Sức hút mới, nhưng…
Năm 2025 bắt đầu chứng kiến sự lên ngôi của các gương mặt lạ. Nếu “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” có Hồ Thu Anh, Lamoon, NSƯT Cao Minh thì “Tử chiến trên không” có Man Ran Đô, Bảo Định. Nếu “Truy tìm Long Diên Hương” có Hoàng Tóc Dài thì “Thám tử Kiên: Kỳ án không đầu” có nữ chính Đoàn Minh Anh.
Thành công rực rỡ nhất không thể không kể đến “Mưa đỏ” khi hầu hết dàn diễn viên chính đều lần đầu chạm ngõ nghệ thuật thứ bảy như: Steven Nguyễn, Đỗ Nhật Hoàng, Phương Nam, Nguyễn Hùng, Đình Khang, Lê Hoàng Long, Lâm Thanh Nhã…
Tuy nhiên, phải đến đầu năm nay, việc khai thác gương mặt lạ mới bùng nổ thành trào lưu khi gần như tác phẩm nào ra mắt cũng có họ đóng chính. Có lẽ thành công vang dội của loạt tác phẩm trước đó đã tạo cú hích mạnh mẽ để các đạo diễn mạnh dạn giao phó đứa con tinh thần cho các “tân binh”.
Trào lưu này chia làm hai hướng. Thứ nhất, đó là những diễn viên trẻ hoàn toàn mới, chưa từng được khán giả biết đến ở bất kì vai trò nào trong làng giải trí. Có thể kể đến Võ Phan Kim Khánh, Trần Doãn Hoàng trong “Cảm ơn người đã thức cùng tôi” của đạo diễn Chung Chí Công hay diễn viên Ngọc Hương trong “Quỷ nhập tràng 2”.
Là gương mặt mới nhưng đa phần họ đều được đào tạo bài bản về diễn xuất, có tham gia nhiều dự án nhỏ. Để nhận được vai trong dự án quy mô, họ phải thử vai, cạnh tranh gay gắt so với những diễn viên đã có tên tuổi. Những diễn viên mới 100% này dễ khiến người ta tin vào câu chuyện, đồng cảm với số phận nhân vật, từ đó góp phần làm nên thành công cho tác phẩm.
Có lẽ vậy nên bộ phim ca nhạc thứ hai của đạo diễn Chung Chí Công thu về hơn 40 tỷ đồng, xoa dịu cú ngã đớn đau từ thất bại của bộ phim đầu tay “Trời sáng rồi, ta ngủ đi thôi”. “Quỷ nhập tràng 2” cũng nhanh chóng vươn lên top đầu phòng vé khi vai diễn của Ngọc Hương gây ấn tượng mạnh.
Tuy vậy, việc chọn những gương mặt mới 100% có vẻ lép vế so với hướng đi thứ hai. Đó là dàn diễn viên mới mà … không mới! Với điện ảnh, họ là tân binh. Nhưng với làng giải trí, họ quá quen mặt. Họ là hoa hậu, ca sĩ, rapper, người mẫu, TikToker, fashionnista (tín đồ thời trang)… Họ đích xác là những “tay ngang” đóng phim.
Đầu tiên phải kể đến “Thỏ ơi” của Trấn Thành. Dàn diễn viên quy tụ đến 11 người chưa từng biết diễn xuất là gì nhưng họ đều là người nổi tiếng như: ca sĩ Ly Ly, rapper Pháo, ca sĩ Văn Mai Hương, Tiktoker – người mẫu Vĩnh Đam… Ngay cả dàn diễn viên phụ cũng toàn là tay ngang như fashionnista Quỳnh Anh Shyn, ca sĩ Pháp Kiều, Ali Hoàng Dương… Trong phim dường như chỉ có Trấn Thành và Quốc Anh là diễn viên có kinh nghiệm diễn xuất.
Ngoài vai trò nhà sản xuất, ca sĩ Mỹ Tâm còn đảm nhận vai nữ chính trong phim “Tài”. Mới đây, hoa hậu Thiên Ân và á hậu Minh Kiên đều được mời đóng vai chính trong phim điện ảnh “Hẹn em ngày nhật thực” và “Bus: Chuyến xe một chiều”. Đóng cặp với Thiên Ân và Minh Kiên cũng là hai nam chính mới toanh: Khương Lê và Tiktoker Vĩnh Đam.
… điện ảnh không phải cuộc chơi dễ dàng
Hoa hậu, ca sĩ, rapper, người mẫu, TikToker… – những cái tên vốn quen thuộc trên sân khấu và nền tảng số – nay đồng loạt bước lên màn ảnh rộng. Ở góc độ truyền thông, đây là một đội hình “trong mơ”: mỗi người mang theo một cộng đồng người hâm mộ đông đảo, tạo nên hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ ngay từ khi dự án còn nằm trên giấy.
Thần tượng đóng phim, đương nhiên sẽ có không ít người hâm mộ theo dõi và ủng hộ thần tượng. Số khác tò mò muốn xem thử ca sĩ, người mẫu, hoa hậu ấy đóng phim trông như thế nào. Vậy nên mới có chuyện, dù Mỹ Tâm hóa thân vai Út Lanh khá gượng gạo, đôi chỗ khiến khán giả phì cười vì sự phi lý, nhưng “Tài” vẫn nghiễm nhiên cán mốc 100 tỷ ngon ơ.
Nhưng ở góc độ nghề nghiệp, lựa chọn này đặt ra một câu hỏi căn cốt: những tay ngang “mới mà không mới” này mang lại làn gió lạ cho nền điện ảnh hay chỉ là mồi câu khách đến rạp? Tay ngang đóng phim là chuyện thường của thị trường điện ảnh. Sẽ chẳng đáng ngại khi phòng vé thỉnh thoảng xuất hiện vài tay ngang góp mặt như gia vị mới trên màn ảnh. Nhưng khi dàn diễn viên chưa từng biết diễn xuất là gì đổ bộ ồ ạt ở mọi bộ phim thì câu chuyện lại đi theo một hướng khác. Khi ấy cán cân giữa chất lượng nghệ thuật và chiến lược truyền thông trở nên chênh vênh.
Vì là ngôi sao ở lĩnh vực khác nên phần đông họ còn thiếu kinh nghiệm diễn xuất. Không hiếm người được chọn theo kiểu có quan hệ thân thiết với nhà sản xuất hay đạo diễn. Và khi nhận vai, họ cũng chỉ học cấp tốc vài khóa về diễn xuất. Nếu đạo diễn không cao tay để chọn ra người hợp vai và khai thác điểm mạnh của tay ngang, khuyết điểm này nhanh chóng bị bộc lộ. Khi ấy khán giả dễ rơi vào cảm giác “xem người nổi tiếng đóng phim” hơn là “xem nhân vật sống trên màn ảnh”. TikToker, rapper hay ca sĩ quen thuộc khiến công chúng khó tin rằng đó là một con người khác, với số phận khác. Điện ảnh, vì thế, mất đi khả năng thuyết phục - yếu tố sống còn của nghệ thuật kể chuyện.
Á hậu Minh Kiên dù đã rất cố gắng để hóa thành cô nữ sinh đáng yêu, trong sáng trong “Bus: Chuyến xe một chiều” nhưng những phân cảnh tâm lý phức tạp, cô vẫn chưa thể tròn vai. Vĩnh Đam cũng không ngoại lệ. Trong buổi họp báo công chiếu “Bus: Chuyến xe một chiều”, anh thừa nhận mình diễn xuất còn đơ cứng, mong khán giả bỏ qua cho sự non nớt này.
Tương tự, “chiếc áo” của vai Hải Linh – MC Chị Bờ Vai trải đời, mạnh mẽ trong “Thỏ ơi” trở nên quá rộng với Ly Ly – cô ca sĩ vốn trầm tính, hướng nội. Biểu cảm của cô còn gượng gạo và quá hiền ở những phân cảnh đòi hỏi sự bùng nổ cảm xúc. Mỹ Tâm vẫn khiến khán giả gọi cô là ca sĩ Mỹ Tâm chứ không tin vào hình tượng nữ công an Út Lanh trong phim “Tài”.
Theo nhà phê bình, TS Trần Luân Kim không phải cứ phim có người nổi tiếng đóng là khán giả sẽ hào hứng mua vé. Người xem có thể bị thu hút bởi tên tuổi, nhưng chỉ ở lại vì chất lượng. Thực tế, số phim dùng ngôi sao để làm mồi câu khách chết như ngả rạ do chất lượng thảm họa. Thất bại thảm hại có thể kể đến “Sơn đẹp trai”, “Hy sinh đời trai”, “Ông ngoại tuổi 30”, “Yêu em bất chấp”, “Tìm vợ cho bà”... với sự góp mặt của những ca sĩ, người mẫu đình đám nhưng không hợp vai như Phi Nhung, Nguyễn Phi Hùng, Bằng Kiều, Trịnh Thăng Bình, Hoài Lâm, ST, Jang Mi, người mẫu Lan Khuê...
Điện ảnh chưa bao giờ là cuộc chơi dễ dàng. Nó luôn đòi hỏi nguồn kinh phí tốn kém, sự chăm chút đầu tư kịch bản, diễn viên, nghiên cứu nhu cầu thị trường lẫn quá trình làm việc nghiêm túc, cực nhọc... Việc chọn gương mặt mới khiến màn ảnh trở nên tươi mới, có sức hút hơn là quanh quẩn nhàm chán những gương mặt cũ. Những cá tính, màu sắc mới sẽ được khai phá, tạo nên bức tranh đa sắc trên thị trường điện ảnh.
Không phủ nhận rằng không ít ngôi sao đóng phim lại vụt sáng ở sân chơi mới. Văn Mai Hương là ví dụ điển hình. Vai Hải Lan của cô như được đo ni đóng giày để Hương diễn mà như không diễn. Isaac từ vai trò ca sĩ lấn sân diễn xuất và gây chú ý với “Song Lang”. Trước đó, nhiều ca sĩ, người mẫu đóng phim như Hoàng Yến Chibi, Jun Phạm, Ngô Kiến Huy, Phương Thanh, Thanh Hằng… đều được đánh giá cao về khả năng diễn xuất.
Thế mới thấy điều quan trọng hơn hết ở một bộ phim: dù diễn viên có là ai, trước hết họ có hợp vai hay không, câu chuyện phim mang đến cho khán giả có thuyết phục hay không, có chạm vào trái tim của họ hay không? Một bộ phim trả lời được những câu hỏi như thế sẽ làm nên chuyện. Còn với người diễn viên, diễn viên Hồng Ánh cho rằng có thể ở thời điểm hiện tại, một diễn viên mới tỏa sáng nhờ vai diễn phù hợp hoặc bản năng diễn xuất nhưng để khẳng định thực lực lâu dài, yếu tố quyết định vẫn là nội lực, là tinh thần không ngừng cọ xát, rèn luyện để giữ lửa đam mê theo nghề lâu dài.
