấn mạnh.

Về phần mình, ông Andriy Yermak - Chánh Văn phòng Tổng thống Ukraine - mô tả cuộc đàm phán với các đại diện Mỹ là “rất hiệu quả”, khẳng định hai bên đã đạt được “tiến triển rất tốt”, hướng tới mục tiêu đạt được “nền hòa bình công bằng và lâu dài”. Trên ứng dụng Telegram, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng gọi kết quả đàm phán tại Geneva là “những tín hiệu cho thấy đội ngũ của Tổng thống Trump đang lắng nghe chúng tôi”.

Song song với đàm phán Mỹ-Ukraine, các quan chức châu Âu cùng ngày đã tham gia thảo luận cùng hai phái đoàn sau khi hoàn thiện một “phiên bản EU” với nhiều điều chỉnh dựa trên cơ sở kế hoạch phía Mỹ đề xuất, trong đó phản đối việc hạn chế quy mô quân đội Ukraine và các đề xuất nhượng lãnh thổ. Theo đó, phương án của châu Âu cho phép Kiev duy trì lực lượng lớn hơn và khuyến nghị các cuộc đàm phán về lãnh thổ phải xuất phát từ đường ranh giới hiện tại chứ không dựa trên bất kỳ quan điểm định trước nào về việc vùng đất nào thuộc Nga.

Cuộc đàm phán giữa các bên cũng diễn ra ngay sau khi Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen có phát biểu mang tính cảnh báo cứng rắn: “Một kế hoạch hòa bình đáng tin cậy và bền vững trước hết phải chấm dứt tiếng súng và không gieo mầm cho một cuộc xung đột trong tương lai". Bà von der Leyen cũng nêu ba nguyên tắc cốt lõi đối với bất kỳ kế hoạch hòa bình nào cho Ukraine: “Thứ nhất, biên giới không thể bị thay đổi bằng vũ lực. Thứ hai, với tư cách một quốc gia có chủ quyền, Ukraine không thể bị áp đặt bất kỳ hạn chế nào đối với lực lượng vũ trang. Và thứ ba, vai trò trung tâm EU trong việc bảo đảm hòa bình cho Ukraine phải được đề cập tới một cách rõ ràng".

Trên thực tế, kế hoạch hòa bình do Mỹ đề xuất từng vấp phải ý kiến quan ngại từ một số nước châu Âu khi được đánh giá là vượt qua “lằn ranh đỏ” của Ukraine, trong đó có vấn đề chủ quyền đối với tỉnh Donetsk. Dự kiến, đại diện các nước Pháp, Đức và Anh sẽ tiếp tục tham vấn trong tuần tới, với khả năng có sự tham gia của Ba Lan, Phần Lan và Tổng thư ký NATO Mark Rutte. Một nhà ngoại giao châu Âu cho biết thêm rằng các nước EU đang cố gắng xây dựng phản hồi thống nhất đối với đề xuất hoà bình mà Mỹ đưa ra.

Nhìn nhận một cách tích cực, các cuộc thảo luận tại Geneva đánh dấu bước tiếp theo trong nỗ lực tìm kiếm sự đồng thuận giữa Mỹ, Ukraine và châu Âu về cánh cửa hoà bình cho Ukraine. Theo hai nguồn thạo tin, Washington và Kiev đang thảo luận khả năng ông Zelensky tới Mỹ, có thể ngay trong tuần này để trao đổi trực tiếp với Tổng thống Trump về các điểm nhạy cảm nhất của kế hoạch. Trong khi đó, EU quyết tâm đảm bảo tiếng nói của mình phải được lắng nghe trong bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào.

Bảo Hân

Các tin khác

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.