Siết chặt hoạt động quảng cáo của người nổi tiếng: Hình ảnh và trách nhiệm trước công chúng

Lâu nay, hoạt động quảng cáo trên Internet, mạng xã hội thông qua người nổi tiếng thiếu hành lang pháp lý chặt chẽ đã gây ra hiện tượng quảng cáo tràn lan, thiếu chính xác và gây bức xúc dư luận. Trước tình trạng này, mới đây, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề xuất bổ sung quy định về hoạt động quảng cáo của người có tầm ảnh hưởng.

Người nổi tiếng phải chứng minh đã sử dụng sản phẩm quảng cáo

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo đang được lấy ý kiến, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề xuất bổ sung quy định về hoạt động quảng cáo của người có tầm ảnh hưởng. Cụ thể, bổ sung khoản 2a vào sau khoản 2, Điều 36 như sau: “Người chuyển tải sản phẩm quảng cáo có tầm ảnh hưởng là người có ảnh hưởng theo quy định tại Luật Bảo vệ người tiêu dùng hoặc những người sở hữu tài khoản mạng xã hội trên nền tảng xuyên biên giới có số lượng người theo dõi, đăng ký từ 500.000 người trở lên. Hoạt động của người chuyển tải sản phẩm quảng cáo có tầm ảnh hưởng phải tuân thủ quy định pháp luật về quảng cáo và quy định về tính năng, chất lượng hàng hóa dịch vụ. Người quảng cáo phải có hợp đồng bằng văn bản với tổ chức, cá nhân có sản phẩm, hàng hóa dịch vụ và phải được tổ chức, cá nhân đó đồng ý, xác nhận nội dung quảng cáo trước khi thực hiện. Khi đăng tải ý kiến, cảm nhận về việc sử dụng hàng hóa, dịch vụ trên mạng xã hội, người quảng cáo phải có bằng chứng cụ thể về việc trực tiếp sử dụng sản phẩm”...

untitled-4.jpg -1
NSND Quốc Hưng, Phó Giám đốc Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam.

Như vậy, có thể nói, những đề xuất bổ sung từ phía cơ quan quản lý đã cụ thể với đối tượng là những người nổi tiếng, những người có tầm ảnh hưởng xã hội trong việc quảng cáo. Lâu nay, không ít người nổi tiếng đã vô tình hoặc bỏ qua sự kiểm nghiệm thực tế để quảng cáo cho những sản phẩm kém chất lượng, gây nhiều bức xúc trong dư luận.

Một điều đáng nói là, trước đó Luật Quảng cáo không quy định quyền và nghĩa vụ của người chuyển tải sản phẩm quảng cáo mà chủ yếu tập trung vào trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ. Vì thế, chúng ta chưa có chế tài để ràng buộc, xử lý với người quảng cáo sản phẩm trong trường hợp nội dung quảng cáo không đúng sự thật.

Nên khi được Chính phủ giao chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã đề xuất đưa quy định về “người chuyển tải sản phẩm quảng cáo có tầm ảnh hưởng” (trong đó có nghệ sĩ) vào nội dung dự kiến.

Việc này yêu cầu người quảng cáo sản phẩm phải là người tìm hiểu, sử dụng sản phẩm đó và có trách nhiệm về nội dung mình cung cấp. Điều này nhằm tạo hành lang pháp lý chặt chẽ hơn đối với chủ thể khi tham gia hoạt động quảng cáo, phát huy lợi thế về sức ảnh hưởng tích cực, đồng thời giảm thiểu những tác động tiêu cực đến xã hội.

Có thể nói, cuộc cách mạng về công nghệ với sự phát triển thần tốc của thương mại điện tử đã khiến hoạt động mua bán của người dân có nhiều thay đổi so với cách thức thông thường. Nếu như trước đây, các nghệ sĩ nổi tiếng thường được các nhãn hàng mời xuất hiện trong các clip, chương trình quảng cáo, rồi các clip này phát trên các phương tiện truyền thông đại chúng như truyền hình, phát thanh... Mối quan hệ chính khi ấy chỉ là người tiêu dùng và người sản xuất ra sản phẩm. Tuy nhiên, khi mạng xã hội xuất hiện với lượng người sử dụng tăng vọt thì các thương hiệu nhận ra rằng đây chính là môi trường kinh doanh vô cùng thuận lợi. Đặc biệt, khi “bắt tay” với người nổi tiếng, những người có tầm ảnh hưởng trong công chúng... thì hiệu quả kinh doanh cao hơn bất kỳ hình thức quảng cáo nào.

Còn với người nổi tiếng, ban đầu, việc cho ra mắt những trang cá nhân chỉ với mục đích chia sẻ thông tin, giới thiệu những hoạt động nghệ thuật sắp ra mắt với mục đích đưa hình ảnh của mình đến gần công chúng hơn... Nhưng, giờ đây, khá nhiều trang cá nhân của nghệ sĩ, người nổi tiếng trở thành trang bán hàng, quảng cáo sản phẩm. Khán giả cũng quen thuộc với hình ảnh một nghệ sĩ nào đó giới thiệu livestream bán hàng thay vì việc chia sẻ về cuộc sống, sự nghiệp. Các sản phẩm được nghệ sĩ quảng cáo thì “thượng vàng hạ cám”, từ mỹ phẩm, thời trang đến thuốc, thực phẩm chức năng...

Trong vô vàn người nổi tiếng kiếm tiền từ việc quảng cáo sản phẩm trên mạng xã hội thì đã có không ít vụ việc sản phẩm không đúng như quảng cáo, khiến công chúng bức xúc. Hài nhất, các nghệ sĩ sẵn sàng “bán mình”, trở thành bệnh nhân của đủ loại bệnh để quảng cáo cho những sản phẩm thuốc hay thực phẩm chức năng. Điều đáng nói, thuốc hay thực phẩm chức năng ấy không hề có công dụng như giới thiệu.

Không vì lợi nhuận mà “bán rẻ” uy tín

Công chúng Việt luôn dành tình cảm yêu thương, ngưỡng mộ đối với nghệ sĩ, những người có tầm ảnh hưởng. Vì thế, việc học/làm/nghe theo những người đó cũng là điều dễ hiểu. Nhất là với một bộ phận người dân ở vùng sâu, vùng xa, ít có điều kiện tiếp cận với thông tin thì đôi khi họ tin tưởng tuyệt đối vào những điều người nổi tiếng phát ngôn trên mạng. Nhưng, sự thật thì luôn cách xa quảng cáo. Nghe người nổi tiếng, không ít người dân mất tiền cho những sản phẩm kém chất lượng. Uống sữa giúp giảm mất ngủ, đau lưng nhưng tốn bội tiền vẫn không hề thuyên giảm. Những lời quảng cáo chắc như đinh đóng cột “uống khỏi ngay” rốt cuộc cũng chỉ có... trên mạng. Không ít nghệ sĩ, người nổi tiếng dính vào những lùm xùm quảng cáo.

người nổi tiếng thường xuyên tham gia các hoạt động quảng cáo.jpg -0
Người nổi tiếng thường xuyên tham gia các hoạt động quảng cáo.

Trong đó diễn viên, MC Cát Tường từng không ít lần bị dư luận bức xúc vì quảng cáo cho sản phẩm sữa với những công dụng... trên giời hay gián tiếp giới thiệu dịch vụ mê tín dị đoan. NSND Hồng Vân cũng từng lên tiếng xin lỗi khán giả sau khi quảng cáo cho một sản phẩm thảo dược có tác dụng phòng các loại bệnh u xơ, cân bằng nội tiết nhưng sản phẩm này đã bị Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) "tuýt còi" vì không đúng sự thật. Hoa hậu Mai Phương Thúy xin lỗi khán giả vì quảng cáo sản phẩm giảm cân bị thu hồi giấy phép. Ca sĩ Phương Mỹ Chi quảng cáo cho một sản phẩm làm đẹp không rõ nguồn gốc...

Một điều dễ thấy từ những vụ việc này là sau khi sản phẩm bị tố chất lượng không như quảng cáo, phần lớn những người nổi tiếng chỉ xin lỗi công chúng hoặc lẳng lặng xóa clip quảng cáo. Mặc dù, rõ ràng, hậu quả để lại là ảnh hưởng lớn đến tiền bạc, sức khỏe của người dân. Nguyên nhân từ việc lâu nay chúng ta chưa có chế tài xử lý nghiêm khắc đối với việc này.

Việc siết lại những quy định về việc người có ảnh hưởng quảng cáo sản phẩm nhận được nhiều sự quan tâm của dư luận. Tiến sĩ, NSND Quốc Hưng, Phó Giám đốc Học viện Âm nhạc quốc gia cho rằng “Tôi rất ủng hộ cơ quan chức năng siết lại việc quảng cáo với người nổi tiếng bởi gần đây, nhiều nghệ sĩ chiếm sóng quảng cáo tràn lan rất phản cảm. Bản thân tôi từng khuyên anh em, đồng nghiệp và học trò cần phải thận trọng trong việc quảng cáo cho một sản phẩm nào đó. Ví dụ như trước khi giới thiệu cần phải yêu cầu nhãn hàng đưa ra các giấy tờ kiểm nghiệm chất lượng từ phía cơ quan chức năng. Đừng vì lợi nhuận mà “bán rẻ” tên tuổi của mình. Bởi, nếu có việc gì xảy ra thì ảnh hưởng rất lớn đến uy tín của cá nhân nghệ sĩ đó”.

Luật sư Lê Văn Kiên, Văn phòng Luật sư Ánh sáng công lý (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) thì cho rằng “Quyền khai thác hình ảnh cá nhân là của mỗi người. Tuy nhiên, khi xảy ra tình trạng sản phẩm vi phạm nội dung đăng ký, lừa dối người tiêu dùng... thì phải xử lý nghiêm minh theo đúng pháp luật cả người sản xuất và người chuyển tải sản phẩm. Nhất là sản phẩm giới thiệu thông qua những người nổi tiếng thì mức độ ảnh hưởng hay hậu quả để lại rất lớn”.

Chắc chắn rằng, cùng với việc pháp luật hóa hoạt động quảng cáo của người nổi tiếng, người có tầm ảnh hưởng, hoạt động này sẽ bớt ảnh hưởng tiêu cực. Tuy nhiên, trước khi luật đi vào thực tế thì điều có thể thực hiện được luôn và quan trọng nhất là ý thức của nghệ sĩ, người nổi tiếng. Trước khi quyết định chia sẻ thông tin về một hàng hóa nào đó, người nổi tiếng cần có kiến thức về sản phẩm, kiến thức pháp luật để không vô tình tiếp tay cho quảng cáo “láo”. Đặc biệt, không “bán rẻ” uy tín đã xây dựng bằng tài năng, tâm huyết sau một thời gian dài lao động nghệ thuật của mình.

Khánh Thảo

Các tin khác

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

Trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, Báo Công an nhân dân (CAND) không chỉ là tiếng nói của lực lượng CAND, mà còn là địa chỉ tin cậy, gắn bó của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ cả nước. Từ những trang viết, cuộc trò chuyện đến sự đồng hành trong các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tình cảm chân thành mà giới văn nghệ sĩ dành cho Báo CAND đã góp phần bồi đắp mối gắn kết bền chặt giữa báo chí với đời sống văn học, nghệ thuật, giữa người cầm bút với những người làm nghệ thuật. Qua năm tháng, sự tin yêu, trân trọng và đồng hành ấy đã trở thành một phần ý nghĩa trong hành trình phát triển của tờ báo. Sức lan tỏa của một cơ quan báo chí không chỉ ở những trang viết mà còn ở khả năng kết nối con người bằng niềm tin và những giá trị nhân văn.

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh hiện là Phó trưởng đoàn Kịch cổ điển, Nhà hát Kịch Việt Nam. Anh được biết đến là một nghệ sĩ có nhiều khám phá độc đáo, mới mẻ với kịch đương đại, lịch sử, thiếu nhi. "Bén duyên" và bị cuốn hút với các vở diễn về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân (CAND) đã giúp anh có nhiều trải nghiệm mới mẻ. Phóng viên Chuyên đề Văn nghệ Công an có cuộc trò chuyện với NSND Tạ Tuấn Minh.

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Từ những giai điệu thấm đẫm tình quê hương đến những câu chuyện lay động lòng người, chương trình nghệ thuật "Kết nối yêu thương" gửi đi thông điệp giản dị mà sâu sắc: Không ai nên đơn độc trước nghịch cảnh. Đằng sau mỗi người phụ nữ đau yếu, mỗi em nhỏ mang bệnh hiểm nghèo là một phận đời cần được chở che, một ước mơ cần được níu giữ. Khi những trái tim cùng rung lên nhịp đập yêu thương, nghệ thuật không chỉ chạm đến cảm xúc mà còn khơi dậy trách nhiệm cộng đồng, thắp lên hy vọng cho những cuộc đời còn nhiều gian khó.

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Liên hoan phim (LHP) Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16 (diễn ra từ ngày 18 đến ngày 26/9) quy tụ 25 tác phẩm điện ảnh tài liệu đặc sắc đến từ Việt Nam và các quốc gia châu Âu. Đây không chỉ là “bữa tiệc” điện ảnh, mở ra cơ hội giao lưu, hợp tác giữa những người làm nghề mà còn là cầu nối để dòng phim đặc biệt này đến gần với công chúng hơn.

Ca sĩ Tùng Dương đã tổ chức riêng nhiều live concert.

Từ “độc đạo” đến đại chúng

25 năm trong nghề, Tùng Dương đã có một hành trình đặc biệt mà không nhiều nghệ sĩ thế hệ anh có thể làm được. Đó là hành trình của một nghệ sĩ luôn muốn bước ra khỏi vùng an toàn, không ngừng thử nghiệm, tìm kiếm những giới hạn mới của giọng hát và tư duy âm nhạc. Nhưng cũng chính trên hành trình tưởng như ngày càng đi xa ấy, Tùng Dương lại ngày càng trở về gần hơn với những điều căn cốt: gia đình, tình yêu, con người, quê hương, đất nước, những giá trị đã làm nên căn tính của mình.

Buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Phú Quang - Còn mãi một tình yêu” tại Nhà hát Hồ Gươm

Âm nhạc không chỉ là ký ức

Gần 5 năm sau ngày nhạc sĩ Phú Quang rời cõi tạm, những giai điệu của ông vẫn hiện diện trong đời sống âm nhạc Việt Nam. Năm 2026, ba người con của ông chính thức tiếp nhận di sản âm nhạc mà cha để lại. Nhưng câu chuyện di sản âm nhạc Phú Quang không chỉ là câu chuyện của một gia đình tiếp nhận một gia tài nghệ thuật. Nó đặt ra một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để di sản âm nhạc của một nhạc sĩ được bảo vệ, được trao truyền và tiếp tục sống trong đời sống đương đại?

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Ngày nay, nhiều tác phẩm điện ảnh ra đời nhận được sự bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội cùng những bài review phim xuất hiện dày đặc. Tuy nhiên, giữa dòng chảy ồn ã ấy lại thiếu vắng những bài phê bình có chuyên môn, đi sâu vào ngôn ngữ điện ảnh, giá trị nghệ thuật và ý nghĩa văn hóa của tác phẩm. Để đời sống điện ảnh không chỉ dừng lại ở những lời khen - chê, đánh giá cực đoan, cần thêm những tiếng nói phê bình giàu tri thức, góp phần nâng cao thị hiếu và nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh trong công chúng.

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Việc đưa chất liệu truyền thống vào các sản phẩm nghệ thuật đang trở thành xu hướng và mở ra nhiều hướng sáng tạo, góp phần làm mới cách tiếp cận và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng yêu cầu nghệ sĩ cần sự hiểu biết, tôn trọng và trách nhiệm với những giá trị văn hóa mà sản phẩm khai thác.

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” của Tố Hữu - một trong những bài thơ tiêu biểu viết về Cách mạng Tháng Tám năm 1945, không chỉ là niềm vui của một cá nhân, hay của hàng chục triệu người, còn là niềm vui hồi sinh của một dân tộc vừa thoát khỏi ách nô lệ, giành lại quyền làm chủ vận mệnh. Cũng là niềm vui được cống hiến và kiến tạo tương lai. “Vui bất tuyệt” trở thành cảm hứng chung cho nhiều tác phẩm nổi tiếng cùng chủ đề.

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Những người trẻ thế hệ 8x, 9x, 2000 đang lựa chọn cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng của mình. Với họ, lịch sử là những câu chuyện được kể lại sống động trên các nền tảng số, hay những bộ phim, những bài hát, những tiểu thuyết hấp dẫn và ý nghĩa... giúp họ hiểu hơn về đất nước mình.

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

Bắt đầu lên sóng truyền hình ANTV (thứ Bảy, Chủ nhật) từ ngày 22/8 và trên kênh HTV9 (thứ Hai, thứ Ba) từ ngày 24/8, bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng. Không chỉ khắc họa những cuộc đấu trí căng thẳng, "Kế hoạch CM12" còn làm nổi bật bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ CAND trong hành trình bảo vệ An ninh Tổ quốc từ những ngày đầu đất nước thống nhất.

Trưởng thành cùng lực lượng

Trưởng thành cùng lực lượng

Trong hơn 80 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, có thể nói rằng, văn học nghệ thuật về lực lượng công an với sứ mệnh của mình đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân…

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Mới đây, việc 2 bộ phim kinh dị "BACKROOMS" và "Obsession" thắng lớn phòng vé đã gây ra nhiều bất ngờ. Bên cạnh việc được thực hiện bởi các nhà sáng tạo nội dung tuy không chuyên về điện ảnh nhưng lại mang đến sự mới mẻ, thích thú, thì thực tế này cũng cho thấy thể loại thriller/mystery hay giật gân/bí ẩn đang được yêu thích hơn bao giờ hết cả trong phim ảnh cũng như văn chương.

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Được đầu tư hoành tráng, công phu và giàu sáng tạo, các chương trình nghệ thuật về Công an nhân dân (CAND) thời gian qua không chỉ góp phần làm mới nghệ thuật chính luận mà còn lan tỏa sâu sắc hình tượng người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, gần gũi trong lòng công chúng.