Tây dịch thơ ta

Thời Pháp thuộc, ở Huế có một thầy giáo người Việt làm luận văn bằng tiếng Pháp về đề tài "Tục ngữ, ca dao Việt Nam". Bấy giờ, có một viên chức người Pháp làm việc ở thành phố này, lúc nào cũng huênh hoang, tự phụ cho mình là người nước ngoài rất thông thạo bản xứ...

Biết vậy, thầy giáo này liền tìm gặp ông ta, nhờ dịch hộ hai câu thơ sau ra tiếng Pháp:

Gió đưa cành trúc la đà
Tiếng chuông Thiên Mụ, canh gà Thọ Xương

Không ngờ, vị quan Tây này nói tiếng Việt thì tàm tạm, nhưng còn lâu mới có thể hiểu hết cái diệu vợi và tinh tế trong tiếng Việt! Bởi thế khi dịch, bí chỗ nào ngài lại lấy từ điển ra tra rồi dịch nguyên xi. Ví như: "Cành trúc" dịch là "roi tre"; "la đà" là "con la và con lạc đà"; "Thiên Mụ" là "vợ Trời"; "canh gà" là "canh thịt gà" và "Thọ Xương" dịch là "khúc xương nấu kỹ"... Cuối cùng ngài hì hục ghép chữ vần thành một bài thơ đem tặng lại ông giáo.

Đọc xong, ông giáo nảy ra một ý ngồ ngộ, liền đem "bài thơ" tiếng Pháp này nhờ một tay thông ngôn (phiên dịch) dịch ra thành bài thơ tiếng Việt. Rất trung thành với nguyên bản Pháp văn, lại cũng giàu tâm hồn nghệ sĩ, anh thông ngôn đã dịch thành bài lục bát sau đây:

Roi tre vun vút vung ra
Lũ lạc đà với lũ la chạy cuồng
Vợ Trời gióng một hồi chuông
Gọi về ăn bát canh xương gà tần.

Dịch xong, tên Pháp nghe câu được câu chăng nhưng cũng đủ hiểu ý xỏ xiên, đã tím mặt vì biết là tay thông ngôn chửi mình. Thật là Tây dịch thơ ta... không ra gì thì bị ta chửi. Buốt đến tận tim mà hắn đành ngậm tăm.

Lê Hồng Bảo Uyên

Các tin khác

Nghệ sĩ Thành Lộc và kịch đoàn mang tên mình

Nghệ sĩ Thành Lộc và kịch đoàn mang tên mình

Nghệ sĩ Thành Lộc ở tuổi 65 tiếp tục có bước chân mới trên con đường nghệ thuật, khi rời Sân khấu Thiên Đăng để lập ra kịch đoàn Thành Lộc. Đây là hành trình thứ ba của nghệ sĩ Thành Lộc với thực tế xã hội hóa sân khấu tại Việt Nam.

Bàn thêm về một chữ trong hai câu ca dao

Bàn thêm về một chữ trong hai câu ca dao

Chuyện dị bản trong văn học dân gian là điều không tránh khỏi, vậy nên khi gặp những chữ, những từ, thậm chí là những câu không đúng như những gì mình vẫn được nghe, được đọc, được học, được hiểu… từ trước đến nay âu cũng là chuyện thường tình.

Đọc “Hoàng hôn làng” của Bùi Quảng Bạ

Đọc “Hoàng hôn làng” của Bùi Quảng Bạ

Tập thơ 76 bài của tác giả Bùi Quảng Bạ, mở đầu là “Chiều cuối năm”. Tại sao là “Chiều cuối năm”? Bởi người viết xác định: Mình không còn trẻ nữa, đang ở tuổi xế chiều. Cái tuổi mà tâm trạng con người thường hướng về nỗi cô đơn, cảm giác bâng khuâng xa vắng, nỗi ám ảnh về sự héo tàn, mất mát và đầy tiếc nuối. Bài thơ cho phép liên tưởng đến sự gắn kết không thể tách rời với tên của tập thơ “Hoàng hôn làng” (cùng tên một bài thơ trong tập).

Vũ Hoàng Chương: Ôi ta đã làm chi đời ta!

Vũ Hoàng Chương: Ôi ta đã làm chi đời ta!

Gần đây, tôi gặp một nghệ nhân làm gốm và thấy trên bàn của chủ nhân có tờ giấy chép bài "Qua áng hương trà" của thi sĩ Vũ Hoàng Chương (1916-1976). Ông nói, định tìm một câu thơ để viết lên ấm trà trước khi cho vào lò nung. Đột nhiên ông ngâm: "Hồn sen thoảng ngát trà dâng đượm/ Ai biết mình sen rụng xác xơ". Tôi giật mình, vậy thi sĩ Vũ Hoàng Chương không chỉ có "Say đi em" như mọi người vẫn nhắc tới. Chiếc ấm nhỏ còn hương đất vẫn đợi người thảo bút "khói lên tơ".