Qatar cùng 6 quốc gia láng giềng ký thỏa thuận bình thường hóa quan hệ

Hội nghị Thượng đỉnh lần thứ 41 của Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) hồi tuần trước đã trở thành "sự kiện của hòa giải" khi chứng kiến Qatar và 6 quốc gia láng giềng ký thỏa thuận bình thường hóa quan hệ.

Trước đó chỉ một ngày, Saudi Arabia đã đóng vai trò nước tiên phong khi thông báo mở cửa tất cả biên giới với Qatar, chính thức khép lại cuộc khủng hoảng ngoại giao tồi tệ kéo dài suốt 3 năm rưỡi qua tại khu vực. Sự ấm lên của quan hệ giữa Saudi Arabia và Qatar được coi là sự thay đổi chính sách lớn của khối Arab do Saudi Arabia lãnh đạo.

Đánh giá về thỏa thuận đạt được giữa Qatar và 6 quốc gia láng giềng vùng Vịnh, Ngoại trưởng Saudi Arabia Faisal bin Farhan Al Saud đã gọi đây là thỏa thuận của sự đoàn kết và ổn định. "Với nỗ lực chung của các nước thành viên Hội đồng hợp tác vùng Vịnh và các nhà lãnh đạo Ai Cập, mọi khác biệt đã được giải quyết và các mối quan hệ ngoại giao sẽ được khôi phục hoàn toàn. Tất cả những điều này sẽ góp phần tăng cường hơn nữa quan hệ giữa các nước liên quan và cũng là một nhân tố quan trọng, đóng vai trò tích cực trong thúc đẩy an ninh và ổn định khu vực", ông nói.

Hội nghị Thượng đỉnh lần thứ 41 các nước GCC họp tại thành phố Al-Ula, Saudi Arabia.

Hội nghị Thượng đỉnh lần thứ 41 các nước GCC họp tại thành phố Al-Ula, Saudi Arabia.

Đánh giá về tác động của thỏa thuận, chuyên gia thị trường chứng khoán Qatar Ameed Kan'aan nhận định: "Không chỉ về ngoại giao, các lĩnh vực ngân hàng, vận tải, hậu cần và thương mại thực phẩm đều sẽ hoạt động bình thường trở lại. Toàn bộ hệ thống kinh tế sẽ quay trở lại và đó là lý do tại sao tất cả đều chung tâm lý lạc quan. Một nền kinh tế vùng Vịnh thống nhất là vì lợi ích của thị trường tiền tệ, của các công ty thương mại cũng như các cá nhân trong việc di chuyển và giao dịch".

Trước đó cùng ngày, trong một hình ảnh có ý nghĩa biểu tượng cao được truyền thông Saudi Arabia phát đi, Thái tử Mohammed Bin Salman đã dành cho Quốc vương Qatar Sheikh Tamim bin Hamad Al-Thani cái ôm nồng ấm tại lễ đón diễn ra ở sân bay quốc tế ở Thủ đô Riyadh.

Sự chào đón nồng nhiệt báo hiệu việc chấm dứt xung khắc kéo dài giữa Qatar và Saudi Arabia, trong một động thái được các nhà phân tích coi là chủ yếu nhằm tạo ra một khối khu vực để chống lại đối thủ "không đội trời chung" Iran. Mutahar Al-Sofari - một nhà phân tích chính trị Yemen - đánh giá, thỏa thuận hòa giải có thể được mô tả như một giải pháp cho cuộc khủng hoảng vùng Vịnh.

Theo giới chuyên gia, khôi phục quan hệ ngoại giao giữa Saudi Arabia và Qatar là một trong những nỗ lực mới nhất của Mỹ. Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ đã hoan nghênh việc mở lại biên giới giữa Qatar và Saudi Arabia - sự kiện diễn ra ngay trước lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Mỹ Joe Biden.

Có lo ngại rằng mối quan hệ thân thiết của Qatar với Thổ Nhĩ Kỳ và Iran đã làm suy yếu an ninh khu vực. Ai Cập và UAE coi sự ủng hộ của Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ đối với Tổ chức Anh em Hồi giáo là mối đe dọa an ninh và coi nhóm này là một tổ chức khủng bố. Saudi Arabia và Bahrain chủ yếu lo ngại về mối quan hệ chặt chẽ của Qatar với kẻ thù trong khu vực là Iran.

Có nhiều động cơ cho sự hòa giải giữa Saudi Arabia và Qatar, bao gồm nỗ lực không ngừng của người Kuwait để giải quyết cuộc khủng hoảng, thời gian kéo dài của cuộc khủng hoảng mà không đạt được bất kỳ thay đổi nào trong quan điểm của Qatar, cũng như áp lực của Mỹ, đặc biệt là từ Tổng thống Donald Trump. Việc giảm leo thang là "bước đầu tiên" để bình thường hóa quan hệ với Israel. Nhà phân tích chính trị Qatar Jaber Al-Harami cho biết, những thách thức và rủi ro lớn ảnh hưởng đến khu vực đã thúc đẩy các bước thiết thực hướng tới hòa giải vùng Vịnh.

Trong khi quyết định của Saudi Arabia chấm dứt lệnh cấm vận đánh dấu một cột mốc quan trọng đối với việc giải quyết vấn đề vùng Vịnh, con đường hướng tới hòa giải hoàn toàn vẫn chưa hề sáng lạn. Rạn nứt giữa UAE và Qatar đã trở nên sâu sắc nhất, trong đó UAE và Qatar có bất đồng tư tưởng gay gắt. Ngoại trưởng UAE Anwar Gargash đã viết trên Tweeter rằng, đất nước của ông rất muốn khôi phục sự thống nhất vùng Vịnh, tuy nhiên, cảnh báo, "chúng tôi còn nhiều việc phải làm và chúng tôi đang đi đúng hướng"…

Bên cạnh đó, Hội nghị Thượng đỉnh GCC cũng chứng kiến một số mâu thuẫn giữa Qatar và UAE, Ai Cập và Bahrain. Các quốc gia phong tỏa đã đưa ra một danh sách các yêu cầu đối với Qatar, bao gồm việc đóng cửa mạng tin tức hàng đầu Al-Jazeera và chấm dứt sự hiện diện quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ ở Qatar, nơi cũng có căn cứ quân sự lớn của Mỹ. Qatar đã bác bỏ hoàn toàn các yêu cầu và bác bỏ rằng sự ủng hộ của họ đối với các nhóm Hồi giáo thể hiện sự ủng hộ đối với những kẻ cực đoan bạo lực. Các phương tiện truyền thông liên kết với nhà nước ở UAE và Qatar đã tung ra các cuộc tấn công qua lại đầy ác ý .

Qatar cũng ám chỉ UAE đứng sau vụ hack hãng thông tấn nhà nước của họ vào năm 2017, trong khi Đại sứ có ảnh hưởng của UAE tại Washington đã nhìn thấy email của mình sau đó bị tấn công và nội dung bị rò rỉ.

Trong một dấu hiệu cho thấy các hành động thù địch tiếp tục âm ỉ, Qatar đã phản đối trước Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc vào tháng trước rằng, các máy bay chiến đấu của Bahrain đã "vi phạm" không phận Qatar vào đầu tháng 12. Bahrain, trong khi đó, đã cáo buộc lực lượng bảo vệ bờ biển Qatar tự ý bắt giữ hàng chục tàu cá Bahrain.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ai Cập Ahmed Hafez cho biết, Cairo ủng hộ các nỗ lực đạt được một giải pháp tôn trọng "không can thiệp vào các vấn đề nội bộ" trong một động thái rõ ràng liên quan đến việc Qatar ủng hộ Tổ chức Anh em Hồi giáo. Xung đột ở Libya cũng là một vấn đề gây tranh cãi, với việc Ai Cập và UAE hỗ trợ lực lượng dân quân chống lại một khối có trụ sở tại Tripoli do Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar hậu thuẫn…

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.