Thách thức của Phần Lan và Thuỵ Điển sau khi nộp đơn gia nhập NATO

Nhiều ý kiến cho rằng, quá trình gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) của Phần Lan và Thuỵ Điển có thể được hoàn tất trong vài tuần trước những diễn biến quân sự khó lường như hiện nay. Tuy nhiên, lịch sử gia nhập NATO cho thấy, các nước được phê duyệt nhanh nhất như Hy Lạp, hay Thổ Nhĩ Kỳ cũng phải mất gần 4 tháng vào thời điểm khối này chỉ có 12 thành viên.

Thách thức của Phần Lan và Thuỵ Điển sau khi nộp đơn gia nhập NATO -0
Phần Lan và Thuỵ Điển ngày 18/5 chính thức nộp đơn xin gia nhập NATO. Ảnh: Reuters.

Sau thời gian dài giữ vững thế trung lập, Đại sứ Phần Lan tại NATO Klaus Korhonen và Đại sứ Thụy Điển tại NATO Axel Wernhoff đã nộp đơn xin gia nhập khối ngày 18/5 tại trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ.

Gọi đây là một bước tiến lịch sử, Tổng Thư ký NATO Jens Stoltenberg nhiệt liệt hoan nghênh, đồng thời cam kết sẽ giải quyết mọi vướng mắc trong quá trình xét duyệt để đưa ra kết luận nhanh chóng đối với tư cách của hai quốc gia Bắc Âu này.

Năm bước quan trọng

Quá trình trở thành thành viên của NATO dù không được chính thức hóa và các bước có thể khác nhau tuỳ thuộc vào mức độ đáp ứng của từng nước, nhưng nhìn chung, quy trình này cần trải qua năm bước sau khi khối nhận được đơn xin gia nhập.

Thứ nhất, các chuyên gia của NATO và đại diện của từng nước thành viên sẽ gặp nhau tại trụ sở của khối ở Brussels để thảo luận về mong muốn gia nhập khối của những nước có mong muốn, nhằm đảm bảo những nước này có thể đáp ứng các nghĩa vụ và cam kết chính trị, pháp lý và quân sự với tư cách một thành viên NATO hay không.

Với trường hợp của Phần Lan và Thuỵ Điển, liên minh quân sự lớn nhất thế giới này thực hiện bước đi trên cũng trong ngày 18/5.

Thách thức của Phần Lan và Thuỵ Điển sau khi nộp đơn gia nhập NATO -0
Các nước muốn gia nhập NATO sẽ chính thức trở thành thành viên của khối khi quốc kỳ của họ được treo bên ngoài trụ sở NATO ở Brussels. Ảnh: CNN.

Theo giới chuyên gia, Phần Lan và Thuỵ Điển được cho là đều đáp ứng các yêu cầu để trở thành thành viên của NATO, bao gồm việc có một hệ thống chính trị dân chủ hoạt động dựa trên nền kinh tế thị trường, đối xử công bằng với các nhóm dân tộc thiểu số, cam kết giải quyết các xung đột một cách hòa bình, khả năng và sự sẵn sàng đóng góp quân sự cho các hoạt động của NATO và cam kết thực hiện các quan hệ và thể chế dân chủ-quân sự.

Thứ hai, sau khi được phê chuẩn và nhận thư mời gia nhập chính thức từ NATO, những nước muốn được kết nạp vào khối cần gửi một bức thư khác cho Tổng Thư ký NATO, cam kết việc chấp nhận các nghĩa vụ đối với liên minh.

Thứ ba, NATO cần chuẩn bị các nghị định thư gia nhập theo Hiệp ước Washington - văn kiện thành lập NATO - cho mỗi quốc gia được mời tham gia, để hiệp ước công nhận sự gia nhập của các thành viên mới. Thứ tư, chính phủ các nước thành viên NATO cần phải nhất trí phê chuẩn các nghị định thư, theo luật của quốc gia đó.

Cuối cùng, sau khi chính phủ của tất cả các nước thành viên chấp thuận, các thành viên NATO sẽ thông báo với chính phủ Mỹ - nơi lưu ký Hiệp ước Washington và Tổng Thư ký NATO sẽ mời các nước tham gia liên minh. Những nước này chính thức trở thành thành viên của khối khi quốc kỳ của họ được treo bên ngoài trụ sở NATO ở Brussels.

Toàn bộ thành viên NATO ủng hộ Phần Lan và Thuỵ Điển?

Khi một quốc gia nộp đơn xin gia nhập NATO, họ cần được toàn bộ 30 nước trong liên minh phê chuẩn theo nguyên tắc đồng thuận. Nếu vấp phải sự phản đối của một nước thành viên, cánh cửa vào NATO sẽ khép lại với Phần Lan và Thụy Điển. Ở thời điểm hiện nay, không phải toàn bộ thành viên NATO đều ủng hộ hai nước Bắc Âu này.

Tuần trước, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã nêu quan ngại về việc Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO, viện dẫn rằng hai nước này có lập trường không rõ ràng đối với các chiến binh người Kurd, những người bị Thổ Nhĩ Kỳ coi là khủng bố.

Thách thức của Phần Lan và Thuỵ Điển sau khi nộp đơn gia nhập NATO -0
Mốc gia nhập NATO của các nước thành viên. Ảnh: CNN.

Đây là một trong những vấn đề gây căng thẳng nhất trong nội bộ NATO, bởi các nước thành viên đều coi đảng Công nhân người Kurd (PKK) là tổ chức khủng bố trên đất Thổ Nhĩ Kỳ, nhưng ủng hộ và cung cấp vũ khí cho dân quân người Kurd ở Syria trong cuộc chiến chống phiến quân Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.

Tuy nhiên, ông Erdogan không đe dọa hoàn toàn việc phủ quyết tư cách thành viên của hai nước này. Các quan chức NATO trước đó cho hay, không có quốc gia nào phản đối nghiêm trọng việc Phần Lan và Thụy Điển tham gia, dù ở nơi công cộng, ở nhà hay tại trụ sở NATO ở Brussels.

Bloomberg mới đây dẫn lời ba quan chức Thổ Nhĩ Kỳ giấu tên tiết lộ, chính phủ nước này đang xem xét một số điều kiện được đưa ra để mặc cả, nhằm đổi lấy việc Ankara đồng ý cho NATO kết nạp Phần Lan và Thụy Điển.

Giới quan sát nhận định, ngoài vấn đề người Kurd, Thổ Nhĩ Kỳ có thể sẽ yêu cầu Washington gỡ bỏ lệnh cấm vận liên quan tới hợp đồng nước này mua S-400 của Nga và muốn quay lại chương trình tiêm kích tàng hình F-35 cũng như đặt mua thêm hàng chục tiêm kích F-16 và gói nâng cấp từ Mỹ.

Thách thức của Phần Lan và Thuỵ Điển sau khi nộp đơn gia nhập NATO -0
Thổ Nhĩ Kỳ có thể sẽ yêu cầu Washington gỡ bỏ lệnh cấm vận liên quan tới hợp đồng nước này mua S-400 của Nga để đổi lấy việc ủng hộ Phần Lan và Thuỵ Điển gia nhập NATO. Ảnh: Getty.

Nhiều ý kiến cho rằng, quá trình gia nhập NATO của Phần Lan và Thuỵ Điển có thể được hoàn tất trong vài tuần trước những diễn biến quân sự khó lường như hiện nay. Tuy nhiên, lịch sử gia nhập NATO cho thấy, các nước được phê duyệt nhanh nhất như Hy Lạp, hay Thổ Nhĩ Kỳ vào những năm 1950 cũng phải mất gần 4 tháng và thời điểm đó khối này chỉ có 12 thành viên. Với những rào cản hiện tại, tờ Sky News tính toán rằng quá trình này có thể kéo dài trong khoảng một năm.

Được biết, Cao uỷ phụ trách An ninh và Đối ngoại châu Âu Josep Borrell đã hoan nghênh các quyết định xin gia nhập NATO của Phần Lan và Thuỵ Điển. Ông Josep Borrell cũng cho biết, trên cơ sở điều 42.7 của Hiệp ước châu Âu, Liên minh châu Âu (EU) sẵn sàng đảm bảo an ninh cho bất cứ quốc gia thành viên nào của EU nếu bị tấn công, trong đó có cả Phần Lan và Thuỵ Điển. Trước đó, Mỹ và Anh cũng ra tuyên bố tương tự.

Về phía Nga, hôm 17/5, Tổng thống Vladimir Putin cho biết, phản ứng của Nga về việc NATO kết nạp Phần Lan và Thuỵ Điển sẽ phụ thuộc vào mối đe doạ cụ thể mà NATO gây ra, đồng thời vạch rõ “lằn ranh đỏ” là không chấp nhận NATO triển khai cơ sở hạ tầng quân sự tại hai nước này.

Theo nhà phân tích chính trị Fabrice Pothier, Giám đốc chi nhánh Brussels của tổ chức Rasmussen Global, mặc dù phản đối hai quốc gia Bắc Âu gia nhập NATO nhưng Nga đã có cách tiếp cận khá ôn hoà và nhiều khả năng chỉ trả đũa bằng các biện pháp kinh tế và kỹ thuật quân sự như dừng cung cấp điện, khí đốt hoặc tăng cường quân đội tại khu vực biên giới. 

Linh Đan

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.