Sự thật từ "Hoàn vũ"

Sự thật, chúng ta khao khát sự thật bởi bản tính con người là tò mò. Từ trong xa xưa, câu chuyện về chiếc hộp Pandora đã cho thấy cái khát khao tìm hiểu sự thật đó lớn đến mức nào. Và cũng chính từ bản năng tò mò ấy, cái gọi là "Truyền hình thực tế" ra đời. Đơn giản, nó muốn phơi bày sự thật của người khác đề thỏa mãn cái tò mò của nhân loạ

Nhưng không phải sự thật lúc nào cũng nên được phơi bày. Như chiếc hộp Pandora kia, khi được mở ra, bệnh dịch bắt đầu lây lan từ đó. Và ở trong một chương trình lẽ ra phải đề cao những sự thật đẹp đẽ thì lại mở ra những thứ còn kinh khủng hơn cả những gì được chứa trong chiếc hộp Pandora. Đó chính là chương trình truyền hình thực tế "Tôi là Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2019".

Ở tập 4 của chương trình, tập có tên "Tôi thanh lịch - Tôi hội nhập", có một phần thi dự tiệc giả định để thí sinh thể hiện khả năng hội nhập cũng như sự thanh lịch của mình. Hai khách mời giám khảo ở phần thi này là Á hậu Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2017 Hoàng Thùy và một người nước ngoài có tên Ilya, người được chương trình giới thiệu là một "quý ông".

Thử thách dành cho thí sinh là khả năng hội nhập của họ trong một bữa tiệc cùng khả năng giao tiếp. Mục đích và ý nghĩa của phần thi là rất hay nhưng tiếc thay, nó lại được diễn ra với cái cách thô lỗ nhất có thể.

Ngay từ phần xuất hiện đầu tiên, khách mời Ilya đã phải làm thí sinh Phạm Thị Anh Thư bật khóc vì sự mỉa mai đến xúc phạm. Khẳng định rằng ở Việt Nam, hầu như ai cũng nói được 2 thứ tiếng, tiếng Việt và tiếng Anh, Ilya mặc nhiên cho rằng Anh Thư phải nói được tiếng Anh.

Nhưng tiếc thay, Anh Thư không nói được tiếng Anh và ngay từ đầu, cô đã nói với giám khảo khách mời rằng: "Xin lỗi, tiếng Anh của tôi không trôi chảy, ông có thể nói tiếng Việt với tôi hay không". Đáp lại câu đề nghị ấy của một người phụ nữ, người được gọi là "quý ông lịch lãm" ngoại quốc kia thẳng thừng "không" và thậm chí còn xúc phạm thí sinh khi bồi thêm một nhận xét "Xin lỗi, em như người tàng hình ở đây vậy. Em ở đây để làm gì? Em tham dự cuộc thi này vì mục đích gì?".

Cô gái trẻ đã bật khóc lập tức và lý do thì chắc chắn ai xem qua tập nội dung kể trên đều hiểu. Nhưng điều mỉa mai nhất, và nực cười nhất là cả "quý ông" Ilya lẫn Á hậu Hoàng Thùy đều nói tiếng Anh rất dở. Vậy thì câu hỏi đặt ra là "Khi tiếng Anh của bạn rất dở, bạn có quyền gì để yêu cầu người khác phải nói tiếng Anh thật hay với mình, đặc biệt là ở bối cảnh môi trường của người Việt, trên bàn tiệc chỉ có 1 người nước ngoài và tới 3 người Việt".

Thậm chí, lố bịch hơn nữa là khi có một thí sinh khác không sõi tiếng Anh nhưng rất giỏi tiếng Nga (sinh ra, lớn lên ở Nga) và có thể nói chuyện bằng tiếng Nga với "quý ông" Ilya (một người gốc Nga) thì "quý ông" ấy lại không đáp lại bằng ngôn ngữ mẹ đẻ của mình.

Có thể hiểu yêu cầu của cuộc thi là thí sinh phải nói tiếng Anh, nhưng nếu như vậy, tại sao không loại thí sinh không biết tiếng Anh ngay từ vòng sơ tuyển hồ sơ mà phải đưa họ lên một show truyền hình thực tế để hạ thấp nhân phẩm của họ.

Tất cả chúng ta đều hiểu rằng, ở thời đại này, việc cần phải nói được thêm một ngoại ngữ là đòi hỏi cơ bản nhất để hội nhập, song điều đó không có nghĩa là ngoại ngữ ấy phải là tiếng Anh. Và ở hoàn cảnh của một buổi tiệc quốc tế, cách hành xử với nhau mới quan trọng và khi nắm bắt được sự khác biệt của người đối diện, tôn trọng sự khác biệt ấy là đòi hỏi trước nhất. Vậy thì chương trình "Tôi là Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2019" đang dạy cho thí sinh điều gì đây? Sự thô lỗ chăng? Hay là sự khinh khi với những người không biết nói tiếng Anh.

"Hoàn vũ", trong tiếng Anh là "Universe", ngoài nghĩa "vũ trụ", "vạn vật" còn là một từ ám chỉ sự toàn diện. Cái tên "Hoa hậu hoàn vũ" có lẽ cũng mang mục đích nhắm tới tìm kiếm một người phụ nữ đẹp toàn diện. Nhưng dù gì đi nữa, như mọi cuộc thi Hoa hậu khác, thứ cần được đề cao ở một Hoa hậu phải là sự nhân ái, tính nhân văn. 

Vậy thì tính nhân văn ở đâu khi người ta đang nhân danh một cuộc thi lớn, một cơ hội lớn để lột trần người khác ra và từ đó tạo ra sự thu hút cho chương trình dựa trên cơ sở tính tò mò của đồng loại?

Văn Đoàn

Các tin khác

Đọc “Hoàng hôn làng” của Bùi Quảng Bạ

Đọc “Hoàng hôn làng” của Bùi Quảng Bạ

Tập thơ 76 bài của tác giả Bùi Quảng Bạ, mở đầu là “Chiều cuối năm”. Tại sao là “Chiều cuối năm”? Bởi người viết xác định: Mình không còn trẻ nữa, đang ở tuổi xế chiều. Cái tuổi mà tâm trạng con người thường hướng về nỗi cô đơn, cảm giác bâng khuâng xa vắng, nỗi ám ảnh về sự héo tàn, mất mát và đầy tiếc nuối. Bài thơ cho phép liên tưởng đến sự gắn kết không thể tách rời với tên của tập thơ “Hoàng hôn làng” (cùng tên một bài thơ trong tập).

Vũ Hoàng Chương: Ôi ta đã làm chi đời ta!

Vũ Hoàng Chương: Ôi ta đã làm chi đời ta!

Gần đây, tôi gặp một nghệ nhân làm gốm và thấy trên bàn của chủ nhân có tờ giấy chép bài "Qua áng hương trà" của thi sĩ Vũ Hoàng Chương (1916-1976). Ông nói, định tìm một câu thơ để viết lên ấm trà trước khi cho vào lò nung. Đột nhiên ông ngâm: "Hồn sen thoảng ngát trà dâng đượm/ Ai biết mình sen rụng xác xơ". Tôi giật mình, vậy thi sĩ Vũ Hoàng Chương không chỉ có "Say đi em" như mọi người vẫn nhắc tới. Chiếc ấm nhỏ còn hương đất vẫn đợi người thảo bút "khói lên tơ".

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một công trình kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.