Tân Thủ tướng Ba Lan nỗ lực hàn gắn quan hệ với EU

Thủ tướng Ba Lan Mateusz Morawiecki ngày 9-1 (giờ địa phương) đã tuyên bố cải tổ nội các, nhằm phát đi một tín hiệu tích cực giúp cải thiện quan hệ với các đối tác trong EU.

Trong bối cảnh Ba Lan và Liên minh châu Âu (EU) đang tồn tại nhiều mâu thuẫn chính trị, đặc biệt là bất đồng về việc cải cách tư pháp gây tranh cãi của nước này, tân Thủ tướng Ba Lan Mateusz Morawiecki ngày 9-1 (giờ địa phương) đã tuyên bố cải tổ nội các, nhằm phát đi một tín hiệu tích cực giúp cải thiện quan hệ với các đối tác trong EU.

Gốc rễ của sự gia tăng căng thẳng ngày một báo động giữa Ba Lan và EU chính là việc Hạ viện Ba Lan vừa thông qua dự luật cải cách tư pháp hồi tháng 12-2017, mà các chính trị gia đối lập và EU cho là sẽ ảnh hưởng đến tính độc lập của bộ máy tư pháp và nguyên tắc pháp quyền tại quốc gia này. 

Việc nhậm chức Thủ tướng và tiến hành cải tổ nội các của ông Mateusz Morawiecki, người từng là cố vấn kinh tế cho cựu Thủ tướng Donald Tusk trong việc đàm phán để Ba Lan gia nhập EU, sẽ mở ra cơ hội để Warsaw nới lỏng nút thắt với Brussels.

Một loạt bộ trưởng lớn “mất ghế”

Ngay sau khi ông Mateusz Morawiecki tiếp nhận chính thức cương vị Thủ tướng Ba Lan hồi tháng 12-2017, các chuyên gia chính trị đã nhận định rằng, vị chính trị gia 49 tuổi này sẽ cùng các cộng sự tập trung nghiên cứu bài toán cải tổ nội các. 

Và đúng như dự đoán, ông Morawiecki đã mạnh tay cách chức một loạt bộ trưởng quan trọng như Bộ trưởng Quốc phòng Antoni Macierewicz, Ngoại trưởng Witold Waszczykowski, Bộ trưởng Môi trường Jan Szyszko cùng một số chức bộ trưởng khác trong đó có cả Bộ trưởng Y tế và Bộ trưởng Số hóa. 

Thay vào đó, Bộ trưởng Nội vụ Mariusz Blaszczak sẽ đảm nhiệm chức Bộ trưởng Quốc phòng thay thế ông Macierewicz, Thứ trưởng Ngoại giao Jacek Czaputowicz sẽ đảm nhiệm chức Ngoại trưởng, còn ông Henryk Kowalczyk sẽ giữ chức Bộ trưởng Môi trường. 

Bên cạnh đó, Thủ tướng Morawiecki đã bổ nhiệm Bộ trưởng Tài chính và Bộ trưởng Phát triển – hai ghế còn trống trong nội các. Cũng trong ngày 9-1, các bộ trưởng mới đã tuyên thệ nhậm chức trước Tổng thống Andrzej Duda tại dinh Tổng thống.

Trong một tuyên bố trước đó, Thủ tướng Mateusz Morawiecki cam kết Chính phủ Ba Lan sẽ tiếp tục các biện pháp thúc đẩy phúc lợi, việc làm và nhà ở cho người dân để tạo đà cho việc phát triển kinh tế, xã hội bền vững. 

Đặc biệt, việc cải tổ nội các là một bước đi chiến lược, nhằm cải thiện quan hệ với EU trong bối cảnh căng thẳng giữa hai bên về chương trình cải cách tư pháp. 

Dự kiến, Thủ tướng Morawiecki sẽ có mặt tại Brussels (Bỉ) trong vài ngày tới, với chương trình nghị sự tập trung vào giải quyết các thủ tục pháp lý chưa từng có tiền lệ mà EU đang tiến hành đối với Warsaw về căng thẳng nêu trên. 

Hôm 27-12-2017, ông Mateusz Morawiecki cũng đã phát biểu rằng Chính phủ Ba Lan muốn duy trì các cuộc đối thoại thẳng thắn với EU để Brussels có thể hiểu lý do tại sao Ba Lan lại tiến hành cải cách hệ thống tư pháp. 

Ông nói:  “Warsaw sẽ không chỉ liên hệ thường xuyên với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker mà còn với các ủy viên khác của Ủy ban để nêu quan điểm và tìm kiếm tiếng nói chung”.

Thủ tướng Morawiecki hy vọng duy trì đối thoại thẳng thắn với EU để tìm được tiếng nói chung. Ảnh: MinisterstwoRozwoju
Thủ tướng Morawiecki hy vọng duy trì đối thoại thẳng thắn với EU để tìm được tiếng nói chung. Ảnh: MinisterstwoRozwoju

Ba Lan sẽ bị hủy quyền bỏ phiếu trong EU?

Theo dự luật mới, Quốc hội Ba Lan có thể chọn lựa thành viên cho Hội đồng Tư pháp quốc gia (KRS) - cơ quan quyền lực chịu trách nhiệm đảm bảo tính công bằng tư pháp và có quyền bổ nhiệm thẩm phán, qua đó tăng cường quyền kiểm soát chính trị với Tòa án Tối cao. 

Dự luật cũng sẽ giảm tuổi nghỉ hưu của các thành viên Tòa án Tối cao từ 70 tuổi xuống còn 65 tuổi. Tuy nhiên, Tổng thống có thể cho phép thẩm phán làm việc cho đến 70 tuổi. Cải cách này bị chỉ trích là bất hợp pháp khi buộc Chánh án Malgorzata Gersdorf phải ra đi khi mới nắm quyền được nửa nhiệm kỳ dài 6 năm. 

Chính phủ Ba Lan đã bắt đầu đưa ra những thay đổi trong bộ máy tư pháp sau khi lên nắm quyền vào cuối năm 2015, đồng thời tuyên bố những cải cách này là cần thiết để chống nạn tham nhũng và xem xét lại toàn bộ hệ thống tư pháp vốn vẫn bị ảnh hưởng bởi thời kỳ cũ.

Trong khi đó, Ủy ban châu Âu (EC) - cơ quan hành pháp của EU cảnh báo sự thay đổi này là mối đe dọa tới các nguyên tắc dân chủ và pháp quyền mà Ba Lan đã ký khi gia nhập EU. 

Tháng trước, EC đã bắt đầu tiến hành các thủ tục pháp lý khởi kiện Ba Lan, theo đó, ủy ban này đã kích hoạt điều 7 Hiệp ước Lisbon, đồng nghĩa Ba Lan có thể bị hủy bỏ quyền bỏ phiếu của mình trong EU. 

Trong giai đoạn đầu của thủ tục pháp lý mà EC khởi động, các nước thành viên EU sẽ xác định liệu quốc gia bị kiện có nguy cơ "vi phạm nghiêm trọng" các nguyên tắc pháp quyền hay không. 

Một phán quyết như vậy cần sự ủng hộ của 22 nước thành viên EU và việc áp đặt bất kỳ các biện pháp trừng phạt nào sẽ chỉ được thực hiện vào giai đoạn 2, cần tới sự ủng hộ nhất trí của tất cả các nước thành viên còn lại trong EU, trừ Ba Lan. Trong khi đó, Hungary, một thành viên của EU tuyên bố sẽ phủ quyết bất kỳ biện pháp nào mà Brussels nhằm vào Warsaw.

Như Uyên

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.