Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Quyết định mang tính chính sách, tác động cấu trúc liên minh 

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất sẽ chính thức rút khỏi OPEC từ ngày 1/5, theo thông báo của hãng thông tấn nhà nước WAM, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang trải qua một trong những giai đoạn biến động nguồn cung nghiêm trọng nhất. Tuyên bố của UAE nêu rõ, quyết định này phù hợp với tầm nhìn kinh tế và chiến lược dài hạn của nước này, cũng như định hướng phát triển ngành năng lượng, bao gồm việc đẩy nhanh đầu tư vào sản xuất trong nước. Đồng thời, Abu Dhabi cũng sẽ rời cơ chế OPEC+.

Theo giới chuyên gia, UAE rời OPEC sau nhiều tuần hứng chịu các đợt tập kích tên lửa và máy bay không người lái từ Iran - cũng là thành viên OPEC. Còn Bộ trưởng Năng lượng UAE Suhail Mohamed al-Mazrouei, nhấn mạnh đây là quyết định mang tính chính sách và được đưa ra một cách độc lập, không tham vấn bất kỳ quốc gia nào khác, kể cả Arab Saudi – quốc gia giữ vai trò trung tâm trong OPEC. Ông Suhail Al Mazrouei cũng thông tin thời điểm rời OPEC được lựa chọn nhằm giảm thiểu xáo trộn cho các nước sản xuất dầu khác trong nhóm.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi? -0
UAE tuyên bố rời OPEC. Nguồn: Capital Newspoint

Theo ông Andy Lipow, Chủ tịch công ty tư vấn Lipow Oil Associates, trong nhiều năm UAE không hài lòng với các đợt cắt giảm sản lượng do Arab Saudi dẫn dắt nhằm hỗ trợ giá dầu. Ông nhận định, khi xung đột giữa Mỹ và Iran hạ nhiệt và eo biển Hormuz được khai thông trở lại, UAE nhiều khả năng sẽ tận dụng tối đa công suất dự phòng để gia tăng sản lượng.

Là nhà sản xuất dầu lớn thứ ba trong OPEC, việc UAE rời đi được cho là sẽ làm suy yếu đáng kể vai trò điều tiết thị trường của tổ chức này. Ông Jorge León, Giám đốc phân tích địa chính trị tại Rystad Energy, cho biết UAE là một trong số ít quốc gia, cùng với Arab Saudi, sở hữu công suất dự phòng đủ lớn để tác động trực tiếp đến giá dầu và ứng phó với các cú sốc nguồn cung. Hai nước hiện kiểm soát phần lớn công suất dự phòng toàn cầu, ở mức hơn 4 triệu thùng/ngày.

Công suất dự phòng – phần sản lượng chưa khai thác nhưng có thể nhanh chóng đưa vào vận hành, là công cụ then chốt giúp OPEC ổn định thị trường trong các giai đoạn khủng hoảng. Việc UAE rời đi đồng nghĩa tổ chức này mất đi một trong những trụ cột quan trọng, từ đó suy yếu về mặt cấu trúc và khả năng điều phối.

Trong khi đó, ông David Goldwyn – cựu đặc phái viên năng lượng quốc tế của Bộ Ngoại giao Mỹ, cho rằng trong ngắn hạn, tác động của quyết định này có thể chưa rõ rệt khi eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa. Tuy nhiên, về dài hạn, diễn biến này có thể gây áp lực giảm giá dầu nếu nguồn cung được nới lỏng khi tình hình địa chính trị hạ nhiệt.

Theo giới chuyên gia, việc rời OPEC được kỳ vọng sẽ giúp UAE gia tăng tính linh hoạt trong điều hành sản lượng và ứng phó với biến động thị trường, đặc biệt trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu bị gián đoạn bởi xung đột khu vực. Trước khi khủng hoảng nổ ra, UAE sản xuất khoảng 3,4 triệu thùng dầu/ngày. Tuy nhiên, sau khi eo biển Hormuz bị đóng, sản lượng đã giảm khoảng 44%, xuống còn 1,9 triệu thùng/ngày trong tháng 3. Hiện công suất sản xuất tối đa của nước này đạt khoảng 4,85 triệu thùng/ngày.

Khi được hỏi về khả năng nâng công suất lên 5 triệu thùng/ngày vào năm 2027, Bộ trưởng Suhail Mohamed al-Mazrouei cho rằng điều này là khả thi. Dù vậy, ông nhấn mạnh UAE sẽ tiếp tục hành xử như một “nhà sản xuất có trách nhiệm”, chỉ cung cấp theo nhu cầu thị trường, tránh gây mất cân bằng cung – cầu. Bên cạnh đó, UAE cũng khẳng định sở hữu một trong những tiêu chuẩn cường độ carbon thấp nhất thế giới, cho thấy định hướng dài hạn không chỉ dừng ở sản lượng mà còn gắn với chuyển dịch năng lượng và phát triển bền vững.

Hiệu ứng dây chuyền và ứu thế với Mỹ 

Giới phân tích nhận định, việc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) rời OPEC không chỉ là một quyết định đơn lẻ mà có thể kích hoạt hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh. Với vai trò điều phối sản lượng nhằm kiểm soát nguồn cung và giá dầu toàn cầu, OPEC – được thành lập năm 1960 bởi Arab Saudi, Iran, Iraq, Venezuela và Kuwait – từ lâu đã dựa vào kỷ luật hạn ngạch để duy trì ảnh hưởng. Tuy nhiên, chính cơ chế này cũng đang trở thành “điểm nghẽn” đối với các nhà sản xuất có tham vọng mở rộng.

Liên minh mở rộng OPEC+, với sự tham gia của Nga và nhiều quốc gia ngoài OPEC, vốn được kỳ vọng củng cố sức mạnh thị trường, nay lại đứng trước nguy cơ suy yếu tính gắn kết khi các nước ngày càng ưu tiên lợi ích riêng.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi? -0
UAE hiện chủ động tăng cường quan hệ với Mỹ từ hợp tác tài chính đến các cơ chế bảo đảm thanh khoản USD. Trong ảnh, Tổng thống Mỹ Donald Trump gặp Tổng thống UAE Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan tại Qasr Al Watan, Abu Dhabi hồi tháng 5/2025. Ảnh: Reuters

Theo ông Robin Mills, Giám đốc điều hành Qamar Energy, Kazakhstan có thể là cái tên tiếp theo cân nhắc rời khỏi cơ chế này, bởi đây cũng là quốc gia đang muốn gia tăng sản lượng. Trước đó, Qatar đã rời OPEC năm 2019, Ecuador năm 2020 và Indonesia năm 2016 – với lý do tương tự, không muốn bị ràng buộc bởi hạn ngạch sản xuất. Xu hướng này cho thấy một thực tế mô hình liên minh điều tiết đang mất dần sức hút trước áp lực thị trường và nhu cầu tăng trưởng nội tại.

Trong bối cảnh đó, động thái của UAE được nhiều chuyên gia đánh giá có thể tạo ra lợi thế nhất định cho Mỹ. Việc một trong những nhà sản xuất lớn nhất rời khỏi cơ chế kiểm soát sản lượng đồng nghĩa với khả năng gia tăng nguồn cung trong trung và dài hạn, từ đó làm suy yếu khả năng điều tiết giá của OPEC.

Điều này phù hợp với xu hướng mà Washington lâu nay theo đuổi, một thị trường năng lượng linh hoạt hơn, ít phụ thuộc vào các thỏa thuận hạn chế sản lượng. Một số phân tích cũng cho rằng động thái này phản ánh sự xích lại gần hơn giữa UAE và Mỹ trong cả lĩnh vực năng lượng lẫn an ninh, nhất là khi khu vực Trung Đông đang đối mặt với rủi ro xung đột kéo dài.

Ở góc độ chiến lược, việc UAE chủ động tăng cường quan hệ với Mỹ từ hợp tác tài chính đến các cơ chế bảo đảm thanh khoản USD, cho thấy nước này đang chuẩn bị cho một giai đoạn biến động dài hạn. Những trao đổi về khả năng thiết lập các công cụ hỗ trợ tài chính song phương, như hoán đổi tiền tệ, phản ánh nỗ lực giảm thiểu rủi ro trong trường hợp khủng hoảng khu vực leo thang.

Trong một diễn biến có liên quan, theo kênh Al Jazeera ngày 29/4, các nhà lãnh đạo vùng Vịnh đã tập trung tại một cuộc họp bất thường của Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) tại Jeddah, Arab Saudi.  Đây là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên của lãnh đạo các nước vùng Vịnh kể từ khi xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran bắt đầu.

Các nội dung thảo luận bao gồm cách các quốc gia GCC sẽ ứng phó với mối đe dọa quân sự từ tên lửa đạn đạo và thiết bị bay không người lái mà Iran phóng với số lượng lớn vào các nước GCC. Ngoài ra, các bên cũng bàn về việc mở lại eo biển Hormuz, nơi gần như tất cả các quốc gia GCC phụ thuộc để vận chuyển hydrocarbon, dầu, khí đốt, amoniac, heli và các sản phẩm thiết yếu khác ra thị trường. 

Kim Ngọc

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.

Triển vọng gỡ “nút thắt năng lượng” trong quan hệ Mỹ-Cuba

Triển vọng gỡ “nút thắt năng lượng” trong quan hệ Mỹ-Cuba

Cuba xác nhận gặp gỡ trong không khí “tôn trọng và chuyên nghiệp” với phái đoàn Mỹ ở thủ đô La Habana, động thái được kỳ vọng sẽ hạ nhiệt các lệnh trừng phạt năng lượng do Washington áp đặt nhắm vào Cuba và mở ra cơ hội cải thiện quan hệ giữa hai nước.