Tầm quan trọng của Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương

Tầm quan trọng của khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đối với Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn cầu và thương mại hàng hải phản ánh sự chuyển dịch trọng tâm kinh tế thế giới sang Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Điều này được thúc đẩy bởi các yếu tố như sự gia tăng của chuỗi giá trị toàn cầu (GVC) và vai trò quan trọng của "công xưởng châu Á".

Sự cần thiết để tăng cường kết nối

Theo nhận định của giới chuyên gia, khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương là một khu vực quan trọng với ba lý do. Đầu tiên, ba trong số các nền kinh tế lớn nhất thế giới Mỹ, Trung Quốc và Nhật Bản hiện diện ở khu vực, chiếm 60% GDP toàn cầu. Thứ hai, 60% thương mại hàng hải toàn cầu diễn ra qua các vùng biển trong khu vực. Thứ ba, các nền kinh tế mới nổi phát triển nhanh nhất - Campuchia, Ấn Độ và Philippines - cũng đến từ khu vực này.

Tăng trưởng kinh tế có thể đưa nhiều nền kinh tế vào nhóm có thu nhập trung bình trên và giúp hàng tỷ người thoát khỏi đói nghèo. Thương mại đóng vai trò rất quan trọng để đạt được tầm nhìn cho khu vực. Các câu hỏi cần đặt ra là: Đâu là những trở ngại chính cản trở thương mại trong khu vực? Hợp tác kinh tế được tăng cường có thể đóng góp cho sự phục hồi kinh tế của khu vực không?

Sau cuộc khủng hoảng COVID-19, các nước Đông Á đã dẫn đầu sự phục hồi kinh tế. Chủ nghĩa bảo hộ ngày càng gia tăng ở một số quốc gia và hậu quả của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung dẫn đến việc đánh giá lại các lựa chọn cho các quốc gia và kêu gọi khả năng phục hồi của chuỗi cung ứng. Nhiều quốc gia đặt ra các rào cản và hạn chế xuất khẩu do ảnh hưởng của dịch COVID-19.

Một số rào cản trong số này có thể đã được dỡ bỏ nhưng việc vượt qua những rào cản này là chìa khóa để thúc đẩy thương mại khu vực. Các yếu tố ảnh hưởng đến hội nhập GVC bao gồm các hiệp định thương mại khu vực; rào cản đầu tư đối với các tập đoàn đa quốc gia; cơ sở hạ tầng; tốc độ di chuyển hàng hóa và thông tin; sự hiệu quả của hệ thống pháp luật; lực lượng lao động có tay nghề cao; sự thân thiện của môi trường kinh doanh và năng lực của doanh nghiệp trong nước đóng góp vào chuỗi cung ứng.

Chính sách quản lý ở biên giới, rào cản tiếp cận thị trường và hậu cần vận tải là một số yếu tố khác tác động đến GVC. Do đó, các quốc gia khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương cần thúc đẩy các chính sách để tăng hiệu suất hoạt động logistics, tạo ra một môi trường toàn diện và thuận lợi cho các dịch vụ logistics.

Tầm quan trọng của Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương -0
Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken phát biểu về chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của chính quyền Tổng thống Joe Biden tại Đại học Indonesia ở Jakarta hôm 14/12.

Mở rộng hợp tác kinh tế ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của ASEAN và từ sau đại dịch, ASEAN cũng là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc. Do đó, như đã đề cập trước đó, hội nhập khu vực và chuỗi giá trị toàn cầu là rất quan trọng, đặc biệt là ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nơi dẫn đầu sự phục hồi thương mại trên thế giới. Nhận thức được tầm quan trọng của nhập khẩu để thúc đẩy xuất khẩu có thể giúp phục hồi một số nhu cầu bên ngoài và thúc đẩy tăng trưởng. Khả năng phục hồi chuỗi cung ứng rất quan trọng.

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đã xác định các cách thức chuỗi cung ứng có thể trở nên linh hoạt hơn trong ngắn hạn. Cụ thể là, cải thiện tính minh bạch và biện pháp tạo thuận lợi thương mại, giảm bớt các rào cản đối với thương mại và đầu tư đặc biệt là đối với các dịch vụ thiết yếu. Ở cấp độ quốc tế, tăng cường hợp tác sẽ đem lại lợi ích kinh tế thực sự cho khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Một số sáng kiến gần đây có thể kể đến như Sáng kiến chung ASEAN-Nhật Bản về phục hồi kinh tế, Sáng kiến nâng cao khả năng phục hồi của chuỗi cung ứng. Các cơ chế này bao gồm việc chia sẻ biện pháp để phục hồi chuỗi cung ứng, tổ chức các sự kiện xúc tiến đầu tư cũng như các sự kiện kết hợp người mua-người bán để tạo cơ hội cho các bên liên quan khám phá khả năng đa dạng hóa chuỗi cung ứng.

Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) ước tính để theo kịp với tăng trưởng kinh tế và biến đổi khí hậu, cơ sở hạ tầng của khu vực cần khoản đầu tư trị giá 1.700 tỷ USD mỗi năm cho đến năm 2030. Cơ sở hạ tầng kỹ thuật số bao gồm nền tảng thương mại điện tử, các biện pháp an ninh mạng, giao thức đào tạo từ xa, cải cách khung pháp lý, dịch vụ chính phủ điện tử và tăng cường hợp tác kỹ thuật địa phương cũng rất cần thiết.

Những trở ngại chính cản trở thương mại trong khu vực có thể được khắc phục bằng cách tăng cường hợp tác. Điều quan trọng là phải điều chỉnh chính sách thương mại và chính sách đối ngoại để đạt được lợi ích hội nhập khu vực. Tăng cường hợp tác kinh tế là chìa khóa để phục hồi kinh tế cho khu vực.

Minh Hải (tổng hợp)

Các tin khác

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Phát biểu ngay tại căn cứ liên hợp Andrews khi vừa đặt chân tới Mỹ hôm 23/9 (giờ địa phương), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho hay, thế giới đang phát triển, thời đại đang thay đổi, nhưng quy luật lịch sử về việc Trung Quốc và Mỹ chung sống hòa bình không thay đổi, nguyện vọng tốt đẹp của nhân dân hai nước về tăng cường giao lưu hữu nghị không thay đổi, kỳ vọng chung của cộng đồng quốc tế đối với Trung Quốc và Mỹ cũng không thay đổi.

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Hàng trăm nghìn trẻ tại dải Gaza trở lại trường học trực tiếp lần đầu tiên sau gần 3 năm do ảnh hưởng của chiến sự. Những lớp học trong lều bạt mở ra hy vọng khôi phục việc học, nhưng cũng cho thấy những thách thức lớn phía trước đối với giáo dục và quá trình tái thiết Gaza.

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Hàng trăm nhà lãnh đạo, quan chức ngoại giao sẽ hội tụ tại New York trong tuần này để tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) khóa 81, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đối mặt nhiều vấn đề cấp bách liên quan đến xung đột, an ninh, chủ nghĩa đa phương và những tác động ngày càng rõ nét của trí tuệ nhân tạo (AI).

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Sở hữu biên giới trên bộ với 7 quốc gia, Iran từng kỳ vọng mạng lưới đường bộ, đường sắt và các cảng phía Bắc có thể giúp giảm sức ép khi hoạt động thương mại đường biển bị phong tỏa. Tuy nhiên, tình trạng xe tải mắc kẹt tại nhiều cửa khẩu đang cho thấy khoảng cách giữa lợi thế địa lý trên bản đồ và khả năng chuyển hóa lợi thế đó thành năng lực vận tải thực tế vẫn còn rất lớn.

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Google ngày 19/9 xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của 3 công ty trong quá trình kiểm thử an ninh mạng hồi tháng 5. Mặc dù Google cho biết mô hình đã dừng hoạt động sau khi nhận ra các hệ thống này không thuộc môi trường thử nghiệm và không gây thiệt hại, vụ việc tiếp tục làm gia tăng quan ngại về khả năng kiểm soát các hệ thống AI ngày càng có tính tự chủ cao.

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Đức, Đan Mạch, Phần Lan, Hà Lan và Áo đề nghị giảm hàng trăm tỷ euro trong đề xuất ngân sách dài hạn gần 2.000 tỷ euro của Liên minh châu Âu (EU) giai đoạn 2028-2034, trong bối cảnh các nước thành viên tranh luận về việc phân bổ nguồn lực cho quốc phòng, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và vấn đề di cư.

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngày 16/9 cho biết, dầu thô có thể được bơm trở lại qua đường ống Đông – Tây của Arab Saudi trong vài ngày thay vì mất nhiều tuần như một số dự báo, sau khi phải tạm đóng vì hứng chịu các cuộc tấn công bằng UAV của Houthi. Thông tin này tiếp tục cho thấy vai trò của tuyến đường ống chiến lược trong bối cảnh khủng hoảng Hormuz.

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Tiến trình đàm phán hướng tới khả năng chấm dứt xung đột Nga-Ukraine đang xuất hiện những tín hiệu tích cực mới khi cả Kiev và Moskva cùng phát đi thông điệp sẵn sàng nối lại tiếp xúc ba bên với sự trung gian của Mỹ.

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Những nỗ lực ngoại giao tại khu vực Trung Đông dường như đang chững lại sau khi cuộc đàm phán quan trọng giữa Iran và các cường quốc Vùng Vịnh bị trì hoãn. Cùng lúc đó, một loạt các cuộc tấn công mới nhằm vào hai tuyến đường trung chuyển dầu mỏ huyết mạch của khu vực đang đẩy những lo ngại về an ninh nguồn cung năng lượng toàn cầu lên cao. 

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Trong khi eo biển Hormuz tiếp tục chịu tác động từ xung đột Mỹ-Iran, đà tiến công của Houthi tại Yemen đang đẩy Bab el-Mandeb vào vòng xoáy bất ổn, làm gia tăng sức ép lên các tuyến vận chuyển dầu mỏ và hàng hóa của thế giới.

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001, những hình ảnh máy bay đâm vào tòa tháp đôi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) và các công trình đổ sập vẫn tiếp tục được chia sẻ rộng rãi trên Internet. Đáng chú ý, ngày càng nhiều người trẻ đang lần đầu tiên được xem những nội dung từng gây chấn động thế giới, qua đó đặt ra câu hỏi về cách một thế hệ mới tiếp nhận và ghi nhớ một trong những sự kiện nổi bật nhất đầu thế kỷ XXI.

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ và Iran liên tiếp tiến hành các cuộc tập kích nhằm vào tàu bè quanh eo biển Hormuz, đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng. Trong khi Tehran đưa ra hàng loạt điều kiện để chấm dứt xung đột và cảnh báo mở rộng vùng hạn chế hàng hải, Washington cho biết hiện chưa ưu tiên giải pháp ngoại giao.

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Chỉ vài ngày trước lễ kỷ niệm 25 năm vụ khủng bố ngày 11/9/2001, chính quyền thành phố New York (Mỹ) đã công bố khoảng 170.000 trang tài liệu trước đây chưa được tiết lộ, cho thấy giới chức từng lo ngại về những mối đe dọa đến sức khỏe do chất lượng không khí sau khi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) sụp đổ.

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Gần đây, Iran tuyên bố sẽ thiết lập một “vùng hạn chế” mới quanh eo biển Hormuz. Thực tế, Tehran thời gian qua đã cho thấy khả năng gây gián đoạn đáng kể đối với hoạt động đi lại qua eo biển. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định, Iran sẽ phải đối mặt với rất nhiều thách thức nếu thực sự muốn áp đặt quyền kiểm soát eo biển, đặc biệt với những tàu được quân đội Mỹ hộ tống.